Τεχνολογία

Η KLM δήλωσε ότι οι χειμερινές καιρικές συνθήκες την ανάγκασαν να ακυρώσει 124 πτήσεις που είχαν προγραμματιστεί για τη Δευτέρα από και προς το αεροδρόμιο Schiphol του Άμστερνταμ.

Ο ολλανδικός κλάδος της Air France-KLM έχει ήδη ακυρώσει εκατοντάδες πτήσεις από την Παρασκευή, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες διαταράσσουν τις πτήσεις στο Schiphol.

Το αεροδρόμιο έχει προειδοποιήσει τους επιβάτες να αναμένουν καθυστερήσεις και ακυρώσεις, καθώς το προσωπικό εργάζεται για την αποπάγωση των αεροσκαφών.

Σύμφωνα με τις προγνώσεις, τα επόμενα 24ωρα αναμένεται να πέσει έως και 5 εκατοστά φρέσκο χιόνι σε ορισμένες περιοχές της Ολλανδίας.

Το 2026 αναμένεται να είναι μια αρκούντως ενδιαφέρουσα χρονιά για τον ελληνικό στόλο αλλά και την ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία, καθώς η ακύρωση του αμερικανικού προγράμματος των φρεγατών Constellation ωθεί επί της ουσίας την Αθήνα σε «αποκλειστικά» ευρωπαϊκές και κυρίως γαλλικές επιλογές, ως προς την επιλογή του επόμενου τύπου φρεγατών για το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.

Με τη σημαντικότερη εξέλιξη για τον ελληνικό στόλο τη χρονιά που πέρασε να είναι η ύψωση της ελληνικής σημαίας στη φρεγάτα Belh@rra «Κίμων» και η οριστικοποίηση της απόκτησης και τέταρτης φρεγάτας FDI HN, με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης τον Νοέμβριο του 2025, κάτι που σημαίνει πως η συνεργασία με το Παρίσι είναι αγαστή, δεν είναι λίγοι στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας που αναφέρουν ότι με το σκεπτικό πως κάτι τέτοιο θα προσέφερε και την πολύτιμη ομοιοτυπία, η συζήτηση με τη γαλλική πλευρά για επιπλέον φρεγάτες αυτού του τύπου, για τις οποίες φαίνεται πως θα υπάρξουν παραγγελίες και από άλλες χώρες ρίχνοντας το κόστος ή την εξελιγμένη έκδοση των Fremm, των Fremm Evo, μια και ο ελληνικός στόλος θα αποκτήσει τέτοια πλοία από τον ιταλικό στόλο, είναι η λογική εξέλιξη.

Οι Fremm Evo εκτός απροόπτου αναμένεται να τεθούν σε υπηρεσία στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, οπότε έρχονται και «κουμπώνουν» στο κενό που άφησε στον ελληνικό σχεδιασμό η «βύθιση» των Constellation από την κυβέρνηση Τραμπ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Πάντως το επιβεβαιωμένο είναι πως υπάρχει μια εν εξελίξει αρχική συζήτηση με το Πολεμικό Ναυτικό και τη γαλλική πλευρά, βάσει της αρχικής εκδήλωσης ενδιαφέροντος πρότασης που είχε ενημερώσει η κατασκευάστρια γαλλική εταιρεία (Group Naval) αρχές Απριλίου του 2025, για επιπλέον τρεις φρεγάτες FDI, με την αρχική πρόταση μάλιστα να περιλαμβάνει και την εξ ολοκλήρου κατασκευή του σκάφους στην Ελλάδα. Οπως επισημαίνουν καλά πληροφορημένες πηγές, πέραν της συζήτησης «προς το παρόν δεν υπάρχει ακόμη λεπτομερής πρόταση, αλλά μπορεί να υπάρξει σύντομα».

Με αυτό το σκεπτικό, το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό την ερχόμενη δεκαετία θα βαδίζει ώστε να έχει επτά φρεγάτες κλάσης «Κίμων», τις τέσσερις εκσυγχρονισμένες ΜΕΚΟ και τις τέσσερις ιταλικές φρεγάτες Bergamini (ιταλική έκδοση των γαλλικών Fremm), με τις Fremm Evo να αποτελούν τον στόχο για την επόμενη γενιά στη θέση των Constellation. Θα διαθέτει δηλαδή 15 σύγχρονα σκάφη έναντι των 14 που έχει σήμερα, μαζί με την «Κίμων».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Προτάσειςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει, λένε στρατιωτικές πηγές στα «ΝΕΑ», πως δεν θα εξεταστούν και πάλι οι προτάσεις από Γερμανία, Βρετανία και Ολλανδία, αλλά ακόμα και μια νέα αμερικανική πρόταση εάν και όποτε αυτή υπάρξει. Σε κάθε περίπτωση με τις διεργασίες αυτές σε εξέλιξη και γαλλικές εταιρείες να εμπλέκονται και στον εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ, οι σχέσεις της Αθήνας με το Παρίσι βαδίζουν μέσα στο 2026 πλέον με τη στόχευση να είναι η ανανέωση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας στα τέλη του τρέχοντος πλέον έτους για μία πενταετία.

Μια σχέση που θα υπάρξει, από ό,τι λένε ο ίδιες πηγές, και στο θέμα του ευρωπαϊκού προγράμματος κορβετών. Περισσότερες λεπτομέρειες και πιο ενδελεχής εξέταση όλων αυτών αναμένονται κατά την έλευση γάλλων αξιωματούχων στην Αθήνα τους επόμενους μήνες. Αν και από τα ενδιαφερόμενα υπουργεία τονίζεται πως δεν υπάρχει τίποτα προγραμματισμένο προς το παρόν, υπογραμμίζεται πως θα υπάρξει σίγουρα, καθώς πολλά ζητήματα θα πρέπει να συζητηθούν μέσα στον χρόνο.

Μία ακόμη περίπτωση φοροδιαφυγής μέσω social media αποκάλυψε η ομάδα των… «hackers» της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

Αξιοποιώντας τον ειδικό αλγόριθμο, που έχει αναπτύξει για την ανίχνευση ψηφιακής φοροδιαφυγής, η ΑΑΔΕ εντόπισε πρόσωπο, το οποίο αυτοπροσδιορίζεται ως «dating coach» και παρέχει επί πληρωμή υπηρεσίες εκπαίδευσης ενηλίκων ανδρών, για χρονικό διάστημα τουλάχιστον πέντε ετών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περισσότερα από 2.000 άτομα έχουν αγοράσει κάποια από τις παρεχόμενες υπηρεσίες του, με τις οποίες ο… coach υπόσχεται ότι θα τους «αλλάξει τον τρόπο, με τον οποίο φλερτάρουν μια γυναίκα».

Κατά τη διερεύνηση της δραστηριότητάς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ειδικότερα στην πλατφόρμα TikTok, σύμφωνα με πληροφορίες, οι ελεγκτικές αρχές διαπίστωσαν τη διοργάνωση προγραμματισμένης εκπαιδευτικής εκδήλωσης επ’ αμοιβή, σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, με τη συμμετοχή μεγάλου αριθμού ατόμων. ‘Αμεσα καταρτίστηκε επιχειρησιακό σχέδιο ελέγχου και στελέχη της ΑΑΔΕ συμμετείχαν αφανώς στην εκδήλωση, υπό την ιδιότητα των εκπαιδευόμενων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η αιφνιδιαστική παρέμβαση του ελεγκτικού μηχανισμού αποκάλυψε τη μη έκδοση αποδείξεων για το σύνολο των συμμετεχόντων, με αποτέλεσμα τον άμεσο καταλογισμό των προβλεπόμενων προστίμων.

Παράλληλα, ο φορολογικός έλεγχος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και επεκτείνεται στη συνολική δραστηριότητα του συγκεκριμένου προσώπου σε βάθος πενταετίας. Μέσω εξειδικευμένων ψηφιακών εργαλείων και διασταυρώσεων στοιχείων, που αντλήθηκαν από την προσωπική του ιστοσελίδα και τη δραστηριότητά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκύπτει σημαντικός όγκος αδήλωτων εισοδημάτων, με τη φοροδιαφυγή να εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 300.000 ευρώ.

Οταν το περασμένο καλοκαίρι Ελλάδα και Κύπρος μπλόκαραν τον δρόμο της Τουρκίας προς το SAFE, το χρηματοδοτικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για κοινές προμήθειες στην αμυντική βιομηχανία ύψους έως και 150 δισ. ευρώ, η Αγκυρα αντέδρασε με οργή.

Μια οργή που, αν και δεν βρήκε – δημοσίως – ευήκοα ώτα, συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με την Τουρκία να επιχειρεί να περάσει το αφήγημα ότι Κύπρος και Ελλάδα μπλοκάρουν τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οπως το έθεσε τον περασμένο Δεκέμβριο ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, η ευρωτουρκική «περιοχή συνέργειας», που αφορά πάνω από 400 εκατομμύρια ανθρώπους, κρατιέται «όμηρος από μια μικρή ομάδα».

Το επιχείρημα, πονηρό και αληθοφανές, αποφεύγει την ουσία: ότι Κύπρος και Ελλάδα δεν μπορούν να επιτρέψουν στην Τουρκία να χρηματοδοτείται από χρήματα των φορολογουμένων τους για να πουλάει όπλα, την ώρα που απειλεί με πόλεμο – και με άλλους τρόπους – Αθήνα και Λευκωσία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Εναν χρόνο νωρίτερα, ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης είχε δηλώσει ότι η Λευκωσία θα μπορούσε να υποβάλει αίτηση ένταξης στο ΝΑΤΟ, αφού οι ένοπλες δυνάμεις της αποκτήσουν την αναγκαία εκπαίδευση και τον απαραίτητο εξοπλισμό ώστε να φτάσουν στα νατοϊκά πρότυπα. Η τουρκική αντίδραση ήταν άμεση: μια τέτοια αίτηση, κατά την Αγκυρα, δεν έχει βάση και απαιτεί ομοφωνία – κάτι στο οποίο η ίδια δεν θα συναινούσε.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη. Η Λευκωσία, αργά και μεθοδικά, και με τη βοήθεια του Ισραήλ, εντάχθηκε στον ευρύτερο αμερικανικό και νατοϊκό σχεδιασμό στην περιοχή. Πέρα από την άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων, εντάχθηκε και στο πρόγραμμα EDA, μέσω του οποίου λαμβάνει πλεονάζοντα εξοπλισμό των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων χωρίς κόστος αγοράς.

Παιχνίδι ισορροπιώνgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Τουρκία δεν μπορεί εύκολα να σταθεί απέναντι στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, ειδικά όταν η Ανατολική Μεσόγειος έχει αποκτήσει αυξημένη γεωστρατηγική σημασία για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Οπως ακριβώς και η Κύπρος δεν μπορεί επ’ άπειρον να μπλοκάρει την Τουρκία από το SAFE. Αρα πού καταλήγουμε;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Καταλήγουμε σε ένα παιχνίδι ισορροπιών, όπου κερδίζει όποιος παρουσιάσει τη θέση του ως πιο συμφέρουσα για τους υπόλοιπους. Αυτό συνέβη με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση, παρά τις τουρκικές απειλές «δράσης και κλιμάκωσης». Αυτό ακριβώς πέτυχε η Λευκωσία τον Απρίλιο του 2024, με τη ρητή συμπερίληψη των υποχρεώσεων της Τουρκίας έναντι της Κύπρου και της συνεργασίας της Αγκυρας ως όρου για την πρόοδο των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων. Και αυτό είναι που φοβάται ότι θα επιχειρήσει εκ νέου η Κυπριακή Δημοκρατία στη διάρκεια της Προεδρίας της στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Η στάση της Αγκυρας δεν διευκολύνει την εμφάνιση φωνών υπέρ της στους «27». Η Λευκωσία ζητά, αφενός, την ένταξή της στον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη (Partnership for Peace), τον προθάλαμο του ΝΑΤΟ, και, αφετέρου, τον μετριασμό της τουρκικής επιθετικότητας – κάτι που η Ελλάδα συνδέει ευθέως με την άρση του casus belli.

Η Τουρκία, αντίθετα, προσέρχεται με αρνητική ατζέντα, ύφος υπερδύναμης και μοναδικό επιχείρημα τις οικονομικές συναλλαγές. Ωστόσο καμία χώρα της ΕΕ δεν μπορεί να αγνοήσει ζητήματα ασφάλειας κράτους-μέλους για χάρη οικονομικών συμφερόντων, χωρίς σοβαρό πολιτικό κόστος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Στη διάρκεια της προεδρίας της, η Κύπρος δεν μπορεί να επιβάλει θέματα μονομερώς. Μπορεί όμως να τα αναδείξει, εφόσον εξασφαλίσει στήριξη από άλλα κράτη, όπως η Ελλάδα. Το γεγονός ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει δηλώσει πως συζήτησε το ζήτημα με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και τον γερμανό καγκελάριο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι βρήκε ανταπόκριση, δεν περνά απαρατήρητο στην Αγκυρα.

Τα επιχειρήματα περί «εκλιπούσας» Κυπριακής Δημοκρατίας κινδυνεύουν έτσι να επιστρέψουν ως μπούμερανγκ, με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων έναντι της Κύπρου να καθίσταται προϋπόθεση για τον ίδιο τον ευρωτουρκικό διάλογο. Δεν μπορεί κάποιος να αρνείται την ύπαρξη ενός εταίρου που κάθεται στο ίδιο τραπέζι.

Η Λευκωσία γνωρίζει, πάντως, ότι δεν τη συμφέρει η μονομερής κίνηση, τη στιγμή που δηλώνει πως δεν θα εργαλειοποιήσει την Προεδρία για εθνικές υποθέσεις. Υπάρχει όμως μια ασφαλέστερη οδός: η θέση ότι κανένα κράτος-μέλος της ΕΕ δεν πρέπει να αποκλείεται από τη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ ή από ρυθμίσεις ασφάλειας λόγω βέτο τρίτης χώρας, και ότι η Κύπρος πρέπει να έχει πρόσβαση σε τέτοια σχήματα ώστε να μη μένει εκτός της ευρωπαϊκής άμυνας.

Αυτό το επιχείρημα, σε επίπεδο Συμβουλίου, στη λογική της συλλογικότητας, των κοινών συμφερόντων και της αλληλεγγύης, ίσως αποδειχθεί καθοριστικό μέχρι τη λήξη της Κυπριακής Προεδρίας. Το να χαρακτηρίζεται ένα κράτος-μέλος της ΕΕ, έδαφος του οποίου κατέχεται παράνομα, «Κοινότητα των Ρωμιών της Νότιας Κύπρου» δύσκολα μπορεί να λειτουργήσει πειστικά. Το αντίθετο.

Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα δεδομένα του επιστημονικού κέντρου «Κοπέρνικος», το 2025 αναμένεται να καταγραφεί ως το δεύτερο θερμότερο έτος στην ιστορία των παγκόσμιων μετρήσεων, αμέσως μετά το 2024. Παράλληλα, τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών δείχνουν ότι το καλοκαίρι του 2025 ήταν το τρίτο θερμότερο των τελευταίων 65 ετών για την Ελλάδα. Τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνουν τη συνεχιζόμενη και επιταχυνόμενη επιδείνωση της κλιματικής κρίσης.

Ωστόσο, ενώ οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται ολοένα και πιο έντονες, το 2025 εξελίχθηκε σε μία από τις πιο αρνητικές χρονιές για την παγκόσμια και ευρωπαϊκή κλιματική πολιτική. Δέκα χρόνια μετά την υπογραφή της Συμφωνίας του Παρισιού, η χρονιά αυτή σημαδεύτηκε από μια πρωτοφανή οπισθοχώρηση, η οποία απειλεί να υπονομεύσει κεντρικούς πυλώνες της συλλογικής προσπάθειας για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Κομβικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραμάτισε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, γνωστός αρνητής της κλιματικής αλλαγής. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν περιορίστηκε στην ανατροπή πολιτικών στο εσωτερικό της χώρας του, αλλά επεδίωξε συστηματικά την αποδυνάμωση της κλιματικής πολιτικής και σε διεθνές επίπεδο, με βασικό στόχο την προώθηση των αμερικανικών ορυκτών καυσίμων. Μέσω της απειλής επιβολής υψηλών δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα, οδήγησε την Ευρωπαϊκή Ενωση σε μια συμφωνία με σοβαρό κόστος για το κλίμα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η συμφωνία ΗΠΑ – ΕΕ προβλέπει την αγορά αμερικανικών ενεργειακών προϊόντων, κυρίως ορυκτών καυσίμων, συνολικής αξίας 750 δισ. δολαρίων σε ορίζοντα τριετίας, με αντάλλαγμα τη μείωση των δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα από το 30% στο 15%. Πέρα από τη γεωπολιτική και εμπορική της διάσταση, η συμφωνία αυτή έχει ιδιαίτερα επιβαρυντικές κλιματικές συνέπειες. Εξαιρετική ανησυχία προκαλεί ειδικότερα η πρόβλεψη για τριπλασιασμό των εισαγωγών αμερικανικού υγροποιημένου αερίου (LNG) στην ΕΕ-27, σε συνδυασμό με την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού αερίου. Με τη συμφωνία αυτή, η Ευρωπαϊκή Ενωση απομακρύνθηκε από την πορεία συνολικής απεξάρτησης από το ορυκτό αέριο που είχε χαράξει με το σχέδιο «REPowerEU» μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Στην πράξη, η ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία αντικαταστάθηκε από μια νέα εξάρτηση από το αμερικανικό LNG, χωρίς ουσιαστική μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η αρνητική αυτή τροχιά συνεχίστηκε και στο εσωτερικό της ΕΕ. Η πρώτη και πιο άμεση οπισθοχώρηση αφορούσε το νέο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές (ΣΕΔΕ-2). Παρότι το σύστημα οριστικοποιήθηκε μόλις το 2023, έπειτα από μακρές διαπραγματεύσεις, αποφασίστηκε η αναβολή της εφαρμογής του κατά ένα έτος και, κυρίως, η τροποποίηση βασικών παραμέτρων με στόχο τη συγκράτηση των τιμών άνθρακα.

Αν και η επιλογή αυτή παρουσιάστηκε ως μέτρο ανακούφισης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, στην πράξη περιορίζει τα δημόσια έσοδα που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης, εξηλεκτρισμού της θέρμανσης και προώθησης της ηλεκτροκίνησης. Παράλληλα, εκτιμάται ότι ενδέχεται να οδηγήσει στην έκλυση επιπλέον 600 εκατ. τόνων CO₂ τα επόμενα χρόνια, θέτοντας σε κίνδυνο την επίτευξη των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η οπισθοχώρηση αποτυπώθηκε και στη συζήτηση για τον νέο κλιματικό στόχο του 2040. Το Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος αποδυνάμωσε περαιτέρω την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας στα κράτη – μέλη μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση διεθνών ανθρακικών πιστώσεων, γεγονός που μειώνει την πίεση για ουσιαστική μείωση των εγχώριων εκπομπών. Παράλληλα, καταγράφονται σημάδια υπαναχώρησης από τη δέσμευση για κατάργηση των οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, που χρησιμοποιούν βενζίνη και πετρέλαιο, έως το 2035.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Μέσα σε αυτό το ευρωπαϊκό περιβάλλον, η Ελλάδα επέλεξε να ευθυγραμμιστεί ενεργά με τη νέα αμερικανική στρατηγική, πραγματοποιώντας μια εντυπωσιακή στροφή προς τα πίσω στην κλιματική της πολιτική. Ξεχώρισε αρνητικά με τη στάση της στο ζήτημα του πρώτου παγκόσμιου κλιματικού στόχου για τη ναυτιλία, καθώς μαζί με την Κύπρο ήταν οι μόνες χώρες της ΕΕ που απείχαν από τη σχετική ψηφοφορία, συμβάλλοντας στην καθυστέρηση υιοθέτησής του.

Παράλληλα, η Ελλάδα υπέγραψε συμφωνία με αμερικανικό πετρελαϊκό όμιλο για την εκμετάλλευση πιθανών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στο Ιόνιο, με προσδοκώμενα έσοδα που, ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, δεν ξεπερνούν τα 5 δισ. ευρώ σε βάθος 25 ετών, ποσό που ωχριά μπροστά στα έσοδα που αποκομίζει η χώρα κάθε χρόνο από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, τη «ναυαρχίδα» της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής. Την ίδια στιγμή, συμφώνησε επίσης να λειτουργήσει ως κόμβος εισαγωγής αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη μέσω του λεγόμενου «κάθετου διαδρόμου», γεγονός που αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για νέες υποδομές LNG.

Τέλος, το 2025 καταγράφηκε αύξηση της κατανάλωσης ορυκτού αερίου στη χώρα, κυρίως για ηλεκτροπαραγωγή, με αποτέλεσμα οι εκπομπές του τομέα να εκτιμάται ότι θα υπερβούν κατά περίπου 50% τον εθνικό στόχο που είχε τεθεί μόλις έναν χρόνο νωρίτερα στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν κακό οιωνό για το 2026, καθώς κλιμακώνονται οι πιέσεις για περαιτέρω αποδυνάμωση βασικών πυλώνων της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής, όπως η Οδηγία για το ΣΕΔΕ και ο Κανονισμός για το Μεθάνιο. Η αναστροφή της επικίνδυνης πορείας που ακολουθούν τόσο η εθνική όσο και η ευρωπαϊκή κλιματική πολιτική προϋποθέτει τη συντονισμένη κινητοποίηση της επιστημονικής κοινότητας, της κοινωνίας των πολιτών και των επιχειρήσεων από το σύνολο της οικονομίας, οι οποίες αποδεικνύουν έμπρακτα ότι ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής αποτελεί αναγκαία συνθήκη για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς τους.

H ισχυρότερη αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αναμένεται να συνεχιστεί στο νέο έτος, επωφελούμενη από την ισχυρή άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης χάρη στην αύξηση της απασχόλησης και τις καλές τουριστικές επιδόσεις, αλλά και των επενδύσεων οι οποίες υποστηρίχθηκαν από το Ταμείο Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Παράλληλα, η εμπέδωση της δημοσιονομικής ισορροπίας αντανακλάται στις αναβαθμίσεις του αξιόχρεου της χώρας από τους κύριους οίκους αξιολόγησης, καθώς και στην απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου, η οποία διαμορφώνεται χαμηλότερα από την αντίστοιχη της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα αποτελέσουν βασικό μοχλό για τη συνέχιση της οικονομικής μεγέθυνσης, λαμβάνοντας ώθηση από τους πόρους του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων. Παράλληλα, η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να αυξάνεται, επωφελούμενη, μεταξύ άλλων, από τις δημοσιονομικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος που προβλέπονται στον Προϋπολογισμό του 2026 και την περαιτέρω αύξηση του κατώτατων αποδοχών εντός του 2026.

Η βελτίωση στην αγορά εργασίας αναμένεται ότι θα συνεχιστεί, με το ποσοστό της ανεργίας να υποχωρεί περαιτέρω, αν και με βραδύτερο ρυθμό, καθώς προσεγγίζει το σχετικά υψηλό ποσοστό της διαρθρωτικής ανεργίας στη χώρα μας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι κυριότεροι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία το νέο έτος σχετίζονται με τις εν εξελίξει γεωπολιτικές εντάσεις, την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ενωσης, την πιθανή υιοθέτηση νέων πολιτικών εμπορικού προστατευτισμού και το ενδεχόμενο καθυστερήσεων στην υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Επιπρόσθετα, η ελληνική οικονομία καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά από προκλήσεις.

Πρώτον, παρά τη συνεχή άνοδο της επενδυτικής δαπάνης των τελευταίων ετών, η συμμετοχή των επενδύσεων στο ΑΕΠ παραμένει σημαντικά χαμηλότερη συγκριτικά με τον μέσο όρο της ΕΕ. Δεύτερον, η απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μ.ό. ως προς την παραγωγικότητα της εργασίας συνιστά σημαντικό εμπόδιο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Τρίτον, τα σχετικώς χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης – ιδίως των γυναικών και των νέων – αποδυναμώνουν την ταχύτητα σύγκλισης του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μ.ό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Παράλληλα, σημαντική πρόκληση αποτελεί η μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μέσω της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, η οποία συνδέεται άμεσα με την προώθηση της καινοτομίας, της έρευνας και ανάπτυξης, της υιοθέτησης νέων τεχνολογιών και της εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού σε αυτές.

Τέλος, η οικονομικά προσιτή στέγαση αποτελεί προτεραιότητα στην παρούσα συγκυρία τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη. Στα μέσα Δεκεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ένα πανευρωπαϊκό σχέδιο με στόχο, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της προσφοράς στην αγορά κατοικίας και την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, ενώ και η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε μία νέα δέσμη μέτρων για το στεγαστικό ζήτημα προς την ίδια κατεύθυνση με ισχυρά κίνητρα για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών για ενοικίαση.

Ο Παναγιώτης Καπόπουλος είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Alpha Bank

Η εικόνα της διεθνούς οικονομίας στην αυγή του 2026 παρουσιάζεται βελτιωμένη σε σχέση με τις μεγάλες διαταραχές κατά το έτος που τελειώνει: πολεμικά μέτωπα κλείνουν ή βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση, εμπορικές συμφωνίες συνάπτονται για να περιορίσουν την επίπτωση των νέων δασμών και οι χαμηλότερες τιμές της ενέργειας στηρίζουν τη ζήτηση στις χώρες-καταναλωτές.

Οι οικονομικές προοπτικές για το 2026 είναι σχετικά θετικές, μεταξύ άλλων και διότι οι τεράστιες επενδυτικές δαπάνες για την ανάπτυξη Τεχνητής Νοημοσύνης και την υλοποίηση προγραμμάτων αμυντικού επανεξοπλισμού στηρίζουν τη ζήτηση. Τέλος, οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν σε ένα μονοπάτι διευκολυντικών επιτοκίων, αν και με προσοχή για να αποφευχθεί η αναζωπύρωση του πληθωρισμού.

Τα ρίσκα, ωστόσο, δεν εξέλιπαν, με κυριότερα τις δημοσιονομικές ανισορροπίες σε κάποιες χώρες (ΗΠΑ, Γαλλία), τις γεωοικονομικές τριβές και τις εστίες πολεμικής ανάφλεξης. Εξίσου σημαντικό, ο πολιτικός κατακερματισμός σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες δυσκολεύει την υλοποίηση πολιτικά δύσκολων – πλην όμως οικονομικά απολύτως αναγκαίων – μεταρρυθμίσεων και επιτείνει την εικόνα αδυναμίας των ηγεσιών έναντι της προϊούσας οικονομικής και τεχνολογικής υστέρησης της ηπείρου μας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ενα τέτοιο πολύπλοκο εξωτερικό περιβάλλον, με ευκαιρίες αλλά και μεγάλες αβεβαιότητες, δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστη μία μικρή ανοιχτή οικονομία όπως η ελληνική. Για το 2026, η ανάπτυξη αναμένεται να συνεχίσει να υπεραποδίδει της λοιπής ευρωζώνης, με βασικές ατμομηχανές, όπως και πρόσφατα, την ανθεκτική ιδιωτική κατανάλωση και τους πόρους του επενδυτικού προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Στο πιο μακροπρόθεσμο διάστημα όμως, η εξωτερική αβεβαιότητα επαναφέρει με επιτακτικό τρόπο τις δομικές προκλήσεις.

Η κυκλική ανάκαμψη της οικονομίας έχει ολοκληρωθεί και άρα πλέον δεν μπορούμε να προσβλέπουμε σε μεγέθυνση αμιγώς μέσω της αύξησης της απασχόλησης (ή με ανθηρή ζήτηση από το εξωτερικό), πλέον η διατήρηση ικανοποιητικών ρυθμών ανάπτυξης θα απαιτήσει τη βελτίωση της παραγωγικότητας.

Αυτό με τη σειρά του απαιτεί περισσότερες και ποιοτικότερες επενδύσεις και βελτίωση της ικανότητας της χώρας να προσελκύσει πίσω – και να διατηρήσει – τους παραγωγικούς Ελληνες και Ελληνίδες που έφυγαν στα χρόνια της κρίσης. Επιπλέον, επιβάλλει τον ισοσκελισμό του εξωτερικού ισοζυγίου. Εν τέλει, το ζητούμενο είναι ο εμπλουτισμός του μείγματος εξειδικεύσεων της χώρας με δραστηριότητες που ενσωματώνουν περισσότερη γνώση και τεχνολογία αιχμής. Εάν το μοντέλο ανάπτυξης μονοπωληθεί από τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας και γενικά δραστηριότητες έντασης ανειδίκευτης εργασίας, η ανάπτυξη κινδυνεύει να πέσει σε χαμηλά επίπεδα μετά τη λήξη του ΤΑΑ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Αλλωστε, η χώρα δεν μπορεί να εξαρτάται διαρκώς από την εισροή ευρωπαϊκών πόρων για να υλοποιεί επενδύσεις, είναι κομβικής σημασίας να βελτιώσει μέσω μεταρρυθμίσεων την ελκυστικότητά της ως επενδυτικός προορισμός. Μεταρρυθμίσεις στην αποτελεσματικότητα του κράτους, την ταχύτητα της δικαιοσύνης, την εκπαίδευση, τον πολεοδομικό σχεδιασμό, την πάταξη της παρανομίας και της διαφθοράς. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι κρίσιμο να μην παρατηρηθεί μείωση της ταχύτητας ή του βαθμού φιλοδοξίας των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων συνεπεία του πολιτικού κύκλου.

Ο Τάσος Αναστασάτος είναι επικεφαλής οικονομολόγος του Ομίλου Eurobank και πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Οικονομικής Ανάλυσης της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών (ΕΕΤ)

Θλίψη προκάλεσε στην τοπική κοινωνία του Ηρακλείου και σε ολόκληρη την Κρήτη η είδηση του θανάτου του δημοσιογράφου Μανώλη Παντινάκη, ο οποίος υπηρέτησε με συνέπεια και πάθος τη δημοσιογραφία επί δεκαετίες.

Ο Μανώλης Παντινάκης, με παρουσία στον χώρο της ενημέρωσης από τη δεκαετία του 1970, εργάστηκε στις εφημερίδες «Ρεθεμνιώτικα Νέα», «Η Τόλμη» και «Τα Νέα» της Αθήνας. Είχε επίσης συνεργαστεί με τον Όμιλο ΚΡΗΤΗ TV, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στον δημοσιογραφικό κόσμο της Κρήτης.

Γεννημένος στο Σπήλι του Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, ξεκίνησε τη δημοσιογραφική του πορεία το 1977, ξεχωρίζοντας για το ρεπορτάζ και τη διεισδυτική του ματιά στα γεγονότα. Η επαγγελματική του πορεία χαρακτηρίστηκε από ήθος, επιμονή και αφοσίωση στην αλήθεια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Από τη δημοσιογραφία στην ιστορική έρευνα

Από το 2003 ο Μανώλης Παντινάκης αφιερώθηκε στην ιστορική έρευνα, εστιάζοντας στις περιόδους της Κατοχής, της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου στην Κρήτη. Μέσα από τη μελέτη του ανέδειξε άγνωστες πτυχές της τοπικής ιστορίας και πολύτιμα ντοκουμέντα.

Το έργο του αποτυπώθηκε σε πλήθος ιστορικών βιβλίων, τα οποία αποτελούν σημαντική πηγή γνώσης για την Κρήτη και τους αγώνες της. Η συμβολή του στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης θεωρείται ανεκτίμητη.

Αποχαιρετισμός και συλλυπητήρια

Σε ψήφισμά του, το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου–Ηπείρου–Νήσων, που συνεδρίασε εκτάκτως μετά το άγγελμα του θανάτου του, εξέφρασε τα ειλικρινή συλλυπητήριά του στην οικογένεια του Μανώλη Παντινάκη. Παράλληλα, αποφάσισε ομόφωνα να εκπροσωπηθεί στην κηδεία και να κατατεθεί στεφάνι στη σορό του.

Η νεκρώσιμος ακολουθία θα τελεστεί την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου, στις 15:00, στον Ιερό Ναό Αγίου Παύλου, στο Σπήλι του Δήμου Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου.

Ετος αναμονών, μεταβολών αλλά και νέων διεργασιών που εντοπίζονται στην περιοχή της Κεντροαριστεράς. Για πρώτη φορά η όλη περιοχή δεν καθορίζεται απλώς από τις κινήσεις των υπαρχόντων σχηματισμών αλλά και από εκείνους που όπως φαίνεται θα μορφοποιηθούν πολιτικά εντός του 2026.

Οι δεξαμενές του χώρου έχουν συνάφεια αλλά εν πολλοίς οι μετακινήσεις και οι διαδράσεις μεταξύ τους θα συναρτηθούν από την προστιθέμενη πολιτική αξία του καθενός και το μέρος της πίτας που ο καθένας θα διεκδικήσει. Το νέο σημείο στη ρευστή γεωγραφία είναι οι κινήσεις της Μαρίας Καρυστιανού, που οριζόντια επιδρούν σε όλα τα κόμματα και προφανώς και στα αριστερά του τόξου.

ΑΛΕΞΗΣ ΤΣΙΠΡΑΣgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Αναζητείται δίαυλος στο δυσαρεστημένο κοινωνικό σώμα

Μέσα στο 2026, όπως αναμένεται, ο Αλέξης Τσίπρας θα δρομολογήσει πιο προωθητικά τον νέο πολιτικό του φορέα. Το βιβλίο του «Ιθάκη» θα συνεχίσει το ταξίδι του εν Ελλάδι, όπου και ατύπως θα είναι μια μέτρηση διαθέσεων και κλίματος για τον πρώην πρωθυπουργό. Το σύνθημα «αυτοοργάνωσης» που έχει ρίξει ο ίδιος με μια λογική υπέρβασης των υπαρχόντων σχηματισμών αλλά και αυτενέργειας των πολιτών θα δοκιμαστεί επίσης και σε συγκερασμό με νέα πρόσωπα που σταδιακά θα αρχίσουν να πλαισιώνουν τον Αλέξη Τσίπρα και τις κινήσεις του στενού  επιτελείου του – το οποίο παρεμπιπτόντως μαζεύεται σε σχεδόν καθημερινή βάση.

Από τη μεριά της λεωφόρου Αμαλίας σκανάρεται κάθε κίνηση και εξέλιξη του πολιτικού σκηνικού, ο ίδιος ο πρώην πρωθυπουργός κάνει επαφές και διατηρεί διαύλους με πρόσωπα, ενώ σκανάρεται προφανώς και ο βαθμός αντοχής της κυβέρνησης στο έβδομο έτος ημερών της και με εμπόδια και δυσκολίες με έδαφος τις κοινωνικές της πολιτικές αλλά και τη Δίκη των Τεμπών ή τις εξελίξεις για τις υποκλοπές και τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι μετρήσεις επίσης διαβάζονται προσεκτικά από μεριάς Τσίπρα, το όλο rebranding αξιολογείται θετικά ως έντιμο σημείο αναστοχασμού, ενώ και οι αποδομητικές επιθέσεις στον Κυριάκο Μητσοτάκη θα διατηρηθούν και θα κλιμακωθούν, με προφανή στόχευση την άτυπη αλλά ουσιαστική πρόσδεση με το κοινωνικό σώμα που εμφανίζεται δυσαρεστημένο με τη σημερινή κοινωνική συνθήκη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); ΣΥΡΙΖΑ Περιμένει την Αμαλίας η Κουμουνδούρου

Από μεριάς Κουμουνδούρου, η ηγετική ομάδα του Σωκράτη Φάμελλου θα συνεχίσει μια στρατηγική πρωτοβουλιών εντός και εκτός Βουλής σε πεδία όπως η ακρίβεια, το αγροτικό, ο ΟΠΕΚΕΠΕ και ως προς την ασύμμετρη επίθεση στην κυβέρνηση αλλά και, όπου γίνεται, ως προς την αναζήτηση συμπορεύσεων προοδευτικού χαρακτήρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ «κοιτάει» προς την Αμαλίας, όπου στεγάζεται το Ινστιτούτο του Αλέξη Τσίπρα και ξεδιπλώνονται όλες οι νέες κινήσεις του αλλά δεν θέλουν να διαφαίνεται και να επισημοποιείται μια αίσθηση ετεροκαθορισμού. Η κίνηση Φάμελλου να επαναλαμβάνει πως ΣΥΡΙΖΑ και πρώην πρωθυπουργός συγκλίνουν στα βασικά έχει θεωρηθεί προς το παρόν πετυχημένη, αφού ανέκοψε ροές της κομματικής βάσης που θα μετεωρίζονταν ή θα μετακινούνταν στη δεξαμενή των «αναποφάσιστων» ή των «παραμενόντων». «Και η λύση είναι μία: Να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για ένα καλύτερο αύριο. Ωστε το 2026 να είναι η χρονιά των θετικών ανατροπών. Και να κάνουμε πράξη την Ελλάδα που μας αξίζει. Την Προοδευτική Ελλάδα» ήταν το πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτη Φάμελλου. Μια άποψη πάντως που καταγράφεται εντός του εν λόγω κόμματος είναι πως το νέο πολιτικό σκηνικό του 2026 δεν πρέπει να βρει τον ΣΥΡΙΖΑ σε στάση άμυνας ή ρευστοποίησης αλλά, αντίθετα, σε φάση που θα έχει προλάβει και μια είδους ανάταξη, προφανώς και δημοκοπική, αλλά και βήματα συγκλίσεων με όμορα κόμματα. Μια κοινή, πιο προωθητική σύμπλευση με τη Νέα Αριστερά για παράδειγμα που θα επανέφερε τον χώρο στη θέση – θεσμικά – της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ Αναζητώντας τον χαμένο (αριστερό) χώρο

Η Νέα Αριστερά αναμφίβολα είναι ο χώρος με τις δυνητικά μεγαλύτερες μεταβολές εντός του 2026. Το έτος θα είναι συνεδριακό (22- 25 Ιανουαρίου θα γίνει το προγραμματικό συνέδριο) αλλά δεν είναι βέβαιο – σύμφωνα με άτυπες πηγές – πως ακριβώς η κορυφαία συλλογική διαδικασία και δη προγραμματική θα είναι και ο τελικός τόπος αποσαφήνισης των γραμμών από τις ομάδες του κόμματος. Και οι κινήσεις Τσίπρα εξάλλου αποκωδικοποιούνται και παρακολουθούνται και οι ευρύτερες διεργασίες. Η ομάδα «λογικής» υπό τον Αλέξη Χαρίτση βλέπει συγκρατημένα τις δυναμικές και εμμένει σε μια γραμμή ανοίγματος και μετώπου ιεραρχώντας και προτάσσοντας τη «ζημιά» από τη διακυβέρνηση Μητσοτάκη και τον κίνδυνο μιας αύξουσας ιδεολογικής ηγεμονίας εκ δεξιών στο πολιτικό σκηνικό – εξού και η προσεκτική στάση έναντι του ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη υπάρχει πάντα εκείνη η ομάδα κορυφαίων στελεχών (π.χ. Γαβριήλ Σακελλαρίδης) που δεν βλέπει θετικά μια θολούρα μετωπικού τύπου αλλά επεξεργάζεται μια σειρά κινήσεων προς τα αριστερά του τοπίου και με έμφαση στο «ταξικό πρόσημο» και τις ευάλωτες κοινωνικές τάξεις.

Για αυτή τη δεύτερη ομάδα, που πάντως δεν είναι ακριβώς ενιαία αλλά μοιράζεται τους ίδιους περίπου προβληματισμούς, δεν υπάρχει θετική αντιμετώπιση της νέας στάσης Τσίπρα που επίσης «διαβάζεται» ως μια κεντρώα τοποθέτηση στη σκακιέρα. Με επιφύλαξη επίσης σκιαγραφείται από μεριάς Νέα Αριστερά η Μαρία Καρυστιανού, με τον αστερίσκο πως εντάσσεται και εγγράφεται σε μια αντιπολιτική περιοχή του τόξου.

ΠΑΣΟΚ

Σε στάση αναμονής για τους νέους παίκτες

Και το ΠΑΣΟΚ θα έχει συνέδριο εντός του 2026. Αυτό για την ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη δεν είναι τυπικό αλλά σε συγκερασμό με μια σειρά κινήσεων που αναζητά και ως προς νέα πρόσωπα – πρόσφατα, λέει το ρεπορτάζ, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κινήθηκε για στελέχωση του κόμματος στη Θεσσαλονίκη – αλλά και ως προς επιτυχημένα μοντέλα αντιπολίτευσης. Ενα τέτοιο κρίνεται εσωτερικά η Εξεταστική Επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου κατ’ αρχάς και κεντρικά η Μιλένα Αποστολάκη και η Ευαγγελία Λιακούλη σε συνδυασμό με την ομάδα τεκμηρίωσης του κόμματος για το αγροτικό (Θανάσης Πετρόπουλος) κατάφεραν να πιέσουν την κυβέρνηση. Κάτι που, όπως λένε, ανακλάται και στη στρατηγική του Μεγάρου Μαξίμου για κατάργηση των on line μεταδόσεων αντίστοιχων επιτροπών.

Η ηγετική ομάδα Ανδρουλάκη σκανάρει το μομέντουμ, κινείται πολύ προσεκτικά ως προς τους όμορους χώρους, ενώ επίσης είναι σε στάση αναμονής για τις κινήσεις των νέων παικτών. Αν διασφαλιστεί εξάλλου ένα καλό και έντιμο κλίμα στην Κεντροαριστερά, με τους θεσμικούς της παίκτες και βέβαια όχι από όλους, όπως θα ήθελε η Χαριλάου Τρικούπη, θα ήταν εφικτότερες εξελίξεις μεταξύ των δύο καλπών.

Εξάλλου στο ΠΑΣΟΚ μια κυρίαρχη άποψη είναι πως ο Μητσοτάκης δεν θα έχει αυτοδυναμία στις πρώτες κάλπες, όποτε αυτές κι αν στηθούν, άρα θα αποδεσμεύονται άλλες δυναμικές και άλλες δυνατότητες συνεννόησης σε ένα έδαφος πάντα ρεαλισμού.

Μαρία Καρυστιανού Εχει λαμβάνειν από όλο το πολιτικό τόξο

Ιδού ο άγνωστος Χ και για την Κεντροαριστερά και για τις μεταξύ της διεργασίες. Θα λέγαμε και το εν συνόλω πολιτικό τερέν. Η Μαρία Καρυστιανού φαίνεται πως κλιμακώνει μια στρατηγική για ένα κίνημα πολιτών με κέντρο τη Δικαιοσύνη, τη Δημοκρατία, την Αξιοκρατία. Αυτό είναι η συγκρατημένη εκδοχή του ρεπορτάζ για τη «Μαρία των Τεμπών», αφού μια πιο «προχώ» πληροφορία λέει για επαφές ήδη σε όλες τις περιφέρειες της χώρας με πρόσωπα και για καθημερινή πολιτική άσκηση επί χάρτου από το στενό επιτελείο της με προοπτική νέο κόμμα. Μια εισήγηση εδώ εντοπίζει ως μομέντουμ την άμεση μορφοποίηση του φορέα και μια έτερη την επίσημη εμφάνισή του πολύ κοντά στις εκλογές.

Οι δεξαμενές πάντως που έχει λαμβάνειν, και το λέει σύσσωμη η δημοσκοπική κοινότητα, είναι από όλες τις πλευρές του πολιτικού τόξου, με λιγότερη την επίδραση στον στενό πασοκικό πυρήνα. Οι κινήσεις της Καρυστιανού πάντως θα συναρτηθούν και ως προς την έκβαση και την εξέλιξη της Δίκης των Τεμπών που θα ξεκινήσει τον Μάρτιο, και ως προς τις εσωτερικές διεργασίες του Συλλόγου θυμάτων του δυστυχήματος των Τεμπών, αφού αναμένεται με νέες διαδικασίες να υπάρξει ανανέωση του προεδρείου του και άρα οι κινήσεις της Καρυστιανού να μην έχουν άμεση σύνδεση με το σύνολο των συγγενών.

Ο πρεσβευτής της Δανίας στις ΗΠΑ κάλεσε σε «απόλυτο σεβασμό» της εδαφικής ακεραιότητας της Γροιλανδίας, αντιδρώντας σε ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ, συζύγου του αναπληρωτή προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ. Η Μίλερ είχε δημοσιεύσει στο X φωτογραφία της Γροιλανδίας με τα χρώματα της αμερικανικής σημαίας και τη λεζάντα «ΣΥΝΤΟΜΑ».

Η ανάρτηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς αναβίωσε την παλαιότερη επιθυμία του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει η Ουάσιγκτον τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι το νησί, το οποίο αποτελεί αυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας, έχει στρατηγική σημασία και πλούσιους φυσικούς πόρους.

Η Κοπεγχάγη και η κυβέρνηση της Γροιλανδίας έχουν απορρίψει κατηγορηματικά κάθε σχετική ιδέα. Ωστόσο, οι εντάσεις επανήλθαν στο προσκήνιο μετά τον διορισμό από τον Τραμπ του κυβερνήτη της Λουιζιάνας, Τζεφ Λάντρι, ως ειδικού απεσταλμένου στη Γροιλανδία στα τέλη Δεκεμβρίου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Σε απάντηση στην ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ, ο Δανός πρεσβευτής Τζέσπερ Μίλερ Σόρενσεν έγραψε: «Μια φιλική υπενθύμιση προς τις ΗΠΑ και το Βασίλειο της Δανίας: είμαστε στενοί σύμμαχοι και θα πρέπει να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε ως τέτοιοι». Πρόσθεσε δε: «Και ναι, περιμένουμε απόλυτο σεβασμό στην εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας».

Η Κέιτι Μίλερ έχει διατελέσει σύμβουλος και εκπρόσωπος της Επιτροπής DOGE για την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης, υπό τον Ίλον Μασκ, πριν ενταχθεί στον ιδιωτικό τομέα. Η επίμαχη ανάρτησή της έγινε λίγες ημέρες μετά τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και της συζύγου του από τον αμερικανικό στρατό στο Καράκας.

Σύμφωνα με αναλυτές, η επιχείρηση στη Βενεζουέλα ερμηνεύεται ως μήνυμα προς συμμάχους των ΗΠΑ που ανησυχούν για τις προθέσεις του Τραμπ να ελέγξει στρατηγικές περιοχές, με πρώτη τη Γροιλανδία.

Σοβαρή τεχνική βλάβη στο σύστημα οργάνων προσέγγισης πτήσεων της ENAV, σε συνδυασμό με πυκνή ομίχλη, προκάλεσε εκτεταμένα προβλήματα στο αεροδρόμιο Όριο αλ Σέριο του Μπέργκαμο. Το αεροδρόμιο παρέμεινε ουσιαστικά εκτός λειτουργίας από το βράδυ του Σαββάτου, με δεκάδες πτήσεις να ακυρώνονται ή να εκτρέπονται σε άλλους προορισμούς.

Οι πρώτες καθυστερήσεις καταγράφηκαν γύρω στις 18:00 και μέσα σε λίγες ώρες η αναστάτωση επεκτάθηκε σχεδόν σε όλο το πρόγραμμα πτήσεων, επηρεάζοντας χιλιάδες ταξιδιώτες.

Εκτροπές και ακυρώσεις πτήσεων

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κατά το πιο κρίσιμο χρονικό διάστημα:

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

• 34 πτήσεις εκτράπηκαν σε άλλα αεροδρόμια,
• 21 πτήσεις ακυρώθηκαν,
• 8 πτήσεις επαναπρογραμματίστηκαν για την επόμενη ημέρα.

Συνολικά, 26 αναχωρήσεις ακυρώθηκαν, ενώ έξι πτήσεις πραγματοποιήθηκαν από εναλλακτικά αεροδρόμια και επτά μεταφέρθηκαν χρονικά. Η κατάσταση παραμένει υπό παρακολούθηση, χωρίς ακόμη σαφή εκτίμηση για την πλήρη αποκατάσταση της κανονικότητας.

Αποκατάσταση της βλάβης λίγο πριν τα μεσάνυχτα

Σε ανακοίνωσή της, η εταιρεία διαχείρισης του αεροδρομίου Sacbo γνωστοποίησε ότι το τεχνικό πρόβλημα επιλύθηκε λίγο πριν από τα μεσάνυχτα.

«Ενεργοποιήσαμε άμεσα το σχέδιο υποστήριξης των επιβατών, με τη συνδρομή της Πολιτικής Προστασίας, για όσους έμειναν στο αεροδρόμιο, καθώς και διευκολύνοντας τις μετακινήσεις όσων επέλεξαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους ή να ταξιδέψουν μέσω άλλων αεροδρομίων», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Χιλιάδες επιβάτες διανυκτέρευσαν στο αεροδρόμιο

Πολλοί επιβάτες αναγκάστηκαν να περάσουν τη νύχτα στο αεροδρόμιο, καθισμένοι ή ξαπλωμένοι στο δάπεδο και ακόμη πάνω στους ιμάντες παραλαβής αποσκευών. Ορισμένες αεροπορικές εταιρείες εξασφάλισαν θέσεις σε άλλες πτήσεις, ενώ άλλες οργάνωσαν μεταφορές προς γειτονικά αεροδρόμια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η Πολιτική Προστασία του Dalmine παρενέβη άμεσα, παρέχοντας κρεβάτια εκστρατείας και βοήθεια, κυρίως σε παιδιά και ηλικιωμένους που είχαν εγκλωβιστεί στον αερολιμένα.

Δηλώσεις του προέδρου της Sacbo

Ο πρόεδρος της Sacbo, Τζοβάνι Σάνγκα, δήλωσε:

«Ζητούμε συγγνώμη από τους επιβάτες για την ταλαιπωρία και τους ευχαριστούμε για τη συνεργασία τους, η οποία επέτρεψε στο προσωπικό του αεροδρομίου να προσφέρει την απαραίτητη βοήθεια. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα την Πολιτική Προστασία του Dalmine για τη στήριξη. Βρισκόμασταν σε συνεχή επικοινωνία με την ENAV, η οποία αποκατέστησε τη λειτουργία του συστήματος, επιτρέποντας από τα μεσάνυχτα τη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα».

Ο οδηγός της εργοστασιακής Ford, Mattias Ekstrom, στη πρώτη του προσπάθεια στο Ράλι Ντακάρ του 2026, επικρατησε του teammate του, Mitch Guthrie, στον Πρόλογο του Σαββάτου (Πρόλογος ονομάζεται η πρώτη ειδική διαδρομή ως προεπισκόπηση του αγώνα).

Η 48η έκδοση του Ντακάρ ξεκίνησε δυναμικά στις 3 Ιανουαρίου, με συνολικά 72 αυτοκίνητα να παίρνουν την εκκίνηση στην κατηγορία Ultimate. Το Prologue περιελάμβανε μια διαδρομή 95 χιλιομέτρων γύρω από την πόλη-λιμάνι Yanbu της Σαουδικής Αραβίας, αν και χρονομετρήθηκαν μόνο 22 χιλιόμετρα, με αποτέλεσμα ελάχιστα κενά στην πρώτη γραμμή του αγώνα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οδηγώντας το Ford Raptor με κινητήρα V8, ο δύο φορές πρωταθλητής DTM Ekstrom σημείωσε τον ταχύτερο χρόνο της ημέρας, φτάνοντας στη γραμμή τερματισμού σε 10m48.7s. Αυτή ήταν η τρίτη νίκη του στο Prologue σε πέντε συμμετοχές, μετά τις προηγούμενες νίκες του με την Audi το 2023 και το 2024.

Ο Guthrie τερμάτισε οκτώ δευτερόλεπτα πίσω από τον Ekstrom στη δεύτερη θέση, σφραγίζοντας το 1-2 για τη Ford.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Το ράλι Ντακάρ, αυτή η μηχανοκίνητο πρόκληση που όμοια της δεν υπάρχει άλλη στον πλανήτη ξεκίνησε για 48η φορά, προχθές στις 3 Ιανουαρίου με εκατοντάδες πληρώματα να δοκιμάζουν την τύχη τους στις δύσκολες ειδικές διαδρομές, μεταξύ αυτών και μέσα στην έρημο. Ο πιο σκληρός αγώνας αντοχής του μηχανοκίνητου αθλητισμού ξεκίνησε για έβδομη συνεχόμενη χρονιά στη Σαουδική Αραβία και θα τερματίσει σε 15 ημέρες στην πόλη Γιανμπού.

Τα πληρώματα  θα διανύσουν συνολικά περίπου 7.900 χλμ. με ειδικές διαδομές που έχουν μήκος πάνω από 4.400 χλμ.

Θα ολοκληρωθεί στις 17 Ιανουαρίου. Η εκκίνηση και ο τερματισμός είναι στο ίδιο σημείο, στοΓιανμπού, στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας.

Ακόμα και κάποιος που δηλώνει οπαδός των όχι συχνών ούτε μεγάλων αλλά «διορθωτικών» κινήσεων, ένας Πρωθυπουργός που επιμόνως αποφεύγει τις λέξεις «κυβερνητικός ανασχηματισμός», έχει κάνει τελικά τρεις τέτοιους σε δύο χρόνια. Οχι απαραιτήτως γιατί τους είχε προγραμματίσει όλους, αλλά διότι αναγκάστηκε. Τον Ιανουάριο του 2024 ο Κυριάκος Μητσοτάκης αιφνιδίαζε ακόμα και συνεργάτες του στο Μέγαρο Μαξίμου όταν ξήλωνε στελέχη (πρωτίστως) χάριν της ατζέντας «νόμου και τάξης», σε μια στιγμή που το αφήγημά του θόλωνε στη σκιά δυσάρεστων γεγονότων.

Τον Μάρτιο του 2025, στη χειρότερη καμπή της διακυβέρνησής του λόγω σαφούς υποβάθμισης του αντίκτυπου της τραγωδίας των Τεμπών, έκανε το μεγαλύτερο έως σήμερα ανακάτεμα της τράπουλας. Και, εκτάκτως, τον Ιούνιο του 2025, στον απόηχο των αποκαλύψεων για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, οδηγούνταν άρον άρον σε αποφάσεις.

Με το γύρισμα του χρόνου και στο δεύτερο μισό πια της δεύτερης τετραετίας, οι γαλάζιοι επιχειρούν ξανά να λύσουν τα μυστήρια του επόμενου – και τελευταίου μέχρι τις εθνικές εκλογές – ανασχηματισμού. Παρότι ο Μητσοτάκης επιχειρεί να κλείσει συζητήσεις προτού πάρουν διαστάσεις (κατεβάσματος των μολυβιών), λέγοντας ότι δεν είναι στις προθέσεις του «κανείς ανασχηματισμός», ανακατεύονται στους νεοδημοκρατικούς διαδρόμους πληροφορίες, εκτιμήσεις, προσωπικές επιθυμίες και τακτικισμοί. Θα είναι σημειακός ή βαθύς; Τα «στοιχήματα» πέφτουν στην πρώτη εκδοχή. Δεξιόστροφος ή «τεχνοκρατικός»; Οι περισσότεροι ποντάρουν στο πρώτο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Σε άμεσο χρόνο ή όχι; Πολλοί βλέπουν ορίζοντα άνοιξης του 2026 – λίγο πριν ή μετά το δρομολογημένο για την 25η Μαρτίου ταξίδι του Μητσοτάκη στην Αυστραλία και πριν από το κομματικό συνέδριο τον Μάιο. Στην πολυπαραγοντική εξίσωση τέσσερις παράμετροι – κλειδιά, που, όπως παραδέχονται ενημερωμένοι παράγοντες, θα επηρεάσουν τον χρόνο και το εύρος των πρωθυπουργικών αποφάσεων.

1.  Ο νέος (;) κύκλος εκπλήξεων στον ΟΠΕΚΕΠΕ

Ενημερωμένες πηγές για όσα συμβαίνουν πίσω από τις κλειστές πόρτες της κυβερνητικής έδρας διαμηνύουν ότι δεν διακρίνουν βιασύνη ή προετοιμασία του Μητσοτάκη για αλλαγές. Με «χρησμό» ωστόσο μοιάζει η αποστροφή τακτικού συνομιλητή του Πρωθυπουργού ότι «ο ίδιος συνηθίζει να λέει ότι «αμετακίνητα πρόσωπα δεν υπάρχουν, αμετακίνητες πολιτικές υπάρχουν μόνο»». Κι ενώ το επικρατέστερο σενάριο βγάζει εκτός κάδρου τον… χειμώνα, εντοπίζεται ένας παράγοντας που μπορεί να ανατρέψει βεβαιότητες: ένας νέος κύκλος εκπλήξεων στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η φημολογία για δεύτερη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σέρνεται καιρό. Ο,τι ακούγεται για τον αριθμό των εμπλεκομένων ή το χρονοδιάγραμμα ανάγεται στη σφαίρα της σεναριολογίας, οδηγώντας το Μαξίμου σε στάση αναμονής, αφού τυχόν παρουσία εν ενεργεία κυβερνητικών στελεχών στη δικογραφία προδιαγράφει εξελίξεις. Ετσι διαμορφώνονται ήδη δύο γραμμές: η μία πλευρά μιλά για στοχευμένες ανακατατάξεις (παραιτήσεις και γρήγορη κάλυψη των κενών) προς αποφυγή ευρύτερων αναταράξεων ενώ η άλλη πλευρά βλέπει αφορμή για δραστική παρέμβαση ώστε να δοθούν απαντήσεις σε περαιτέρω κυβερνητικές αρρυθμίες με ανανεωμένο σχήμα – «ετοιμοπόλεμο» το λένε κάποιοι.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); 2. Ο «πυρήνας» του Μαξίμου

Στις τάξεις των νεοδημοκρατών έχουν μονιμοποιηθεί πια οι γκρίνιες για πρωθυπουργικούς συνεργάτες και οι αγεφύρωτες αποστάσεις με μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Το γαλάζιο αίτημα για παρέμβαση στον «πυρήνα» του Μαξίμου επανέρχεται. Εκφράσεις (πιεσμένων) βουλευτών όπως «γιατί χάσαμε την μπάλα πάλι;» ή «στρατηγική έχουμε; Αφήγημα;» και «τέλος πια η ανοχή σε εκείνους που κάνουν λανθασμένες εισηγήσεις στον Μητσοτάκη» επιβεβαιώνουν τις δύσκολες σχέσεις κάποιων βουλευτών με τον Ακη Σκέρτσο και άλλων με τον Γιώργο Μυλωνάκη.

Οταν ο Μητσοτάκης αποφάσιζε την είσοδο του Κωστή Χατζηδάκη στο Μαξίμου ως αντιπροέδρου είχε στο μυαλό του την αναδιαμόρφωση ισορροπιών στον κυβερνητικό πυρήνα, μέσα από έναν μετριοπαθή νεοδημοκράτη. Παρ’ όλα αυτά διακινείται ξανά εντόνως η φημολογία για επανείσοδο του Γιώργου Γεραπετρίτη – στον ορίζοντα και της έναρξης της διαδικασίας της Συνταγματικής Αναθεώρησης το αργότερο το καλοκαίρι. Μια επάνοδος Γεραπετρίτη θα προκαλούσε ντόμινο αλλαγών με πιθανούς υποψηφίους για τα ηνία της ελληνικής διπλωματίας, δύο στελέχη με νεοδημοκρατικά ερείσματα: Κωστής Χατζηδάκης, Σταύρος Παπασταύρου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

3. Τα πόστα «πρώτης γραμμής»

Πηγές με γνώση του τρόπου σκέψης του Μητσοτάκη μεταφέρουν ότι ο ίδιος δεν θα πρόκρινε παρεμβάσεις που θα απειλούσαν με καθυστερήσεις στην υλοποίηση των πολιτικών εντός του 2026. Δείχνουν ότι ο Πρωθυπουργός αντιμετωπίζει το έτος ως την «καθαρή» ευθεία «μέχρι το προεκλογικό 2027», υπονοώντας ότι δεν έχει λόγους να ρισκάρει με ευρείες ανακατατάξεις σε υπουργεία πρώτης γραμμής. Εξού και κυριαρχούν οι εκτιμήσεις ότι δεν αναμένεται να επηρεαστούν πάνω από τρία ή το πολύ τέσσερα ισχυρά πόστα είτε με rotation είτε με εξόδους – εισόδους. Ενδεικτικό ότι η βούλησή του για ξεχωριστό υπουργείο Ερευνας εντάσσεται στον «σχεδιασμό τρίτης τετραετίας». Στο μεταξύ βουλευτές λένε σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες τους (εκφράζοντας και προσωπικές φιλοδοξίες ή αντιπαλότητες) ότι είναι χρήσιμη η ενίσχυση σειράς υπουργείων: στο Αγροτικής Ανάπτυξης (ενδεικτικές οι φήμες στο κυβερνητικό παρασκήνιο για παρέμβαση στην ηγεσία του, όπου σήμερα βρίσκονται δύο Θεσσαλοί, ο Κώστας Τσιάρας και ο Χρήστος Κέλλας και ένας πελοποννήσιος, ο Γιάννης Ανδριανός), στο Ανάπτυξης έως και το Οικονομικών (όχι όμως αντικατάσταση του επικεφαλής του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη).

4. Οι εσωτερικές (αν)ισορροπίες

Πρωθυπουργικοί συνεργάτες λένε κάτι που μαρτυρά ακόμα ένα κριτήριο αξιολόγησης: «ο Μητσοτάκης δίνει μεγάλη σημασία στην πορεία των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης». Πέραν αυτού, υπάρχει κάτι που δεν παραδέχονται: η αγωνία για τις εσωτερικές ισορροπίες. Από την είσοδο του Κώστα Τασούλα στο Προεδρικό Μέγαρο και την εκλογή του Νικήτα Κακλαμάνη στην προεδρία της Βουλής έως τον τελευταίο βαθύ ανασχηματισμό, ο Μητσοτάκης κινείται δεξιόστροφα, επιβεβαιώνοντας ότι δεν μπορεί να αγνοεί τις σκληρότερες φωνές του κόμματός του. Φάνηκε και την περασμένη άνοιξη όταν αναδεικνύονταν και παλαιότερα μέλη της γαλάζιας ΚΟ με ή χωρίς σημεία αναφοράς στους δύο πρώην πρωθυπουργούς Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά. Εκτιμάται ότι εφόσον ο Μητσοτάκης πατήσει το κουμπί θα επιχειρήσει αλλαγές που θα στέλνουν ξανά μηνύματα προς πάσα νεοδημοκρατική τάση.

«Τελικά, το μόνο που ξέρουν καλά είναι να λοιδορούν τους εργαζόμενους στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας», υπογραμμίζει το ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ.

Πυρά για το σημερινό black out σε ελληνικά αεροδρόμια εξαπέλυσε ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, τονίζοντας πως «αριστεία… Άλλο ένα ‘κατόρθωμα’ για τη διεθνή προβολή της χώρας, το σημερινό μπλακάουτ στα αεροδρόμια όλης της χώρας».

Ακολούθως προσθέτει πως «τι ακριβώς έχει συμβεί σε αυτό το θέμα; Απαρχαιωμένες υποδομές, κενό σε εφεδρικά συστήματα, κυβερνοεπίθεση; Όλα αυτά μαζί; Τελικά, το μόνο που ξέρουν καλά είναι να λοιδορούν τους εργαζόμενους στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, όποτε αυτοί προειδοποιούν για πιθανούς κινδύνους λόγω της κατάστασης που αντιμετωπίζουν με τον εξοπλισμό και τις ελλείψεις».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Επηρεάστηκαν περίπου 90 πτήσεις στο Ελ. Βενιζέλος

Συνολικά, από το πρόβλημα που δημιουργήθηκε στο FIR Αθηνών, μέχρι τις 12:50, οκτώ αναχωρήσεις στο σημείο κράτησης της Αθήνας γύρισαν σε θέσεις στάθμευσης, τρεις αφίξεις για το Ελευθέριος Βενιζέλος πήγαν σε άλλα αεροδρόμια (divert), τέσσερις αναχωρήσεις ακυρώθηκαν και συνολικά 75 πτήσεις καθυστέρησαν, προκαλώντας ταλαιπωρία σε χιλιάδες επιβάτες. Αρκετοί εξ’΄αυτών έκαναν λόγο για ώρες αναμονής στις ουρές, για συνωστισμό αλλά και αβεβαιότητα για την πραγματοποιήσεις πτήσεις τους.

Στο αεροδρόμιο Μακεδονία, σύμφωνα με τον πίνακα ανακοινώσεων, μετά τις 09:00 έως τις 12:00 καταγράφηκαν πέντε καθυστερήσεις σε αναχωρήσεις πτήσεων, προς Αθήνα και Σύρο, ενώ ακυρώθηκε μια πτήση προς Στουτγάρδη. Στις αφίξεις επτά πτήσεις έχουν καθυστέρηση και προέρχονται από Αθήνα, Σάμο, Λάρνακα, Στοκχόλμη. Αντίστοιχη ταλαιπωρία καταγράφηκε και στη Θεσσαλονίκη.

Η επιλογή της Μικρής Βενετίας στην πλατεία Ολυμπίου στο Κουκάκι για αυτή τη συνάντηση με τον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή δεν έγινε τυχαία. Οταν πριν από μερικά χρόνια είχαμε πάει εκεί για πρώτη φορά μαζί, η υπεύθυνη του εστιατορίου και φίλη μου Βενετία Αυγερινού μάς πλησίασε και μας είπε ότι ο επιστήθιος φίλος και σε δύο ταινίες συνεργάτης του σκηνοθέτη («Καβάφης», «El Greco»), ο μουσικοσυνθέτης Βαγγέλης Παπαθανασίου, πήγαινε συχνά σε αυτό το εστιατόριο τα μεσημέρια και έτρωγε – συνήθως μόνος του. Ο Σμαραγδής, που όχι απλώς αγαπάει αλλά λατρεύει τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, είχε συγκινηθεί πολύ, γι’ αυτό και εκείνος μου ζήτησε να ξαναπάμε σε αυτό το εστιατόριο (του είχε αρέσει επίσης και η κουζίνα της Φλωρεντίας, γιατί, όσο παράξενο και αν φανεί, έτσι λέγεται η σεφ της Βενετίας στη Μικρή Βενετία).

Ο Παπαθανασίου λοιπόν ήταν η αφετηρία και αυτής της κουβέντας. «Ξέρεις, από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου έμαθα κάτι πάρα πολύ σημαντικό», είπε ο Σμαραγδής. «Εμαθα ότι ο ελληνικός πολιτισμός, ο οποίος στους καιρούς μας έχει δυστυχώς απαξιωθεί σε αποτρόπαιο σημείο από τους διοικούντες, δεν είναι χρήσιμος μόνο για τους Ελληνες αλλά για τον πλανήτη ολόκληρο. Ο Μίκης Θεοδωράκης, που βεβαίως ήταν Κρητικός, είχε τη Θεωρία των Σφαιρών, έλεγε δηλαδή ότι το Σύμπαν είναι μουσική. Και το έλεγε ως ένας γήινος καλλιτέχνης που τα βλέπει αυτά. Ο Βαγγέλης Παπαθανασίου έλεγε ακριβώς το ίδιο, αλλά ήταν σαν να βρίσκεται ήδη μέσα στο κέντρο του Σύμπαντος και τα έβλεπε. Ο Παπαθανασίου έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αναβάθμιση της ύπαρξής μου, μου πρόσφερε κάτι σαν μια εσωτερική παιδεία».

Κουβεντιάζοντας με τον Σμαραγδή για τη γνωριμία του με τον Παπαθανασίου, στη συζήτηση μπήκε το πρόσωπο που είχε στηρίξει τον σκηνοθέτη περισσότερο από κάθε άλλο στη ζωή του. Και παρότι το πρόσωπο αυτό έχει πεθάνει, το πνεύμα του εξακολουθεί να τον στηρίζει: η σύζυγός του, Ελένη Σμαραγδή, που υπήρξε και παραγωγός του. «Η Ελένη ήταν που επέμενε ότι ο Βαγγέλης Παπαθανασίου έπρεπε να συνθέσει τη μουσική του “Καβάφη”, ενώ εγώ ήθελα τον Διονύση Σαββόπουλο. Η Ελένη ήταν που κατάφερε να τον φέρει σε επαφή μαζί μου όταν η προσπάθειά μου με τον Σαββόπουλο δεν απέφερε καρπούς. Η Ελένη ήταν ο άγγελός μου. Και παραμένει. Λίγο πριν φύγει από τη ζωή το 2022, μου έδωσε το τελευταίο από τα περίπου 60 drafts σεναρίου του “Καποδίστρια”, πάνω στο οποίο με ένα μαύρο μολυβάκι είχε κρατήσει κάποιες σημειώσεις. “Τώρα μπορεί να γίνει η ταινία μας”, μου είπε. Η ίδια δεν την είδε ποτέ, αλλά είμαι σίγουρος ότι θα τη δει από εκεί όπου βρίσκεται τώρα. Και θα μείνει ικανοποιημένη» (ας σημειωθεί εδώ ότι ο μόνος άνθρωπος εκτός παραγωγής που είχε δει το σενάριο του «Καποδίστρια» ήταν ο Στέλιος Ράμφος, που το ενέκρινε κάνοντας κάποιες παρατηρήσεις, τις οποίες ο Σμαραγδής ακολούθησε).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Εχοντας την ανάγκη να σταθώ λίγο παραπάνω στην Ελένη Σμαραγδή, τον ρώτησα για τη γνωριμία τους. «Στα 16 μου, στο Ηράκλειο, έχασα τον πατέρα μου», είπε ο σκηνοθέτης. «Οπότε έφυγα από την Κρήτη. Ηρθα εσωτερικός μετανάστης στην Αθήνα μαζί με τη μητέρα μου και τους τρεις αδελφούς μου. Για να ζήσουμε έπρεπε να δουλέψουμε». Η πρώτη εργασία του Σμαραγδή ήταν υπάλληλος σε ένα φαρμακείο στο Χαλάνδρι. «Ηταν το φαρμακείο ενός άγιου ανθρώπου, του Νίκου Πέρκιζα, ο οποίος μάλιστα έγινε δήμαρχος στο Χαλάνδρι πολλά χρόνια αργότερα. Και πρέπει να πω ότι όταν ο Νίκος έφυγε από τη ζωή η οικογένειά του μου ζήτησε να μιλήσω εκ μέρους της στην ταφή. Οταν δούλευα εκεί, είδα για πρώτη φορά την Ελένη. Μπήκε κάποια στιγμή στο φαρμακείο γιατί είχε τραυματιστεί στο χέρι. Πήγαινε ακόμα στο Λύκειο και έκανε πρόβα για μια παράσταση. Βλέποντάς την κατάλαβα ότι αυτή η γυναίκα ήταν για μένα».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ενδεχομένως να το είχε καταλάβει και εκείνη, αλλά δεν το έδειξε. Οπότε για να την εντυπωσιάσει, ο Σμαραγδής πήγε στην Κρήτη και αγόρασε «κάτι ομοιώματα μινωικών παραστάσεων από πηλό για να της τα δωρίσω». Χαμογελώντας με τρυφερότητα, ο Σμαραγδής θυμάται τη σκηνή που της έδωσε το δώρο του. «Εκείνη κατάλαβε ότι ήταν από ευτελή υλικά, αλλά τα πήρε. Και τότε με ρώτησε: “Εσύ τι θα κάνεις στη ζωή σου; Θα μείνεις στο φαρμακείο;”. Και της είπα: “Θέλω να γίνω σκηνοθέτης”. Το έλεγα για πρώτη φορά έτσι ανοιχτά. “Σου πάει”, μου απάντησε. Ετσι έγινα σκηνοθέτης. Θέλω να πω ότι αυτή η γυναίκα έβγαλε από μέσα μου αυτό που ήθελα να κάνω και με βοήθησε να το κάνω. Για μένα αποδείχθηκε άγγελος. Γι’ αυτό και μέχρι το τέλος ήμασταν ο ένας δίπλα στον άλλο. Πενήντα τέσσερα χρόνια» (σε αυτό το σημείο ο Σμαραγδής δεν μπορεί να συγκρατήσει τους λυγμούς του).

Λίγο ροζέ κρασί τον συνέφερε. Η Ελένη Σμαραγδή είναι πραγματικά η αχίλλειος πτέρνα του. Αλλάζοντας θέμα, εισχωρήσαμε στο πεδίο Ιωάννης Καποδίστριας και την ταινία που κατάφερε να γυρίσει για τη σπουδαία αυτή προσωπικότητα. Λέω «κατάφερε» γιατί μέχρι να τελειώσει αυτή η ταινία πέρασε από μια θύελλα με αποκορύφωση τη διακοπή των γυρισμάτων της τον Νοέμβριο του 2024. Ο Σμαραγδής έχει αναφερθεί πολλάκις στον πόλεμο που δέχτηκε από τη στιγμή που αποφάσισε να γυρίσει τον «Καποδίστρια», αλλά τώρα δεν θέλει να πει κάτι παραπάνω πέρα από το ότι χρειάστηκε πείσμα και κουράγιο για να αντιμετωπίσει την άρνηση και τα εμπόδια για την υλοποίηση της ταινίας. «Ακόμα κι εγώ δεν ξέρω πού βρήκα τις δυνάμεις που με βοήθησαν να ξεπεράσω όλες αυτές τις άθλιες συμπεριφορές, και μάλιστα από το επίσημο κράτος», είπε. «Αθλιες και καταδικαστέες γιατί έχουν δόλο πίσω τους. Γιατί κάποιοι δεν αγαπούν τον ελληνικό πολιτισμό, όπως κάποιοι δεν αγαπούσαν τον Καποδίστρια, όπως δόλος υπήρξε και στη δολοφονία του Καποδίστρια που υποκινήθηκε από ξένες δυνάμεις, τους Αγγλους και τους Γάλλους, με εκτελεστικά όργανα τους Ελληνες. Αλλά για τον πόλεμο που δέχτηκα εγώ δεν θα ήθελα να μιλήσω τώρα. Θα μνημονεύσω εν καιρώ τις ψυχές που στάθηκαν δίπλα μου».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Συζητώντας γενικότερα για τον κινηματογράφο του Σμαραγδή, αντιλαμβάνεσαι ότι για τον ίδιο ουσιαστική αφετηρία του είναι η ταινία «Καλή σου νύχτα, κυρ Αλέξανδρε», μια μεσαίου μήκους για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, γυρισμένη για την τηλεόραση στα μέσα της δεκαετίας του 1980 (πολλά χρόνια αργότερα κατάφερε να παιχτεί και στις αίθουσες). Νιώθεις ότι ο Σμαραγδής έχει αποκηρύξει τις προηγούμενες του «Καλή σου νύχτα, κυρ Αλέξανδρε» ταινίες του, «Το κελί μηδέν» (1975), που είναι η πρώτη του, όπως και «Το τραγούδι της επιστροφής» (1983). Ο ίδιος δεν χρησιμοποίησε το ρήμα «αποκηρύσσω», είπε όμως ότι το σινεμά που έκανε στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης ήταν «ανώριμο, ακολουθούσε τη μόδα της εποχής και τελικά δεν είχε καμία σχέση με την ψυχή μου. Με τον Παπαδιαμάντη άρχισα να καταλαβαίνω γιατί είμαι εδώ, ποιος είναι ο ρόλος, ποιο είναι το καθήκον μου ως σκηνοθέτη».

Η θλίψη που κυριαρχεί

Ανέφερα στον Σμαραγδή ότι από τον «Καβάφη» και μετά υπάρχει ένα στοιχείο που συνδέει όλους τους κεντρικούς ήρωες των ταινιών του, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο στον «El Greco», τον Ιωάννη Βαρβάκη στο «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι», τον Νίκο Καζαντζάκη στον «Καζαντζάκη» και, ιδίως τώρα, τον Ιωάννη Καποδίστρια στον «Καποδίστρια»: είναι όλοι τους πρόσωπα που δεν γνώρισαν ποτέ στη ζωή τους τη χαρά. «Αλήθεια είναι αυτό», είπε χαμηλόφωνα ο Σμαραγδής. «Σε όλες τις ταινίες μου κυριαρχεί μια θλίψη. Ξέρεις, αυτόν τον άρχοντα, τον Καποδίστρια, τον είχα πάντα στο μυαλό μου λίγο σαν τον Μέγα Αλέξανδρο. Σε όλες τις απεικονίσεις του Αλέξανδρου βλέπουμε το κεφάλι του να έχει μια ελαφρά κλίση προς τα δεξιά – σαν να ξέρει τη μοίρα του. Και έχει μια θλίψη ο Μέγας Αλέξανδρος. Την ίδια θλίψη έχουν οι ήρωές μου, και πολύ περισσότερο ο Καποδίστριας».

Ο Σμαραγδής είπε ότι η θλίψη ήταν κοινό στοιχείο όλων των μεγάλων προσωπικοτήτων που γνώρισε στη ζωή του – ανέφερε ξανά τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, όπως και τον Οδυσσέα Ελύτη. Σταθήκαμε λίγο παραπάνω στον Ελύτη. «Ο Ελύτης, με τον οποίο είχαμε πολύ στενές σχέσεις, είχε ερωτευτεί την Ελένη και, όταν μια φορά τρώγαμε μαζί, της είχε κάνει πρόταση να γίνει γραμματέας του. Για να καταλάβεις, εκείνη την εποχή ο Ελύτης είχε κάνει την πρώτη δημόσια εμφάνισή του μετά το Νομπέλ σε μια εκδήλωση του Μορφωτικού Ιδρύματος της Ελλάδας, το οποίο η Ελένη τότε διηύθυνε. Για την Ελένη πήγε. Οταν λοιπόν η Ελένη μού είπε ότι σκεφτόταν να δεχτεί την πρόταση του Ελύτη να γίνει γραμματέας του, της απάντησα “ευχαρίστως να πας αφού πρώτα χωρίσουμε”».

Η Ελένη Σμαραγδή μπορεί να μην έχει φυσική παρουσία δίπλα στον Σμαραγδή, έχει όμως ο γιος του, ο Αλέξανδρος, ο οποίος στηρίζει τον πατέρα του σε όλες τις ταινίες του. Πηγές λένε ότι στα γυρίσματα του «Καποδίστρια» έκανε όλη τη «λάντζα», σε τέτοιο σημείο, που μέλη του συνεργείου δεν πίστευαν ότι είναι ο γιος του σκηνοθέτη. «Στο τέλος το συνεργείο τον έβγαλε το πιο δημοφιλές πρόσωπο στην ταινία». Ο Αλέξανδρος όμως είναι τόσο ταπεινός, που δεν θέλει να φαίνεται καθόλου, γι’ αυτό και ο Σμαραγδής δεν είπε τίποτα περισσότερο για «το πολυτιμότερο πράγμα στη ζωή της Ελένης», όπως είχε γράψει η θανούσα για τον γιο της σε ένα σημείωμά της πριν πεθάνει, το οποίο ο Γιάννης Σμαραγδής κρατάει σαν φυλαχτό.

Κλείνοντας, αναφέρω κάτι που είχα μάθει σχετικά με τους τίτλους του «Καποδίστρια». Αρχικώς ο Σμαραγδής δεν ήθελε να βάλει το όνομά του, αλλά του άλλαξε γνώμη η μοντέζ του, Σοφία Φιλιπποπούλου, λέγοντάς του ότι θα ήταν «προκλητικό». Τον ρώτησα γιατί δεν ήθελε να το βάλει, μαθαίνοντας μάλιστα ότι και στον «Καβάφη» το ίδιο ήθελε να κάνει και τότε του άλλαξε γνώμη ο Β. Παπαθανασίου.

Ο Σμαραγδής είπε: «Τα σπουδαία δημοτικά τραγούδια, οι ψαλμοί, οι κρητικές μαντινάδες, τα ριζίτικα, η σοφία δηλαδή που κληρονομήσαμε από τους προηγούμενους και έγινε λαϊκή τέχνη, έχουν όνομα δημιουργού; Τι νόημα λοιπόν έχει; Δεν είναι θέμα εγωισμού ούτε έχει σχέση με την υστεροφημία. Αν συνέβαλες θετικά με τον τρόπο σου σε αυτό το παλίμψηστο του πολιτισμού που σε γέννησε, τι να το κάνεις το όνομα; Νομίζεις ότι ύστερα από 200 χρόνια θα θυμάται κανείς το όνομα του σκηνοθέτη μιας ταινίας αν η ταινία έχει σημασία; Πίστεψέ με, δεν θα ενδιαφέρει κανέναν. Οπως σημασία δεν έχει που όλες μου οι ταινίες, ακόμα και ο “El Greco”, υπήρξαν παθητικές – δεν κέρδισα ποτέ χρήματα από καμία ταινία μου. Αντιθέτως, έχασα. Και τώρα, στον “Καποδίστρια”, χρωστάω 800.000 ευρώ. Αλλά δεν με νοιάζουν τα λεφτά. Και να πάρω λεφτά, τι να τα κάνω;».

Σοκ στην Πάτρα προκάλεσε ο θάνατος ενός 30χρονου άνδρα, ο οποίος ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου τα ξημερώματα της Κυριακής (4 Ιανουαρίου 2026) έξω από νυχτερινό κέντρο της πόλης. Η μητέρα του, συντετριμμένη, δηλώνει στο Newsit: «Αν δεν φροντίσει ο νόμος, θα φροντίσω εγώ για το παιδί μου που το έχω ένα και σας το ορκίζομαι».

Σύμφωνα με πληροφορίες, όλα ξεκίνησαν τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν δύο παρέες λογομάχησαν για ασήμαντη αφορμή μέσα στο κλαμπ. Η ένταση κλιμακώθηκε γρήγορα και η συμπλοκή μεταφέρθηκε έξω από το μαγαζί.

Κατά τη διάρκεια της συμπλοκής, ο 30χρονος δέχτηκε αλλεπάλληλα χτυπήματα στο κεφάλι και στο σώμα. Μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο, όπου παρά τις προσπάθειες των γιατρών, υπέκυψε στα τραύματά του.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Ο 30χρονος που ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου στην Πάτρα

Η μητέρα του θύματος δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει την απώλεια του μοναδικού της παιδιού και ξεσπά δημόσια για τον άδικο χαμό του. «Αν δεν φροντίσει ο νόμος θα φροντίσω εγώ. Για το παιδί μου που το έχω ένα. Σας το ορκίζομαι. Και είναι ρατσισμός γιατί όταν πηγαίνουν εκεί μέσα λαϊκοί δεν τους βγάζουν έξω, όταν πηγαίνουν έξω τους βγάζουν και τους δίνουν ξύλο», δηλώνει με οργή.

Την ίδια ώρα, οργισμένοι παραμένουν οι συγγενείς και οι φίλοι του 30χρονου Κώστα, ζητώντας δικαιοσύνη για τον άδικο χαμό του. Οι γιατροί ενημέρωσαν άμεσα την Αστυνομία, η οποία ξεκίνησε αναζητήσεις για τους δράστες.

Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, οι τρεις εμπλεκόμενοι φέρονται να είναι γνωστοί στην ΕΛ.ΑΣ. ως άτομα της νύχτας και έχουν ήδη ταυτοποιηθεί. Παράλληλα, η Αστυνομία έχει λάβει μέτρα για να αποτρέψει ενδεχόμενα αντίποινα, ενώ η παρέα του θύματος έχει οδηγηθεί στην Ασφάλεια για κατάθεση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/01/WhatsApp-Video-2026-01-04-at-14.37.33.mp4 Ένταση και επεισόδια μετά τη δολοφονία

Η κατάσταση στην Πάτρα παραμένει τεταμένη. Σύμφωνα με πληροφορίες, σημειώθηκαν αντίποινα από συγγενείς και φίλους του 30χρονου Κώστα, ο οποίος ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου τα ξημερώματα της Κυριακής σε νυχτερινό κέντρο, στην οδό Αγίου Ανδρέου, στην Πάτρα ύστερα από απλή παρεξήγηση.

Λίγο αργότερα, καφετέρια στην περιοχή των Προσφυγικών έγινε στόχος επίθεσης, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές. Η καφετέρια ανήκει στον ιδιοκτήτη του νυχτερινού κέντρου όπου σημειώθηκε ο μοιραίος καβγάς.

Φωτογραφίες – Βίντεο: tempo24.news

Χωρίς τις αισθήσεις του ανασύρθηκε από δύτες ψαράς στον Στρυμόνα. Μαζί με έναν ακόμα άνδρα είχαν δηλωθεί αγνοούμενοι, με το Λιμενικό να στήνει επιχείρηση για τον εντοπισμό τους.

Τραγικό περιστατικό εκτυλίχθηκε στις εκβολές του Στρυμόνα, όταν ανατράπηκε ερασιτεχνική βάρκα με δύο αλιείς λόγω ισχυρών νοτιάδων.

Δυστυχώς, ένας από τους δύο άνδρες ανασύρθηκε νεκρός, ενώ ο δεύτερος σώθηκε χάρη στην έγκαιρη επέμβαση ενός σέρφερ που τον ανέσυρε ημιλιπόθυμο από το νερό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο διασωθείς παρουσίαζε υποθερμία και μεταφέρθηκε από δύτες στην ακτή.

Στο περιστατικό κινητοποιήθηκε άμεσα το Λιμενικό, με συμμετοχή τριών αλιευτικών σκαφών, οχήματος από ξηράς και ελικοπτέρου Super Puma, ενώ υπήρξε συντονισμός από τον ΕΣΚΕΔ για τυχόν ύπαρξη τρίτου ατόμου.

Ολοι συμφωνούν στο σύνθημα (και στο παρασύνθημα) για το 2026: «Είναι η Οικονομία, ηλίθιε!». Πολύ περισσότερο εκεί που μυρίζει εκλογές. Οπωσδήποτε, λοιπόν, στην πατρίδα της διαπίστωσης, στις ΗΠΑ, όπου οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου θα είναι δημοψήφισμα για τον τραμπισμό. Ποια «Οικονομία» όμως; Το κλιντονικό γνωμικό μιλάει σαν η «οικονομία» και η πρόσληψή της να ήταν ενιαία. Σαν να γεύονταν όλοι εξίσου τα καλά (και τα κακά) που σερβίρει η μακροοικονομία.

Το αφήγημα είναι κοινό και περικλείει τους πάντες, και οπωσδήποτε το εκλογικό σώμα που βλέπει, γεύεται, ερμηνεύει και επιβραβεύει ή τιμωρεί. Την ενιαία μακροοικονομική άποψη διαμορφώνουν εκείνοι οι οικονομικοί δείκτες που προπορεύονται: πρώτα το χρηματιστήριο, οι προσδοκίες, ο τιμάριθμος και δείκτες κλίματος και πολύ αργότερα τα διαρθρωτικά, η αγορά εργασίας, οι πρώτοι υπολογισμοί για τα τρίμηνα του ΑΕΠ, οι κατανομές. Αυτά χρησιμοποιούν οι ομιλούσες κεφαλές των αναλυτών για να καταλήξουν στην «πορεία της οικονομίας». Μια κατεύθυνση: Συν ή πλην. Πάνω ή κάτω.

Τι γίνεται όταν διαφορετικά τμήματα της οικονομίας κινούνται εμφανώς προς διαφορετικές και αντίθετες κατευθύνσεις; Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το τελευταίο διάστημα, η πορεία της οικονομίας προσομοιάζει με Κάπα κεφαλαίο. Κάποιες ομάδες, οι πιο πλούσιοι, κινούνται έντονα ανοδικά. Κάποιες άλλες, οι πιο φτωχοί, κινούνται εξίσου έντονα προς τα κάτω. Σχηματικά, σε αυτές τις γιορτές, οι δισεκατομμυριούχοι και τα ακριβά προάστια σπεύδουν σε ακριβές μπουτίκ με φανταχτερά ρολόγια: το ανοδικό σκέλος του Κάπα. Οι συντοπίτες τους, λίγο παρακάτω, συνωστίζονται σε κοινωνικά συσσίτια και απειλούνται από την ανεργία και την ακρίβεια: το κάτω βέλος του Κάπα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Σιγά τη διαπίστωση, θα λέγαμε. Ο Μαρξ το έλεγε ήδη για την ταξική κοινωνία, ο «Ριζοσπάστης» το καταγγέλλει καθημερινά από τότε που εκδίδεται. Αλλά αυτή η κριτική ισοπεδώνει και συσκοτίζει την πραγματική είδηση. Στις ΗΠΑ διαπιστώνουμε τρεις ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν ειδικά το 2025 (και όχι το 1860).

Πρώτη ιδιαιτερότητα ότι πρόκειται για μια δομική αλλαγή, θεμελιωμένη στην τεχνολογία, που οδηγεί σε μόνιμη αύξηση των εισοδημάτων των πλουσίων ενώ απειλεί τους φτωχούς. Δεύτερον, ότι τα δύο άκρα – οι κερδισμένοι πλούσιοι και οι χαμένοι φτωχοί – ταυτίστηκαν στη στήριξη του προέδρου Τραμπ το 2024.

Η πιο εντυπωσιακή διαφορά είναι η τελευταία: Οπουδήποτε αλλού θα περιμέναμε η διαπίστωση απόκλισης να οδηγήσει σε διορθωτικές κινήσεις – ανακούφισης και κοινωνικής πολιτικής προς τους φτωχούς, χαλιναγώγησης και φορολογίας των πλουσίων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Στις ΗΠΑ όμως η πολιτική ενδυναμώνει το «Κάπα» και σπρώχνει τα δύο βέλη του μακρύτερα. O «Μεγάλος Ομορφος Νόμος» του 2025 δώρισε πλήθος φοροαπαλλαγών σε δισεκατομμυριούχους και άλλους που ήδη κέρδιζαν από τη χρηματιστηριακή φρενίτιδα της τεχνητής νοημοσύνης. Ταυτόχρονα φόρτωσε στους φτωχούς τις ανατιμήσεις των δασμών, την περικοπή της ασφάλισης υγείας, περιορισμούς στα κουπόνια για τρόφιμα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Θα μπορέσουν να συμβιβαστούν τα ασυμβίβαστα για να στηριχθεί ενιαίο αφήγημα για «την Οικονομία» και να μη διαλυθεί η παράδοξη τραμπική συμμαχία; Οι απολύσεις των υπευθύνων στις στατιστικές και στις νομισματικές αρχές ίσως διαμορφώσουν «εναλλακτικά δεδομένα» και έτσι να διαμορφωθεί θετικό αφήγημα. Ισως και να ευδοκιμήσει η αναζήτηση άλλων ενόχων για την οικονομική δυσπραγία (μεταναστών, ξένων, εσωτερικού εχθρού). Ισως και να μετατεθεί το ενδιαφέρον αλλού (ναρκωτικά, πόλεμοι, Επστιν).

Ισως και να αποδειχθεί ότι «Δεν είναι η Οικονομία, ηλίθιε». Ιδωμεν.

Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά

Το 2026, δεύτερο έτος της δεύτερης θητείας του προέδρου Τραμπ είναι και το έτος κατά το οποίο θα διεξαχθούν, στις 3 Νοεμβρίου, οι λεγόμενες ενδιάμεσες εκλογές (midterm elections) στις οποίες θα κριθούν, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων και οι 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Από τα ανοικτά διεθνή μέτωπα που παραλαμβάνει το 2026, ας μνημονεύσουμε τα δύο πιο κρίσιμα για τη δική μας γεωγραφική θέση: τον πόλεμο στην Ουκρανία με τις παράλληλες συνομιλίες για τον τερματισμό του – θα δούμε με ποιους όρους – και την παρούσα φάση του μεσανατολικού ζητήματος με την προσοχή στραμμένη στη Συρία. Από τη διεθνή ατζέντα αξίζει σίγουρα να επισημανθεί και η προγραμματισμένη για τον Απρίλιο επίσκεψη του προέδρου Τραμπ στο Πεκίνο.

Ως προς τα καθ’ ημάς, κανονικά θα έπρεπε να σημειώσω ότι το 2026 είναι το δεύτερο έτος της διετούς θητείας της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά αυτή η πρόσθετη άσκηση ισορροπίας στην οποία υποβαλλόμαστε δεν βελτίωσε τη διεθνή θέση της χώρας κατά το πρώτο έτος της θητείας. Θα μπορούσε επίσης να είχε ενδιαφέρον η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο, αλλά αυτή δεν περιλαμβάνει, ως γνωστόν, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο με σύνθεση υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας.

Το 2026 με βάση τη ροή των ανοικτών θεμάτων θα είναι έτος σοβαρής δοκιμασίας των αντοχών και των προθέσεων των κρατών – μελών της ΕΕ, των ευρωπαϊκών κοινωνιών και της Ενωσης ως θεσμικής οντότητας. Το μεγάλο, όχι απλώς στρατηγικό αλλά κατά κυριολεξία ιστορικό ζήτημα που καλείται να αντιμετωπίσει η «στενή» Ευρώπη των 27 είναι η κρίση του δυτικού παραδείγματος που βασίζεται μεταπολεμικά, επί ογδόντα χρόνια, στον ευρωατλαντικό πυλώνα, στην ενιαία αντίληψη περί ασφάλειας και περί φιλελεύθερης δημοκρατίας. Η διάρρηξη αυτής της ενιαίας αντίληψης αποτυπώθηκε πλέον στο επίσημο έγγραφο για τη National Security Strategy των ΗΠΑ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η διοίκηση Τραμπ κάνει μόνη της και με βάση τις στενά δικές της γεωοικονομικές και γεωπολιτικές εκτιμήσεις την επιλογή εχθρών, ανταγωνιστών, δυνητικών συνεργατών και προτιμητέων συμμάχων. Δεν θα μοιραστεί με την Ευρώπη τις αποφάσεις για το στρατηγικό πλαίσιο και τους όρους της συνεργασίας ή της αντιπαράθεσης, ούτε με την Κίνα ούτε με τη Ρωσία. Το σχήμα των συνομιλιών για τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι χαρακτηριστικό: ο πρόεδρος Τραμπ δεν συνομιλεί ως επικεφαλής της Δύσης με τον πρόεδρο Πούτιν αλλά διαμεσολαβεί ως τρίτος μεταξύ των προέδρων Πούτιν και Ζελένσκι, αφήνοντας διαρκώς ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων προς τη μια αλλά και προς την άλλη πλευρά. Με τον ίδιο τρόπο αντιμετωπίζει και την Ευρώπη που υποτάσσεται σε ένα ασύμμετρο σχήμα καθώς δεν έχει την πραγματική δυνατότητα απευθείας διαλόγου με τη Ρωσία, δεν συμμετέχει πραγματικά στη διαμόρφωση της αμερικανικής στάσης και καλείται να επωμισθεί το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού και στρατιωτικού βάρους μιας λύσης που είναι θεμελιώδους σημασίας για την ασφάλειά της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά το έγγραφο της National Security Strategy που προαναφέρθηκε, η Ευρώπη αφενός μεν καλείται να επωμισθεί το κόστος της ασφάλειας της ηπείρου της τόσο οικονομικά όσο και ως ανάληψη στρατιωτικού κινδύνου, αφετέρου δε τίθεται υπό ιδεολογικό έλεγχο για τις κοινωνικές αντιλήψεις που επικρατούν σε αυτή και υπό πολιτικό έλεγχο για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ευρωπαϊκή δημοκρατία.

Η αμερικανική διοίκηση επικρίνει μια ευρωπαϊκή δημοκρατία μαχόμενη απέναντι στους ακραίους αντιπάλους της και φοβική απέναντι στο ενδεχόμενο ανόδου της Ακροδεξιάς. Ο αντιπρόεδρος Βανς πήγε ακόμη πιο μακριά, πρόσφατα συνέδεσε τις μεταναστευτικές ροές στην Ευρώπη με τον κίνδυνο που αυτός διαβλέπει, τα ευρωπαϊκά πυρηνικά οπλοστάσια (γαλλικό και βρετανικό) να τεθούν υπό τον έλεγχο ευρωπαίων πολιτικών που δεν είναι εκ καταγωγής «Δυτικοί». Θυμίζω ότι όσα είχε πει ο αντιπρόεδρος τον Φεβρουάριο στο Μόναχο περιλήφθηκαν τον Νοέμβριο στο επίσημο έγγραφο της Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Μέσα σε αυτή τη ρευστή παγκόσμια κατάσταση που οι ίδιες οι ΗΠΑ την αναγνωρίζουν ως πολυπολική από την οπτική γωνία ενός ανανεωμένου Δόγματος Μονρόε, συμπληρωμένου με το «παράρτημα Τραμπ» που τείνει να αποδεχθεί τη λογική των σφαιρών επιρροής, είναι προφανές ότι η εθνική στρατηγική μιας μεσαίας για τα ευρωπαϊκά δεδομένα χώρας όπως η Ελλάδα δεν μπορεί να συνιστάται ούτε απλώς στην επίκληση των ταυτοτήτων της ούτε στην απλή επανάληψη γενικόλογων δηλώσεων.

Κατ’ αρχάς, όταν κυριαρχεί διεθνώς μια «διπλωματία των γεγονότων» είναι σημαντικό σε εθνικό επίπεδο να υπάρχει μια αντίληψη «διπλωματίας των καταστάσεων», δηλαδή μια αίσθηση προτεραιοτήτων καθώς σε σχέση με τη ροή των γεγονότων πρέπει να είμαστε πάντα επιφυλακτικοί ώσπου τα γεγονότα να αποκτούν τις πραγματικές τους διαστάσεις και να συντίθενται ως καταστάσεις. Από την άλλη πλευρά πρέπει να είμαστε διαρκώς σε εγρήγορση και να μπορούμε να είμαστε ευέλικτοι σε επίπεδο διπλωματικών χειρισμών αλλά με στρατηγική καθαρότητα.

Η επίκληση, λοιπόν, των ταυτοτήτων της χώρας είναι προφανώς πολύ σημαντική, αλλά στο σημερινό σκηνικό δεν αρκεί. Η Ελλάδα είναι κράτος – μέλος της ΕΕ και υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες που ενισχύουν την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και την ευρωπαϊκή άμυνα, είναι παλιό μέλος του ΝΑΤΟ που είναι ο πυλώνας της ευρωπαϊκής ασφάλειας, είναι όμως και στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ επιπλέον της από κοινού συμμετοχής στο ΝΑΤΟ, είναι κράτος μεσογειακό που αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στα τριμερή σχήματα συνεργασίας αφενός με την Κύπρο και την Αίγυπτο, αφετέρου με την Κύπρο και το Ισραήλ. Σε σχέση όμως και με την ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα και με το ΝΑΤΟ και με την ελληνοαμερικανική εταιρική συνεργασία, το προέχον για την Ελλάδα τα τελευταία τουλάχιστον πενήντα χρόνια πρόβλημα εθνικής ασφάλειας αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την κατάσταση στην Κύπρο. Αυτή η υβριδική, σε σχέση με τις άλλες χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, αντίληψη ασφάλειας επικαθορίζει την ατζέντα της ελληνικής εθνικής στρατηγικής ασφάλειας.

Κατά την ίδια λογική, δεν αρκούν γενικόλογες δηλώσεις πίστης στο διεθνές δίκαιο που συνιστά αξιακή επιλογή αλλά όχι ολοκληρωμένη στρατηγική και επιπλέον δεν διανύει την καλύτερη εποχή του από πλευράς πρακτικής σημασίας. Η νομική διάσταση των θεμάτων έχει πάντα σπουδαία σημασία, αλλά προέχει ο συσχετισμός των δυνάμεων, επιπλέον δε η νομική διάσταση είναι συνήθως πιο περίπλοκη από ό,τι φαίνεται διά γυμνού οφθαλμού ή κυριαρχεί ως πεποίθηση.

Κατά την ίδια λογική, η ενεργειακή πολιτική είναι προφανώς σημαντική και για την πολιτική ασφάλειας καθώς βρίσκεται στην καρδιά της ασφάλειας εφοδιασμού και του διεθνούς εμπορικού ανταγωνισμού. Αυτό αφορά τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στις υποθαλάσσιες έρευνες για ορυκτά καύσιμα και τις εμπορικές συμφωνίες για την προμήθεια π.χ. αμερικανικού LNG που δεν τις συνάπτουν όμως μόνο ελληνικές εταιρείες αλλά και τουρκικές και ουγγρικές που βρίσκονται γεωγραφικά πολύ πιο κοντά στην Ουκρανία.

Η οριοθέτηση όμως της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ είναι ζήτημα εξωτερικής πολιτικής και πρέπει να γίνει σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τα πορίσματα της διεθνούς νομολογίας προκειμένου τα σχετικά κυριαρχικά δικαιώματα να μπορούν να ασκηθούν πραγματικά. Ακόμη και πριν από την οριοθέτηση, η ρύθμιση ζητημάτων όπως η διέλευση αγωγών και καλωδίων κατά τα προβλεπόμενα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.

Τα πρωτόκολλα διεθνών συμπεριφορών με τα οποία πορευθήκαμε πενήντα και πλέον χρόνια δεν ισχύουν ή πάντως δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα ισχύσουν την κρίσιμη στιγμή. Υπάρχει μια εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων και κυρίως επεισοδίων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις που έχει ως μοτίβο την αμερικανική παρέμβαση, την επιβολή μορατόριουμ και την έναρξη διπλωματικών διαδικασιών που εκτονώνουν τη στρατιωτική / αεροναυτική ένταση. Ακόμη και εάν επαναληφθεί το ίδιο μοτίβο, ενδέχεται να ασκηθεί πίεση για πυκνές εξελίξεις και συνολικές προσεγγίσεις. Για τον λόγο αυτό είναι κομβικό να έχουμε εμείς τον έλεγχο του ρυθμού των ελληνοτουρκικών σχέσεων εντός του πλαισίου της εθνικής στρατηγικής που αποδεχόμαστε.

Από την άποψη αυτή έχει σημασία η συνέχιση των διερευνητικών επαφών, των συνομιλιών για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) και των συζητήσεων για τη λεγόμενη θετική ατζέντα. Οπως στο Κυπριακό έχει πάντα σημασία η ετοιμότητα συμμετοχής στις διαδικασίες που κινεί ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ. Σημασία έχει όμως και να μην αφήσουμε διπλωματικά να ολοκληρωθεί εδαφικά η εισβολή, πενήντα χρόνια μετά το 1974, ως προς την Αμμόχωστο και το μέλλον της.

Η εθνική στρατηγική δεν είναι ρητορική άσκηση μέσω δηλώσεων που έχουν τυποποιηθεί, ούτε τακτικά επαναλαμβανόμενες ενέργειες με τις οποίες αντιτασσόμαστε σε κάθε επιδίωξη της άλλης πλευράς, η οποία αναπτύσσει όμως πολύ έντονη διεθνή δραστηριότητα σε πολλά άλλα πεδία πέραν των ελληνοτουρκικών σχέσεων και του Κυπριακού. Εθνική στρατηγική δεν είναι ούτε η κυκλική εναλλαγή περιόδων ύφεσης και έντασης που παραδόξως θεωρούνται εξίσου αποδεκτές εντός του πλαισίου της γενικής παραδοχής ότι ο χρόνος θα κυλά χωρίς να μεταβάλλεται κάτι από αυτά που καθόρισαν τα προηγούμενα πενήντα χρόνια. Η εθνική στρατηγική προϋποθέτει πολύ βαθύτερη επεξεργασία των θεμάτων, πλήρη αίσθηση όχι μόνο του διμερούς αλλά και του περιφερειακού και του διεθνούς συσχετισμού, των εμφανών και των κυοφορούμενων εξελίξεων, επικαιροποίηση των δεδομένων. Κυρίως προϋποθέτει ικανότητα ουσιαστικού εσωτερικού διαλόγου χωρίς κομματικά στερεότυπα και συγκυριακές απόπειρες πολιτικής χρέωσης των άλλων. Χωρίς το «σύνδρομο Ζυρίχης – Λονδίνου».

Μια τέτοια κατά κυριολεξία εθνική στρατηγική επιτρέπει να έχουμε ειρμό στις επιμέρους ενέργειές μας. Για παράδειγμα, μπορεί να προσδώσει νόημα στην πρόταση για περιφερειακή διάσκεψη των χωρών της Αν. Μεσογείου, παρότι αυτή δεν είναι forum για το κομβικό ζήτημα της οριοθέτησης. Επίσης, μπορεί να μας επιτρέψει να καταλήξουμε σε κάποιο συμπέρασμα για το αν ως προς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ήταν προτιμότερη από πλευράς εθνικού συμφέροντος η τεταμένη περίοδος 2019-2023 ή το σχεδόν μορατόριουμ των τελευταίων δυόμισι ετών (2023-2025), περίοδος κατά την οποία εντούτοις δεν εκτελέστηκαν οι εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Ακόμη, μπορεί να μας βοηθήσει να εφαρμόσουμε στην πράξη την αρχή ότι η Αθήνα απευθύνεται στην Αγκυρα δημοσίως η ίδια και για ό,τι την αφορά και όχι μέσω τρίτων, ακόμη και αν αυτοί είναι σημαντικοί στρατηγικοί εταίροι.

Το 2026 προοιωνίζεται έτος εσωτερικά τεταμένο, με κρίσιμες δικαστικές διαδικασίες να δίνουν για πολλά θέματα τον πολιτικό τόνο και με τον χρόνο των εκλογών να πλησιάζει, όποιο σενάριο και αν επικρατήσει. Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και της εθνικής ασφάλειας, το 2026 θα έπρεπε παρά ταύτα να καταστεί έτος στρατηγικής σημασίας. Αυτό απαιτεί μια αυξημένη αίσθηση ευθύνης κατά το μέτρο της θεσμικής θέσης καθενός και καθεμιάς.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος είναι πρώην αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών, πρώην υπουργός Εθνικής Αμυνας, ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Συνεχή ενημέρωση για την κατάσταση των δρόμων λόγω των κινητοποιήσεων των αγροτών, ενόψει της αναμενόμενης επιστροφής από την έξοδο των εορτών, παρέχει η Ελληνική Αστυνομία, η οποία υπενθυμίζει ότι για αυτόν τον σκοπό έχει δημιουργήσει ειδικό «μπάνερ», στην ιστοσελίδα της, (www.astynomia.gr), με Δελτία Τύπου και συγκεντρωτικούς πίνακες, σχετικά με έκτακτες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.

Όσον αφορά την Εθνική Οδό Αθηνών-Λαμίας, σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση από την ΕΛΑΣ, πραγματοποιούνται οι εξής διακοπές και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις:

Στη Θήβα, διακοπή κυκλοφορίας και εκτροπή αυτής, στο μεν ρεύμα πορείας προς Αθήνα από την 100,268 χιλιομετρική θέση του αυτοκινητοδρόμου ΑΘΕ (Α/Κ Στρατοπέδου) έως την 75,525 χ/θ του αυτ/μου ΑΘΕ (Α/Κ Ριτσώνας), στο δε ρεύμα προς Θεσσαλονίκη από την 75,525 χ/θ αυτ/μου ΑΘΕ (Α/Κ Ριτσώνας) έως την 115 χ/θ αυτ/μου ΑΘΕ (Α/Κ Κάστρου).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στο Κάστρο Βοιωτίας, διακοπή κυκλοφορίας και εκτροπή αυτής στο ρεύμα πορείας προς Αθήνα από την 125,770η χ/θ αυτ/μου ΑΘΕ (Α/Κ Μαρτίνου) έως την 114,815η χ/θ αυτ/μου ΑΘΕ (Α/Κ Κάστρου), ενώ στο ρεύμα προς Θεσ/νίκη, η κυκλοφορία διεξάγεται από μία λωρίδα του αυτ/μου ΑΘΕ.

Στη Λαμία, (203ο χιλιόμετρο, ανισόπεδος κόμβος Μπράλου), διακοπή κυκλοφορίας και εκτροπή αυτής επί τόπου από τις εισόδους-εξόδους του Α/Κ Μπράλου (203,065 χ/θ αυτ/μου ΑΘΕ) και στα δύο ρεύματα πορείας.