Τεχνολογία

Η αναμονή είναι, αυτή τη στιγμή, η βασική απασχόληση των κομμάτων της αντιπολίτευσης – όλοι περιμένουν η κλεψύδρα να αδειάσει, ώστε να καθαρίσει το τοπίο στον δρόμο προς την κάλπη του 2027. Μαζί τους περιμένουν και οι πολιτικοί αναλυτές, οι οποίοι αυτή τη στιγμή αναγκάζονται να μετρούν τις δημοσκοπικές επιδόσεις κοινοβουλευτικών πολιτικών δυνάμεων υπό διάλυση ή υπό απορρόφηση, αλλά στην πραγματικότητα έχουν το βλέμμα τους στραμμένο σε δύο κόμματα που ακόμα δεν έχουν ιδρυθεί, αλλά ανακατατάσσουν το σκηνικό.

Οι επικείμενες κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα και της Μαρίας Καρυστιανού μπορούν να μετρηθούν μόνο ως προς το δυνητικό εύρος του ακροατηρίου τους, το οποίο ωστόσο σε αυτή τη φάση είναι αρκετό για να τους φέρει στη ζώνη 8% έως 14%. Ερχονται, δηλαδή, να προστεθούν στις πραγματικές (ως προς την πρόθεση ψήφου) επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ, της Πλεύσης Ελευθερίας και της Ελληνικής Λύσης, δημιουργώντας μια ζώνη πέντε παρατάξεων που μοιάζουν να παλεύουν η μια με την άλλη για τη μερίδα του λέοντος στην αντιπολίτευση. Το πιο ενδιαφέρον; Πολλά από αυτά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, έτσι το ένα βασίζει την επιτυχία του στην αποτυχία του άλλου.

Το ΠΑΣΟΚ, που μοιράζεται το συστημικό ακροατήριο του προοδευτικού Κέντρου με τη ΝΔ, φαινομενικά βγαίνει περισσότερο αλώβητο στη μάχη που διεξάγεται και αφορά κυρίως ψηφοφόρους αντισυστημικούς ή ιδεολογικά πιο ασαφείς. Η στασιμότητα του ποσοστού του, ωστόσο, περί του 12-13%, που σε όσες μετρήσεις έχουν δει το φως της δημοσιότητας ως τώρα δεν έχει αλλάξει, επιτρέπει σε άλλους να το προσπεράσουν – όπως συνέβη με την κίνηση της Μαρίας Καρυστιανού (στη δημοσκόπηση της Interview που την προσμέτρησε μέσω της δυνητικής ψήφου – διαχωρίζοντας, ανορθόδοξα, τις απαντήσεις «πολύ πιθανό») και με την Πλεύση Ελευθερίας (Real Polls).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Το ΠΑΣΟΚ είναι και το μόνο από τα κόμματα αυτής της ζώνης που έχει δομή και γνώριμα στελέχη, ενώ η άλλη δύναμη που μπορεί να τσαλαβουτήσει στους ψηφοφόρους του, το «κίνημα Τσίπρα», δεν έχει ακόμα αναδείξει ούτε τον τρόπο της οργάνωσής του ούτε πρόσωπα πέραν του ίδιου του πρώην πρωθυπουργού, που σηκώνει πάνω του όλες τις παρεμβάσεις μέσω των παρουσιάσεων της «Ιθάκης» και του επιστημονικού συμβουλίου του ΙΑΤ.

Για τον Τσίπρα, το πρόβλημα είναι διπλό, γιατί από τη μια πλευρά διεκδικεί εμφανώς, μέσω των προσώπων που επιλέγει να τοποθετηθούν για το βιβλίο του, όπως ο Γιώργος Σιακαντάρης και ο Αντώνης Σαουλίδης, να κάνει πράσινο άνοιγμα – δείχνοντας και ποιον χώρο διεκδικεί –, όμως η πρότερη εμπειρία και η σημερινή μετέωρη κατάσταση τον φέρνει αναπόφευκτα να κινείται στο πλαίσιο του πρώην κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ, που έχει κατακερματιστεί.

Οσοι δημοσκόποι εκτιμούν πως το εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού πλήττεται από την Καρυστιανού δεν θεωρούν πως αυτό συμβαίνει λόγω ιδεολογικής εγγύτητας (η ιδεολογική ταυτότητα Καρυστιανού μένει, τονίζουν σε συνομιλητές τους, επίτηδες θολή, αν και τα πρώτα δείγματα είναι συντηρητικά), αλλά γιατί δυνατό σημείο και των δύο είναι ο δείκτης του προσώπου – σε ερωτήσεις, δηλαδή, που αφορούν το ποιος μπορεί να κερδίσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η σύγκρουση μεταξύ των δύο πλευρών είναι, όπως λένε, αναπόφευκτη και τα πρώτα δείγματα έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους, μετά τα λεγόμενα Καρυστιανού για το «χειρότερο μνημόνιο» που ήρθε επί Τσίπρα και «την ελπίδα που χάθηκε» και το γάντι που σήκωσε το περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού, αλλά και ο επίσημος ΣΥΡΙΖΑ.

Ισως, όμως, η πιο ενδιαφέρουσα σύγκρουση έρχεται ανάμεσα στο εν αναμονή «κόμμα Καρυστιανού» και σε δύο δυνάμεις που κερδίζουν αντισυστημικό ακροατήριο και οργισμένους ψηφοφόρους – τα ποσοστά του Βελόπουλου «από τη Λάρισα και πάνω» τον καθιστούν επικίνδυνο ακόμα και για τη ΝΔ, ενώ αξιοσημείωτη ήταν η στήριξη που είχε στα μπλόκα των αγροτών, ενώ η παρουσία της στην Εξεταστική Επιτροπή έχει ενισχύσει και τη δυναμική της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Και τα δύο αυτά κόμματα, αν και διαφορετικά, είναι προσωπαγή, συγκρουσιακά, δημοφιλή σε ψηφοφόρους που θεωρούν πως δεν ακούγονται στα κέντρα λήψης αποφάσεων και σε περιθωριακά γκρουπ πολιτών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Αυτά θα είναι και τα πρώτα «θύματα» μιας κίνησης Καρυστιανού: η μέχρι πρότινος πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων Τεμπών «Τέμπη 2023» είναι για πολλούς ταυτισμένη με το αίτημα για κάθαρση και απόδοση δικαιοσύνης και, σε αυτή τη φάση, το προφίλ της πλήττεται βασικά από παράγοντες που δεν έχουν να κάνουν με τους πολιτικούς της αντιπάλους, αλλά με τη σύγκρουσή της με τους υπόλοιπους συγγενείς και με την επιλογή συνεργατών.

Για εκείνη, το βασικό στοίχημα είναι αν θα αντέξει σε βάθος χρόνου και θα αντιμετωπιστεί ως πόλος εξουσίας ή αν θα επιτείνει τον κατακερματισμό στην αντιπολίτευση – μέχρι τώρα, κανείς δεν δείχνει διατεθειμένος να την ακολουθήσει, αλλά και εκείνη αρνείται τις συνεργασίες με το πολιτικό σύστημα, ταυτίζοντας την κυβέρνηση με την αντιπολίτευση.

Η δεξαμενή του «καναπέ»

Σε όλες τις εκτιμήσεις που γίνονται αυτές τις μέρες, βέβαια, υπάρχει ένας παράγοντας που μένει αστάθμητος ακόμα και για τους πιο έμπειρους δημοσκόπους: κι αν όλα αυτά που συζητάμε πεταχτούν στο καλάθι των αχρήστων, γιατί οι συσχετισμοί θα αλλάξουν από τους πολίτες που δεν ψηφίζουν και θα σηκωθούν από τον καναπέ για να βρεθούν στην κάλπη και να τιμωρήσουν το πολιτικό σύστημα – πολύ πιθανόν, με μια επιλογή όπως αυτή της Καρυστιανού;

Στην πραγματικότητα, κανείς δεν σπεύδει να απορρίψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, περιμένοντας να έχει πρώτα χειροπιαστά στοιχεία στα χέρια του, όχι μόνο για τον αριθμό των κομμάτων που θα συμμετάσχουν στις εκλογές και το όνομα του επικεφαλής τους, αλλά για το στελεχιακό δυναμικό και την ιδεολογική τους κατεύθυνση. Η προηγούμενη μεταπολιτευτική εμπειρία, ωστόσο, έρχεται να λειτουργήσει βοηθητικά. Την περίοδο από την κρίση χρέους και μετά, η μόνη φορά που μια πολιτική δύναμη φάνηκε να ζητά τιμωρητική ψήφο στο παλιό πολιτικό σύστημα, προαναγγέλλοντας ταυτόχρονα μια νέα αρχή, με φρέσκα πρόσωπα, ήταν οι εκλογές του Ιανουαρίου 2015.

Ακόμα και τότε, που η διαιρετική τομή μνημόνιο – αντιμνημόνιο άγγιζε όλες τις πτυχές της κοινωνίας, τα επίσημα στοιχεία καταγράφουν μόλις 113.558 ψηφοφόρους παραπάνω σε σύγκριση με τον Ιούνιο του 2012. Στον αντίποδα, η μοναδική φορά που υπήρξε άνοδος στη συμμετοχή, περίπου 300.000 ψηφοφόρων, ήταν μεταξύ 2019 και 2023, μετά τις μεγάλες οικονομικές ενισχύσεις που έδωσε η ΝΔ.

Πού πάει σήμερα ο αντισυστημισμός

Kάθε εποχή και άρα κάθε κάλπη έχει και τον αντισυστημισμό της. Η σημερινή συγκυρία χαρακτηρίζεται από την ασυμμετρία του πολιτικού συστήματος και από την αναμονή τριών (;) νέων φορέων με κλειδωμένους τουλάχιστον σήμερα τους δύο: το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα και το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού. Επικαθορίζεται δε και από την αλληλουχία εξελίξεων στο γεωπολιτικό σκηνικό, με επιταχυντή τον πρόεδρο Τραμπ, και από ένα είδος δυσαρέσκειας που αφαιρεί προς το παρόν το προνόμιο της ΝΔ να έχει την άνεση παράστασης αυτοδυναμίας. Η δυσαρέσκεια βέβαια δεν συνεπάγεται και «αντισυστημισμό».

Ο τελευταίος ως τάση ή κοινωνική στάση σήμερα μοιάζει περισσότερο κατακερματισμένος μεταξύ του αριστερού και του δεξιού τόξου και περισσότερο συναρτώμενος από τον άξονα αποχή – συμμετοχή. Μια μείωση της αποχής στις επόμενες κάλπες, λέει μια μερίδα πολιτικών επιστημόνων, μπορεί να οδηγήσει πιο μαζικά σε ψήφο διαμαρτυρίας. Το περιεχόμενο της τελευταίας σήμερα έχει από την αγωνία για την ακρίβεια μέχρι τη συνολική θεσμική δυσπιστία. Τα Τέμπη και η Δικαιοσύνη, εν μέρει και η λειτουργία της Δημοκρατίας, αποτελούν σήμερα την αιχμή ενός οριζόντιου αντισυστημισμού. Δεν ταυτίζεται αυτός με την παλιά διαίρεση μνημόνιο – αντιμνημόνιο, αλλά επεκτείνεται σε μια συνολική αποστροφή στη σημερινή διάρθρωση του πολιτικού σκηνικού.

Πού εντοπίζεται

Στο τωρινό σημείο και πριν από την επίσημη συγκρότηση νέων κομμάτων, ο αντισυστημισμός εντοπίζεται σε κόμματα διαμαρτυρίας, στη ζώνη των αναποφάσιστων και σε διαρροές της Νέας Δημοκρατίας που ενισχύθηκαν με το αγροτικό ζήτημα προς τα δεξιά του φάσματος. Αν κάποιος μετρούσε σήμερα την τάση αυτή, θα τη συναντούσε στην Ελληνική Λύση, στην Πλεύση Ελευθερίας, στη Νίκη, σε αριστερά σχήματα που δεν είναι στο Κοινοβούλιο και βέβαια στους αναποφάσιστους ή στους «δεν ξέρω – δεν απαντώ» (εκ του ερωτήματος των δημοσκοπήσεων). Αν πάλι, ενέτασσε το νέο κόμμα της Καρυστιανού στο πολιτικό σύστημα, θα έβρισκε σε πρώτη φάση ένα μέρος του ρεύματος να παροχετεύεται σε αυτό. Καθόλου τυχαία δεν ήταν η επίθεση της ίδιας στον Τσίπρα και τις πρωτοβουλίες του, αλλά και ως προς το τρίτο μνημόνιο της κυβέρνησής του, που στόχο είχε την υπενθύμιση πως πλέον ο πρώην πρωθυπουργός εντάσσεται στον «συστημισμό».

Το ρεύμα

Σήμερα όλα τα νέα στοιχεία επίσης λένε πως ο αντισυστημισμός έχει – βασικά – δεξιάς απόχρωσης στοιχεία. Αντιμεταναστευτικά, έγνοια για τα εθνικά, κριτική σε ΕΕ και παγκοσμιοποίηση, σε ταυτοτικές πολιτικές για τα φύλα και πολεμική στη woke κουλτούρα, οντολογικές – θρησκευτικές αναδιπλώσεις, πίστη στην οικογένεια κ.λπ. Το ρεύμα Τραμπ αλλά και ένα είδος δεξιάς παλινόρθωσης σε Λατινική Αμερική αλλά και σε χώρες της Ευρώπης προσθέτει δυναμική σε αυτό.

Η ρευστότητα στα γεωπολιτικά εντείνει τις εθνο-αναδιπλώσεις. Και τώρα δεν υφίσταται ΣΥΡΙΖΑ α λα 2012 που έστω πριν από τη δική του συνθηκολόγηση οριοθέτησε το ρεύμα αυτό στα αριστερά του φάσματος. Το ερώτημα είναι όσο προσεγγίζουμε τις κάλπες για τις εθνικές εκλογές αν το ρεύμα αυτό θα ενοποιείται κάτω από έναν κοινό υποδοχέα (π.χ. σε Καρυστιανού ή σε Κωνσταντοπούλου) ή θα παραμένει κατακερματισμένο και ανεκπροσώπητο με αποτέλεσμα ακόμη και να μην πάει εν συνόλω για ψήφο.

Η τελευταία περίπτωση ευνοεί τη ΝΔ για το σκληρό δίλημμα ακυβερνησίας που προφανώς θα θέσει. Ερώτημα κρίσιμο επίσης είναι αν το κόμμα Καρυστιανού, για παράδειγμα, θα διατηρήσει ένα πλεονέκτημα αμφίπλευρης στόχευσης σε όλες τις δεξαμενές ψηφοφόρων ή θα περιοριστεί στα δεξιά του χάρτη, εκεί που υπάρχουν και άλλοι μνηστήρες όπως ο Κυριάκος Βελόπουλος. Η ρητορική της πάντως για «υπέρβαση των κομμάτων» αποτελεί σαφή στρατηγική αλίευσης και από το όλο πολιτικό τόξο και από τους αναποφάσιστους ή όσους δεν πάνε συνήθως να ψηφίσουν.

Η κυβέρνηση σκανάρει προσεκτικά ένα τέτοιο ρεύμα που θα την ευνοούσε ως φόβητρο για τη σταθερότητα της χώρας, αλλά και θα επεφύλασσε εκπλήξεις αν η ίδια δεν συγκρατήσει τις διαρροές και φθορές της στον δρόμο για την κάλπη.

Πυρκαγιά εκδηλώθηκε σε υπαίθριο χώρο στο Πέραμα Αττικής τα ξημερώματα της Κυριακής, στο ύψος του όρμου Κερατσινίου. Για την κατάσβεσή της επιχειρούν 25 πυροσβέστες με 9 οχήματα, με τη συνδρομή από υδροφόρες της Περιφέρειας Αττικής.

Λόγω της επιχείρησης, στην περιοχή του Περάματος διενεργούνται οι εξής εκτροπές κυκλοφορίας, στην Λ. Δημοκρατίας και Μητροπούλου, Λ. Δημοκρατίας  και Ελπίδος, Λ. Δημοκρατίας  και Μαρίας Κιουρί, 25 Μαρτίου και Καστοριάς, Τριπόλεως και Ηλείας, Τριπόλεως και Μαρίας Κιουρί.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο δήμαρχος καλεί τους κατοίκους να αποφεύγουν τις μετακινήσεις και να κρατούν κλειστά τα παράθυρα, καθώς οι πυκνοί καπνοί ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Την ίδια ώρα έχει διακοπεί η ακτοπλοϊκή σύνδεση φεριμπότ από και προς Σαλαμίνα. Στο σημείο επιχειρούν ισχυρές πυροσβεστικές δυνάμεις, ενώ έχουν μεταβεί και τουλάχιστον δύο ασθενοφόρα, με πληροφορίες να αναφέρουν τη διακομιδή ενός ατόμου σε νοσοκομείο.

https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/01/video-perama.mp4

Η ανάκτηση των κλεμμένων κοσμημάτων από το Μουσείο του Λούβρου παραμένει ο βασικός στόχος των γαλλικών αρχών, ωστόσο όσο περνά ο καιρός, τα ερωτήματα γύρω από τη θεαματική ληστεία πληθαίνουν.

Όπως παραδέχθηκε η εισαγγελέας Λορ Μπεκό, η υπόθεση παραμένει ανοιχτή και γεμάτη αβεβαιότητες. Παρά τις συλλήψεις που ακολούθησαν τη ληστεία της 19ης Οκτωβρίου 2025, τα αυτοκρατορικά κοσμήματα αξίας περίπου 102 εκατομμυρίων δολαρίων εξακολουθούν να αγνοούνται. Οι ερευνητές δεν έχουν εντοπίσει κανένα ίχνος τους, ενώ η πίεση για αποτελέσματα αυξάνεται.

«Οι ανακρίσεις δεν έχουν αποφέρει νέα στοιχεία», δήλωσε η γενική εισαγγελέας του Παρισιού, Λορ Μπεκό, σχεδόν τρεις μήνες μετά τη ληστεία που συγκλόνισε τη διεθνή κοινότητα. «Ο κύριος στόχος μας παραμένει η ανάκτηση των κοσμημάτων», πρόσθεσε. Η εισαγγελέας σημείωσε ότι οι ερευνητές εξετάζουν κάθε ενδεχόμενο σχετικά με την τύχη της λείας. «Δεν έχουμε καμία ένδειξη ότι τα κοσμήματα έχουν περάσει τα σύνορα», ανέφερε, διευκρινίζοντας ωστόσο: «Όλα είναι πιθανά».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι ντετέκτιβ έχουν έρθει σε επαφή με «μεσάζοντες στον κόσμο της τέχνης, ακόμη και διεθνώς», στο πλαίσιο της έρευνας. Σύμφωνα με την εισαγγελέα, «έχουν τρόπους να λαμβάνουν ειδοποιήσεις για δίκτυα που παραλαμβάνουν κλεμμένα αγαθά, ακόμη και στο εξωτερικό».

Η Μπεκό υπογράμμισε επίσης ότι οποιοσδήποτε συμβάλει στην επιστροφή των κοσμημάτων θα μπορούσε να τύχει ευνοϊκής μεταχείρισης. Όπως είπε, μια τέτοια πράξη θα θεωρούνταν «ενεργή μεταμέλεια, η οποία θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη» κατά τη διάρκεια της δίκης.

Μια πέμπτη ύποπτη, 38 ετών, η οποία φέρεται να είναι σύντροφος ενός εκ των κατηγορουμένων, κατηγορήθηκε ως συνεργός στην υπόθεση. Ωστόσο, αφέθηκε ελεύθερη υπό δικαστική επιτήρηση, εν αναμονή της δίκης που αναμένεται να ρίξει φως σε μία από τις πιο πολύκροτες υποθέσεις κλοπής έργων τέχνης των τελευταίων ετών.

Ένας Ινδός ιερέας σκύβει ευλαβικά πάνω από ένα ολοκαίνουργιο αυτοκίνητο πόλης και το ραντίζει με αγιασμό. Ένας μουσικός κοιμάται στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου του, παρέα με τον σκύλο του. Ένας συνταξιούχος οικοδόμος έχει μετατρέψει το βαν του σε μόνιμο κατάλυμα, ενώ ένας άλλος άνδρας στέκεται περήφανος δίπλα στο πολυτελές αυτοκίνητό του, σαν να πρόκειται για προέκταση του εαυτού του.

Εικόνες φαινομενικά ασύνδετες, που όμως συγκροτούν μια παγκόσμια τοιχογραφία που προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα: τι μπορεί το όχημα που οδηγούμε – είτε είναι μηχανάκι, είτε νταλίκα ή ακόμη και νεκροφόρα – να αποκαλύψει για την ταυτότητά μας; Είμαστε τελικά ό,τι οδηγούμε; Είναι εκείνες που αποτελούν τον πυρήνα της φωτογραφικής σειράς Homo Mobilis του Μάρτιν Ρούμερς, που παρουσιάζεται με δύο τρόπους: μέσα από την έκθεση στο κέντρο τέχνης Κούνσταλ του Ρότερνταμ, που διαρκεί ως την 1η Μαρτίου, αλλά και από μια έκδοση 208 σελίδων που κυκλοφορεί από τον οίκο Lannoo.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στο Homo Mobilis, ο 64χρονος, δύο φορές βραβευμένος με το διεθνές βραβείο φωτοδημοσιογραφίας World Press Photo, επιλέγει συνειδητά την αντίθετη προοπτική από εκείνη που κυριαρχεί στην ιστορία της φωτογραφίας της αυτοκίνησης. Αντί για ταχύτητα, κίνηση και δρόμους που χάνονται στον ορίζοντα, τα αυτοκίνητα, τα φορτηγά, τα βαν, τα τρακτέρ, οι μοτοσυκλέτες και τα ποδήλατα εμφανίζονται σε πλήρη ακινησία.

Ταξίδεψε από την Ολλανδία και τη Γερμανία έως την Κίνα, την Ουκρανία, την Ινδία, τη Σενεγάλη και τις Ηνωμένες Πολιτείες για να στήσει κάθε φορά, σε δημόσιους χώρους, ένα κινητό φωτογραφικό στούντιο: ένα λευκό φόντο μήκους 12 μέτρων και ύψους 6 μέτρων, που αποκλείει όλους τους οπτικούς περισπασμούς. Αυτό το ουδέτερο σκηνικό δίνει έμφαση στο άτομο και το όχημα, επιτρέποντας σε ανεπαίσθητες λεπτομέρειες όπως η στάση του σώματος, το βλέμμα και το υλικό να μιλήσουν, δημιουργώντας μικρά αυτάρκη σύμπαντα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Το βλέμμα του φωτογράφου δεν περιορίζεται από γεωγραφικά ή κοινωνικά πλαίσια. Ποδήλατα, μοτοποδήλατα και τουκ-τουκ έως πανάκριβα σπορ αυτοκίνητα επιτρέπουν στον θεατή να «ταξιδέψει» στις ανάγκες και τις προσδοκίες που γεννά η απόκτηση ενός οχήματος, χωρίς να αναδεικνύεται μόνο η λαμπερή του πλευρά. Αντιθέτως, στο Λος Άντζελες, την κατεξοχήν «πόλη των αυτοκινήτων», ο Ρούμερς εστιάζει και στη σκοτεινή πλευρά της κινητικότητας. Το 2025, χιλιάδες άνθρωποι ζουν μέσα στα αυτοκίνητά τους, μετατρέποντάς τα σε πρόχειρα διαμερίσματα.

Στις φωτογραφίες του εμφανίζονται ένας Μεξικανός μετανάστης, ένας εξπρεσιονιστής καλλιτέχνης, ένας μουσικός και ένας συνταξιούχος οικοδόμος, οι οποίοι έχουν εγκατασταθεί στα οχήματά τους. Οι εικόνες αυτές λειτουργούν ως σιωπηρή υπενθύμιση ενός εκρηκτικού συνδυασμού: αστρονομικά ενοίκια, ανεπαρκής κοινωνική ασφάλιση και συντάξεις και μια πόλη που προσελκύει περισσότερους δημιουργικούς ανθρώπους απ’ όσες ευκαιρίες μπορεί να τους προσφέρει. Δεν είναι τυχαίο ότι κάποιοι από αυτούς μοιράζονται το λιτό τους καταφύγιο με κατοικίδια — μια ακόμη απόδειξη ότι, ακόμη και σε συνθήκες έλλειψης, ο άνθρωπος αναζητά συντροφικότητα και κανονικότητα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Μέσα από το χρώμα, την πόζα και το αυστηρά ελεγχόμενο πλαίσιο, ο Ρούμερς αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: την καθολικότητα της ανθρώπινης εμπειρίας. Την ανάγκη για κοινωνική άνοδο, την υπερηφάνεια για προσωπικά κεκτημένα, αλλά και τη διαρκή διαπραγμάτευση με τα όρια, την ανάγκη και την επιθυμία. Στο Homo Mobilis, το αυτοκίνητο δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο. Είναι καθρέφτης. Αντικατοπτρίζει την οικονομική κατάσταση, τις πολιτισμικές προτιμήσεις, την προσωπικότητα και τις φιλοδοξίες εκείνων που το κατέχουν ή ζουν μέσα σε αυτό. Και ο δημιουργός αυτής της σειράς συνθέτει μικρές κινούμενες – ή ακίνητες – αφηγήσεις της ανθρώπινης ιστορίας και της ακατάπαυστης επιθυμίας για πρόοδο, ελευθερία και θέση στον κόσμο.

Οι πρεσβευτές από τις 27 χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κλήθηκαν σε έκτακτη συνεδρίαση στις Βρυξέλλες αύριο Κυριακή (18/1), μετά την ανακοίνωση του αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για την επιβολή νέων δασμών σε Ευρωπαίους συμμάχους, μέχρι να επιτραπεί στις Ηνωμένες Πολιτείες να αγοράσουν τη Γροιλανδία.

Η Κύπρος, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής εξάμηνη προεδρία της ΕΕ, δήλωσε αργά απόψε, ότι συγκαλεί έκτακτη συνεδρίαση την Κυριακή. Διπλωμάτες της ΕΕ δήλωσαν, ότι η συνεδρίαση έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 6:00 το απόγευμα.

Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ δεσμεύτηκε σήμερα να εφαρμόσει μια σειρά δασμών σε ευρωπαίους συμμάχους, έως ότου επιτραπεί στις Ηνωμένες Πολιτείες να αγοράσουν τη Γροιλανδία. Σε μια ανάρτηση στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι πρόσθετοι δασμοί εισαγωγής 10% θα τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου σε αγαθά από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και τη Βρετανία (όλες υπόκεινται ήδη σε δασμούς που έχει επιβάλει ο Τραμπ).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι δασμοί αυτοί θα αυξηθούν στο 25% την 1η Ιουνίου και θα συνεχίσουν να ισχύουν έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε ο Τραμπ. Ο αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε σήμερα αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ότι παίζουν «πολύ επικίνδυνο παιχνίδι» στη Γροιλανδία -έδαφος που θέλει να αποκτήσει- λέγοντας ότι «διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη».

Με μία εντυπωσιακή τελετή έναρξης που πραγματοποιήθηκε απόψε (17/1) στην πλατεία Γεωργίου της Πάτρας και σύμμαχο τις καλές καιρικές συνθήκες ξεκίνησε και επίσημα το πατρινό καρναβάλι του 2026.

Η τελετή έναρξης είχε ως βασικό θέμα, «Βγες από την Οθόνη» καλώντας όλους σε ενεργή συμμετοχή για μια ανεπανάληπτη ζωντανή εμπειρία, ανάγκη για ανθρώπινη επαφή, παρέα και κοινή εμπειρία.

Η παράσταση της τελετής έναρξης αναπτύχθηκε σε τρία διακριτά μέρη:

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

• Την εισαγωγή και αφύπνιση του κοινού μέσα από αφηγηματικά και μουσικά στοιχεία.
• Την ανάδειξη της συλλογικής συμμετοχής της πόλης, των ομάδων και των φορέων.
• Την κορύφωση με έντονο εορταστικό και συμμετοχικό χαρακτήρα.

Στόχος της τελετής έναρξης, σύμφωνα με την Κοινωφελή Επιχείρηση του Δήμου Πατρέων – Καρναβάλι Πάτρας, ήταν «να παρουσιάσει τη συνολική εικόνα του πατρινού καρναβαλιού, δηλαδή ένα μωσαϊκό ανθρώπων, ηλικιών και εκφράσεων, όπου ο απλός πολίτης αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της γιορτής».

Η τελετή περιελάμβανε καλλιτεχνικά στοιχεία και συμμετοχές, όπως ζωντανή μουσική με μπάντα επί σκηνής, μουσικούς, χορωδίες και ορχήστρες της πόλης, θεατρικά και αφηγηματικά στοιχεία με τελάλη και καραγκιόζη, ακροβάτες και performers με κινησιολογικό ρόλο κ.α.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΚΕΔΗΠ, Παύλο Σκούρα «η τελετή έναρξης ήταν ένα μοναδικό εγχείρημα στο οποίο ενεπλάκησαν 300 άτομα και συμμετείχαν μουσικά σύνολα, χορωδίες, ορχήστρες, ακροβάτες, ηθοποιοί, καθρεφτίζοντας με τον καλύτερο τρόπο τη δημιουργική φλόγα της πόλης μας και το ντόπιο καλλιτεχνικό δυναμικό».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Στην συνέχεια, ο δήμαρχος Πατρέων, Κώστας Πελετίδης, κήρυξε την έναρξη του πατρινού καρναβαλιού 2026.

Όπως τόνισε ο Κώστας Πελετίδης, «το καρναβάλι της πόλης μας, το πατρινό καρναβάλι, ξεκινά το ωραίο ταξίδι του και με τη νεολαία πρωταγωνιστή είμαστε βέβαιοι πως οι ημέρες που θα ακολουθήσουν θα είναι γεμάτες δημιουργικότητα και κέφι», είπε προσθέτοντας:

«Η παράδοση του καρναβαλικού λαβάρου στο δημαρχείο της πόλης μας σήμερα το πρωί από τα παιδιά μας, στέλνει μήνυμα ελπίδας, ότι το φως τους θα σκορπίσει το βαθύ σκοτάδι που απλώνουν οι κάτοχοι του πλούτου πάνω στη γη.

Το καρναβάλι μας στέλνει και φέτος σε όλη την Ελλάδα, μήνυμα ζωής, χαράς και αλληλεγγύης. Αυτό είναι το καρναβάλι μας.

Αμφισβητεί, σαρκάζει και αυτοσαρκάζεται, στηλιτεύει τα κακώς κείμενα της κοινωνίας μας.

Είναι το καρναβάλι της Ελλάδας, γιατί ο Πατραϊκός λαός και τα παιδιά του το δημιουργούν με ψυχή, μεράκι, αγάπη και φαντασία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Και θα το αποδείξει για άλλη μια χρονιά.

Η Πάτρα, η νεολαία, οι άνθρωποι της θα είναι τον επόμενο μήνα πρωταγωνιστές της χαράς και του κεφιού. Οικοδεσπότες της μεγάλης γιορτής της πόλης μας. Νέοι και νέες, βγείτε μπροστά με το κέφι, την ζωντάνια, την αισιοδοξία και τα όνειρα σας, μην αφήσετε κανέναν να σας στερεί το χαμόγελο. Μπορούμε να φέρουμε τα πάνω-κάτω για τη ζωή που μας αξίζει».

Κατόπιν, τηρήθηκε το παραδοσιακό έθιμο του σοκολατοπόλεμου, με τις ρίψεις των σοκολατοριχτών να γλυκαίνουν τον κόσμο, ενώ θα ακολουθήσει πάρτυ στην πλατεία Γεωργίου.

Ηρθε στον ύπνο μου η μαμά μου. «Καιρό έχουμε να πιούμε καφεδάκι…» μου είπε κάπως παραπονεμένα. Προτού ξυπνήσω το αποφάσισα. Να πάω στο μνήμα της. Να ακουμπήσω στο μάρμαρο τον εσπρέσο μου – θα χαιρόταν που δεν βάζω πια ζάχαρη, που δεν ανάβω τσιγάρο. «Θες μια γουλιά;» να κάνω μαύρο χιούμορ.

«Δεν έχει ταξί… Ούτε σήμερα ούτε αύριο, ίσως ούτε και μεθαύριο…» «Σπάνια την ονειρεύομαι. Θα με έχει πολύ πεθυμήσει!» «Δεν θα έχει ενημερωθεί για την απεργία. Την επισκέπτεσαι από βδομάδα». «Είσαι με τα καλά σου; Θα με εμποδίσουν οι ταρίφες να βρεθώ με τη μαμά μου;» «Μάλλον έχεις κέφι για ταλαιπωρία…»

Το είχα πάρει – είναι αλήθεια – εντελώς αψήφιστα. Το κατάλαβα καθ’ οδόν. Για να μεταβείς από την Ευελπίδων στο Νεκροταφείο Νέας Σμύρνης, πρέπει να αλλάξεις τρία λεωφορεία. Με το 224 φτάνεις στην οδό Αμερικής. Από εκεί παίρνεις το Α2 που σε αφήνει στη Συγγρού, στα παλιά γραφεία της Ολυμπιακής. Εν συνεχεία μπαίνεις στο 136 και φτάνεις, είκοσι στάσεις αργότερα, στον προορισμό σου. Η εφαρμογή στο Διαδίκτυο που συμβουλεύτηκα – αν δεν υπήρχε κι αυτή, πώς θα έβρισκα τον δρόμο μου; – έδινε συνολικό χρόνο διαδρομής σαράντα οχτώ λεπτά. Πρόσθεσε την αναμονή στις στάσεις. Και το περπάτημα. Ξεκίνησα από το σπίτι στις δώδεκα και έφτασα στον τάφο στις δύο παρά είκοσι. Μαζί με την επιστροφή, η εκδρομή στη μαμά διήρκεσε τεσσερισήμισι ώρες. Μισό μεροκάματο γεμάτο. Πεταμένο στους δρόμους!

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Τι κάνεις άμα μένεις στην Πεύκη και εργάζεσαι στη Βούλα; Στο Νέο Ηράκλειο και χτυπάς κάρτα στον Ταύρο; «Εχεις αυτοκίνητο!» θα μου απαντήσετε. Κι αν για οποιονδήποτε λόγο δεν οδηγείς; Ή σου έχουν πάρει το δίπλωμα επειδή ένα βράδυ ήπιες δυο ποτά και έπεσες σε μπλόκο; «Ας πρόσεχες…» θα σηκώσετε το φρύδι. Τρεις μήνες στέρηση διπλώματος και επτακόσια ευρώ πρόστιμο, δεν το βρίσκετε κάπως δρακόντειο; Η ίδια ποσότητα αλκοόλ στο αίμα που πριν από δέκα χρόνια θα προκαλούσε μια ελαφρά επίπληξη από τον τροχαίο, σήμερα σε στέλνει στη φυλακή. «Ετσι εκπαιδεύεται ο κόσμος – όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος! Ετσι μειώνονται τα δυστυχήματα». Ορθά.

Σκέφτομαι τις μυριάδες που πηγαίνουν κάθε στιγμή πέρα – δώθε με το μετρό, τα λεωφορεία, τα τρόλεϊ, τα τραμ. Που ξεροσταλιάζουν στην αναμονή. Που ανεβοκατεβαίνουν φορτωμένοι, που έχουν μαζί τους βρέφη ή νήπια, που σφίγγονται από τις ράμπες ή στηρίζονται στα μπαστούνια τους. «Και να μην απεργούσαν τα ταξί, θα τα άντεχε το πορτοφόλι τους; Σαράντα ευρώ θα πλήρωνες την επίσκεψη στη μαμά σου!» «Για τα μέσα μαζικής μεταφοράς μιλάω». «Θες συχνότερα δρομολόγια; Καθαρότερα οχήματα;»

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Για την καθαριότητα δεν χωράει παράπονο. Λαμπίκο τα κρατάνε δεδομένων των συνθηκών. Και κλιματισμό βάζουν το καλοκαίρι και οι οδηγοί – πλην εξαιρέσεων – είναι τύποι και υπογραμμοί. Πώς περνάει όμως τόσος χρόνος;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Επιμορφώνεσαι κοινωνικά. Χαζεύεις φάτσες, ακούς συζητήσεις, τηλεφωνήματα – μια κοπέλα ενημέρωσε καταλεπτώς τη φίλη της αλλά και τους μισούς συνεπιβάτες της για τα γκομενικά της, όταν εδέησε να το κλείσει, κρατήθηκα για να μην της δώσω συμβουλή. Διαβάζεις, άμα δεν ζαλίζεσαι. Ακούς μουσική, πόντκαστ. Ετσι και έχεις λίγη άπλα, μπορείς να βγάλεις και το λάπτοπ. Το λεωφορείο ακινητεί. Για πέντε, δέκα, είκοσι λεπτά. Κάποιος αχαρακτήριστος έχει παρκάρει το μισό του αμάξι στο οδόστρωμα. Θα εμφανιστεί για να ακούσει τα σχολιανά του ή θα έρθει ο γερανός;

Σε πιάνει ξάφνου το παράπονο. Αισθάνεσαι ότι σου αρμέγουν την ψυχή, σου ροκανίζουν το είναι. Ποιοι; Οποιοι κουμαντάρουν! «Πάνω κάτω η Πατησίων. Η ζωή μας είναι η Πατησίων…» γράφει η Κατερίνα Γώγου.

Την επόμενη φορά που ένας επιστήμων ή πολιτευόμενος θα αναλύει εμβριθώς τις εκλογικές τάσεις, θα κρούει κώδωνα για την άνοδο του αντισυστημισμού, θα αναρωτιέται ποιοι αφελείς στηρίζουν Κωνσταντοπούλου ή Καρυστιανού, θα τον προκαλέσω να κινηθεί δύο μέρες με τα μέσα. Αμα δεν λαχταρά έπειτα να βάλει μπουρλότο, θα τον ανακηρύξουμε Βούδα.

Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων ανδρών της ΟΠΚΕ, φυλάσσουν τα σπίτια του δράστη και του θύματος της δολοφονίας του 50χρονου προέδρου της κοινότητας Λιθοβουνίου, Κώστα Αλεξανδρή, σήμερα Σάββατο (17/1) στην Μακρυνεία Αιτωλοακαρνανίας, καθώς υπάρχουν φόβοι για αντίποινα.

Ο δράστης αναμένεται να οδηγηθεί ενώπιον εισαγγελέα και ανακριτή στο Μεσολόγγι αύριο Κυριακή 18 Ιανουαρίου, ενώ ιατροδικαστής μετέβη στο σημείο για να εξετάσει τις συνθήκες της εκτέλεσης. Μετά την εκτέλεση, ο 44χρονος δράστης ειδοποίησε ο ίδιος την Αστυνομία, δηλώνοντας: «Ελάτε να με πάρετε, είμαι στο σπίτι μου. Εγώ τον πυροβόλησα. Αν δεν το έκανα εγώ, θα το έκανε αυτός».

Τι υποστηρίζει ο δράστης

Στη συνέχεια συνελήφθη και οδηγήθηκε στην Ασφάλεια Μεσολογγίου, όπου φέρεται να έχει δώσει αναλυτική κατάθεση, περιγράφοντας καρέ-καρέ τη δολοφονία. Σύμφωνα με πληροφορίες, υποστήριξε ότι είδε το θύμα να τον σημαδεύει μέσα από το αυτοκίνητό του, με αποτέλεσμα να φοβηθεί και να πυροβολήσει πρώτος. Ωστόσο, η συγκεκριμένη εκδοχή δεν φαίνεται να πείθει τους αστυνομικούς που ερευνούν την υπόθεση, οι οποίοι εξετάζουν όλα τα δεδομένα. Οι Αρχές εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα, ωστόσο το επικρατέστερο σενάριο κάνει λόγο για ερωτική αντιζηλία, με μια γυναίκα να θεωρείται «το μήλο της έριδος» που οδήγησε στην τραγική κατάληξη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η σχέση των δύο ανδρών στο παρελθόν

Το φονικό έγινε σε αγροτική περιοχή έξω από τα Μεσάριστα, με τον δράστη να χρησιμοποιεί καραμπίνα και να πυροβολεί τρεις φορές το θύμα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, θύμα και δράστης κατάγονταν από διπλανά χωριά και γνωρίζονταν εδώ και πολλά χρόνια. Η σχέση τους ήταν ιδιαίτερα στενή, καθώς είχαν αναπτύξει φιλία, που με τον καιρό έγινε ακόμη πιο στενή, όταν ο 50χρονος πρόεδρος της κοινότητας Λιθοβουνίου προσέλαβε τον 44χρονο ως εργάτη στα χωράφια του.

Οι δύο άνδρες περνούσαν μεγάλο μέρος της ημέρας μαζί, πηγαίνοντας ο ένας στο σπίτι του άλλου και κάνοντας παρέα από το πρωί μέχρι το βράδυ. Ωστόσο, αυτή η στενή σχέση φαίνεται πως εξελίχθηκε σταδιακά σε μια πολυετή διαμάχη, με συνεχείς καβγάδες και έντονες εντάσεις. Κάτοικοι της περιοχής μιλούν για ερωτική αντιζηλία, που δηλητηρίασε τη σχέση τους και όπως αναφέρουν, υπήρξε ακόμη και σοβαρό επεισόδιο ξυλοδαρμού στο παρελθόν, το οποίο δεν καταγγέλθηκε ποτέ στις Αρχές.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Το χρονικό του εγκλήματος

Την ημέρα του εγκλήματος οι δύο άνδρες βρίσκονταν νωρίτερα στο καφενείο του χωριού Μεσάριστα. Κάποια στιγμή, ο 44χρονος αποχώρησε, μπήκε στο αυτοκίνητό του και κατευθύνθηκε προς την περιοχή «Αρβανίτης», γνωρίζοντας ότι ο πρόεδρος της κοινότητας θα περνούσε από τον συγκεκριμένο δρόμο. Εκεί του έστησε καρτέρι.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Στο σημείο δέχθηκε τους πρώτους πυροβολισμούς το όχημα του θύματος, όπως μαρτυρούν τα σπασμένα τζάμια που βρέθηκαν στην άσφαλτο. Ακολούθησε μια ανεξέλεγκτη πορεία περίπου 100 μέτρων, με το αυτοκίνητο να καταλήγει εκτός δρόμου, στα χωράφια της περιοχής. Από καθαρή τύχη δεν σημειώθηκε δεύτερη τραγωδία, καθώς το όχημα παραλίγο να πέσει πάνω σε γυναίκα που φρόντιζε τις κότες της.

Αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν πως άκουσαν τρεις πυροβολισμούς και αρχικά πίστεψαν ότι επρόκειτο για κυνηγούς. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, είδαν το αυτοκίνητο να έρχεται ανεξέλεγκτο προς το μέρος τους.

Οταν η Ευρωπαϊκή Ενωση ξεκίνησε εμπορικές διαπραγματεύσεις με το μπλοκ Mercosur της Νότιας Αμερικής το 1999, ο κόσμος έσφυζε από ελπίδα. Περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, ωστόσο, ο κόσμος αισθάνεται πολύ πιο αβέβαιος και σε κίνδυνο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, αυτή την εβδομάδα, στέλνει ένα σαφές μήνυμα ελπίδας: Σε μια εποχή που η «κυριαρχία του ισχυρότερου» φαίνεται να επιστρέφει, η Ευρώπη πρέπει να προβάλει παγκόσμια ηγεσία μέσω των αξιών και των αρχών της, όχι της ωμής βίας.

Ως η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ, θα δημιουργήσει τη μεγαλύτερη εμπορική ζώνη στον κόσμο, που θα καλύπτει σχεδόν το ένα τέταρτο της παγκόσμιας οικονομίας, καλύπτοντας έναν συνολικό πληθυσμό άνω των 700 εκατομμυρίων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Πρόκειται για μια σύγχρονη συμφωνία με ευρύτερο πεδίο εφαρμογής για την προώθηση της πραγματικής οικονομικής ανθεκτικότητας. Η πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά – όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και οι σπάνιες γαίες – θα μειώσει τις εξαρτήσεις της Ευρώπης και θα ασφαλίσει τις αλυσίδες εφοδιασμού για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.

Η συμφωνία είναι επίσης ισορροπημένη. Προσφέρει διασφαλίσεις για τους ευρωπαίους αγρότες, διατηρώντας αυστηρά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ και εφαρμόζοντας άλλους ελέγχους, ενώ παράλληλα απελευθερώνει ευκαιρίες για τον κορυφαίο παγκοσμίως αγροδιατροφικό μας τομέα.

Ο Κάρλος Κουέρπο είναι υπουργός Οικονομίας, Εμπορίου και Επιχειρήσεων της Ισπανίας

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τις δασμολογικές αυξήσεις των ΗΠΑ σε βάρος οκτώ ευρωπαϊκών κρατών δηλώνοντας ταυτόχρονα ότι η Γαλλία υποστηρίζει την αρχή της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας των Εθνών και ότι «κανένας εκφοβισμός και καμιά απειλή» δεν επηρεάζουν τη στάση της στην Ουκρανία, στη Γροιλανδία και στον υπόλοιπο κόσμο.

Ο Γάλλος πρόεδρος υπογράμμισε τον απόλυτο σεβασμό της Γαλλίας στην Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών επισημαίνοντας ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Παρίσι υποστήριξε και θα συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία οικοδομώντας μία συμμαχία κρατών για την επίτευξη διαρκούς και σταθερής ειρήνης. «Με βάση αυτή την Αρχή αποφασίσαμε να συμμετάσχουμε στη στρατιωτική άσκηση που αποφάσισε η Δανία στη Γροιλανδία», θεωρώντας ότι η ασφάλεια στην Αρκτική αφορά την Ευρώπη.

Αναφερόμενος ειδικότερα στους δασμολογικές αυξήσεις, ο Γάλλος πρόεδρος τις χαρακτήρισε απαράδεκτες και εκτός τόπου, λέγοντας ότι οι Ευρωπαίοι θα απαντήσουν κατά τρόπο ενιαίο και συντονισμένο στην περίπτωση που αυτές οι δασμολογικές αυξήσεις εφαρμοστούν. «Θα υπερασπιστούμε την ευρωπαϊκή κυριαρχία» δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος, σημειώνοντας ότι με αυτό το πνεύμα θα συνεννοηθεί με τους εταίρους της Γαλλίας στην Ευρώπη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η αντίδραση της Γερμανίας

Με επιφύλαξη αντέδρασε η γερμανική κυβέρνηση στις ανακοινώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή επιπλέον δασμών στις ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατιώτες στην Γροιλανδία, μεταξύ των οποίων και η Γερμανία. Οι αποφάσεις θα ληφθούν από κοινού με τους Ευρωπαίους εταίρους, δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

«Η γερμανική κυβέρνηση έλαβε γνώση των δηλώσεων του προέδρου των ΗΠΑ. Βρίσκεται σε στενό συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους της. Μαζί, εν ευθέτω χρόνω, θα αποφασίσουμε για τις ενδεδειγμένες αντιδράσεις», δήλωσε πριν από λίγο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους, με ανάρτησή του στο «Χ».

Από την πλευρά των Πρασίνων, η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας Καταρίνα Ντρέγκε ζήτησε η Ευρώπη να μην υποχωρήσει και να δοθεί «σαφής απάντηση στον Ντόναλντ Τραμπ, ότι η ΕΕ θα απαντήσει στις απειλές για δασμούς με δικούς της δασμούς», ενώ επέκρινε τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, τονίζοντας ότι «η πολιτική υποχωρήσεων και κατευνασμού έναντι των ΗΠΑ απέτυχε».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ως απόδειξη της αδυναμίας της Ευρώπης περιέγραψε τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ο πρόεδρος του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW) Μαρσέλ Φράτσερ και τόνισε ότι «είναι καιρός η ΕΕ – και ιδιαίτερα η γερμανική κυβέρνηση – να ενισχύσει την παγκόσμια συνεργασία με την Κίνα και άλλους, προκειμένου να αντισταθεί στον Τραμπ». Οι απειλές του για τιμωρητικούς δασμούς προκειμένου να προσαρτήσει την Γροιλανδία «καταδεικνύουν την αδυναμία και την έλλειψη ικανότητας δράσης της Ευρώπης και υπογραμμίζουν επίσης την αποτυχία της ΕΕ να αντιμετωπίσει τον Τραμπ στην εμπορική σύγκρουση».

Υπέρ ενός μποϊκοτάζ του Μουντιάλ στις ΗΠΑ ένας στους δύο Γερμανούς

Την ίδια ώρα, σχεδόν ένας στους δύο Γερμανούς τάσσεται υπέρ ενός μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου που διοργανώνεται φέτος μεταξύ άλλων στις ΗΠΑ, εάν ο Αμερικανός πρόεδρος υλοποιήσει τις απειλές του περί προσάρτησης της Γροιλανδίας. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Ινστιτούτου INSA για λογαριασμό της εφημερίδας BILD, το 47% των ερωτηθέντων θα υποστήριζε ένα μποϊκοτάζ της φετινής διοργάνωσης του Μουντιάλ, το οποίο θα διεξαχθεί στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στο Μεξικό, εφόσον ο Ντόναλντ Τραμπ προχωρήσει στην προσάρτηση της Γροιλανδίας, ενώ αντίθετη άποψη εκφράζει το 35% και αναποφάσιστο δηλώνει το 18%.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Πρόσφατα ο πολιτικός του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU) Γιούργκεν Χαρντ είχε μάλιστα αναφερθεί ακόμη και σε ενδεχόμενη ακύρωση της διοργάνωσης, «ως έσχατη λύση προκειμένου να λογικευτεί ο πρόεδρος Τραμπ στο θέμα της Γροιλανδίας».

«Η Ευρώπη θα παραμείνει απολύτως σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου»

Μήνυμα ότι «η Ευρώπη θα παραμείνει απολύτως σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου» έστειλε προς την Ουάσιγκτον ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μετά τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών σε χώρες της ΕΕ, ακόμη και με αναφορές στην πώληση της Γροιλανδίας.

Ο Αντόνιο Κόστα ανακοίνωσε ότι προχωρά στον συντονισμό κοινής απάντησης των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις απειλές αυτές, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει τον Αμερικανό πρόεδρο. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι πάντα απολύτως σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, παντού και, φυσικά, ξεκινώντας από το έδαφος των κρατών-μελών της. Αυτή τη στιγμή συντονίζω μια κοινή απάντηση από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το συγκεκριμένο ζήτημα», δήλωσε από την Ασουνσιόν της Παραγουάης, λίγο μετά την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε ότι η συμφωνία αυτή δεν αφορά μόνο τη δημιουργία της μεγαλύτερης οικονομικής ζώνης στον κόσμο, αλλά και την αποστολή ενός σαφούς πολιτικού μηνύματος. «Σήμερα, αυτό που χρειάζεται ο κόσμος δεν είναι η σύγκρουση, αλλά η ειρήνη· όχι η αντιπαράθεση μεταξύ χωρών, αλλά η συνεργασία. Είναι θεμελιώδες να υπερασπιζόμαστε το διεθνές δίκαιο όπου κι αν αυτό παραβιάζεται», ανέφερε.

Όπως σημείωσε, «αν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, οφείλουμε να υπερασπιστούμε την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της. Αν παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Βενεζουέλα, πρέπει να υψώσουμε τη φωνή μας για την προάσπισή τους. Αν θέλουμε ευημερία, πρέπει να ανοίγουμε τις αγορές, όχι να τις κλείνουμε· να δημιουργούμε ζώνες οικονομικής ολοκλήρωσης και όχι να αυξάνουμε τους δασμούς».

«Οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις

«Η ΕΕ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας» τονίζει στο μήνυμά της στο Χ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και προσθέτει οτι «οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα έθεταν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής πορείας», απαντώντας στις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών σε χώρες της ΕΕ και σε όσους διαφωνούν με τα σχέδια των ΗΠΑ για την Γροιλανδία.

Η Φον ντερ Λάιεν στο μήνυμά της αναφέρθηκε στην άσκηση που λαμβάνει χώρα στη Δανία, τονίζοντας ότι «η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Είναι απαραίτητα για την Ευρώπη και για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της. Έχουμε επανειλημμένα υπογραμμίσει το κοινό μας διατλαντικό ενδιαφέρον για ειρήνη και ασφάλεια στην Αρκτική, μεταξύ άλλων μέσω του ΝΑΤΟ. Η προ-συντονισμένη άσκηση της Δανίας, που διεξάγεται με συμμάχους, ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική και δεν αποτελεί απειλή για κανέναν».

Όπως επισημαίνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «η ΕΕ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας. Ο διάλογος παραμένει απαραίτητος και έχουμε δεσμευτεί να βασιστούμε στη διαδικασία που ξεκίνησε ήδη την περασμένη εβδομάδα μεταξύ του Βασιλείου της Δανίας και των ΗΠΑ. Οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα έθεταν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής πορείας. Η Ευρώπη θα παραμείνει ενωμένη, συντονισμένη και δεσμευμένη στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της».

Η Δανία «εξεπλάγη» από τις δασμολογικές απειλές του Τραμπ

Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, δήλωσε σήμερα ότι «εξεπλάγη» από την απειλή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς σε βάρος οκτώ ευρωπαϊκών χωρών εάν η Γροιλανδία «δεν πουληθεί εξ ολοκλήρου» στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Τραμπ κατηγόρησε τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Βρετανία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, οι οποίες έχουν στείλει στρατιωτικούς στη Γροιλανδία για αναγνωριστική αποστολή, ότι παίζουν ένα «πολύ επικίνδυνο παιχνίδι».

«Ο στόχος της ενίσχυσης της στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, στον οποίο αναφέρεται ο πρόεδρος, είναι ακριβώς η αύξηση της ασφάλειας στην Αρκτική», απάντησε ο Ράσμουσεν σε μήνυμα που έστειλε στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο επικεφαλής της διπλωματίας της Δανίας και η Γροιλανδή ομόλογός του Βίβιαν Μότσφελντ συναντήθηκαν την Τετάρτη με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για το θέμα της Γροιλανδίας.

Η συμφωνία ΕΕ – Mercosur λειτουργεί για την ελληνική γεωργία ως τεστ αντοχής:

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συμφωνία ενισχύει κυρίως τη βιομηχανική εξωστρέφεια της ΕΕ, ενώ για τον αγροτικό τομέα συνεπάγεται αυξημένες εισαγωγές πρώτων υλών και τροφίμων χαμηλού κόστους από τη Νότια Αμερική.

Για την Ελλάδα, το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Παρά το αφήγημα περί νέων αγορών, οι ελληνικές αγροτικές εξαγωγές παραμένουν σχεδόν απόλυτα προσανατολισμένες στην ΕΕ. Προϊόντα υψηλής αξίας, όπως η φέτα, το ελαιόλαδο, οι επιτραπέζιες ελιές και τα ροδάκινα, εξάγονται σε συντριπτικό ποσοστό σε χώρες με υψηλή αγοραστική δύναμη, ενώ η Mercosur απορροφά μόνο οριακές ποσότητες, χαμηλής οικονομικής σημασίας, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 3‰ των αντίστοιχων εξαγωγών στην Ευρώπη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι ελληνικές αγροτικές εξαγωγές στην ΕΕ –ύψους άνω των 11 δισ. ευρώ ετησίως –κινδυνεύουν να εκτοπιστούν επειδή θα ανταγωνιστούν προϊόντα από τη Mercosur με 30%-60% χαμηλότερο κόστος παραγωγής που πιέζουν τις τιμές σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά. Ενδεικτικά, ακόμα και μια μετατόπιση κατά 5%-10% της ευρωπαϊκής ζήτησης προς φθηνότερες εισαγωγές θα μπορούσε να συμπιέσει τις ελληνικές εξαγωγές αξίας κατά 500 εκατ. ευρώ έως 1 δισ.  ευρώ ετησίως, με δυσανάλογες επιπτώσεις σε έναν ήδη χαμηλής κλίμακας και υψηλού κόστους πρωτογενή τομέα.

Δεν πρέπει να μας διαφύγει ότι οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς αγροδιατροφικών προϊόντων από τις χώρες της Mercosur στην ΕΕ είναι η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ισπανία, ενώ οι κορυφαίοι εξαγωγείς προς τη Mercosur είναι η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ολλανδία, οι οποίες έχουν μακροχρόνιες εμπορικές και πολιτιστικές παραδόσεις με τη Νότια Αμερική.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Επιπλέον, η συμφωνία ενέχει ένα μετρήσιμο και συστηματικά υποτιμημένο κλιματικό κόστος. Η αύξηση των εισαγωγών αγροτικών προϊόντων από τη Νότια Αμερική οδηγεί σε υψηλότερες εκπομπές CO2 σε όλον τον κύκλο ζωής των προϊόντων, τόσο λόγω μεταφορών μεγάλων αποστάσεων όσο και λόγω των εφαρμοζόμενων μεθόδων παραγωγής. Η θαλάσσια μεταφορά από Βραζιλία ή Αργεντινή προς την ΕΕ προσθέτει περίπου 1,5-2,5 τόνους CO2 ανά μεταφερόμενο τόνο προϊόντος, έναντι σημαντικά χαμηλότερων εκπομπών στην ενδοευρωπαϊκή διακίνηση. Το μεγαλύτερο αποτύπωμα, ωστόσο, εντοπίζεται στο στάδιο της παραγωγής.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η εκτατική κτηνοτροφία και η γεωργική επέκταση σε περιοχές αποψίλωσης συνεπάγονται υψηλές εκπομπές από αλλαγές χρήσεων γης. Για το βοδινό κρέας, οι συνολικές εκπομπές φθάνουν συχνά τα 25-40 κιλά CO2 ανά κιλό προϊόντος, έναντι περίπου 12-15 κιλά CO2 στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σε συνδυασμό με τη χρήση φυτοφαρμάκων και αγροχημικών χαμηλότερων περιβαλλοντικών προδιαγραφών, η συμφωνία κινδυνεύει να μετατρέψει το εμπόριο σε μηχανισμό καθαρής αύξησης των παγκόσμιων εκπομπών, σε αντίθεση με τους στόχους της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Παρότι η ΕΕ διαθέτει μηχανισμούς ελέγχου, η πραγματικότητα είναι ότι το σύστημα βασίζεται σε περιορισμένο αριθμό δειγματοληπτικών ελέγχων σε σχέση με τον όγκο του εμπορίου, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για υπολείμματα, νοθεία και στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Η χώρα μας εισέρχεται σε μια νέα φάση διεθνούς ανταγωνισμού με χαμηλή παραγωγικότητα, υψηλό κόστος, αποσπασματικούς ελέγχους και περιορισμένη αξιοποίηση της καινοτομίας. Η στρατηγική προσαρμογής μας στα νέα δεδομένα δεν μπορεί να είναι αμυντική.

Απαιτείται μια εθνική στροφή προς τον πρωτογενή τομέα, με έμφαση στη μεταποίηση, την ανάδειξη της υψηλής ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων, την καθολική ενσωμάτωση της καινοτομίας (γεωργία ακριβείας για μείωση κόστους και εισροών, ψηφιακή ιχνηλασιμότητα από το χωράφι στο ράφι για έλεγχο της αγοράς), επενδύσεις σε υποδομές (κυρίως αρδευτικές) και υποχρεωτικά συλλογικά σχήματα που δίνουν κλίμακα και διαπραγματευτική ισχύ στους παραγωγούς.

Ο Σπύρος Κίντζιος είναι πρύτανης Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Για πρώτη φορά επικοινωνήσαμε με τον καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Ιωσήφ Μπιζέλη με αφορμή ένα περιστατικό θανάτωσης προβάτων σπάνιας ελληνικής φυλής λόγω ευλογιάς. Μου μίλησαν γι’ αυτόν λέγοντας πως είναι ο άνθρωπος που γνωρίζει όσο λίγοι τα περί αυτόχθονων φυλών ζώων στην Ελλάδα – είναι και μέλος του Δικτύου Προστασίας Αυτόχθονων Αγροτικών Ζώων «Αμάλθεια».

Συζητώντας μαζί του συνειδητοποίησα ότι, παράλληλα με το θεωρητικό και ακαδημαϊκό πεδίο, ο κ. Μπιζέλης είναι και άνθρωπος της δράσης, οργώνοντας κάθε γωνιά της Ελλάδας για να καταγράψει τον ζωικό μας πλούτο. Και έτσι κλείσαμε ένα… γεύμα για να συζητήσουμε τα περί αυτόχθονων φυλών (εννοείται) αλλά και για τα μοντέλα ανάπτυξης της κτηνοτροφίας, την ευλογιά, τα city farms και τις επιδοτήσεις.

Ενας τιγρέ γάτος που πέρασε βαδίζοντας νωχελικά από την είσοδο της στοάς, κοντά στο Σύνταγμα όπου βρίσκεται το μαγειρείο, καθόρισε τη σειρά των θεμάτων της συζήτησης. «Εχουμε αποσυνδεθεί τελείως με τη φύση» παρατηρεί ο καθηγητής. «Η επαφή του ανθρώπου της πόλης πλέον με τα ζώα επικεντρώνεται στον σκύλο και τη γάτα». Και εξηγεί: «Οταν επισκέπτονται παιδιά από δημοτικά σχολεία το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, όπου έχουμε αγροτικά ζώα, “τρελαίνονται” – δεν έχουν ξαναδεί αγελάδα ή πρόβατο. Είναι σαν να βλέπουν δεινόσαυρο».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Πρώτο θέμα μας λοιπόν, τα λεγόμενα αστικά αγροκτήματα (city farms). Μας εξηγεί για τον θεσμό που έχει δημιουργηθεί στην Ευρώπη – με τον οποίο έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα: «Αντί για παιδικές χαρές, φτιάχνουν σε 1-2 στρέμματα μια φάρμα με μία αγελάδα, ένα γουρούνι, μία κατσίκα. Πηγαίνοντας σε αυτή την “παιδική χαρά” το παιδί το απόγευμα, βλέπει την κατσίκα, την ταΐζει, παρακολουθεί πώς την αρμέγουν, μαθαίνει πώς παράγεται το γάλα».

Στην κουβέντα για την ελληνική κτηνοτροφία πιάσαμε το νήμα από την αρχή της εντατικής της μορφής. Ολα ξεκίνησαν από την απότομη αστικοποίηση της Ελλάδας, η οποία, όπως λέει ο καθηγητής, είχε ως αποτέλεσμα ο κόσμος να συνδέσει τη φτώχεια με τα αγροτικά ζώα. «Είναι χαρακτηριστικό», επισημαίνει, «ότι στα χωριά μέχρι πριν 10 -20 χρόνια, οι κτηνοτρόφοι που είχαν πρόβατα είχαν μεν τα περισσότερα λεφτά, αλλά δεν έβρισκαν γυναίκες να παντρευτούν. Παράλληλα, όσο ανέβαινε το βιοτικό επίπεδο, οι αστικοί πληθυσμοί ήθελαν ζωικά προϊόντα (τυρί, κρέας) και σιγά σιγά αναπτύχθηκε η εντατική κτηνοτροφία».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ήρθε η εντατική πτηνοτροφία – «οι εγχώριες φυλές ορνίθων δεν υπάρχουν πια, γιατί διαδόθηκαν πολύ γρήγορα οι κότες υβρίδια που παράγουν πολύ κρέας ή πολλά αβγά». Τα πρώτα χοιροστάσια έγιναν την περίοδο της δικτατορίας. «Είναι πλέον βιομηχανικές μονάδες, επιχειρήσεις» σημειώνει, επισημαίνοντας παράλληλα κάποιες προσπάθειες μικρών μονάδων με μαύρο χοίρο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η βοοτροφία ναυάγησε γρήγορα – κι ο κ. Μπιζέλης εξηγεί τον λόγο: «Τα βόδια και οι αγελάδες ήταν ζώα εργασίας, τα είχαμε για να οργώνουμε. Στην ουσία, λοιπόν, δεν προορίζονταν για την παραγωγή κρέατος ή γάλακτος σε ποσότητα».

Οταν ήρθαν τα τρακτέρ και έμειναν… χωρίς δουλειά, επειδή δεν απέδιδαν πολύ σε γάλα και κρέας, έγιναν προσπάθειες σε διάφορες περιόδους με την εισαγωγή ξένων φυλών αγελάδων. «Ομως, αν φέρεις μια αγελάδα, π.χ., από την Ολλανδία, και την αφήσεις να βόσκει στο βουνό, δεν θα αντέξει. Θέλει πεδιάδα και πολύ χορτάρι. Από την άλλη, η βραχυκερατική αυτόχθονη φυλή που είχαμε παράγει μεν κρέας αλλά δεν έχει μεγάλες αποδόσεις. Δεν συμφέρει να την εκμεταλλευτεί κανείς εντατικά. Ομως μπορεί να αξιοποιήσει τους φυσικούς πόρους και να βόσκει έξω, είναι κάτι που δεν κοστίζει».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Από το 2015 η μεγάλη πτώση

Από την άλλη, οι αίγες και τα πρόβατα, που μέχρι πριν από 10-15 χρόνια ήταν κερδοφόρα, οδεύουν πια προς εξαφάνιση. Ευθύνεται η ευλογιά; «Είναι πολλοί παράγοντες – η ευλογιά είναι το “κερασάκι στην τούρτα“. Η μεγάλη πτώση άρχισε από το 2015. Τα γίδια ελεύθερης εκτροφής μειώνονται κάθε χρόνο κατά 10%». Αντί για απάντηση στην απορία μας, αφηγείται μια πρόσφατη συνάντηση στο Παναχαϊκό Ορος με έναν 65χρονο βοσκό με αυτόχθονα γίδια – τον τελευταίο στην περιοχή. «Θα τα παρατήσει, μου είπε, σε 1-2 χρόνια. Δεν του αποδίδουν πια. Γιατί; Ενα παράδειγμα: Τη δεκαετία του ’80 ο παραγωγός πουλούσε το πρόβειο γάλα 300-340 δραχμές (ένα ευρώ).

Το ίδιο και πριν από 5 χρόνια – τώρα η τιμή έχει πάει 1,50 ευρώ. Τότε, το καλαμπόκι (συμπληρωματική τροφή) είχε 9 δρχ. το κιλό, και τώρα έχει 20 λεπτά του ευρώ, δηλαδή 60-70 δρχ. Ανέβηκαν δηλαδή πάρα πολύ τα κόστη, ενώ μένει σχεδόν σταθερή η τιμή του γάλακτος – και του κρέατος». Αναφέρει, αντίστοιχα, την περίπτωση μιας μονάδας που εκτρέφει βραχυκερατικές αυτόχθονες αγελάδες. Παρότι το προϊόν έχει ιδιαίτερα αυξημένες πωλήσεις, το κέρδος παραμένει ελάχιστο. Γιατί; «Είναι πολλοί οι παράγοντες: από τη γραφειοκρατία και το κόστος της μέχρι όλα τα άλλα έξοδα. Ενα παράδειγμα: το ενώτιο που τοποθετείται στα ζώα στοίχιζε 40 λεπτά και τώρα, που είναι ηλεκτρονικό, κοστίζει 2-5 ευρώ. Το ηλεκτρονικό περιορίζει δραστικά μεν τις απάτες αλλά αν έχεις 500 πρόβατα, ακόμα και με 2 ευρώ να το πάρεις, εκεί που θα πλήρωνες 200 ευρώ, θα πρέπει να δώσεις 1.000 – δηλαδή 800 ευρώ περισσότερα».

Οπως περιγράφει την κατάσταση, μοιάζει αδιέξοδη – και κυρίως για τις αυτόχθονες φυλές. «Αυτή είναι η πραγματικότητα» λέει. «Εως τα τέλη του 20ού αιώνα περίπου, παγκοσμίως το γενικό δόγμα ήταν η αύξηση της παραγωγής. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθούν ζώα μεγάλων αποδόσεων με μεθόδους γενετικής βελτίωσης. Η απόδοση αυτών των ζώων δεν έχει καμιά σχέση με τις αποδόσεις των παλιών. Ενώ, π.χ., μια βραχυκερατική παράγει 800 κιλά γάλα τον χρόνο, σήμερα υπάρχουν αγελάδες που βγάζουν 12 φορές περισσότερο. Τα παλιά ζώα, οι αυτόχθονες φυλές όμως, από την άλλη, ήταν προσαρμοσμένες στο περιβάλλον που ζούσαν. Παράλληλα ωστόσο, βελτιώνοντας ένα χαρακτηριστικό, “χειροτερεύουν” άλλα. Είναι σαν να θέλουμε να κάνουμε έναν άνθρωπο να τρέχει γρήγορα. Θα χάσει σε όγκο, δεν θα μπορεί να γίνει και παλαιστής. Δημιουργήσαμε, λοιπόν, αυτά τα ζώα, τα οποία είναι πολύ ευαίσθητα. Για να αποδώσουν πρέπει να βρίσκονται σε ένα ορισμένο περιβάλλον.

Στην Ελλάδα, που το καλοκαίρι έχει υψηλές θερμοκρασίες, υποφέρουν, μειώνονται οι αποδόσεις τους. Οι βελτιωμένες γαλακτοπαραγωγικές αγελάδες έχουν χρόνο παραγωγικής ζωής περίπου 5 χρόνια, ενώ υπάρχουν εγχώριες βραχυκερατικές που φτάνουν τα 30 χρόνια. Επιπλέον, σιγά σιγά οι απόγονοί ακόμα και των βελτιωμένων φυλών προσαρμόζονται μειώνοντας τις αποδόσεις και αυξάνοντας την αντοχή τους στο δύσκολο περιβάλλον».

Οι αυτόχθονες φυλές ζώων

Στα τέλη του 20ού αιώνα, συνειδητοποιώντας ότι αν αλλάξουν οι συνθήκες (όπως π.χ. τώρα με την κλιματική κρίση), υπάρχει κίνδυνος να αφανιστεί ολόκληρη η κτηνοτροφία μιας χώρας αν είναι βασισμένη μόνο στα βελτιωμένα (ευαίσθητα) ζώα, αρχικά ο FAO (Οργάνωση για τη Διατροφή και τη Γεωργία του ΟΗΕ) και μετά η ΕΕ αποφάσισαν να διαθέσουν χρήματα για να διατηρηθούν οι γενετικοί πόροι, δηλαδή οι αυτόχθονες φυλές.

Η επιδότηση δίνεται ως κίνητρο για τον παραγωγό ώστε να εκτρέφει μια φυλή που έχει μειωμένη παραγωγή. Πολλές φορές τα ζώα της φυλής αυτής όμως καταντούν «ζώα επιδοτήσεων», δηλαδή διατηρούνται μόνο για την επιδότηση – και δεν είναι πάντα «καθαρή» η φυλή. «Και οι πραγματικά σπάνιες φυλές, από τις οποίες έχουν απομείνει π.χ. μόλις 100 ζώα πάνω σε ένα βουνό σε κάποιον 70χρονο κτηνοτρόφο, ο οποίος δεν μπορεί να ακολουθήσει τη γραφειοκρατική διαδικασία (πρέπει να έχει άδεια μονάδας, να υποβάλει αίτηση κ.λπ.), να σβήνουν σιωπηλά».

Το πρόβλημα της τροφής με την αναμενόμενη αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού είναι από τα πιο φλέγοντα σήμερα. «Υπάρχουν βασικά δύο τάσεις ανάπτυξης της κτηνοτροφίας» εξηγεί ο κ. Μπιζέλης. «Η μία υποστηρίζει ότι η τεχνολογία θα λύσει τα προβλήματα. Αυτό σημαίνει λύσεις όπως η παραγωγή συνθετικού κρέατος μέχρι τη δημιουργία φάρμας-ουρανοξύστη με δεκάδες χιλιάδες ζώα (κάτι που γίνεται ήδη στην Κίνα). Το άλλο μοντέλο, το πιο “οικολογικό”, στηρίζεται στην αξιοποίηση των εκτάσεων μιας χώρας. Το 50% του εδάφους της Ελλάδας, ας πούμε, είναι ορεινές και εγκαταλελειμμένες εκτάσεις. Αυτές οι δύο τάσεις αντιπαλεύουν.

Η καθεμία έχει προτερήματα και μειονεκτήματα. Η Ελλάδα, προφανώς, δεν είναι ούτε Κίνα, ούτε Αμερική για να αναπτύξει τέτοιες φάρμες. Αρα, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να στραφεί στο πώς θα αξιοποιήσει τα μοντέλα, τα οποία θα στηρίζονται στο έδαφος, στην έκταση της διαθέσιμης γης. Γιατί η τεχνολογία είναι εισαγόμενη. Ενα παράδειγμα: έχουν αναπτυχθεί ρομποτικά συγκροτήματα, στα οποία οι αγελάδες αρμέγονται μόνες τους (με ειδικούς αισθητήρες). Στην Ιρλανδία, λοιπόν, που διαθέτει μεγάλες πεδινές εκτάσεις, χωρίζουν μια μεγάλη έκταση σε 4 κομμάτια.

Στο κέντρο τοποθετείται ο σταθμός που αρμέγονται οι αγελάδες και όπου χορηγείται συμπληρωματική τροφή. Χρησιμοποιούν για βόσκηση εκ περιτροπής τα κομμάτια, ενώ στα υπόλοιπα γίνεται αναβλάστηση. Οι αγελάδες έρχονται στο κέντρο, τρώνε το συμπλήρωμα, αρμέγονται μόνες τους και ξαναγυρίζουν για βόσκηση. Δεν παρεμβάλεται άνθρωπος – μόνο ένας που οδηγεί το φορτηγό θα πάρει το γάλα κάθε 2 μέρες ή θα φέρει τις τροφές. Να λοιπόν πώς μπορεί το κόστος παραγωγής του γάλακτος να είναι πολύ χαμηλό.

Αυτό όμως το αρμεκτικό σύστημα κατασκευάζεται στην Ολλανδία, εκεί κοστίζει π.χ. 80.000 ευρώ και υπάρχει άμεσα συντηρητής. Για να το φέρει ο αντιπρόσωπος εδώ, θα το πουλήσει ας πούμε 120.000 και, αν χαλάσει, πρέπει να έρθει τεχνικός από την Ολλανδία. Αυτομάτως, λοιπόν, θα έχουμε αύξηση 50% του κόστους.

Πώς μπορούμε να ανταγωνιστούμε τον Ολλανδό; Παράγοντας κάτι που δεν μπορεί να παραγάγει η Ολλανδία. Εχουμε τα γίδια που βόσκουν πουρνάρια και αρωματικά φυτά στις απόκρημνες πλαγιές. Δηλαδή παράγονται ιδιαίτερα προϊόντα (γάλα, τυρί, κρέας), υγιεινά και νόστιμα, από ζώα που ζουν ελεύθερα στη φύση. Και γι’ αυτό μπορούμε π.χ. να τα πουλάμε στην Ολλανδία ακριβότερα από το δικό τους τυρί».

Ο κόσμος έχει αρχίσει να ενδιαφέρεται ξανά ιδιαίτερα για την ποιότητα της τροφής του, παρατηρούμε. «Προφανώς όλοι ενδιαφέρονται για ένα ωραίο τυρί, αλλά δεν καταλαβαίνουν ότι έτσι όπως είναι το σύστημα, για να μείνει ο παραγωγός να παράγει αυτό το τυρί, πρέπει η τιμή του να πάει 3-4 φορές πάνω».

Ανοιχτά θα είναι τα εμπορικά καταστήματα αύριο Κυριακή 18 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο της χειμερινής εκπτωτικής περιόδου.

Ειδικότερα, το προτεινόμενο ωράριο για την Κυριακή (18/1) προβλέπει λειτουργία από τις 11:00 έως τις 18:00, αν και σε ορισμένες εμπορικές αλυσίδες ενδέχεται να υπάρξουν μικρές αποκλίσεις. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ θα παραμείνουν κλειστές, με εξαίρεση τα καταστήματα AB Shop & Go και τα OK Markets, που λειτουργούν κανονικά.

Η αγορά δείχνει ότι οι εκπτώσεις παραμένουν ισχυρό κίνητρο για τους καταναλωτές, καθώς περίπου 6 στους 10 πραγματοποιούν αγορές αυτή την περίοδο, κυρίως για να καλύψουν προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες. Την «μερίδα του λέοντος» παίρνουν η ένδυση και η υπόδηση, ενώ ακολουθούν τα είδη τεχνολογίας και τα προϊόντα για το σπίτι.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές

Σε κάθε κατάστημα που κάνει εκπτώσεις ή προσφορές πρέπει να υπάρχει σχετική σήμανση, ενώ σε κάθε προϊόν είναι υποχρεωτική η αναγραφή διπλής τιμής: της αρχικής και της μειωμένης. Παράλληλα, ισχύει πλήρως το θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των καταναλωτών σε περιπτώσεις ελαττωματικών προϊόντων, ψευδών τιμών ή αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.

Κατά τη διάρκεια των εκπτώσεων, οι τιμές πρέπει να αναγράφονται με απόλυτη σαφήνεια στα σημεία πώλησης, με σωστή μονάδα μέτρησης ανά προϊόν. Σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής, ο έμπορος οφείλει να αναφέρει την προγενέστερη τιμή, δηλαδή τη χαμηλότερη που ίσχυσε τις τελευταίες 30 ημέρες. Αν το προϊόν κυκλοφορεί λιγότερο από 30 ημέρες, λαμβάνεται υπόψη η χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 10 ημερών.

Επιτρέπεται και η αναγραφή ποσοστού έκπτωσης, υπό προϋποθέσεις. Αν πάνω από το 60% των προϊόντων πωλείται με έκπτωση, το ποσοστό ή το εύρος («από …% έως …%») πρέπει να αναγράφεται ευκρινώς. Διαφορετικά, πρέπει να δηλώνεται ότι οι εκπτώσεις αφορούν επιλεγμένα είδη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ιδιαίτεροι κανόνες ισχύουν για καταστήματα STOCK ή OUTLET, τα οποία υποχρεούνται να εμφανίζουν ξεκάθαρα την παλαιά, διαγραμμένη τιμή και τη νέα μειωμένη, ενώ σε περιόδους εκπτώσεων πρέπει να παρουσιάζουν όλες τις ενδιάμεσες τιμές διαγραμμένες και να προβάλλουν με έντονα γράμματα τη χαμηλότερη.

Βαριά πρόστιμα για παραπλάνηση

Ανακριβείς ή παραπλανητικές εκπτώσεις, είτε ως προς το ποσοστό είτε ως προς τις τιμές και την ποσότητα των προϊόντων, επισύρουν βαριά πρόστιμα: έως 2% του ετήσιου κύκλου εργασιών του εμπόρου και σε κάθε περίπτωση όχι κάτω από 20.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε πέντε χρόνια, το πρόστιμο μπορεί να φτάσει έως και το 4% του ετήσιου τζίρου.

Μέχρι πότε διαρκούν οι εκπτώσεις

Οι χειμερινές εκπτώσεις θα διαρκέσουν έως και το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου. Η συμμετοχή των καταστημάτων είναι προαιρετική, ωστόσο όσα επιλέξουν να συμμετάσχουν οφείλουν να τηρούν συγκεκριμένους κανόνες.

«Η ΕΕ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας», «οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα έθεταν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής πορείας», τονίζει στο μήνυμά της στο Χ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, απαντώντας στις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών σε χώρες της ΕΕ και σε όσους διαφωνούν με τα σχέδια των ΗΠΑ για την Γροιλανδία.

Η Φον ντερ Λάιεν στο μήνυμά της αναφέρθηκε στην άσκηση που λαμβάνει χώρα στη Δανία, τονίζοντας ότι «η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Είναι απαραίτητα για την Ευρώπη και για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της.

Έχουμε επανειλημμένα υπογραμμίσει το κοινό μας διατλαντικό ενδιαφέρον για ειρήνη και ασφάλεια στην Αρκτική, μεταξύ άλλων μέσω του ΝΑΤΟ. Η προ-συντονισμένη άσκηση της Δανίας, που διεξάγεται με συμμάχους, ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική και δεν αποτελεί απειλή για κανέναν».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Όπως επισημαίνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «η ΕΕ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας. Ο διάλογος παραμένει απαραίτητος και έχουμε δεσμευτεί να βασιστούμε στη διαδικασία που ξεκίνησε ήδη την περασμένη εβδομάδα μεταξύ του Βασιλείου της Δανίας και των ΗΠΑ. Οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα έθεταν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής πορείας. Η Ευρώπη θα παραμείνει ενωμένη, συντονισμένη και δεσμευμένη στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της».

Η εντολή ήταν σαφής: Make America Great Again. ΟΚ, αλλά πώς και πόσο γρήγορα; Ο χρόνος πιέζει, αφού η ανεμπόδιστη εξουσία ίσως τελειώσει αν χαθεί η παντοδυναμία στις ενδιάμεσες εκλογές τον Νοέμβριο. Τον Ιούλιο προηγείται ραντεβού με την Ιστορία καθώς τα σημερινά επιτεύγματα θα ζυγιστούν με τα 250 χρόνια ανεξαρτησίας. Αν θέλουμε εθνικά μεγαλεία (κάπως έτσι να φανταστούμε τον πρωτοχρονιάτικο προγραμματισμό), πρέπει να γίνει κάτι και μάλιστα γρήγορα.

Τι θα έκανε το κάθε άτομο και το κάθε κράτος αν αντιμετώπιζε τέτοια πίεση; Μα, χωρίς συζήτηση, το άτομο θα ανέτρεχε στα «σιγουράκια», αυτά που ξέρει από παλιά: «Επιστροφή στις ρίζες». Το ίδιο και τα κράτη. Κάνε αυτό που έκανες και σου είχε βγει.

Για τις ΗΠΑ, στην αρχή του 2026 οι δύο δυνατότητες – προσωπικές και εθνικές – συμπίπτουν. Στο τιμόνι βρίσκεται δεινός επιχειρηματίας ακινήτων, του οποίου οι επιτυχίες μετρούνταν σε τετραγωνικά μέτρα ουρανοξυστών. Από την άλλη, από το 1803, το μεγαλείο της χώρας του μετράται σε (εκατομμύρια) τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η ραγδαία άνοδος αυτών ήταν (ως επί το πλείστον) αποτέλεσμα οξυδερκών συναλλαγών (που σήμερα λέγονται ντιλ).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι συμπτώσεις είναι ανατριχιαστικές. Η Ανεξαρτησία προέκυψε από δασμολογική διαφορά (για το τσάι) που προσέτρεξε για ιδεολογική στερέωση στον Διαφωτισμό. Η έκταση της χώρας διπλασιάστηκε το 1803 αγοράζοντας τη Λουιζιάνα από τη Γαλλία.

Την αγορά εκείνη διαπραγματεύτηκε ο (νεαρός ακόμα) Τζέιμς Μονρόε, ο ίδιος του σημερινού δόγματος Donroe. Αγοράστηκαν κάποια εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, το 26% της έκτασης των ΗΠΑ που καλύπτει 15 σημερινές Πολιτείες. Η τιμή ($7 ανά τ. χλμ.) θεωρήθηκε τότε ακριβή, και πέραν των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της υπερχρεωμένης νεαρής χώρας η οποία προσέφυγε σε δανεισμό από βρετανική τράπεζα με 6%. Μαζί αποκτήθηκαν 60 χιλιάδες έποικοι (οι μισοί των οποίων σκλάβοι), και άγνωστος αριθμός ιθαγενών (τους οποίους δεν σκέφτηκε κανείς, αφού δεν μετράγανε).

To επιτυχημένο εγχείρημα ακολουθήθηκε το 1867 (με ακόμη καλύτερη τιμή) για να αποκτηθεί η Αλάσκα από τη Ρωσία (και πάλι ερήμην των κατοίκων). Oταν, αργότερα, κάποιοι ιθαγενείς έθεταν θέματα, βρέθηκε η λύση της υπονόμευσης από αμερικανικές επιχειρήσεις και προσάρτησης σε δεύτερο χρόνο με ανταλλάγματα, όπως στο Βασίλειο της Χαβάης το 1893.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Αλλού, όπως στις «δημοκρατίες μπανανών» στην Κεντρική Αμερική, κρίθηκε επαρκής ο έμμεσος έλεγχος μέσω της United Fruit Company (νυν Chiquita) και καθοδηγούμενων πραξικοπημάτων. Σε κάθε περίπτωση προωθούσε τον στόχο της αξιοποίησης σχολάζουσας ακίνητης περιουσίας.

Αν το MAGA θέλει μεγαλείο και μάλιστα γρήγορα, η κτηματομεσιτική ανάγνωση της Ιστορίας δείχνει Γροιλανδία. Στους χάρτες μοιάζει μεγαλύτερη από την Αφρική, (με πληθυσμό παρόμοιο της Γλυφάδας). Από ξεχασμένη κατάψυξη, χάρις στην (ανύπαρκτη) κλιματική αλλαγή, έγινε πέρασμα, οικόπεδο «κέντρο-απόκεντρο», ώριμη για αξιοποίηση με προοπτικές. Η ανάδειξη οικοπέδων, στη Νέα Υόρκη όπως και αλλού, περνά από απειλές, κίνητρα, μπλόφες, παράλληλες εξαγορές, αντισταθμίσεις, χρηματοοικονομικά σχήματα, ανταλλάγματα πριν πέσουν οι τελικές υπογραφές. Εξάλλου, οι ΗΠΑ έχουν ξαναψωνίσει από το ίδιο (κάπως ξεπεσμένο) σουπερμάρκετ – αγόρασαν πάλι από τη Δανία τις Παρθένους Νήσους το 1917. Το ότι ο ικανοποιημένος πελάτης επιστρέφει για άλλο νησί, είναι είδος φιλοφρόνησης. Ο,τι χρειάζεται, δηλαδή, στον δρόμο για το παγκόσμιο υποθηκοφυλακείο.

Οπως άριστα γνωρίζουν οι κτηματομεσίτες, κάθε καλή συμφωνία ακινήτων, τελικά αναβαθμίζει την περιοχή. Win-win. Εκτός αν είσαι ιθαγενής.

Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά.

Ασ’ τα. Ασ’ τα. Συνταρακτικά νέα. Σου κόβουν την ανάσα. Σύμφωνα με έρευνα του γαλλικού Glitz, οι υπάλληλοι του οίκου Hermès καταφεύγουν σε ακραία μέτρα προκειμένου μια Birkin να μην πέσει σε κακά χέρια. Εστι δε Birkin μια τσάντα, αλλά τι τσάντα. Tην έφτιαξε ο ίδιος ο οίκος αυτοπροσώπως για την ηθοποιό – τραγουδίστρια Jane Birkin εδώ και καμιά σαρανταριά χρόνια και τώρα διατίθεται σε αναπαλαίωση. Κοστίζει δε από δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ και πάνω. Πολύ πάνω.

Γι’ αυτό και ο Hermès (Ερμής ελληνιστί) τη φυλάει σαν τα μάτια του. Σου λέει, θες να πέσει στα χέρια καμιάς στρίγκλας και το κακοποιήσει το παιδί, τόσα ακούμε, να το σούρει σε τίποτα μωσαϊκά, σε κάνα λαδωμένο νεροχύτη κι άντε να το συνεφέρεις μετά το αξεσουάρ. Γι’ αυτό όποια, όποιος θέλει την Birkin, τη μοναδική, την αξεπέραστη, τη φοβερή, την ιστορική, την ανεπανάληπτη, θα περνάει από οντισιόν. Μάλιστα.

Για έλα εδώ κυρά μου, μου θες και Birkin. Για λέγε, έχεις αγοράσει από τον Hermès τόσα χρόνια τίποτις άλλο ή τώρα σ’ έπιασε ο πόνος για το μαγαζί μας;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

– Μάλιστα, ένα καπέλο.

– Και νομίζεις με ένα καπέλο θα τη βγάλεις; Ετσι ξεροσφύρι; Σε γελάσανε. Εξω από ‘δώ, ψιλικατζού. Αν δεν έχεις αγοράσει δικά μας πράγματα πάνω από 20.000, να μη σε ξαναδώ στα μάτια μου.

Αλλά δεν έχουνε μόνο προφορικές εξετάσεις, έχουν και απόκρυφες. Ψάχνουν διευθύνσεις, συνήθειες, μέσω μέσων, σε ξεψαχνίζουνε πού μένεις, πού κοιμάσαι, πού τρως, πού πίνεις, από πού τα παίρνεις, πού τα δίνεις. Τι φωτογραφία έχεις στο κινητό σου; Τι πόζες παίρνεις στο Ινσταγκράμ σου; Τι φοράς στο ΤικΤοκ σου;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Γιατί, σου λέει τώρα ο Hermès, θες να πάρει την Birkin, τη μοναδική, την αξεπέραστη, τη φοβερή, την ιστορική, την ανεπανάληπτη, και να μένει σε κάνα Πέραμα να την κάνει ρεζίλι των ταρσανάδων; «Oh mon Dieu, quel dommage!».

Yστερα τα εστιατόρια. Πού τρως; Δεν μπορείς να μου κρατάς αυτό το κόσμημα, το από δέκα χιλιάδες και πάνω, και να μου το τσικνίσεις στα Βλάχικα της Βάρης. Θέλει κάτι σικ, πιο γκλάμουρ, κάτι σε Εκάλη, Φιλοθέη, κάτι σε Κολωνάκι φάση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Επίσης ψάχνουν ενδελεχώς μην κι έχεις μεταπουλήσει μέσω Ιντερνετ, εσύ ή άλλος συγγενής έως και δεύτερου βαθμού, κανένα άλλο αντικείμενο της εταιρείας για να σε αποκλείσουν στον αιώνα τον άπαντα.

Κι αφού περάσεις όλες τις παραπάνω εξετάσεις και βρεθείς καθαρός, δεν είναι ότι μπαίνεις στο κατάστημα και λες «μου δίνετε μια Birkin, σας παρακαλώ;». Αν είναι δυνατόν, τι το περάσατε εδώ πέρα, Hondos Center; Λίστα αναμονής. Στην ουρά, παρακαλώ. Και περιμένεις εσύ. Κι όταν έρθει αυτή η ώρα, μη νομίσεις ότι θα διαλέξεις εσύ χρώμα, δέρμα και λοιπά. Αυτή που θα διαλέξουν αυτοί θα σου δώσουνε κι αν δεν σ’ αρέσει, δρόμο.

Αυτά είναι μαγαζά. Οχι, παίζουμε.

Τώρα έχω μάθει ότι όλη αυτή η investigation δεν θα μείνει μόνο στην Birkin, θα προχωρήσει και σε άλλα είδη του οίκου της εποχής, όπως μαντίλια, καπέλα, μπρελόκ και ό,τι άλλο διαθέτει το κατάστημα. Παρ’ όλα αυτά, μια τσάντα την έπαθε. Την άφησε η κυρία της στον καναπέ της, τον Camaleonda, που είχε σχεδιάσει με τα ίδια του τα χέρια ένας Mario Bellini, κι όπως ήτανε απέναντι η τηλεόραση είδε η τσάντα η Birkin έναν εργατοσυνδικαλιστή, ονόματι Ανεστίδη, να λέει ότι «αυτά τα μαρκούτσια θα τα χώσω…» κι έχασε η καημένη η τσάντα το χρώμα της.

Κι ως εκ τούτου και την τιμή της.

Τζάμπα τα λεφτά.

Χαιρετώ.

Τι κακό έχει η αναβίωση του προνομίου των μεγάλων δυνάμεων να διεκδικούν μια σφαίρα επιρροής, στην οποία υπαγορεύουν αυτές και οι άλλοι πρέπει να υπακούουν; Αυτή η ιδέα διαμορφώνει το «Δόγμα Ντονρόε», που βρίσκεται πίσω από την εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να πιστεύει ότι, ως η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να έχουν το δικαίωμα να εισβάλλουν σε άλλες χώρες κατά βούληση. Ο σύμβουλός του για θέματα εσωτερικής ασφάλειας, Στίβεν Μίλερ, λέει ότι «ο πραγματικός κόσμος κυβερνάται από τη δύναμη», από την «ισχύ», άρα θα πρέπει να το συνηθίσουμε.

Σε κάποιο βαθμό, οι σφαίρες επιρροής υπήρχαν εδώ και καιρό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κυριαρχήσει στο δυτικό ημισφαίριο, ενώ η Κίνα διατηρεί σημαντική επιρροή σε τμήματα της Ασίας και η Ρωσία στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Κατά καιρούς, αυτές οι μεγάλες δυνάμεις επέδειξαν στρατιωτική ισχύ αδιαφορώντας για το διεθνές δίκαιο – οι ΗΠΑ με την εισβολή στο Ιράκ, η Ρωσία με την κατάληψη τμημάτων της Ουκρανίας και της Γεωργίας, η Κίνα για να αποκλείσει μεγάλο μέρος της Θάλασσας της Νότιας Κίνας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ομως αυτές οι ενέργειες έχουν αποτελέσει εξαιρέσεις, που αιτολογήθηκαν με αναφορές στα υποτιθέμενα όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ, τον εκπεφρασμένο φόβο του Πούτιν για την επέκταση του ΝΑΤΟ ή τις ιστορικές εδαφικές διεκδικήσεις της Κίνας. Ο Τραμπ προτείνει μια πιο απροκάλυπτη επιστροφή στις σφαίρες επιρροής των μεγάλων δυνάμεων, επιβεβλημένες κυρίως μέσω εξαναγκασμού.

Πώς θα έμοιαζε όμως ένας κόσμος όπου κυριαρχεί η ανεξέλεγκτη ισχύς; Το διεθνές σύστημα ήδη πασχίζει να καταστήσει τις ισχυρές χώρες υπόλογες όταν εισβάλλουν στους γείτονές τους. Το όραμα του Τραμπ θα μετέτρεπε αυτή την αδυναμία σε θεμελιώδη αρχή διακυβέρνησης.

Επιπλέον, οι σφαίρες επιρροής πρέπει να οριοθετηθούν, με προβλέψιμες τριβές κατά μήκος των ορίων, όπως κατέδειξαν οι πολυάριθμοι πόλεμοι δι’ αντιπροσώπων του Ψυχρού Πολέμου σε έναν κόσμο διαιρεμένο από τη Γιάλτα. Για να διατηρηθεί η ειρήνη, οι ΗΠΑ βασίζονται σήμερα σε ένα παγκόσμιο δίκτυο βάσεων και σε σειρά στρατιωτικών συμμαχιών. Καθώς όμως η Ουάσιγκτον καταπατά τους κανόνες, οι συμμαχίες μπορεί να δώσουν τη θέση τους σε απρόθυμες εταιρικές σχέσεις, με τους συμμάχους να καθυστερούν την εκπλήρωση των δεσμεύσεων ή να βρίσκουν προσχήματα για να αποστασιοποιηθούν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ακόμη και η στρατιωτική ισχύς των ΗΠΑ δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Η εξουδετέρωση του ανίκανου στρατού της Βενεζουέλας είναι μια παράμετρος, αλλά τι γίνεται με την Κίνα; Ο Τραμπ μπορεί να πιστεύει ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί να επικρατήσει σε έναν σύντομο πόλεμο με το Πεκίνο, όμως η ικανότητα διατήρησης μιας παρατεταμένης σύγκρουσης απαιτεί μια ισχυρή βιομηχανική βάση. Ωστόσο, η παραγωγική ικανότητα της Κίνας είναι πλέον διπλάσια από αυτή των ΗΠΑ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να προσπαθήσουν να αντισταθμίσουν το πλεονέκτημα της Κίνας ενώνοντας τις δυνάμεις τους με ομοϊδεάτισσες δημοκρατίες –όχι όμως αν η μονομέρεια του Τραμπ τις αποξενώσει.

Παρά τις φιλοδοξίες του, ο Τραμπ είναι απίθανο να παραμείνει πρόεδρος εφ’ όρου ζωής. Σε τρία χρόνια, υποθέτοντας ότι το αμερικανικό Σύνταγμα θα αντέξει, θα έχει αποχωρήσει από την εξουσία. Στο μεσοδιάστημα μπορεί να έχει γίνει πολλή ζημιά, αλλά δεν είναι απαραίτητα μη αναστρέψιμη. Πέρα από την αναμονή ενός νέου προέδρου με καλύτερη κρίση, οφείλουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε τώρα για να αντισταθούμε στην περιφρόνηση του Τραμπ απέναντι σε τόσο θεμελιώδεις κανόνες. Είναι απαραίτητο να βρούμε κάθε δυνατό τρόπο για να αποκηρύξουμε την ανομία του, ώστε να αποκατασταθεί αυτό το δίκαιο στο μέλλον.

Ο Κένεθ Ροθ, πρώην εκτελεστικός διευθυντής της οργάνωσης Human Rights Watch (1993-2022), είναι επισκέπτης καθηγητής στη Σχολή Δημοσίων και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πρίνστον

Εν μέσω ελληνοτουρκικής έντασης το 2020, ο πρόεδρος Ερντογάν σε ένα κρεσέντο αμφισβήτησης και αναμέτρησής του με τον ιδρυτή της Τουρκίας, Μουσταφά Κεμάλ, τον επέκρινε ότι παρέδωσε τα νησιά στην Ελλάδα. Και ότι πρέπει να διαβουλευτεί μαζί της για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Και εφόσον αλλαγή δεν είναι εύκολη, ο τούρκος πρόεδρος έθεσε τις βάσεις για τη «Γαλάζια Πατρίδα», την αμφισβήτηση δικαιωμάτων των νησιών, ακόμη και της κυριαρχίας τους με σφήνα τη δήθεν αίρεση της αποστρατιωτικοποίησης.

Με τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923) που απέδωσε εδάφη στα κράτη, η Τουρκία επιβεβαίωσε άνευ όρων την ελληνική κυριαρχία στα ανατολικά νησιά του Αιγαίου, καθώς και σε όσες νησίδες κείνται πέρα από τα 3 ν.μ. από τις ασιατικές ακτές. Μάλιστα, ρητώς παραιτείται παντός τίτλου και δικαιώματος επ’ αυτών. Στόχος της συνθήκης ήταν να πετύχει την εδαφική διευθέτηση μετά το 1922, τη σταθερότητα και οριστικότητα. Η Λωζάννη κατοχύρωσε την ελληνική κυριαρχία νησιών και νησίδων. Παρ’ όλα αυτά η Τουρκία με αναθεωρητική τακτική επιχειρεί την αμφισβήτησή τους.

Με τη Συνθήκη της Λωζάννης νομιμοποιούνται τα απορρέοντα από την κυριαρχία δικαιώματα όλων των νησιών ανεξαρτήτως μεγέθους σε θαλάσσιες ζώνες της Ελλάδας. Με τις ζώνες αυτές καθορίζονται ανάλογα τα όρια εθνικής κυριαρχίας ή δικαιοδοσίας σε αιγιαλίτιδα ζώνη, διαχωρίζοντάς τες από τις περιοχές διεθνών υδάτων και ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας. Στις περιοχές ανοικτής θάλασσας στο Αιγαίο ο βυθός της συνιστά υφαλοκρηπίδα προς οριοθέτηση καθορισμού κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αντιστοίχως, η ύπερθεν υγρή στήλη στα ίδια όρια συνιστά δυνάμει ΑΟΖ. Αυτή είναι η γεωγραφία του Αιγαίου μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923) και ιδιαίτερα μετά τη Συνθήκη των Παρισίων (1947) με τη διαδοχή της Ελλάδας στα Δωδεκάνησα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Είναι αληθές ότι με τις συνθήκες της Λωζάννης και των Παρισίων η Ελλάδα αποκτούσε φυσικό προνόμιο να αυξήσει την ακτογραμμή και κατ’ επέκταση τις διεκδικήσεις σε θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο. Το διαμορφωνόμενο καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών (1973), και τα οφέλη δικαιωμάτων που θα προέκυπταν, θα μετέβαλλε υπέρ της Ελλάδας το ισοζύγιο. Μια συγκυρία που συνέπεσε με την πρώτη εκδοχή διεκδικήσεων αλλά και αμφισβητήσεων εκ μέρους της Τουρκίας, να δικαιούνται τα νησιά υφαλοκρηπίδα καθώς και αιγιαλίτιδα ζώνη μέχρι τα 12 ν.μ. Μια πιθανότητα που θα συνεπαγόταν μεγάλο μερίδιο θάλασσας εθνικής κυριαρχίας στην Ελλάδα.

Σε περίπτωση επέκτασης στα 12 ν.μ. η αιγιαλίτιδα ζώνη από 44% θα ανερχόταν στο 77%, μειώνοντας το ποσοστό ανοικτής θάλασσας – και αντιστοίχως υφαλοκρηπίδας προς οριοθέτηση – σε 19,7% αντί 48,3% των 6 ν.μ. Την πιθανότητα αντιμάχεται η Τουρκία με το casus belli για να διατηρηθεί η αιγιαλίτιδα ζώνη στα 6 ν.μ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Οι διαφορές με την Τουρκία εκκρεμούν από το 1973 με τη διεκδίκηση υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο. Οπου η Ελλάδα βάσει της Σύμβασης της Γενεύης (1958) είχε ήδη μονομερώς οριοθετήσει (μέση γραμμή) μεταξύ των ανατολικών νησιών και των αντικείμενων ηπειρωτικών ακτών της ασιατικής Τουρκίας. Η Τουρκία που δεν δεσμευόταν, αντιδρώντας, διεκδίκησε υφαλοκρηπίδα μέχρι τη μέση γραμμή μεταξύ των εκατέρωθεν ηπειρωτικών ακτών, εξαιρώντας τα νησιά.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η Σύμβαση του 1982 προβλέπει την υποχρέωση διαπραγμάτευσης να συναφθεί συμφωνία με στόχο να επιτευχθεί ευθύδικη οριοθέτηση. Πώς πραγματοποιείται η ευθύδικη οριοθέτηση έχει αναπτυχθεί σταδιακά από το Διεθνές Δικαστήριο (ΔΔΧ), με τη νομολογία του οποίου διαμορφώθηκε ο κανόνας της σχετικής διάταξης της Σύμβασης. Και επ’ αυτού η ερμηνεία που δίνει η Τουρκία ως προς την ευθυδικία διαφέρει από αυτήν που έχει αναπτύξει το ΔΔΧ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Παρά τις διαχρονικές προσπάθειες δεν έχει καταστεί εφικτό να ξεκινήσει ελληνοτουρκική διαπραγμάτευση για την οριοθέτηση. Ούτε ο κύκλος των διερευνητικών επαφών ολοκληρώθηκε ούτε ο πολιτικός διάλογος μετά το 2023 έχει μπει στα βαθιά. Αλλά και να ξεκινήσει διαπραγμάτευση, δεν είναι πιθανόν ότι θα επιτευχθεί συμφωνία, λόγω αντίθετων μεθόδων οριοθέτησης. Γι’ αυτό εάν αμφότερες οι χώρες επιθυμούν την οριοθέτηση, η μόνη αποτελεσματική λύση είναι η παραπομπή στο ΔΔΧ για να επιληφθεί ή σε άλλο δικαιοδοτικό όργανο.

Για να ανοίξει η διαδικασία παραπομπής για να διευθετηθεί η νομική διαφορά της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, όπως επιμένει η Ελλάδα, είναι απαραίτητη η σύναψη συνυποσχετικού με την Τουρκία. Η απόφαση του Δικαστηρίου βασισμένη στο εθιμικό δίκαιο της θάλασσας και στη νομολογία του θα είναι οριστική και δεσμευτική.

Το Δικαστήριο θα αποφανθεί πως εφαρμόζεται στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο η λύση της ευθυδικίας που απαιτεί η Σύμβαση 1982. Αντίθετα με όσα πιστεύει η Τουρκία, κατά τη νομολογία τα νησιά έχουν καταρχήν δικαιώματα υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ. Ομως η επήρειά τους θα υπολογισθεί επί τη βάσει των γεωγραφικών συνθηκών (αναλογία ακτών) και της νομολογίας· εξαρχής δεν θα ενθυλακωθούν ούτε θα εξαιρεθούν με λογική ότι κείνται στη «λάθος πλευρά».

Τέλος, το 1996 με την κρίση των Ιμίων εκδηλώθηκε εμπράκτως η τουρκική θεωρία περί «γκρίζων ζωνών». Η Τουρκία αμφισβητεί ότι ορισμένες νησίδες έχουν παραχωρηθεί και συνεπώς διατείνεται ότι παραμένουν σε καθεστώς ακαθόριστης κυριαρχίας. Επ’ αυτής της βάσεως καλεί την Ελλάδα να καταστεί η κυριαρχία τους αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Μια υπερβατική διεκδίκηση και συνάμα προσβολή εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδας. Εχει ως στόχο να θέσει υπό αναθεώρηση το εδαφικό status quo της Λωζάννης, που οριστικά και αδιάκοπα ισχύει επί δεκαετίες. Για την Ελλάδα είναι non-issue, τυχόν πρόταση για δικαστική διευθέτηση παραμένει ταμπού, παρότι θα δικαιωνόταν.

Ο Πέτρος Λιάκουρας είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Τις εφιαλτικές στιγμές που έζησε προσπαθώντας να σωθεί από την πύρινη κόλαση στο κλαμπ του Κραν Μοντανά, βλέποντας συναδέρφους της και πελάτες νεαρά παιδιά να καίγονται ζωντανά, περιέγραψε στο BFMTV η 25χρονη Λουίζ, η μοναδική υπάλληλος που κατάφερε να σωθεί.

Η Γαλλίδα ήταν η πρώτη υπάλληλος του κλαμπ Le Constellation που έδωσε συνέντευξη στον γαλλικό ειδησεογραφικό σταθμό και ομολόγησε ότι από τότε δυσκολεύεται να κοιμηθεί. «Βλέπω συνεχώς τα πρόσωπα των νεκρών, των ανθρώπων που δούλευα, τους οποίους αναγνώριζα έξω, καμένα. Η μυρωδιά παραμένει στη μύτη μου» είπε. Η ίδια υποστηρίζει ότι δεν έχει καμία σχέση με το ζεύγος Μορέττι και πως ξεκίνησε να δουλεύει στο μπαρ στις 11 Δεκεμβρίου.

Μιλώντας για το ξέσπασμα της φονικής πυρκαγιάς, είπε ότι τα μπουκάλια με τα βεγγαλικά προορίζονταν για νέους, που κάθονταν στα δεξιά καθώς κατέβαινες τις σκάλες. «Ήταν η παρέα που είχε κάνει κράτηση για τα περισσότερα μπουκάλια», αφηγείται η Λουίζ. Πιθανώς περιμένοντας περισσότερα άτομα, η παρέα είχε ζητήσει από τον σερβιτόρο να περιμένει λίγο, πριν τα φέρει στο τραπέζι και γύρω στη 1:10 π.μ., «ένα από τα αγόρια με φώναξε και μου είπε: “Ήρθε η ώρα, θα τα στείλουμε όλα έξω”».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Έτσι, οι υπάλληλοι πήραν θέσεις, σύμφωνα με ένα καλά καθορισμένο σχέδιο. «Η Τζέσικα (Μορέττι) με έστειλε στο γραφείο για να πάρω στολές, για να προετοιμαστώ για την αποστολή των μπουκαλιών». «Είχαμε αποφασίσει να στείλουμε όλα τα μπουκάλια ταυτόχρονα, περίπου δώδεκα μπουκάλια». Φορούν τις στολές τους, κυρίως μάσκες, ανάβουν όλα τα κεριά «ταυτόχρονα», βάζουν μουσική που τους ζητούν οι πελάτες και περιφέρονται στο κλαμπ, καταλήγοντας στα τραπέζια των πελατών. «Νομίζω ότι ήμασταν επτά ή οκτώ άτομα σε αυτή τη στήλη με τα μπουκάλια». Σε αυτή τη στήλη, υπήρχαν μάλιστα «τουλάχιστον δύο πελάτες» που τους βοηθούσαν.

Η Κιάν είναι μπροστά. «Είχε προηγουμένως καθίσει στους ώμους του Ματιέ, όπως είχε κάνει και πριν, κυρίως μια εβδομάδα νωρίτερα», λέει η Λουίζ. Όταν φτάνουν στο τραπέζι όλα αλλάζουν, «όλοι είναι μεταμφιεσμένοι. Η Κιάν έχει κράνος στο κεφάλι της, ο Ματιέ έχει και μάσκα. Ίσως το οπτικό τους πεδίο… Εκείνη τη στιγμή, δεν ήξερα ότι είχε ξεκινήσει η φωτιά. Την είδα αργότερα σε βίντεο».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Σε κάθε περίπτωση, για τη Λουίζ ο χρόνος που χάθηκε για να συνειδητοποιήσει ότι η φωτιά εξαπλωνόταν ήταν κρίσιμος. «Σε αυτά τα βίντεο, μπορείτε να δείτε καθαρά ότι η φωτιά ξεκίνησε μόλις φύγαμε με τα μπουκάλια. Χάσαμε μεταξύ 30 και 35 δευτερολέπτων. Με τη μουσική να παίζει, ο κόσμος δεν φώναζε «φωτιά». Είχαμε γυρίσει την πλάτη μας και δεν μπορούσαμε να δούμε τη φωτιά. Συνεχίσαμε».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Όταν η Λουίζ βλέπει μια κίνηση πλήθους και αντιλαμβάνεται τη φωτιά, είναι πολύ αργά: «Αναρωτιόμουν αν είχα χρόνο να πάω πίσω από το μπαρ να πάρω έναν κουβά νερό, αλλά ήταν πολύ αργά, όλα είχαν ήδη καεί». Μόλις που προλαβαίνει να φωνάξει «Όλοι έξω, θα εκραγεί!» και φεύγει. Η Λουίζ είναι πολύ τυχερή. Καταφέρνει να βγει, λίγο πολύ, από την κύρια πόρτα ανάμεσα στις πρώτες, προτού το μπαρ τυλιχθεί ολοσχερώς στις φλόγες.

Έξω, επικρατούσε χάος. «Είχα την εντύπωση ότι οι πυροσβέστες άργησαν πολύ να φτάσουν». «Υπήρχαν θύματα εγκαυμάτων παντού, και η μυρωδιά… Ήταν φρικτή». «Προσπαθώ να βοηθήσω άλλους, να βοηθήσω μερικούς ανθρώπους. Μου δίνουν λεκάνες με νερό, πυροσβεστήρες. Όλοι φωνάζουν. Κάνουμε τα πάντα», θυμάται η Λουίζ, και μετά βρήκε έναν τραυματισμένο φίλο της και τον πήγε στα επείγοντα στο Σιόν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Όταν ρωτήθηκε για τα μέτρα ασφαλείας, η Λουίζ έδωσε στους ερευνητές σύντομες απαντήσεις. Ερωτηθείσα αν είχε οδηγίες σε περίπτωση πυρκαγιάς, κούνησε το κεφάλι της αρνητικά. Σε ερώτηση αν υπήρχαν πυροσβεστήρες στο κλαμπ, απάντησε «νομίζω ότι υπάρχει ένας στο μπαρ του επάνω ορόφου. Στο κάτω όροφο, δεν ξέρω.» Όσο για τις εξόδους κινδύνου, η Λουίζ μπέρδεψε την πόρτα εξυπηρέτησης με έξοδο κινδύνου.

Ακόμη, σε ερώτηση αν είχε οδηγίες σχετικά με τη χρήση βεγγαλικών, απάντησε: «Δεν μου είπαν ποτέ τίποτα γι’ αυτό». Ερωτηθείσα αν είχε δει ποτέ υπαλλήλους να σκαρφαλώνουν ο ένας στον ώμο του άλλου για να κουβαλούν μπουκάλια που περιείχαν κεριά, είπε ότι το είχε δει δύο φορές σε λιγότερο από ένα μήνα εργασίας.

Ο Κώστας Σημίτης εκλέχτηκε πρωθυπουργός στις 18 Ιανουαρίου του 1996, τρεις μέρες μετά την παραίτηση του Ανδρέα Παπανδρέου. Στην πραγματικότητα, όμως, έγινε  πρωθυπουργός στις 31 Ιανουαρίου, μετά τη δραματική νύχτα των Ιμίων, και μία μέρα αργότερα, την 1η Φεβρουαρίου, όταν πήγε στη Βουλή και είπε μια φράση: «Θέλω να ευχαριστήσω την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών για την πρωτοβουλία και τη βοήθειά τους».

Τριάντα χρόνια ίσως είναι εφικτή μια πιο ψύχραιμη αποτίμηση της στάσης μιας νεογνής κυβέρνησης απέναντι στη μεγαλύτερη εθνική κρίση μετά την εισβολή στην Κύπρο, αλλά και της απόφασης του Σημίτη να αναλάβει ο ίδιος την ευθύνη των αποφάσεων.

Για μια αποτίμηση, πρέπει κανείς πρώτα από όλα να θυμηθεί τις συνθήκες μέσα στις οποίες προφέρονται αυτά τα λόγια. Ο Σημίτης έχει εκλεγεί μόλις, με οριακό τρόπο – στην πρώτη ψηφοφορία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας τρεις ψήφοι τον χώριζαν από τον αποκλεισμό από τον Γεράσιμο Αρσένη, υπουργό Αμυνας με τον οποίο συγκρούεται μετωπικά τη νύχτα της κρίσης. Και υπάρχει πάντα το ζήτημα της αντιπολίτευσης – ποτέ ένα εθνικό μέτωπο, σε όλη τη Μεταπολίτευση – από το Σκοπιανό μέχρι τα Ιμια και μετά τα Μνημόνια, οι εθνικές κρίσεις αντιμετωπίζονται σταθερά ως ευκαιρίες ανάρρησης στην εξουσία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στη Βουλή, πολλοί βουλευτές της ΝΔ με επικεφαλής τον αρχηγό της (και τότε θεωρούμενο ως βέβαιο επόμενο πρωθυπουργό) Μιλτιάδη Εβερτ φωνάζουν «Γουδί, Γουδί» υποδαυλίζοντας την εικόνα εθνικής προδοσίας.

Από εκείνη την Κ.Ο. βρίσκονται σήμερα στα ίδια έδρανα μόνο ο Θανάσης Δαβάκης και η Ντόρα Μπακογιάννη (ασφαλώς όχι ανάμεσα στους κεκράκτες), που σε άλλες συνθήκες θα πλήρωνε με διαγραφή την επιλογή της εθνικής έναντι της κομματικής προτεραιότητας. Η κοινή επιλογή της τότε αξιωματικής και (λίγο αργότερα) της εσωκομματικής αντιπολίτευσης να χρησιμοποιήσουν τα Ιμια για να φθείρουν τη νεαρή κυβέρνηση Σημίτη συνέβαλε ώστε το «ευχαριστώ στους Αμερικανούς» να καταλογίζεται ως δήλωση υποτέλειας. Η αποστροφή έχει σφραγίσει αρνητικά τη συλλογική μνήμη της ελληνικής κοινωνίας.

Πάντα υπάρχει κάποιος άλλος, φαντασιακός δρόμος για την Ελλάδα – μέχρι να έρθει αντιμέτωπη με την πραγματικότητα. Η χώρα πίστευε πως η υφήλιος παρακολουθούσε τότε με κομμένη την ανάσα. Ο Μπιλ Κλίντον αφιερώνει σχεδόν μία σελίδα από τις χίλιες των απομνημονευμάτων του για να σαρκάσει τον εαυτό του – «αφού δεν έλυσα το Μεσανατολικό, τουλάχιστον έσωσα κάτι κατσίκια στο Αιγαίο»…

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Στα Ιμια η εναλλακτική ήταν η γενικευμένη πολεμική σύρραξη με την Τουρκία. Με «εάν» δεν γράφεται Ιστορία, και επομένως κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ποια θα ήταν η έκβασή της. Το βέβαιο, όμως, είναι ότι και στην (πολύ αμφίβολη) θετική για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις εκδοχή, θα είχε εκτροχιαστεί το βασικό σχέδιο της χώρας και του Σημίτη: το ευρώ. Η νύχτα των Ιμίων είχε δείξει τη γεωπολιτική απουσία της Ευρώπης και την ανάγκη εμπλοκής των Αμερικανών.

Η αποκατάσταση μιας εικόνας υπευθυνότητας, εσωτερικής φιλοευρωπαϊκής σταθερότητας, η προσήλωση στον μεγα-στόχο έπαιξαν καθοριστικό ρόλο και για την επίτευξη των οικονομικών προϋποθέσεων και για το πολιτικό υπόβαθρο της ένταξης στην ευρωζώνη. Ηταν μια κορυφαία πράξη ευθύνης σε ακραίες συνθήκες. Χωρίς αυτήν η Ελλάδα θα είχε χάσει (πιθανόν οριστικά) το τρένο του ευρώ και αναμφίβολα η Κύπρος δεν θα ήταν μέλος της ΕΕ χωρίς την προϋπόθεση της λύσης του Κυπριακού.