Ας μην ξεκινάμε τη χρονιά με ψέματα, πολύ περισσότερο επειδή μας περιμένουν δύσκολα μπροστά. Παρότι έχουμε οπωσδήποτε έναν ολόκληρο χρόνο μέχρι τις επόμενες εκλογές, το πρόβλημα που θα καταγραφεί επισήμως με τις εκλογές διαφαίνεται ήδη από τώρα. Για να το πω με τον τρόπο του Ευάγγελου Βενιζέλου, είναι το πρόβλημα της μη κυβερνησιμότητας. Σπεύδω να πω ότι στην πολιτική δεν είναι σπάνιο τα δεδομένα να ανατρέπονται και οι συνθήκες να αλλάζουν δραματικά, ιδίως σε μια εποχή ρευστότητας και γεωπολιτικών αναδιατάξεων, όπως αυτή που διανύουμε τώρα.
Ομως, με τα δεδομένα ως έχουν, όπως δηλαδή καταγράφονται από τις δημοσκοπήσεις, το φάσμα της αβεβαιότητας είναι ευδιάκριτο. Το διαπιστώνουμε σε όλες τις μετρήσεις ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρείται καταλληλότερος για πρωθυπουργός από ένα ποσοστό περίπου 30% και όλοι οι άλλοι διαθέσιμοι ακολουθούν με μονοψήφια ποσοστά.
Μέσα στο κλίμα αυτό, παρατηρείται και το φαινόμενο να προσφέρονται και εθελοντές για τον δυσβάστακτο ρόλο του πρωθυπουργού σε μια μελλοντική κυβέρνηση συνεργασίας. Εντούτοις, ένας διάδοχος του Μητσοτάκη, ο οποίος να προβάλλει πειστικά μέσω της φυσικής υπεροχής του, δεν υπάρχει. Ακόμη και ο Νίκος Δένδιας, ο οποίος είναι ο καλύτερα τοποθετημένος στη σκακιέρα της διαδοχής, θα πρέπει να διαμορφώσει μια ευρύτερη κοινωνική συμμαχία, ώστε η ΝΔ υπό την ηγεσία του να κυβερνήσει.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ο κ. Δένδιας ενδεχομένως μπορεί να φέρει πίσω αρκετές δεξιές ψήφους που μετακόμισαν στα μικρά κόμματα της Ακροδεξιάς, δεν φτάνουν όμως για την αυτοδυναμία. Επιπλέον, η εχθροπάθεια που κυριαρχεί, λόγω των ιδιόμορφων πολιτικών συσχετισμών (κεντροδεξιά κυβέρνηση, με ακραία και πολυδιασπασμένη αντιπολίτευση), δηλητηριάζει την ατμόσφαιρα και εμπεδώνει την τοξικότητα, προκαλώντας όλο και μεγαλύτερη αποστροφή για την πολιτική. Επομένως, τι κάνουμε;
Καταθέτω, με δέος και σεμνότητα, την πρότασή μου στην κρίση των επαϊόντων. Ενόψει της αναθεώρησης του Συντάγματος, λοιπόν, εισηγούμαι την επαναφορά του ωραίου και εντελώς ελληνικού θεσμού του εξοστρακισμού. Με τον εξοστρακισμό, ένα μέρος τουλάχιστον του σημερινού προβλήματος θα το λύναμε. Ποιον δεν θέλουμε, παιδιά, για πρωθυπουργό; Ψηφίζουμε ελεύθερα, τον εντοπίζουμε και του αφαιρούμε τα πολιτικά δικαιώματα για είκοσι χρόνια, αντί να τον εξορίσουμε όπως έκαναν οι Αθηναίοι. Απλό, δημοκρατικό, ελληνικότατο. Με την επαναφορά του εξοστρακισμού, δεν υπάρχει περίπτωση να εμφανιστεί ξανά Μητσοτάκης για να σου κατσικωθεί στην πρωθυπουργία για δύο τετραετίες και να διεκδικεί και τρίτη θητεία στο αξίωμα. Ετσι αντιμετωπίζουμε μακροπρόθεσμα το πρόβλημα του άνισου ανταγωνισμού, εξαιτίας του οποίου φρακάρει η επετηρίδα των πρωθυπουργήσιμων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Σύμφωνοι, αλλά το πρόβλημα της πολυδιάσπασης δεν λύνεται. Πώς θα επιλέγεται ο πρωθυπουργός σε μια κατακερματισμένη Βουλή, στην οποία δεν θα μπορεί να σχηματιστεί κυβερνητική πλειοψηφία; Σε αυτό απαντά το δεύτερο σκέλος της πρότασής μου: να ορίζεται μέσω ΑΣΕΠ. Να θεσπιστεί και αυτό λοιπόν στο Σύνταγμα, με την αναθεώρηση που έρχεται. Να υπολογίζονται, παρακαλώ, καταλεπτώς όλα τα προσόντα των υποψηφίων σε μόρια. Πτυχία, διπλώματα ξένων γλωσσών, δίπλωμα οδήγησης φορτηγού (αν έχουν), δεξιότητες που μπορεί να απέκτησαν στον Στρατό (π.χ., χειριστής πυροβόλου άνευ οπισθοδρομήσεως).
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Επίσης, τα υπουργεία στα οποία υπηρέτησαν, οι διακρίσεις με τις οποίες τιμήθηκαν σε Ελλάδα και εξωτερικό, η κοινοβουλευτική εμπειρία κ.λπ. Να πρυτανεύει όμως και το πνεύμα της κοινωνικής ευαισθησίας στις συνταγματικές προβλέψεις, να μοριοδοτούνται δηλαδή οι πολύτεκνοι, οι έχοντες αναπηρίες (εφόσον αυτές δεν τους εμποδίζουν στην άσκηση του αξιώματός τους), όσοι διαθέτουν πιστοποιητικό επάρκειας ναυαγοσώστη, οι εθελοντές πυροσβέστες κ.ά.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Αντιλαμβανόμαστε όλοι, βεβαίως, ότι η μετατροπή των ιδεών που εκθέτω παραπάνω σε συνταγματικές διατάξεις προϋποθέτει τεράστια δουλειά από ειδικούς. Εδώ όμως είναι και η αναπτυξιακή διάσταση της πρότασής μου!
Η διαμόρφωση των νέων διατάξεων θα προσθέτει τουλάχιστον καμιά εικοσαριά δυσνόητες σελίδες στο Σύνταγμα, πράγμα το οποίο μακροπρόθεσμα θα δώσει ώθηση στον χειμαζόμενο κλάδο των νομικών και ειδικά των συνταγματολόγων. Ισως μάλιστα η αύξηση της επαγγελματικής ύλης να οδηγήσει στη δημιουργία ακόμη δύο ή τριών νομικών σχολών, που τόση ανάγκη τις έχει η χώρα! Επίσης, οι αρχιτέκτονες της αναθεώρησης του 2001 βρίσκονται εδώ και είμαι βέβαιος ότι με προθυμία θα συνδράμουν το έργο των επιγόνων τους, με την πολύτιμη πείρα τους και τις συμβουλές τους…
Μετά από πέναλντι που δόθηκε στην ομάδα του Ολυμπιακού για αγκωνιά του Κωνσταντίνου Κωστούλα στον Αλέξη Καλογερόπουλο σε διεκδίκηση της μπάλας, ο Μεχντί Ταρέμι κατάφερε να σκοράρει από την λευκή βούλα και να κάνει το 1 – 0 και να δώσει προβάδισμα στους «ερυθρόλευκους».
Δείτε το γκολ https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/01/WhatsApp-Video-2026-01-03-at-19.39.55.mp4Σύμφωνα με τον ρεπόρτερ της Γκρέμιο, Εντουάρντο Γκαμπάρντο, η μεταγραφή του Τετέ από τον Παναθηναϊκό στην ομάδα του Πόρτο Αλέγκρε είναι πολύ κοντά στην ολοκλήρωση. Οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει και βρίσκονται στο στάδιο της ανταλλαγής εγγράφων για να «κλειδώσει» το deal.
Ο 25χρονος εξτρέμ φέρεται να έχει ήδη συμφωνήσει σε τετραετές συμβόλαιο, με το ύψος της μεταγραφής να ανέρχεται στα 6,5 εκατομμύρια ευρώ. Πλέον απομένει να επιβεβαιωθεί αν ο Τετέ θα επιστρέψει στην ομάδα που τον ανέδειξε ποδοσφαιρικά.
Πιθανόν να μην το έχετε αντιληφθεί, αλλά από την 1η Ιανουαρίου του νέου έτους και για έξι μήνες ανέλαβε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης η Κυπριακή Δημοκρατία. Είναι η μοναδική χώρα της Ευρώπης που, ακόμα σήμερα, είναι κομμένη στα δύο – αποτέλεσμα της μισαλλοδοξίας που κυριάρχησε τη δεκαετία του 1960, του χουντικού πραξικοπήματος στο νησί που έφερε τον Αττίλα και την κατοχή από τους Τούρκους του 37% των εδαφών του, και των επιλογών της πολιτικής ηγεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας τα τελευταία χρόνια. Αυτό το τελευταίο ας μην το ξεχνάμε.
Το 2004 ο πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος στήριξε το Οχι στο σχέδιο Αναν και ουσιαστικά σε μια ευρωπαϊκή λύση αποδεκτή και από την Τουρκία (που τότε επεδίωκε την πρόσδεση στην ΕΕ). Και το 2017 ο πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης τίναξε στον αέρα την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας (ναι, στο θέρετρο που δυστυχώς σήμερα συζητάμε όλοι).
Ισως η εξέλιξη αυτή να ήταν αναμενόμενη για μια χώρα που βρέθηκε στο «κίνημα των Αδεσμεύτων» τα χρόνια του Μακαρίου, στην ουσία δηλαδή σε μια φάση πιο κοντινή στη Σοβιετική Ενωση στον Ψυχρό Πόλεμο. Κι αν αυτή η επιλογή μπορεί να δικαιολογηθεί ως αναδρομική αντίσταση στην αγγλοκρατία, το σίγουρο είναι ότι η Κύπρος τα τελευταία χρόνια είναι παράδεισος για ρώσους ολιγάρχες, εξού και οι μεγάλες ρωσικές κοινότητες κυρίως στη Λεμεσό. Σε έναν βαθμό, μπορεί να εξηγούν και την επιφυλακτικότητα απέναντι στην Ευρώπη, την οποία η κυπριακή πολιτική χρησιμοποιεί συνήθως ως τη δύναμη απέναντι στην Τουρκία.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Με δεδομένα όλα αυτά, έχει ενδιαφέρον η δήλωση του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, ότι η στήριξη προς την Ουκρανία για την προάσπιση του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της θα παραμείνει σταθερή και αταλάντευτη. Είναι σαφής δήλωση ευρωπαϊκής πολιτικής. Αλλά το βασικό αγκάθι παραμένει: είναι μια λύση του Κυπριακού αποδεκτή και από τις δύο κοινότητες – λύση δηλαδή στο πλαίσιο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Είναι εθνική ανάγκη. Είναι θέμα επιβίωσης του κυπριακού Ελληνισμού. Και είναι ευκαιρία, τώρα που οι Τουρκοκύπριοι, ακόμα μία φορά, έδειξαν με την ψήφο τους ότι θέλουν να είναι μέρος μιας τέτοιας λύσης.
Για να συμβεί αυτό, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης οφείλει να ξαναρχίσει αμέσως με αποφασιστικότητα τη σοβαρή διαπραγμάτευση. Χωρίς επιζήμιους τακτικισμούς και κουτοπονηριές. Ονειρώξεις περί περιφερειακών συνεργασιών που αποκλείουν και τιμωρούν την Τουρκία είναι αφελείς και επικίνδυνες. Ηδη έχει χαθεί πολύς πολύτιμος χρόνος – και κάθε μέρα που περνά εμπεδώνει την τουρκοποίηση των Κατεχομένων και επιδεινώνει τη θέση των Ελληνοκυπρίων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Η ευρωπαϊκή προεδρία της Κύπρου είναι ευκαιρία για λύση του Κυπριακού. Μια λύση εντός της Ευρώπης που θα λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας της ενωμένης ευρωπαϊκής Κύπρου.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οι πολιτικές εξελίξεις στην Κύπρο αναμένονται ραγδαίες. Μια λύση δίκαιη και για τις δύο κοινότητες, διαρκής και βιώσιμη θα ξαναμπεί στις πολιτικές διεργασίες, ενόψει των πολιτικών εξελίξεων μέχρι τις προεδρικές εκλογές του 2028. Κι αν ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης δεν ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών, βάσιμη αναμένεται κάποια άλλη εκλογική πρόταση που θα τις περιλαμβάνει.
Η Κύπρος έχει ακόμα μία ευκαιρία κι είναι ανάγκη, αυτή τη φορά, οι πολίτες της να μην την αφήσουν να χαθεί.
Σε νέο αποκλεισμό της Υψηλής Γέφυρας της Χαλκίδας προχώρησαν από τις 18:00 το απόγευμα οι αγρότες της περιοχής, συνεχίζοντας τις κινητοποιήσεις τους και διεκδικώντας την ικανοποίηση των αιτημάτων τους.
Ήδη πριν από τις έξι είχανε φτάσει με τρακτέρ, αγροτικά, πατούσαν κόρνες στο σημείο, και παρέταξαν τα τρακτέρ μπροστά στην Υψηλή Γέφυρα.
Οι αγρότες της Χαλκίδας θα συμμετέχουν στην αυριανή σύσκεψη στα Μάλγαρα, όπου θα κριθεί το μέλλον των αγροτικών κινητοποιήσεων.
Στο φινάλε της κανονικής διάρκειας του τελικού του Betsson Super Cup, ο Ζουλιάν Μπιανκόν έπεσε στο χορτάρι και αναγκάστηκε να αφήσει τη θέση του στον Αλέξη Καλογερόπουλο. Η απουσία του Γάλλου στόπερ, σε συνδυασμό με τον τραυματισμό του Λορέντσο Πιρόλα, σήμανε συναγερμό για τον Ολυμπιακό.
Μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση του Μπιανκόν, ο Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ έχει στη διάθεσή του τους Παναγιώτη Ρέτσο, Αλέξη Καλογερόπουλο και Γκουστάβο Μάντσα για το κέντρο της άμυνας.
Δεν είναι εύκολο – ούτε αυτονόητο – να αποδώσεις τις σκέψεις ενός ανθρώπου που σημάδεψε την πολιτική ιστορία με τη σκέψη του, τη γραφή του και τη στάση του. Δεν θα μπορούσα να ισχυριστώ ότι γνωρίζω «τι θα έλεγε». Αυτό που μπορώ να κάνω είναι κάτι πιο ταπεινό και ταυτόχρονα πιο τίμιο: να επιστρέψω στα ίχνη που ο ίδιος άφησε.
Να διατρέξω τις σελίδες των βιβλίων του. Να ξαναδιαβάσω τις συνεντεύξεις και τις παρεμβάσεις του. Να ανασύρω από τη μνήμη μου συζητήσεις. Να θυμηθώ τον τρόπο που διατύπωνε τη θέση του, πάντοτε με ακρίβεια.
Θυμάμαι ακόμη ένα σημείωμα που μου έγραψε, όταν παρουσίασα το πρώτο μου βιβλίο: «Χαίρομαι που υπηρετείς και τον γραπτό λόγο, γιατί μόνο ο προφορικός λόγος φεύγει σαν πυροτέχνημα». Σήμερα, βέβαια, ακόμη και ο προφορικός λόγος μένει – μέσα από βίντεο. Ομως ο γραπτός λόγος, τον οποίο ο Κώστας Σημίτης υπηρέτησε όσο κανένας άλλος πρωθυπουργός στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, είναι εκείνος που αναλύει, τεκμηριώνει, αφήνει παρακαταθήκη, διαπαιδαγωγεί.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ας δούμε λοιπόν πώς η πνευματική κληρονομιά ενός ανθρώπου επιτρέπει το παρελθόν να επικοινωνήσει με το παρόν και το μέλλον που είχε ο ίδιος προβλέψει.
Η προσέγγισή του για τη μεγάλη εικόνα, το διεθνές περιβάλλον, τις ΗΠΑ και την Ουκρανία βασιζόταν σε βαθιά γνώση, στενή παρακολούθηση και ματιά που μπορούσε να δει τον κόσμο με τα μάτια της Ελλάδας, αλλά και το αντίστροφο.
Θα ξεκινούσε από μια ψύχραιμη αλλά αυστηρή διαπίστωση: βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου οι αυταπάτες τελειώνουν γρήγορα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν δημιούργησε τη γεωπολιτική αστάθεια, την αποκάλυψε. Ανέδειξε τα όρια της Ευρώπης ως πολιτικού παράγοντα και ταυτόχρονα τη νέα πραγματικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ΗΠΑ παραμένουν αναγκαίος και ιστορικός σύμμαχος, αλλά η στρατηγική τους καθορίζεται πρωτίστως από εσωτερικούς συσχετισμούς και τον παγκόσμιο ανταγωνισμό με την Κίνα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η Ευρώπη δεν μπορεί να στηρίζει την ασφάλειά της στην υπόθεση μιας μόνιμα σταθερής αμερικανικής στάσης. Οσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η θέση του ήταν σαφής και παραμένει ισχυρή: η υπεράσπιση της εδαφικής της ακεραιότητας είναι ζήτημα αρχής και ευρωπαϊκής ασφάλειας. Ομως η αλληλεγγύη χωρίς ευρωπαϊκή στρατηγική που αφορά και την υπεράσπιση των ευρωπαϊκών συνόρων δεν αρκεί. Μια Ενωση που περιορίζεται στον ρόλο του χρηματοδότη ή του παθητικού συμμάχου παραμένει θεατής των εξελίξεων και μακροπρόθεσμα εξασθενεί. Ο Κ. Σημίτης ανήκει στους ελάχιστους Ελληνες που μελέτησαν την έκθεση του Μάριο Ντράγκι!
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Είμαι σίγουρη ότι θα επέμενε στην υλοποίηση ως εργαλείο στα χέρια των Ευρωπαίων, γιατί χωρίς κοινή εξωτερική πολιτική, χωρίς επενδύσεις στη βιομηχανία και την τεχνολογία η Ευρώπη θα συνεχίσει να χάνει ισχύ. Είχε προτείνει ο ίδιος από το 2003 μια θεσμική μετεξέλιξη για την κοινή αμυντική πολιτική και στρατηγική αυτονομία μέσα από τη δυνατότητα που δίνει η Συνθήκη για ενισχυμένες συνεργασίες για όσα κράτη θέλουν και μπορούν να προχωρήσουν ταχύτερα.
Αυτό που συμβαίνει ήδη με το ευρώ και τη συνθήκη Σένγκεν. Θα κατέθετε προτάσεις για την αρχιτεκτονική της Ευρώπης, η οποία μέσα σε αυτόν τον καταιγισμό δεν μπορεί να παραμείνει ακίνητη. Μια Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως αυθεντική ευρωπαϊκή κυβέρνηση, ένα Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με πραγματική νομοθετική ισχύ, ένα Συμβούλιο Υπουργών ως Ανω Βουλή. Επικεφαλής όλων το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με πρόεδρο και υπουργό Εξωτερικών, θα συμβολίζει τη νέα ευρωπαϊκή οντότητα. Στην εποχή των μεγάλων ανισοτήτων θα έθετε ξανά το θέμα της σύγκλισης μεταξύ των περιφερειών και εντός των κοινωνιών με βάση τα νέα δεδομένα της κλιματικής αλλαγής και του ψηφιακού μετασχηματισμού.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Σκύβοντας πάνω στην ελληνική πραγματικότητα, το αγροτικό ζήτημα, τις επιδοτήσεις, την αδυναμία σύγκλισης με το μέσο ευρωπαϊκό όρο, θεωρώ ότι θα επικαλούνταν την εμπειρία του 40 χρόνια πριν, όταν ο ίδιος υπήρξε υπουργός Γεωργίας. Είχε προχωρήσει σε αποκέντρωση, συνεχή προσωπική παρακολούθηση, απλοποίηση των διαδικασιών, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν καθυστερήσεις στις επιδοτήσεις και να κυλούν όλα ομαλά.
Ομως η μεγάλη αυστηρότητα της υπηρεσίας προκάλεσε τριβές με όσους επιδίωκαν να εισπράττουν επιδοτήσεις παρουσιάζοντας εικονικές παραγωγές. Το συνηθέστερο επιχείρημα αυτών των παραγωγών ήταν ότι τα λεφτά που ζητούσαν θα ωφελούσαν τη χώρα. (Αυτό που διατυπώθηκε πρόσφατα στη Βουλή για την εθνική φανέλα.) Κατ’ αυτούς, το υπουργείο, επιμένοντας στην ειλικρίνεια των δηλώσεων, λειτουργούσε σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων. Επρόκειτο για την ίδια νοοτροπία που οδήγησε αργότερα στο σύνθημα «Ολα τα κιλά, όλα τα λεφτά». Αδιαφορούσαν για την αρνητική εντύπωση που προκαλούσε η συμπεριφορά τους, όπως και για τα πρόστιμα που πιθανότατα η χώρα θα υποχρεωνόταν να πληρώσει.
Είναι λοιπόν προφανές ότι στον ΟΠΕΚΕΠΕ θα έβλεπε μια κλασική εκδοχή του πελατειακού κράτους: πόροι χωρίς κανόνες, έλεγχοι χωρίς ανεξαρτησία και ένα σύστημα που μεταθέτει διαρκώς τις ευθύνες. Με αφορμή τις αρνητικές επιδόσεις στους κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες, θα αποδείκνυε ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη πόρων ή ευκαιριών, αλλά η αδυναμία σχεδιασμού και εφαρμογής πολιτικών σε βάθος χρόνου. Θα επαναλάμβανε ότι ο ιστορικά ζητούμενος και πάντα διακοπτόμενος εκσυγχρονισμός δεν είναι τεχνικές βελτιώσεις, δεν είναι κρατικές παροχές και ρυθμιστικές παρεμβάσεις από πάνω, αλλά προϋποθέτει επιμονή στις αρχές και τις αξίες που αφορούν την ανάπτυξη και τη συμμετοχή της κοινωνίας με δικαιοσύνη, γιατί ο εκσυγχρονισμός είναι με και για την κοινωνία.
Τέλος, χρησιμοποιώντας τους τίτλους των βιβλίων του, θα έλεγα ότι αν ζούσε θα μας έδειχνε Δρόμους Ζωής που θα οδηγούσαν σε μια Ελλάδα οικονομικά Ισχυρή και κοινωνικά Δίκαιη στην Ευρώπη και στον κόσμο με Εθνική Στρατηγική και μακριά από τον εθνικιστικό λαϊκισμό.
Η Αννα Διαμαντοπούλου είναι πρόεδρος του Δικτύου, πρ. επίτροπος ΕΕ, πρ. υπουργός, υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.
Το 1926 δεν ήταν μία θορυβώδης χρονιά για τον πλανήτη. Δεν ξέσπασαν πόλεμοι, ούτε έγιναν μεγάλες καταστροφές. Για αυτό και θα μου επιτρέψετε να θεωρήσω ως κορυφαίο γεγονός εκείνης της χρονιάς την ίδρυση του ΠΑΟΚ. Ωστόσο το 1926 ήταν μία χρονιά που πολλά υπόγεια ρεύματα άρχισαν να κοχλάζουν, αναζητώντας διέξοδο προς την επιφάνεια. Γεννήθηκε η τηλεόραση. Οι αγορές κατέρρευσαν ύστερα από τρία χρόνια. Αργότερα ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Και έπειτα από πενήντα χρόνια πήρε ο ΠΑΟΚ το πρωτάθλημα – τα ηφαίστεια θέλουν τον χρόνο τους, το ξέρουμε.
Που λέτε άνοιξα τον ογκώδη τόμο με το «Χρονικό του 20ου αιώνα». Και πήγα στην εποχή του Πάγκαλου, που ήταν μακριές οι φούστες γιατί ο χωροφύλακας τις μετρούσε με τη μεζούρα. Και αν η απόσταση της άκρης τους από το έδαφος ήταν μεγαλύτερη των 30 εκατοστών, έπεφτε πρόστιμο βαρύ και τράβηγμα στο Τμήμα. Βέβαια και σήμερα το μήκος της γυναικείας φούστας έχει το ενδιαφέρον του. Απλώς θα ασχοληθούν οι πάντες, εκτός από την Αστυνομία.
Το στρίφωμα του 1926 απέχει εκατό χρόνια από το σήμερα. Μιλάμε για διαφορετικούς κόσμους. Ο ένας είναι ασπρόμαυρος και βουβός, ο άλλος πολύχρωμος και θορυβώδης. Ομως αν τους τοποθετήσεις τον έναν δίπλα στον άλλον, θα βρεις ομοιότητες που σου θυμίζουν ότι εκατό χρόνια μπορούν να μετρηθούν ως μία αιωνιότητα, αλλά και ως μια ανάσα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Το 1926 ο δυτικός κόσμος έχει αφήσει πίσω του τον Μεγάλο Πόλεμο και την πανδημία της ισπανικής γρίπης. Πλέει στα νερά του Μεσοπολέμου με τα μαύρα σύννεφα να συγκεντρώνονται στο βάθος του ορίζοντα. Στην Ιταλία κυβερνούν φασίστες. Στη Γερμανία, της Βαϊμάρης, ρίχνουν υλικά στο καζάνι που μαγειρεύεται ο ναζισμός. Η ρωσική αρκούδα, με κόκκινη προβιά, γλείφει τις πληγές της και ακονίζει τα νύχια της.
Η ανθρωπότητα βαθιά μέσα της ανησυχεί, αλλά προσπαθεί να παραστήσει την αισιόδοξη. Οι εργάτες που δουλεύουν στην ανοικοδόμηση της Ευρώπης, ξεφυσούν και φουσκώνουν τα πανιά των αγορών. Ο καθολικός εξηλεκτρισμός και η εμφάνιση ηλεκτρικών συσκευών δίνει αίσθηση τεχνολογικής υπεροχής. Τυπώνονται άρθρα που περιγράφουν το «έξυπνο» σπίτι με την ευτυχισμένη, ξεκούραστη νοικοκυρά να καμαρώνει στο κέντρο της κουζίνας της.
Φυσικά υπάρχουν επιφυλάξεις. Μέσα σε λίγα χρόνια τα αυτοκίνητα πέταξαν τα άλογα εκτός μεταφορών. Και ο ηλεκτρισμός χρειάζεται λιγότερα χέρια. Πού θα απορροφηθούν όσοι χάσουν τη δουλειά τους από τις μηχανές; Πολλοί από αυτούς πέθαναν στον πόλεμο που ήρθε, αλλά ακόμα δεν ξέρουν ότι ματαίως ανησυχούν. Στα σπίτια μαζεύονται γύρω από το ραδιόφωνο. Κάποιοι μουρμουρίζουν για την αποξένωση που θα φέρει στις ανθρώπινες σχέσεις.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οταν έγινε η πρώτη επίδειξη τηλεοπτικής εκπομπής δεν κατάλαβαν πολλά, ούτε που υποψιάστηκαν τι έρχεται. Ο Τύπος έγραψε για ραδιόφωνο με μάτια, αλλά και για ένα τεχνολογικό επίτευγμα που αφορά λίγους. Συμβαίνει αυτό με το παρελθόν. Κοιτάζεις προς τα πίσω και αισθάνεσαι ότι βλέπεις ανθρώπους αφελείς, αμαθείς, αγνούς. Γέρους με μυαλό μικρού παιδιού. Είναι, βλέπετε, η έπαρση που μας χορηγεί η πρόοδος έναντι των προγόνων μας.
Πώς ήταν η Ελλάδα το 1926; Ταλαιπωρημένη. Και αμφίθυμη με τους πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Σαν μία μάνα που υποδέχεται τα παιδιά της, αλλά δεν μπορεί να τους βάλει ένα πιάτο φαΐ στο τραπέζι. Τα φτωχά αστικά κέντρα έχουν μέσα τους παραγκουπόλεις. Το κράτος παραπαίει από τα χρέη, η δραχμή είναι ασταθής και οι μεγάλες δυνάμεις τραβούν τα νήματα σε ένα ετοιμόρροπο πολιτικό σκηνικό. Ομως η εργατική τάξη αρχίζει και αποκτά συνείδηση.
Φωλιάζει σε τεκέδες, ακούει ρεμπέτικα, καπνίζει σέρτικα τσιγάρα, πνίγει μεράκια μέσα στη μαστούρα. Ο Πάγκαλος ανατρέπεται από τον Κονδύλη. Είναι μια χώρα σε οριακό σημείο, ούτε στον πόλεμο, ούτε στην ειρήνη. Ούτε στο παλιό, ούτε στο νέο. Και έχει γεγονότα που είναι παράταιρη καλλιγραφία σε μουτζουρωμένο τεφτέρι. Να, διοργανώνεται η πρώτη Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης. Η σκηνή που ανεβαίνουν σπουδαία δράματα και σπαρταριστές κωμωδίες εδώ και έναν αιώνα.
Σε μια εποχή ραγδαίων γεωπολιτικών αλλαγών και τεχνολογικών εξελίξεων, οι οποίες ενίοτε μοιάζουν να συμβαίνουν ταχύτερα απ’ όσο μπορεί να συλλάβει ο ανθρώπινος νους, η ικανότητα πρόβλεψης του μέλλοντος φαντάζει άθλος ηράκλειων διαστάσεων.
Το έτος 2020 λειτουργεί ως μια πικρή υπενθύμιση: τότε, ενώ ακόμη και τα πλέον αναγνωρισμένα και τεχνολογικά προηγμένα think tanks, οι αναλυτές και οι οίκοι ανάλυσης γεωπολιτικού κινδύνου είχαν προβλέψει ανησυχητικές τάσεις στον ανταγωνισμό μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, την αύξηση του κινδύνου συγκρούσεων από τη Μέση Ανατολή έως την Υποσαχάρια Αφρική και τις εντάσεις γύρω από την Ταϊβάν, και ενώ πολλοί είχαν συνδέσει ζητήματα οικονομικής ασφάλειας με τις πιθανές γεωπολιτικές αλλαγές στο επόμενο έτος, κανείς δεν είχε προβλέψει την κλίμακα και τον αντίκτυπο με τον οποίο η αναζήτηση της υγειονομικής ασφάλειας θα επηρέαζε μια σειρά από πεδία, όπως οι διεθνείς σχέσεις, το πολυμερές σύστημα της διεθνούς τάξης, το εμπόριο και η παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Με τον αποκαλυπτικό της αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο οι εφοδιαστικές αλυσίδες, οι ιατρικές εξαρτήσεις, ο ψηφιακός χώρος – συμπεριλαμβανομένων των υλικών (hard) και των άυλων (soft) συνιστωσών του – καθώς και τα αδιέξοδα στις πολυμερείς διαπραγματεύσεις μπορούσαν κυριολεκτικά να «σταματήσουν τη λειτουργία του πλανήτη», η Covid-19 μάς έδωσε ένα σκληρό μάθημα για τις προβλέψεις και τη φύση τους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Μας έμαθε όμως και την αξία της ανάλυσης: επί χρόνια οι ειδικοί έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου σε σχέση με τη χρηματοδότηση και τον εκσυγχρονισμό των πολιτικών δημόσιας υγείας, καθώς και με τον καταστροφικό αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει για τους πληθυσμούς μια ταυτόχρονη οικονομική, ασφαλιστική και υγειονομική κρίση.
Το 2019, ο Παγκόσμιος Δείκτης Δημόσιας Υγείας, που αναπτύχθηκε από τη Nuclear Threat Initiative, το Johns Hopkins Center for Health Security και το Economist Intelligence Unit, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι καμία χώρα δεν ήταν πλήρως προετοιμασμένη για επιδημίες ή πανδημίες, συμπεριλαμβανομένων και των πλούσιων χωρών.
Στη μετα-Covid εποχή, εάν μπορεί κανείς να αναφέρεται σε αυτήν ως τέτοια (και κατά τη γνώμη μου πρέπει να γίνεται τέτοιος διαχωρισμός καθώς ο αντίκτυπος της πανδημίας μετασχημάτισε δομικά τον κόσμο στον οποίο ζούμε), έχουμε μάθει ότι οι προβλέψεις μπορούν να είναι αποτυχημένες. Εχουμε επίσης μάθει ότι ακόμη και όταν οι προβλέψεις είναι επιτυχημένες, κράτη, πολίτες και οργανισμοί ενδέχεται να είναι ανεπαρκώς προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν και να μετριάσουν τις συνέπειες όσων προβλέφθηκαν.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Ο απρόκλητος και άδικος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μάς δίδαξε πικρά αυτό το μάθημα. Πολλοί ομολογούν εκ των υστέρων ότι εμείς – η διεθνής δημοκρατική κοινότητα – θα έπρεπε να είχαμε εγκαίρως προβλέψει και λάβει υπόψη μας την αναπόφευκτη επανεμφάνιση της ρωσικής επιθετικότητας: η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και οι προειδοποιήσεις από κράτη της Ανατολικής Ευρώπης και τις αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει σε πιο εντατικές προσπάθειες προετοιμασίας, αποτροπής και πρόληψης.
Η αποτυχία μας να προβλέψουμε – και ακόμη και να προετοιμαστούμε όταν έχουμε προβλέψει – θέτει ερωτήματα για μία ακόμη μείζονα και υπαρξιακή κρίση: την κλιματική αλλαγή. Επί χρόνια, οι προβλέψεις που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα οδηγούν τους ειδικούς να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον επερχόμενο αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στις συγκρούσεις, την ανισότητα, την επισιτιστική και υγειονομική ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα, το εμπόριο και τη δημογραφία. Ωστόσο, οι παγκόσμιες και εθνικές προσπάθειες δεν έχουν καταφέρει να ανταποκριθούν στην κλιματική αλλαγή με τρόπο ανάλογο της απειλής.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Σε μια πρόσφατη συζήτηση, κάποιος ανέφερε ότι «δεν υπάρχει πρόβλεψη, υπάρχει μόνο ανάλυση· αλλά αυτή καθίσταται ολοένα και πιο πολύτιμη». Δεν θα μπορούσα να το διατυπώσω καλύτερα. Διότι αν υπάρχει ένα πράγμα που έχουμε μάθει καθ’ όλη αυτή την ταραχώδη, ασταθή και απρόβλεπτη περίοδο – η οποία ξεκίνησε πολύ νωρίτερα από το 2020, αν λάβει κανείς υπόψη την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, την άνοδο της Κίνας, τη μεταναστευτική κρίση μεταξύ άλλων – είναι ότι η ανάλυση, τα δεδομένα και η ερμηνεία τους, η έγκυρη έρευνα, η εξειδίκευση, η εξέταση και η επανεξέταση σεναρίων και επιλογών πολιτικής έχουν σημασία.
Εάν αυτά χρησιμοποιηθούν με τον σωστό τρόπο, μπορούν να κάνουν τη διαφορά μεταξύ επιτυχίας και αποτυχίας των πολιτικών αντιμετώπισης κρίσεων. Μπορούν να διασφαλίσουν τη σωστή ισορροπία παγκόσμιας, ανθρώπινης και οικονομικής ασφάλειας. Μπορούν να τροφοδοτήσουν τον νέο και μεταβαλλόμενο κόσμο μας με τρόπους που ενθαρρύνουν ταυτόχρονα την αποτελεσματικότητα, τη δημοκρατία και την ασφάλεια.
Δεν είναι εύκολο έργο, αλλά – όπως λέει και το ρητό – κάποιος πρέπει να το κάνει. Είμαι υπερήφανη που αποκαλώ συναδέλφους μου τους ανθρώπους που φέρουν εις πέρας αυτό το έργο.
Στις επόμενες σελίδες, οι συνεργάτες του ΕΛΙΑΜΕΠ καταπιάνονται με ορισμένα από τα μείζονα ζητήματα που θα αντιμετωπίσει η ελληνική και ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική το 2026, από τις περιφερειακές κρίσεις έως τις τεχνολογικές εξελίξεις, την ενεργειακή ασφάλεια και το μέλλον της διεθνούς συνεργασίας και της παγκόσμιας γεωπολιτικής. Το πράττουν βάσει εμπεριστατωμένης ανάλυσης και με δημιουργικές σκέψεις σε ό,τι αφορά τις επιλογές πολιτικής. Είμαι πεπεισμένη ότι στην αρχή ενός νέου έτους αυτό είναι το καλύτερο δώρο που μπορούν να προσφέρουν οι ειδικοί στους διαμορφωτές πολιτικής, στον δημόσιο διάλογο και στην αναζήτηση πολιτικών που θα λειτουργούν προς όφελος όλων.
«Ποιο είναι το νόημα να μιλάμε για μαύρες τρύπες όταν οι παραγωγοί του Χόλιγουντ γνωρίζουν ήδη τι είναι;» συνηθίζει να αστειεύεται ο, βραβευμένος με Νομπέλ, γερμανός αστροφυσικός Ράινχαρντ Γκένζελ. Είναι ένας από τους επιστήμονες που ανακάλυψαν το κεντρικό αντικείμενο του γαλαξία μας: τον Τοξότη A*, μια κολοσσιαία μαύρη τρύπα, με μάζα ισοδύναμη με 4 εκατομμύρια αστέρια όπως ο Ηλιος. Διευθυντής του Ινστιτούτου Max Planck για την Εξωγήινη Φυσική, ο Γκένζελ διαπιστώνει πως «η ανθρωπότητα έχει χάσει λίγο από την εκτίμησή της για την αλήθεια, εν μέρει λόγω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Χρειάζεται χρόνος για να κατανοήσουμε περίπλοκα πράγματα. Τα βίντεο του ενός λεπτού, στα οποία έχουν συνηθίσει πολλοί, δεν θα σας πουν ποτέ την αλήθεια».
To 2025 ήταν μια εξαιρετική χρονιά για τη Φωτεινή Τριχά: Χρυσό μετάλλιο με την Εθνική Γυναικών Πόλο στο Παγκόσμιο Κύπελλο στην Κίνα, χρυσό και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Σιγκαπούρης, πρώτη σκόρερ εκεί με 25 γκολ, χάλκινο μετάλλιο με την Εθνική Νέων Γυναικών στο Παγκόσμιο Κ20 της Βραζιλίας. Και πριν από λίγες ημέρες, η ανάδειξή της σε κορυφαία αθλήτρια υδατοσφαίρισης του κόσμου. «Ηταν μια χρονιά γεμάτη με πολλά συναισθήματα, στιγμές με τις συμπαίκτριες και τους προπονητές μας», λέει η 20χρονη πολίστρια του Ολυμπιακού. «Σίγουρα, ήταν και δύσκολη, αλλά αυτό είναι κάτι που το ξέρεις, το περιμένεις. Οταν πορεύεσαι μαζί με ανθρώπους δίπλα σου με κοινό στόχο και όραμα, οι όμορφες στιγμές υπερκαλύπτουν τη δυσκολία αυτού που κάνεις».
Η Παναγιώτα Διαμαντή, η δασκάλα που διδάσκει στη Φουρνά Ευρυτανίας και έγινε γνωστή σε όλη την Ελλάδα για την προσπάθειά της να αναστήσει το ορεινό χωριό και να γεμίσει ξανά το σχολείο, είδε τη δράση της να αναγνωρίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Μετά τη βράβευσή της από την Ακαδημία Αθηνών, εντάσσεται τώρα στους 50 κορυφαίους εκπαιδευτικούς παγκοσμίως, σύμφωνα με το Global Teacher Prize του Ιδρύματος Varkey, σε συνεργασία με την UNESCO. Εκτός των άλλων, ίδρυσε τη ΜΚΟ «Νέα ζωή στο χωριό» η οποία αύξησε τον μαθητικό πληθυσμό και επανέφερε σε λειτουργία το νηπιαγωγείο. Πρόκειται για την πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού που μια ελληνίδα εκπαιδευτικός από μονοθέσιο δημοτικό σχολείο βραβεύεται.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Τον Οκτώβριο του 1962, ο κόσμος έφτασε πιο κοντά από ποτέ στην πυρηνική καταστροφή, λόγω της κρίσης των πυραύλων στην Κούβα – επί δύο εβδομάδες ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζον Κένεντι και ο πρόεδρος της ΕΣΣΔ Νικίτα Χρουστσόφ ισορροπούσαν σε τεντωμένο σχοινί. Τώρα, δύο απόγονοί τους, ο Μαξ Κένεντι και η Νίνα Χρούστσεβα, παρουσιάζουν ένα συναρπαστικό σχετικό podcast στη σειρά του BBC «The bomb». «Αφού οι οικογένειές μας σχεδόν κατέστρεψαν τον κόσμο, τώρα είμαστε φίλοι», λένε. Θα μπορούσε να συμβεί σήμερα; «Δεν έχω εμπιστοσύνη στους ηγέτες της Αμερικής και της Ρωσίας», λέει ο Κένεντι. «Ο Πούτιν έχει απειλήσει με πυρηνικά όπλα και ο Τραμπ έχει εμπειρία μόνο στα ριάλιτι. Εχω πραγματική ανησυχία για το μέλλον μας, στα χέρια αυτών των δύο».
Την πρόθεση του να παραμείνει η Βενεζουέλα υπό την διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών «έως ότου πραγματοποιηθεί μια ομαλή μετάβαση», αποκάλυψε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε από το Μαρ-α-λάγκο στη Φλόριντα για την στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του.
Αρχικά, ο Τραμπ έπλεξε το εγκώμιο των αμερικανικών Ένοπλων Δυνάμεων, αλλά και του εξοπλισμού της. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «χθες αργά το βράδυ και νωρίς σήμερα, υπό τις οδηγίες μου, οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών διεξήγαγαν μια εξαιρετική στρατιωτική επιχείρηση στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, επιδεικνύοντας την συντριπτική αμερικανική στρατιωτική δύναμη. Χρησιμοποιήθηκαν αεροπορικά, χερσαία και ναυτικά μέσα για να εξαπολυθεί μια θεαματική επίθεση, μια επίθεση που ο κόσμος δεν έχει ξαναδεί από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο». Είπε ότι ο στόχος της επίθεσης σε ένα «ισχυρά οχυρωμένο στρατιωτικό φρούριο στην καρδιά του Καράκας» ήταν «να παραδώσουν τον παράνομο δικτάτορα Νικολά Μαδούρο στη δικαιοσύνη».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) «Θα διοικήσουμε τη χώρα μέχρι να μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε μια ασφαλή, ομαλή και συνετή μετάβαση»Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε στη συνέχεια, ότι οι ΗΠΑ θα «διοικούν» τη Βενεζουέλα. «Θα διοικήσουμε τη χώρα μέχρι να μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε μια ασφαλή, ομαλή και συνετή μετάβαση», τόνισε. «Δεν θέλουμε να εμπλακούμε, να αφήσουμε κάποιον άλλο να αναλάβει. Και να βρεθούμε στην ίδια κατάσταση που βρισκόμασταν τα τελευταία χρόνια. Θα διοικήσουμε τη χώρα μέχρι να μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε μια ασφαλή, ομαλή και συνετή μετάβαση» ανέφερε χαρακτηριστικά .
«Είμαστε έτοιμη για μια δεύτερη επίθεση, εάν χρειαστεί»Ο Τραμπ αποκάλυψε ακόμη, ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες για μια δεύτερη επίθεση στη χώρα, εάν χρειαστεί, προειδοποιώντας για τυχόν αντιδράσεις οπαδών του Νικολάς Μαδούρο, αλλά και στέλνοντας μήνυμα σε άλλες χώρες, όπως το Ιράν. Συγκεκριμένα, ο αμερικανός πρόεδρος θέλησε να μοιραστεί λεπτομέρειες της χθεσινοβραδινής επιδρομής, λέγοντας ότι «τα φώτα του Καράκας έσβησαν σε μεγάλο βαθμό χάρη σε μια συγκεκριμένη τεχνογνωσία που διαθέτουμε» κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επιχείρησης. «Ήταν σκοτεινά και ήταν θανατηφόρα», είπε για την επίθεση, για την οποία συνέχισε λέγοντας ότι «αν είχατε δει αυτό που είδα χθες το βράδυ, θα είχατε εντυπωσιαστεί πολύ. Δεν είμαι σίγουρος, ότι θα το δείτε ποτέ, αλλά ήταν κάτι απίστευτο».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });«Κανένας Αμερικανός στρατιώτης δεν σκοτώθηκε και κανένα κομμάτι του αμερικανικού εξοπλισμού δεν χάθηκε» επισήμανε, ενώ ισχυρίστηκε, ότι «μας περίμεναν» και «ήταν σε ετοιμότητα», αλλά «πολύ γρήγορα εξουδετερώθηκαν». Ο Τραμπ πρόσθεσε, ότι οι ΗΠΑ είναι «έτοιμες να πραγματοποιήσουν μια δεύτερη και πολύ μεγαλύτερη επίθεση, αν χρειαστεί». «Οι Ένοπλες Δυνάμεις υποθέτουν ότι θα χρειαστεί μια δεύτερη επίθεση», είπε και πρόσθεσε ότι «η πρώτη επίθεση ήταν τόσο επιτυχημένη, που πιθανότατα δεν θα χρειαστεί να κάνουμε δεύτερη». «Αλλά είμαστε έτοιμοι να κάνουμε μια δεύτερη επίθεση, μια πολύ μεγαλύτερη επίθεση, στην πραγματικότητα», προειδοποιεί.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); «Οι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες θα εισέλθουν στη Βενεζουέλα»Ο Ντόναλντ Τραμπ τόνισε επίσης ότι η διοίκηση της Βενεζουέλας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μέχρι να πραγματοποιηθεί η μετάβαση εξουσίας, περιλαμβάνει και την είσοδο αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών στη χώρα. Όπως είπε: «Θα στείλουμε τις πολύ μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών, τις μεγαλύτερες στον κόσμο, να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια, να επιδιορθώσουν την κατεστραμμένη υποδομή, την πετρελαϊκή υποδομή και να αρχίσουν να βγάζουν χρήματα για τη χώρα».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); }); «Επαναβεβαιώνουμε την αμερικανική δύναμη στην περιοχή μας»Ο αμερικανός πρόεδρος συνέχισε, αναφέροντας αυτά που θεωρεί ως «παραβάσεις» του Νικολά Μαδούρο. «Ο Μαδούρο δεν θα είναι ποτέ ξανά σε θέση να απειλήσει έναν Αμερικανό πολίτη ή οποιονδήποτε από τη Βενεζουέλα. Δεν θα υπάρχουν πλέον απειλές» είπε. Ισχυρίστηκε ότι η κυβέρνηση του Νικολά Μαδούρο «άδειασε τις φυλακές της, έστειλε τα χειρότερα και πιο βίαια τέρατά της στις Ηνωμένες Πολιτείες για να κλέψουν αμερικανικές ζωές. Ήταν έμποροι ναρκωτικών. Ήταν βαρόνοι των ναρκωτικών. Έστειλαν όλους τους κακούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά όχι πια».
Ο Τραμπ επανέλαβε τους ισχυρισμούς του, ότι η Βενεζουέλα «έκλεψε» το πετρέλαιο των ΗΠΑ, καθώς όπως είπε ξανά, οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχτισαν την πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας. Στη συνέχεια ανέλυσε αυτά που ισχυρίζεται ότι είναι τα ιδεολογικά θεμέλια αυτής της επιχείρησης: «Όλες αυτές οι ενέργειες αποτελούσαν κατάφωρη παραβίαση των βασικών αρχών της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, που χρονολογούνται από περισσότερο από δύο αιώνες, από την εποχή της Δόγματος Μονρόε. Το ξεχάσαμε κάπως. Ήταν πολύ σημαντικό, αλλά το ξεχάσαμε» είπε και πρόσθεσε: «Σύμφωνα με τη νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας, η αμερικανική κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά. Επαναβεβαιώνουμε την αμερικανική δύναμη με πολύ ισχυρό τρόπο στην περιοχή μας».
«Οι ΗΠΑ δεν φοβούνται να στείλουν στρατεύματα»Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, οι οποίοι του ζήτησαν λεπτομέρειες σχετικά με το πώς οι ΗΠΑ θα διοικήσουν τη Βενεζουέλα και αν αυτό μπορεί να συνεπάγεται την αποστολή στρατευμάτων στη χώρα, ο Ντόναλντ τραμπ απάντησε, ότι «δεν φοβόμαστε να στείλουμε στρατεύματα, αν χρειαστεί» και πρόσθεσε: «Στην πραγματικότητα, χθες το βράδυ στείλαμε στρατεύματα σε πολύ υψηλό επίπεδο. Δεν φοβόμαστε να το κάνουμε».
Όσον αφορά το ποιος θα διοικήσει τη Βενεζουέλα, ο αμερικανός πρόεδρος είπε: «Οι άνθρωποι που στέκονται ακριβώς πίσω μου, θα τη διοικήσουμε», εννοώντας τους αμερικανούς υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας και τον αρχηγό των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, που παρίσταντο στη συνέντευξη και συμπλήρωσε: «Θα είναι σε μεγάλο βαθμό για ένα χρονικό διάστημα». Ερωτηθείς σχετικά με την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, η οποία δεν έχει συλληφθεί ακόμη, απάντησε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο «ασχολείται άμεσα με το θέμα» και πρόσθεσε: «Μόλις είχε μια συνομιλία μαζί της και αυτή είναι ουσιαστικά πρόθυμη, να κάνει ό,τι θεωρούμε απαραίτητο, για να ξανακάνουμε τη Βενεζουέλα μεγάλη».
«Ο ηγέτης της Κολομβίας πρέπει να προσέχει των κ…ο του»Στρέφοντας για λίγο την προσοχή στον πρόεδρο της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι «πρέπει να προσέχει τον κ…ο του». Όταν ρωτήθηκε αν επιμένει στην δήλωσή του – που έκανε για πρώτη φορά τις τελευταίες εβδομάδες – απάντησε: «Ναι, νομίζω ότι επιμένω στην πρώτη μου δήλωση. Παράγει κοκαΐνη. Την στέλνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οπότε πρέπει να προσέχει τον κ…ο του».
«Αν ζούσα στην Αβάνα και ήμουν στην κυβέρνηση, θα ανησυχούσα»Ο Ντόναλντ Τραμπ ερωτηθείς αν η επιμονή του, ότι οι ΗΠΑ θέλουν να «περιβάλλουν την χώρα με σταθερότητα» αποτελεί επίσης ένα μήνυμα για τον ηγέτη της κομμουνιστικής Κούβας, Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ, απάντησε: «Η Κούβα θα είναι κάτι, για το οποίο θα καταλήξουμε να μιλάμε, επειδή η Κούβα είναι μια χώρα, που αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε παρακμή. Και θέλουμε να βοηθήσουμε τον λαό της. Είναι πολύ παρόμοιο, από την άποψη ότι θέλουμε να βοηθήσουμε τον λαό της Κούβας, αλλά θέλουμε επίσης να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που αναγκάστηκαν να φύγουν από την Κούβα και ζουν σε αυτή τη χώρα».
Έφερε δε ως παράδειγμα τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος είναι γιος εξόριστων Κουβανών. «Ο Ρούμπιο επαναλαμβάνει ότι “όταν μιλάει ο πρόεδρος, πρέπει να τον παίρνεις στα σοβαρά”» είπε ο Τραμπ αναφερόμενος σε παλαιότερη δήλωση του Ρούμπιο και πρόσθεσε: «Αν ζούσα στην Αβάνα και ήμουν στην κυβέρνηση, θα ανησυχούσα».
«Θα πουλήσουμε μεγάλες ποσότητες πετρελαίου»Ερωτηθείς για τον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας και πώς οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες που θα εισέλθουν στη χώρα, θα βοηθήσουν να γίνει πλούσια η Βενεζουέλα, είπε: «Όσον αφορά άλλες χώρες που θέλουν πετρέλαιο, εμείς ασχολούμαστε με το πετρέλαιο. Θα το πουλήσουμε. Δεν θα πούμε, ότι δεν θα πάμε. Με άλλα λόγια, θα πουλήσουμε πετρέλαιο. Πιθανώς σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες, επειδή δεν μπορούσαν να παράγουν πολύ, λόγω της κακής υποδομής τους. Έτσι, θα πουλήσουμε μεγάλες ποσότητες πετρελαίου σε άλλες χώρες. Πολλές από αυτές το χρησιμοποιούν ήδη. Αλλά θα έλεγα, ότι θα έρθουν πολλές περισσότερες».
«Η Ματσάντο δεν έχει την υποστήριξη, ούτε το σεβασμό της χώρας»Απαντώντας σε ερώτηση, αν μπορεί η ηγέτης της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης, Μαρία Κορίνα Ματσάντο, να είναι η επόμενη ηγέτης της χώρας, ο Τραμπ ήταν κατηγορηματικός: «Νομίζω ότι θα ήταν πολύ δύσκολο για εκείνη να γίνει ηγέτης» είπε και πρόσθεσε: «Δεν έχει την υποστήριξη, ούτε το σεβασμό της χώρας. Είναι μια πολύ συμπαθητική γυναίκα, αλλά δεν έχει το σεβασμό».
«Χρήματα από το έδαφος»Σχετικά με το κόστος της διακυβέρνησης της Βενεζουέλας, ο Τραμπ είπε, ότι δεν θα κοστίσει «τίποτα» στις ΗΠΑ, επειδή «τα χρήματα που βγαίνουν από το έδαφος είναι πολύ σημαντικά», αναφερόμενος στο πετρέλαιο. «Οι πετρελαϊκές εταιρείες θα μπουν, θα ξοδέψουν χρήματα εκεί. Τότε θα πάρουμε πίσω το πετρέλαιο, που ειλικρινά, θα έπρεπε να είχαμε πάρει πίσω εδώ και πολύ καιρό. Πολλά χρήματα βγαίνουν από το έδαφος. Θα μας αποζημιώσουν για όλα αυτά. Θα μας αποζημιώσουν για όλα όσα ξοδεύουμε» είπε. Κατέληξε δε λέγοντας: «Νομίζω ότι η επόμενη χρονιά θα είναι υπέροχη. Και ο λαός της Βενεζουέλας θα είναι ο μεγαλύτερος ωφελούμενος».
Διαβάστε ακόμη:
Ο Τραμπ δημοσιεύει φωτογραφία του Μαδούρο υπό κράτηση
Ντόναλντ Τραμπ: «Παρακολουθούσα την επιχείρηση σε πραγματικό χρόνο»
Το ελληνικό ΥΠΕΞ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα
Κατηγορητήριο κατά Μαδούρο – Το πλήρες έγγραφο των αμερικανικών αρχών
«Θα νόμιζε κανείς πως είναι ασφαλής εδώ, όμως αυτό τελικά είναι κάτι που μπορεί να συμβεί οπουδήποτε», δήλωσε συγκλονισμένος στα διεθνή πρακτορεία ένας 18χρονος που γνωρίζει καλά το μοιραίο μπαρ Le Constellation στο φημισμένο αλπικό θέρετρο Κραν Μοντανά. Εκεί όπου η γιορτή και το πάρτι της Πρωτοχρονιάς μετατράπηκαν μέσα σε λίγα λεπτά σε μια πρωτοφανή τραγωδία – με αρκετούς επιζήσαντες να περιγράφουν σκηνές πολέμου και τις μαρτυρίες τους να επιβεβαιώνονται και από σχετικά βίντεο που έχουν κυκλοφορήσει.
Πρόκειται για το πλέον πολύνεκρο γεγονός που έχει σημειωθεί στην Ελβετία τα τελευταία τουλάχιστον 35 χρόνια και ένα από τα χειρότερα που έχει βιώσει η χώρα μεταπολεμικά. «Πρόκειται για ένα δράμα ανυπολόγιστης έκτασης», δήλωσε ο πρόεδρός της Γκι Παρμελέν, ο οποίος ακύρωσε το προγραμματισμένο για την Πέμπτη πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, ενώ κήρυξε πενθήμερο εθνικό πένθος.
Σημειώνεται ότι μέχρι χθες το βράδυ οι Αρχές έκαναν λόγο για τουλάχιστον 40 ανθρώπους, στην πλειονότητά τους νέους, που βρήκαν τον θάνατο από τις εκρήξεις και την πυρκαγιά που ξέσπασαν στο μπαρ περίπου μιάμιση ώρα μετά τα μεσάνυχτα και την αλλαγή του χρόνου, σε μια στιγμή που μέσα σε αυτό υπολογίζεται πως βρίσκονταν περισσότεροι από 300 άνθρωποι.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Ταυτοποίηση, το δεύτερο δράμαΘεωρείται, ωστόσο, σχεδόν βέβαιο ότι ο αριθμός θα αυξηθεί περαιτέρω (η Ιταλία ισχυρίστηκε πως είναι ήδη 47), τόσο επειδή υπάρχουν αγνοούμενοι όσο και διότι πολλοί από τους 112 τραυματίες που έχουν μεταφερθεί και παραμένουν σε διάφορα νοσοκομεία βρίσκονται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση, φέροντας κυρίως βαρύτατα εγκαύματα.
Στο μεταξύ, συνεχίζεται εντατικά η προσπάθεια ταυτοποίησης των θυμάτων, μια διαδικασία η οποία, εκτός από επώδυνη, αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρα. «Ο πρώτος μας στόχος είναι να αποκτήσουν όνομα όλες οι σοροί», δήλωσε ο δήμαρχος Νίκολας Φερό, για να προσθέσει: «Οι πληροφορίες αυτές είναι τόσο φριχτές και ευαίσθητες, που σημαίνει πως δεν μπορούμε να πούμε τίποτα στις οικογένειες προτού να είμαστε σίγουροι εκατό τοις εκατό».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οπως ανέφερε από την πλευρά της η Μπεατρίς Πιού, γενική εισαγγελέας του (γαλλόφωνου) καντονιού Βαλέ στη Νοτιοδυτική Ελβετία – όπου βρίσκεται το Κραν Μοντανά σε υψόμετρο περίπου 1.500 –, έχουν κινητοποιηθεί όλα τα διαθέσιμα μέσα «προκειμένου να ταυτοποιηθούν τα θύματα και να δοθούν οι σοροί στις οικογένειες το ταχύτερο δυνατόν». «Το έργο αυτό μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές ημέρες ακόμη», σημείωσε ο επικεφαλής της αστυνομίας του καντονιού Φρεντερίκ Ζισλέρ, ζητώντας υπομονή από όλους. Κατά πρώτο λόγο από τους συγγενείς των θυμάτων και των αγνοουμένων (ανάμεσά τους και αρκετών παιδιών), που εξακολουθούν να αναζητούν εναγωνίως πληροφορίες για τους δικούς τους ανθρώπους, με τη βοήθεια και αρκετών ξένων πρεσβειών – κυρίως της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας, αρκετοί πολίτες των οποίων βρίσκονταν στο λάθος σημείο τη λάθος στιγμή.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); Τι έφταιξε;Οσον αφορά τα αίτια της τραγωδίας, οι Αρχές θεωρούν ως πιο πιθανό το ανθρώπινο λάθος στη διάρκεια ενός σόου με πυροτεχνήματα – κάτι που είναι μεν συνηθισμένο στο συγκεκριμένο μπαρ, αλλά αυτή τη φορά φέρεται να προκάλεσε πυρκαγιά στην οροφή και εκρήξεις, και μάλιστα σε τόσο λίγο χρόνο ώστε να προκληθεί πανικός και να περιοριστούν τα περιθώρια αντίδρασης. Παρ’ όλα αυτά, επισήμως δεν έχει αποκλειστεί ακόμη κανένα ενδεχόμενο και οι έρευνες συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς, ενώ εξετάζεται και το εάν το μπαρ τηρούσε τις προδιαγραφές ασφαλείας (έξοδοι κινδύνου κ.λπ.).
Τραγωδία σημειώθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου 3 Ιανουαρίου στην Εύβοια, όπου ένας άνδρας βρέθηκε νεκρός μέσα στο σπίτι του στη Χαλκίδα.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, ο νεκρός είναι περίπου 50 ετών και εντοπίστηκε χωρίς τις αισθήσεις του σε οικία της περιοχής. Οι Αρχές ειδοποιήθηκαν όταν οι συγγενείς του ανησύχησαν, καθώς ο άνδρας είχε αρκετές ημέρες να επικοινωνήσει μαζί τους.
Στο σημείο έσπευσαν αστυνομικοί, ενώ με τη συνδρομή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας εισήλθαν στην κατοικία και εντόπισαν τον άτυχο άνδρα νεκρό.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Πληροφορίες αναφέρουν ότι βρέθηκε μέσα σε υπόγειο χώρο του σπιτιού. Οι έρευνες ξεκίνησαν όταν η σύζυγός του ενημέρωσε τις αρχές, καθώς δεν είχε δώσει σημεία ζωής για αρκετές ημέρες.
Τα ακριβή αίτια του θανάτου διερευνώνται από την Αστυνομία, ενώ η ιατροδικαστική εξέταση αναμένεται να δώσει απαντήσεις για τις συνθήκες υπό τις οποίες έχασε τη ζωή του.
Κυριάκος Μητσοτάκης και Νέα Δημοκρατία εξακολουθούν να αποτελούν, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της «Palmos Analysis» για τον «Ελεύθερο Τύπο», τη μοναδική αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης, με σημαντικό προβάδισμα έναντι της αντιπολίτευσης. Στην εκτίμηση ψήφου, η Ν.Δ. συγκεντρώνει 29,6%, ενώ το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί με 12,3%.
Η έρευνα δημοσιεύεται λίγες ημέρες πριν ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμπληρώσει δέκα χρόνια στην προεδρία της κεντροδεξιάς παράταξης και σχεδόν μία δεκαετία συνεχούς κυριαρχίας στις δημοσκοπήσεις. Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει προεκλογική χρονιά, καθώς οι εθνικές εκλογές προβλέπεται να διεξαχθούν την άνοιξη του 2027, δηλαδή σε περίπου 450 ημέρες.
Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα είναι ιδιαίτερη, καθώς η Ν.Δ. θα επιδιώξει μια τρίτη συνεχόμενη αυτοδύναμη θητεία, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα αναμετρηθούν για τη δεύτερη και τρίτη θέση. Στο πολιτικό σκηνικό αναμένεται να προστεθούν και οι νέοι σχηματισμοί που σχεδιάζουν ο Αλέξης Τσίπρας και η Μαρία Καρυστιανού.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Το πολιτικό περιβάλλον και οι προκλήσειςΟ βασικός αντίπαλος της κυβέρνησης, σύμφωνα με την δημοσκόπηση, δεν είναι κάποιο κόμμα αλλά τα προβλήματα της χώρας και των πολιτών, με την ακρίβεια να παραμένει στο επίκεντρο. Παράλληλα, ζητούμενο είναι η αποφυγή νέων αστοχιών κατά τους τελευταίους 15 μήνες πριν τις κάλπες.
Το 32% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ενώ το 62% πιστεύει το αντίθετο. Παρά τη φαινομενική δυσαρέσκεια, τα ποσοστά αυτά είναι συγκρίσιμα με εκείνα των εκλογών του 2023, όταν η Ν.Δ. είχε λάβει 41% και το 36% των πολιτών δήλωνε πως η χώρα πορεύεται σωστά.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Ωστόσο, η φθορά είναι εμφανής. Η Ν.Δ. διανύει τον έβδομο χρόνο στη διακυβέρνηση και αντιμετωπίζει πιέσεις από την υπόθεση των παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ, που ήρθε να προστεθεί στη συνεχιζόμενη διερεύνηση της τραγωδίας των Τεμπών.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); Οι τάσεις στην πρόθεση ψήφουΣύμφωνα με τη δημοσκόπηση, η Νέα Δημοκρατία προηγείται με 17,3 μονάδες από το ΠΑΣΟΚ. Συγκεντρώνει 29,6%, έναντι 31,3% πριν από έναν χρόνο, ενώ το ΠΑΣΟΚ καταγράφει πτώση τεσσάρων μονάδων, στο 12,3%.
Αντίθετα, η Πλεύση Ελευθερίας ενισχύεται σημαντικά, φτάνοντας στο 11,2% από 4,9%. Η Ελληνική Λύση ανεβαίνει στο 9,7% από 8,1%, κερδίζοντας έδαφος από τη συζήτηση γύρω από τα ζητήματα των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το ΚΚΕ διατηρεί υψηλά ποσοστά στο 8,9%, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ περιορίζεται στο 6,9%. Η Φωνή Λογικής καταγράφει 5,7%, ενώ η Νίκη, οι Σπαρτιάτες, το ΜέΡΑ25, η Νέα Αριστερά και το Κίνημα Δημοκρατίας κινούνται κάτω από το 2,5%.
Φως στο εν δυνάμει μεγαλύτερο σπήλαιο της Ελλάδας ρίχνουν για πρώτη φορά σπηλαιολόγοι ερευνητές. Η καταβόθρα της Νεστάνης, ένας εντυπωσιακός και «μυστηριώδης» σχηματισμός που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητος, αποτέλεσε το επίκεντρο μιας φιλόδοξης αποστολής, για πρώτη φορά, πριν από λίγους μήνες, όταν 30 σπηλαιολόγοι επί 20 ημέρες επιχειρούσαν στο εσωτερικό της. Ηταν η πρώτη μεγάλη αυτοψία στο σπήλαιο, καθώς στα 200 μέτρα από την είσοδό του υπάρχει μια απροσπέλαστη και επικίνδυνη λίμνη που απέτρεπε επί δεκαετίες τους ειδικούς να προχωρήσουν σε βάθος.
Το περασμένο καλοκαίρι, μέλη του Σπηλαιολογικού Ελληνικού Εξερευνητικού Ομίλου (ΣΠΕΛΕΟ) κατάφεραν, εφαρμόζοντας παγκοσμίως καινοτόμες μεθόδους, να αντλήσουν το νερό της λίμνης και να δουν τι κρύβεται στη συνέχεια. Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη επιτυχία καθώς το σπήλαιο συγκεντρώνει μοναδικά χαρακτηριστικά και αποτελεί ένα δείγμα των γεωλογικών θησαυρών της Ελλάδας: η καταβόθρα της Νεστάνης υπολογίζεται ότι μπορεί να έχει μήκος ακόμη και 100 χιλιομέτρων, ενώ επίσης έχει υδρογεωλογική συνέχεια καθώς συναντά στη διαδρομή της τα νερά από άλλες καταβόθρες της περιοχής και συνδέεται αποδεδειγμένα με την υποθαλάσσια πηγή Ανάβαλος στην Αργολίδα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αρχαίοι Ελληνες συνέδεαν το σπήλαιο της Νεστάνης με τον θεό Ποσειδώνα.
Πολύπλοκος σχηματισμόςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο εμπνευστής του εγχειρήματος και αρχηγός της αποστολής Αρκάδιος Δαμόπουλος, η καταβόθρα της Νεστάνης, μία από τις πολλές καταβόθρες της Μαντίνειας, είναι ένας πολύπλοκος σχηματισμός. «Σύμφωνα με παλαιότερες επιστημονικές έρευνες και με αρχαία κείμενα, η καταβόθρα επικοινωνεί με την υποθαλάσσια πηγή Ανάβαλος κοντά στο Κιβερί της Αργολίδας, η οποία βρίσκεται σε ευθεία απόσταση 27 χιλιομέτρων, γεγονός που σημαίνει ότι το πραγματικό μήκος της είναι τρεις με πέντε φορές μεγαλύτερο. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι εκεί κοντά γεννήθηκε ο Ποσειδώνας, ο οποίος άνοιξε με την τρίαινά του το σπήλαιο και μέσω αυτού αναδύθηκε μια υποθαλάσσια πηγή που έχει ταυτοποιηθεί ότι είναι ο Ανάβαλος».
Ο Αρκάδιος Δαμόπουλος οραματίστηκε μια πρωτοποριακή μέθοδο άντλησης των υδάτων του σιφονιού της καταβόθρας, η οποία δεν είχε εφαρμοστεί ποτέ ξανά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. «Φέτος ως ΣΠΕΛΕΟ αποφασίσαμε να αντλήσουμε το νερό με βενζινοκίνητη αντλία ώστε να έχουμε την απαραίτητη ισχύ. Αυτό όμως ενείχε τον κίνδυνο των καυσαερίων, όσοι έχουν επιχειρήσει κάτι αντίστοιχο έχουν πεθάνει», εξηγεί. «Ετσι σκέφτηκα να νοικιάσουμε έναν ανεμιστήρα, βάλαμε και έναν αγωγό 200 μέτρων και φτιάξαμε ένα αποδοτικό και οικονομικό σύστημα απαγωγής των καυσαερίων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Παράλληλα κάναμε συνεχώς μετρήσεις για επικίνδυνα αέρια στο σπήλαιο», συμπληρώνει ο αρχηγός της αποστολής. Αυτό που ξεκίνησε ως ένα «πείραμα» κατέληξε ως μια δράση υψηλού επιπέδου, με διεθνή χαρακτηριστικά και προδιαγραφές μεγάλης ερευνητικής αποστολής.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Αξίζει να αναφερθεί ότι το σημαντικό εγχείρημα στη Νεστάνη που ανοίγει ένα παράθυρο στα υπόγεια μυστικά της χώρας υλοποιήθηκε από ερασιτέχνες – μέλη του ΣΠΕΛΕΟ, οι οποίοι ανέλαβαν να καλύψουν με δικά τους έξοδα το κόστος της αποστολής. Σε περίπτωση που βρεθεί οικονομική στήριξη για την επόμενη φάση της προσπάθειάς τους θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια συστηματική χαρτογράφηση και ακόμη πιο εκτενή αποκάλυψη του εσωτερικού του σπηλαίου.
«Βγάλαμε 380 τόνους νερού – δεν μπορέσαμε να το βγάλουμε όλο διότι ως ερασιτέχνες και χομπίστες είχαμε περιορισμένο χρόνο και περιορισμένα μέσα», λέει ο Αρκάδιος Δαμόπουλος. «Σε αυτό το σημείο φέραμε έναν από τους σπουδαιότερους σπηλαιολόγους παγκοσμίως για να μας πει τη γνώμη του, τον Τζον Βολάντεν, ο οποίος έχει πολλά ρεκόρ στο ενεργητικό του και μεταξύ άλλων έχει πραγματοποιήσει μία από τις πιο γνωστές διασώσεις που έχουν γίνει ποτέ, τη διάσωση 12 παιδιών στο σπήλαιο Θαμ Λουάνγκ στην Ταϊλάνδη το 2018. Εκείνος διαπίστωσε ότι πλέον ήταν εύκολο να περάσει δύτης μέσα από το νερό της Νεστάνης και να εξερευνήσει το εσωτερικό του.
Αυτό που είδαμε ήταν ότι ενώ το σπήλαιο ως το σημείο της λίμνης ήταν λασπώδες και αδιάφορο, στη συνέχεια έγινε πολύ όμορφο, με σταλακτίτες και καθαρά νερά. Αποφασίσαμε, όπως μας συμβούλευσε, να μην αφαιρέσουμε άλλο νερό, καθώς ξεκινούσε η περίοδος των φθινοπωρινών βροχοπτώσεων, και να επανέλθουμε αναδιοργανωμένοι με μια μεγαλύτερη αποστολή τον Ιούνιο», λέει ο Αρκάδιος Δαμόπουλος. Και η συνέχεια προμηνύεται σαγηνευτική.
Ο υπερπληθυσμός αδέσποτων – ή ακριβέστερα ανεπιτήρητων – ιπποειδών στην Ελλάδα δεν αποτελεί πρόσφατο φαινόμενο. Σε πολλές περιοχές της χώρας εξελίσσεται εδώ και δεκαετίες, χωρίς ουσιαστική καταγραφή, χωρίς πρόληψη και χωρίς έναν ενιαίο μηχανισμό διαχείρισης. Αλογα εντοπίζονται σε καλλιέργειες, αυλές σπιτιών, επαρχιακούς δρόμους αλλά και σε κεντρικές οδικές αρτηρίες, συχνά μέσα στον αστικό ιστό, προκαλώντας κινδύνους τόσο για τα ίδια όσο και για τη δημόσια ασφάλεια.
Στη συντριπτική τους πλειονότητα πρόκειται για πρώην δεσποζόμενα ζώα, τα οποία εγκαταλείφθηκαν – κυρίως από το 2013 και μετά – και έκτοτε αναπαράγονται ανεξέλεγκτα. Σε έναν τόπο όπου δεν υπάρχουν φυσικοί θηρευτές, το μόνο στοιχείο που επηρεάζει την επιβίωσή τους είναι ο άνθρωπος: είτε με την εγκατάλειψη είτε με την πλήρη απουσία κρατικής μέριμνας.
Χρειάστηκαν 14 χρόνια για να εφαρμοστεί στην Ελλάδα ο ενωσιακός κανονισμός για την καταγραφή και αναγνώριση των ιπποειδών. Υστερα από καταγγελία και γραπτή αναφορά του ΙΠΠΟΘΕΣΙΣ στην αρμόδια επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ο κανονισμός ενσωματώθηκε τελικά με την ΥΑ 726/107637 (ΦΕΚ Β΄ 2028/21.04.2022). Το κατά πόσο εφαρμόζεται ουσιαστικά στην πράξη παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Λίγους μήνες αργότερα, με την τροποποιητική ΥΑ 1388/324739 (ΦΕΚ Β΄ 6134/23.10.2023), το πλαίσιο διαχείρισης των ανεπιτήρητων ιπποειδών μεταβλήθηκε εκ νέου, αφαιρώντας τη σαφή αρμοδιότητα από τις περιφέρειες, χωρίς να την αποδίδει ρητά σε κάποιον άλλο φορέα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) «Κανείς δεν είναι αρμόδιος»Η Ρόζα Ρούσου, πρόεδρος του ΙΠΠΟΘΕΣΙΣ – Πανελλήνιου Συλλόγου Προστασίας Ιπποειδών, περιγράφει μια κατάσταση θεσμικής ασάφειας που, όπως σημειώνει, επιτείνει το πρόβλημα αντί να το επιλύει. Οπως αναφέρει, η τροποποίηση του Οκτωβρίου 2023 έγινε χωρίς καμία διαβούλευση ή ενημέρωση των φορέων που διαχειρίζονται καθημερινά τέτοια περιστατικά.
Πριν από την τροποποίηση, οι περιφέρειες είχαν την αρμοδιότητα για τα ανεπιτήρητα ιπποειδή. Μετά την τροποποίηση, «κανένας επίσημος φορέας δεν είναι ξεκάθαρα αρμόδιος». Το αποτέλεσμα είναι ένα διοικητικό αλαλούμ, όπου οι ευθύνες μετακυλίονται κατά περίπτωση.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Χαρακτηριστικό είναι, όπως επισημαίνει η ίδια, ότι σε καταγγελία για ανεπιτήρητα ιπποειδή στο νησί της Δοκού η αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία επικαλέστηκε τον Ν. 4555/2018 και ανέθεσε τη μέριμνα στον οικείο δήμο. «Οταν εξυπηρετεί, τα ιπποειδή αντιμετωπίζονται ως ζώα συντροφιάς. Οταν δεν εξυπηρετεί, χαρακτηρίζονται αποκλειστικά ως ζώα παραγωγής και καμία Αρχή δεν αναλαμβάνει τη διαχείρισή τους», τονίζει.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); Το βάρος στα σωματείαΟ Θανάσης Χελιώτης, αντιπρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Προστασίας Ιπποειδών (ΕΣΠΙ), σημειώνει ότι ο αποκαλούμενος «νόμος Κελέτση» δεν δημιούργησε το πρόβλημα, αλλά το διαιώνισε. Ακόμη και σε περιπτώσεις αποδεδειγμένα δεσποζόμενων ιπποειδών που εντοπίζονται αδέσποτα ή κακοποιημένα, μεσεγγυούχοι ορίζονται τα φιλοζωικά σωματεία, τα οποία αναλαμβάνουν όλα τα κόστη και την πλήρη ευθύνη για ζώα που δεν τους αναλογούν θεσμικά.
Παράλληλα, ο ίδιος εκφράζει ανησυχία για πληροφορίες που έρχονται στο φως τους τελευταίους μήνες και κάνουν λόγο για κυκλώματα που εγκλωβίζουν ανεπιτήρητα ιπποειδή και τα μεταφέρουν νύχτα προς σφαγεία των Βαλκανίων, εκμεταλλευόμενα το θεσμικό κενό.
Το παράδειγμα του ΥμηττούΗ περίπτωση των αλόγων του Υμηττού αποτυπώνει με σαφήνεια τις συνέπειες αυτής της πραγματικότητας. Οπως εξηγεί η Μαρία Μαρώλια, συνιδρύτρια της Help Horses Ymittos, η ομάδα δημιουργήθηκε το 2023 όταν διαπιστώθηκε μεγάλος αριθμός ανεπιτήρητων ιπποειδών στις παρυφές του Υμηττού και εντός του αστικού ιστού της Αττικής, χωρίς επαρκή τροφή, νερό ή βασική φροντίδα, παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα ήταν γνωστό στις αρμόδιες Αρχές.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Τον Αύγουστο του 2023 καταγράφηκαν 92 ιπποειδή – 91 άλογα και ένα μουλαράκι – σε εγκαταλελειμμένα ορνιθοτροφεία, σε ιδιαίτερα κακή κατάσταση, με όλες τις φοράδες εγκυμονούσες. Τα ζώα ήταν δεσποζόμενα, όμως η πολυετής αμέλεια του ιδιοκτήτη οδήγησε σε ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή και τελικά εγκατάλειψη. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο συνολικός αριθμός των αλόγων του Υμηττού ξεπέρασε τα 130.
Μέσα σε δύο χρόνια, η Help Horses Ymittos εξασφάλισε καθημερινή φροντίδα για πάνω από 100 άλογα, δημιούργησε ασφαλείς χώρους φιλοξενίας, πραγματοποίησε 22 υιοθεσίες και 28 ευνουχισμούς, ενώ από τον Ιούλιο του 2025 η αναπαραγωγή έχει διακοπεί πλήρως. Σήμερα φιλοξενούνται 88 άλογα και ένα μουλαράκι.
Παρότι τα άλογα του Υμηττού έχουν πλέον καταφύγιο και φροντίδα, όπως σημειώνεται, χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο, εθνική στρατηγική και κρατική στήριξη, το πρόβλημα των ανεπιτήρητων ιπποειδών παραμένει ανοιχτό – και μεταφέρεται διαρκώς από τις Αρχές στους ώμους των ίδιων ανθρώπων που προσπαθούν να το περιορίσουν.
Η χρήση ζωντανών ζώων σε χριστουγεννιάτικες φάτνες επανήλθε στο προσκήνιο στον Βόλο, όταν ο δήμος, με πρωτοβουία του δημάρχου Αχιλλέα Μπέου, τοποθέτησε πόνι στον χώρο της κεντρικής φάτνης στην πλατεία του Αγίου Νικολάου. Παρά τις αντιδράσεις και τις παρεμβάσεις αρμόδιων φορέων, το ζώο παρέμεινε, ενώ στη συνέχεια προστέθηκε και δεύτερο ιπποειδές.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο είναι σαφές. Ο νόμος 4830/2021, στο άρθρο 23, απαγορεύει τη συμμετοχή ζώων σε κάθε είδους θεάματα και παραστάσεις. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο για εκδηλώσεις λαϊκών ή τοπικών παραδόσεων, υπό αυστηρές προϋποθέσεις: διασφάλιση της ευζωίας, υποχρεωτική παρουσία κτηνιάτρου καθόλη τη διάρκεια της εκδήλωσης, έκθεση πριν και μετά, καθώς και έγκριση από το δημοτικό συμβούλιο. Καθοριστικό στοιχείο, σύμφωνα με τις ερμηνείες του νόμου, είναι ότι πρόκειται για εκδηλώσεις περιορισμένης χρονικής διάρκειας, λίγων ωρών αλλά και αμιγώς για λαϊκές ή τοπικές παραδόσεις – και μια τέτοια δεν είναι η χρήση ζώων στη φάτνη.
Παθητική κακοποίησηgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στην περίπτωση του Βόλου, η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ζώων Συντροφιάς του υπουργείου Εσωτερικών απέστειλε επείγον έγγραφο προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών Βόλου, κάνοντας λόγο για «παθητική κακοποίηση ιπποειδούς», καθώς το ζώο παραμένει εκτεθειμένο σε ακατάλληλο περιβάλλον επί 24 ώρες το 24ωρο και για συνολικά περίπου 30 ημέρες. Στο ίδιο έγγραφο επισημαίνεται ότι ακόμη και ενδεχόμενη κτηνιατρική έκθεση δεν μπορεί να καλύψει μια τόσο παρατεταμένη έκθεση, η οποία δεν συνάδει με τη φύση και τις ανάγκες του ζώου.
Παράλληλα, ζητείται να διερευνηθεί αν το ιπποειδές φέρει ηλεκτρονική σήμανση, αν υπάρχουν τα νόμιμα έγγραφα ιδιοκτησίας και με ποια έννομη σχέση παραχωρήθηκε στον δήμο. Αντίστοιχες αναφορές έχουν διαβιβαστεί και στον Αρειο Πάγο, καθώς και στις τοπικές εισαγγελικές Αρχές.
Θεσμική ασυνέπειαgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η υπόθεση του Βόλου αναδεικνύει τη διαφορά ανάμεσα στο γράμμα του νόμου και στην εφαρμογή του στην πράξη. Σε μια περίοδο που η πολιτεία επιχειρεί να θέσει σαφή όρια για την προστασία των ζώων, η επιμονή σε πρακτικές που δοκιμάζουν αυτά τα όρια επαναφέρει το ερώτημα της θεσμικής συνέπειας και της ευθύνης της τοπικής αυτοδιοίκησης απέναντι στο ισχύον νομικό πλαίσιο.
Οσο η λάμψη των γιορτών αρχίζει να απομακρύνεται τόσο η αγορά τείνει να επιστρέφει στους ρυθμούς της, αλλά και να αναζητεί τον προσανατολισμό της, καθώς μια νέα χρονιά ξεκινά. Τι προβλέπουν λοιπόν όσοι κινούνται στον χώρο της αγοράς τέχνης για το 2026;
Οι δείκτες και τα δεδομένα του προηγούμενου διαστήματος δεν καλλιεργούν ελπίδες για θεαματική ανάκαμψη στην παγκόσμια αγορά τέχνης και χαρακτηρίζουν το νέο έτος ως «έτος επιβεβαίωσης», κατά τη διάρκεια του οποίου θα διαλευκανθεί αν η επιβράδυνση των τελευταίων ετών ήταν συγκυριακή ή αν η αγορά έχει εισέλθει σε μια πιο σταθερή φάση αναδιάρθρωσης. Οι ενδείξεις συγκλίνουν προς τη δεύτερη τάση: η αγορά δεν «επιστρέφει»· επαναπροσδιορίζεται.
Τα στοιχεία των μεγάλων οίκων δείχνουν ότι, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τον επίμονο πληθωρισμό, το ανώτατο τμήμα της αγοράς αποδεικνύεται ανθεκτικό. Οι συνολικές πωλήσεις των Sotheby’s και Christie’s το 2025 κινήθηκαν ανοδικά σε σχέση με το προηγούμενο έτος, επιβεβαιώνοντας ότι τα έργα υψηλής ποιότητας, με ιστορικό βάθος και αδιαμφισβήτητη προέλευση, εξακολουθούν να βρίσκουν αγοραστές. Ομως αυτό το στοιχείο δεν αρκεί για να περιγράψει τη συνολική κατάσταση της αγοράς.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Δύο πόλοιΗ εικόνα που διαμορφώνεται ενόψει του 2026 έχει δύο σαφείς διακριτούς πόλους. Από τη μια, μεγάλες δημοπρασίες και ακριβές ιδιωτικές πωλήσεις. Από την άλλη, μια εμφανής πίεση στη μεσαία αγορά και στον χώρο των γκαλερί, όπου το κόστος λειτουργίας αυξάνεται με τέτοιο ρυθμό που η δαπάνη δεν είναι δυνατόν να απορροφηθεί από τις επιχειρήσεις.
Μια από τις κύριες τάσεις, που εκτιμάται ότι θα καθιερωθεί, είναι εκείνη που ήδη έχει κάνει σποραδικά την εμφάνισή της: μικρότερες σε αριθμό έργων δημοπρασίες, με αυστηρότερη επιλογή έργων και μεγαλύτερη έμφαση στην ποιότητα. Οι οίκοι δημοπρασιών, παράλληλα, επενδύουν ολοένα και περισσότερο στις ιδιωτικές πωλήσεις, οι οποίες προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία, διακριτικότητα και έλεγχο ρίσκου.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οι εγγυήσεις θα συνεχίσουν να υπάρχουν, αλλά πιο επιλεκτικά και κυρίως για έργα «ασφαλή»: μοντέρνα και μεταπολεμικά αριστουργήματα καθώς και σύγχρονα έργα που είναι περιζήτητα από μεγάλους συλλέκτες και κυρίως μουσεία και ιδρύματα. Η εποχή των μαζικών πειραματισμών στο ultra-contemporary πεδίο έχει παρέλθει.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); ΑβεβαιότηταΤο 2026 δεν ευνοεί την υπερβολή. Σε ένα περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας, η τέχνη δεν λειτουργεί ως καταφύγιο επένδυσης, αλλά ως συνειδητή επιλογή. Εξ ου και εκτιμάται ότι οι συλλέκτες που θα εξακολουθήσουν να δίνουν το «παρών» θα κάνουν προσεκτικές κινήσεις και θα επενδύσουν σε καλλιτέχνες που έχουν να επιδείξουν σταθερή πορεία έργων και τιμών.
Με ενδιαφέρον τη νέα χρονιά αναμένεται η σταδιακή και σε κάθε περίπτωση περιορισμένη στην παρούσα φάση είσοδο συλλεκτών από τον χώρο της τεχνολογίας, της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών οικονομιών. Παρά τον τεράστιο πλούτο που έχουν συγκεντρώσει την τελευταία δεκαετία, η σχέση τους με την τέχνη παραμένει σε πρώιμο στάδιο.
Και εντέλει η πρόκληση την οποία θα πρέπει να διαχειριστεί η αγορά της τέχνης το 2026 είναι αν θα μπορέσει να λειτουργήσει σε ένα καθαρό, ισορροπημένο, πεδίο, χωρίς αυταπάτες και υπερβολές.
Δημοπρατείται σπάνιο έργο του ΜικελάντζελοΜε κόκκινο χρώμα έχουν σημειώσει οι φίλοι των έργων των Μεγάλων Δασκάλων την 5η Φεβρουαρίου, καθώς ο οίκος Christie’s στη Νέα Υόρκη προγραμματίζει να δημοπρατήσει ένα μικρό, αλλά εξαιρετικά σπάνιο έργο: ένα σχέδιο με την υπογραφή του Μικελάντζελο. Καμωμένο με κόκκινη κιμωλία, απεικονίζει το δεξί πόδι της Λιβυκής Σίβυλλας και εκτιμάται ότι δημιουργήθηκε γύρω στο 151112, κατά την προετοιμασία της οροφής του παρεκκλησίου της επίσημης κατοικίας του Πάπα, της Καπέλα Σιστίνα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Θεωρείται σπάνιο, καθώς από τα περίπου 600 σωζόμενα σχέδια του καλλιτέχνη ελάχιστα αφορούν την Καπέλα Σιστίνα και ακόμη λιγότερα βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές. Το συγκεκριμένο εντοπίστηκε όταν ένας ιδιώτης, που το είχε από κληρονομιά στην κατοχή του, θέλησε να πιστοποιήσει την αυθεντικότητά του χρησιμοποιώντας την ψηφιακή πλατφόρμα των Chrisite’s. Η εκτίμηση κυμαίνεται μεταξύ 1,52 εκατ. δολάρια.
«Επιστρέφει» με Πικάσο και ΓουόρχολTη δεύτερη δημοπρασία του στη Σαουδική Αραβία ετοιμάζει ο οίκος Sotheby’s, μετά την επιτυχία της πρώτης που είχε κάνει τζίρο 17,3 εκατ. δολάρια με τους αγοραστές κατά το ένα τρίτο να προέρχονται από τη χώρα. Στον κατάλογο της δεύτερης αυτής πώλησης που έχει προγραμματιστεί για τις 31 Ιανουαρίου υπό τον τίτλο «Origins» περιλαμβάνονται περισσότερα από 70 έργα – δημιουργίες κορυφαίων εικαστικών αλλά και καθιερωμένων σαουδαράβων καλλιτεχνών.
Πρωταγωνιστικό ρόλο θα έχει το ζωγραφισμένο σε χαρτόνι έργο του Πάμπλο Πικάσο «Τοπίο» (1965), που αποτυπώνει μια άποψη της Γαλλικής Ριβιέρας, με την εκτίμηση να κυμαίνεται μεταξύ 2 και 3 εκατ. δολαρίων. Στη δημοπρασία περιλαμβάνονται επίσης το έργο «Ο ήλιος τα ξεθωριάζει» (1947) του Ζαν Ντιμπιφέ, έργα του Ρόι Λίχτενστάιν όπως και οι «Ανήσυχες Μούσες» (1982) του Αντι Γουόρχολ με τις εκτιμήσεις να κυμαίνονται μεταξύ των 150.000 και 1,2 εκατ. δολαρίων. Η δημοπρασία εντάσσεται στη στρατηγική Vision 2030 της Σαουδικής Αραβίας για την ενίσχυση του πολιτιστικού της αποτυπώματος και την προσέλκυση νέων συλλεκτών.
Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα καταδίκασε τη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, τονίζοντας ότι η ενέργεια αυτή υπερέβη κάθε «αποδεκτό όριο».
«Αυτές οι πράξεις αποτελούν σοβαρή προσβολή της κυριαρχίας της Βενεζουέλας και ένα ακόμη εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο για ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα», ανέφερε ο Λούλα σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι μια ένοπλη επέμβαση στη Βενεζουέλα θα συνιστούσε «ανθρωπιστική καταστροφή» και είχε προσφέρει τη διαμεσολάβηση της χώρας του για την αποκλιμάκωση των εντάσεων.
Η παρακμή, ως λογοτεχνικό είδος του 19ου αιώνα, έφερε από τη Γαλλία μορφές που απέπνεαν το ανικανοποίητο της ζωής, την αδυναμία να αντιδράσουν σε αυτό, ταυτόχρονα με τη ροπή σε ένα κυνήγι αισθήσεων, παρανοϊκών ονειροπολήσεων και ναρκωτικών ουσιών. Ο συγγραφέας Γιορίς-Καρλ Ιισμάνς Καρλ με το μυθιστόρημά του «Ανάστροφα» (εκδ. Στερέωμα) θα πρωταγωνιστήσει στο είδος της παρακμιακής λογοτεχνίας. Το ανάγνωσμα του έργου του σήμερα μπορεί και να φωτίσει σημεία της περσόνας του Γιώργου Μαζωνάκη, καθώς η παρουσία του κυριεύει τα τοπικής εμβέλειας μίντια ειδικευόμενα στα φαινόμενα της ποπ κουλτούρας.
Μια άκρατη ροπή σε υλικότητες, στυλιστικές εξάρσεις που οδηγούν σε υπερβολικές χρήσεις χαρακτηριστικών κλισέ τελετουργικών ομορφιάς (όπως τα βαμμένα νύχια και τα μακιγιαρισμένα μάτια), αλλά και μια διάθεση απελευθέρωσης από κανόνες και οδηγούς ένδυσης φέρνουν τον Γιώργο Μαζωνάκη ανεβασμένο στο βάραθρο του εγχώριου στερεώματος.
Τι έχει κάνει στραβά, τι δούλεψε σωστά, τι είπε λάθος και τι τραγούδησε με πάθος προβάλλουν όλο και συχνότερα στη ροή των καθημερινών ενημερωτικών ιστοσελίδων, μαζί με μια ανθολογία εικόνων και βίντεο από τη σκηνική του παρουσία και τη νυχτερινή του εργασία.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ο προσωπικός του βίος μαζί με τα φωνητικά του κατορθώματα και τη συνοδεία από τα ενδυματολογικά του τερτίπια προετοίμασαν την κοινωνία του θεάματος να υποδεχτεί τον θρύλο που της αναλογεί: έναν λαϊκό τραγουδιστή ο οποίος υπερβαίνει τα όρια του κοινώς αποδεκτού, για να αφεθεί στον κύκλο των ηδονών και των απολαύσεων που συνήθως συγκροτούν τους κρίκους μιας αλυσίδας ηρωικών παραπτωμάτων, που σφίγγει γύρω από ενηλίκους με σκοτεινές ενορμήσεις.
Ο Γιώργος Μαζωνάκης δεν είναι ένας επίπλαστα ταπεινόφρων δευτερεύων χαρακτήρας λογοτεχνικού αφηγήματος όπου του προσάπτουν το αμάρτημα της λαγνείας. Ο «όσο Μαζώ» δεν έχει δηλώσει στις συνεντεύξεις του – παρόλο που θα ήταν εύστοχο – ότι ο Ντεζ Εσέντ, ο ήρωας του «Ανάστροφα», έχει καθορίσει σε ένα σημείο την αισθητική του, προσδιορισμένη από καταναλωτική χλιδή. Αλλωστε αυτό αφορά την επιμέλεια κάποιου προσωπικού στυλίστα και τις συνεργασίες με φωτογράφους που εργάζονται πάνω στην «οικονομία της παρουσίας των διασημοτήτων» για να εφοδιάσουν με περιεχόμενο έντυπα και ψηφιακές σελίδες, στα οποία οι διεκπεραιωτές γραφιάδες αναπαράγουν κλισέ περί «εκλεκτού γούστου με δόσεις ανατρεπτικού χιούμορ και έκφρασης παθιασμένου ταπεραμέντου».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); Ως εστέτ δανδήςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η περσόνα του Γιώργου Μαζωνάκη αναδύεται μέσα από την προσέγγιση του γάλλου φιλοσόφου Εντγκάρ Μορέν για τους «Σταρ» (εκδ. Κίχλη) ότι δεν είναι απλώς καλλιτέχνες ή δημόσια πρόσωπα. Είναι φορέας ενός μύθου, μια σύνθεση του δημόσιου και του ιδιωτικού του εαυτού, που λειτουργεί ως καθρέπτης των επιθυμιών και των αξιών των θαυμαστών του. Και τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή που κλιμακώνονται οι νομικές αντιπαραθέσεις του, ο καλλιτέχνης επιλέγει να ντύνεται και να εμφανίζεται ως ο εστέτ δανδής που περιφρονεί όσους τον επιβουλεύονται, ενώ ταυτόχρονα ικανοποιεί εκείνους που του συμπαρίστανται.
Δηλώνει μάλιστα ότι δεν αποδέχεται τους όρους με τους οποίους το σύστημα της νύχτας προωθεί ταλέντα (;) εξωθώντας τους κορυφαίους στο περιθώριο αζήτητων καλλιτεχνών. Τα ρούχα από το Παρίσι ή το Μιλάνο υποδηλώνουν τη φύση του δανδή που ετοιμάζεται να πλημμυρίσει τη νυχτερινή του ζωή με τη φαντασμαγορία των χρωμάτων, των ειδικών κατά παραγγελία κομματιών, ως εργαλείων επαγγελματικής ακρίβειας για την τέλεση συγκεκριμένων εργασιών. Η ιδέα να πνίξει εκείνο το διαρκές πανδαιμόνιο της αδυσώπητης ζωής δεν περνά από τη σκέψη του. Μια γούνα, μια φούστα, ένας στίχος και το κοινό χειροκροτεί.