Τα ΝΕΑ - Τεχνολογία

Ένα σκουριασμένο δεξαμενόπλοιο, μια πρόχειρα ζωγραφισμένη ρωσική σημαία και ένα κυνηγητό 4.000 μιλίων αποκάλυψαν μέχρι πού ήταν διατεθειμένη να φτάσει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ για να αποτρέψει τη διαρροή πετρελαίου από τη Βενεζουέλα. Το πλοίο Bella 1, που μετονομάστηκε αιφνιδιαστικά σε Marinera, καταλήφθηκε τελικά από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις στον Βόρειο Ατλαντικό, ύστερα από μια επιχείρηση υψηλού ρίσκου με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα.

Η καταδίωξη ξεκίνησε λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, όταν το Bella 1 – δεξαμενόπλοιο ενταγμένο σε «σκιώδη στόλο» μεταφοράς παράνομου πετρελαίου – προσπάθησε να αποφύγει την παρακολούθηση της Αμερικανικής Ακτοφυλακής καθώς πλησίαζε τη Βενεζουέλα. Αντί να υποκύψει σε εντολή επιβίβασης στην Καραϊβική, άλλαξε πορεία και διέφυγε προς βορρά.

Στην πορεία, το πλήρωμα επιχείρησε έναν ελιγμό απελπισίας: έβαψε στο κύτος μια ρωσική σημαία, μετονόμασε το πλοίο και εξασφάλισε την εγγραφή του στο ρωσικό νηολόγιο. Η Μόσχα ζήτησε επισήμως από την Ουάσιγκτον να σταματήσει την καταδίωξη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η απάντηση των ΗΠΑ ήταν κατηγορηματική. Το νέο «λάβαρο» κρίθηκε παράνομο, το πλοίο χαρακτηρίστηκε «χωρίς εθνικότητα» και η επιχείρηση συνεχίστηκε. Καθώς το δεξαμενόπλοιο περνούσε ανάμεσα στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισλανδία, αμερικανικά αεροσκάφη και ελικόπτερα μετακινήθηκαν σε βάσεις στη Βρετανία. Μονάδες ειδικών επιχειρήσεων, μεταξύ τους Navy SEALs και το επίλεκτο ελικοπτεράδικο σύνταγμα «Night Stalkers», τέθηκαν σε ετοιμότητα.

Η τελική έφοδος πραγματοποιήθηκε λίγο πριν την αυγή, περίπου 190 μίλια νότια της Ισλανδίας. Κομάντος κατέβηκαν με σχοινιά από ελικόπτερα και κατέλαβαν το πλοίο χωρίς αντίσταση. Ρωσικό υποβρύχιο και αντιτορπιλικό βρίσκονταν στην περιοχή, αλλά αποχώρησαν γρήγορα, όπως δήλωσε αργότερα ο Τραμπ.

Το μήνυμα της Ουάσιγκτον και το γεωπολιτικό υπόβαθρο

Η επιχείρηση είχε κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, καθώς το Bella 1 δεν μετέφερε φορτίο τη στιγμή της κατάληψης. Ωστόσο, το μήνυμα ήταν σαφές: καμία αλλαγή σημαίας και καμία «διπλωματική ομπρέλα» δεν θα προστατεύσει τα δεξαμενόπλοια που παραβιάζουν τις κυρώσεις. «Στέλνει ένα ωμό σήμα σε ολόκληρο τον σκιώδη στόλο ότι δεν είναι ασφαλής πουθενά», σχολίασαν αναλυτές.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Το περιστατικό εντάσσεται στην κλιμάκωση της αμερικανικής στρατηγικής για την επιβολή ενός «πλήρους και απόλυτου αποκλεισμού» στις πετρελαϊκές ροές από και προς τη Βενεζουέλα. Μέσα σε έναν μήνα, οι ΗΠΑ έχουν καταλάβει πέντε δεξαμενόπλοια και παρακολουθούν δεκάδες ακόμη.

Πέρα από την οικονομική πίεση στο Καράκας, η επιχείρηση αποκαλύπτει και το γεωπολιτικό παρασκήνιο: μια σιωπηρή δοκιμή ορίων με τη Ρωσία και ένα προειδοποιητικό μήνυμα προς τα διεθνή δίκτυα που επιχειρούν να παρακάμψουν τις κυρώσεις.

Μια σημαντική ανακάλυψη για την ανθρώπινη εξέλιξη ανακοίνωσε κοινή αρχαιολογική ομάδα της Κίνας και της Κένυας, φέρνοντας στο φως προηγμένα λίθινα εργαλεία τεχνολογίας λεπίδων από τη μέση έως ύστερη Παλαιολιθική περίοδο. Πρόκειται για την πρώτη φορά που τέτοια εργαλεία εντοπίζονται με σαφή στρωματογραφικά δεδομένα στη λίμνη Μπογκόρια, στην Κοιλάδα του Ρήγματος της Κένυας.

Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε σε επιστημονικό συνέδριο για τα αρχαιολογικά ευρήματα του 2025 στην επαρχία Χενάν της Κίνας και θεωρείται καθοριστική για την κατανόηση της γένεσης και της εξάπλωσης της τεχνολογίας λεπίδων. Παράλληλα, φωτίζει τη σύνδεσή της με τους πρώιμους σύγχρονους ανθρώπους.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα εργαλεία αυτά χρονολογούνται μεταξύ 300.000 και 100.000 ετών πριν από σήμερα, μια περίοδο-ορόσημο για την ανθρώπινη προϊστορία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η σημασία της τεχνολογίας λεπίδων

Η ερευνήτρια Πενγκ Σενγκλάν από το Henan Provincial Institute of Cultural Heritage and Archaeology εξήγησε ότι η τεχνολογία λεπίδων αποτελεί μια ουσιαστική «αναβάθμιση» στην κατασκευή εργαλείων. Σε αντίθεση με τα παλαιότερα, ογκώδη λίθινα εργαλεία, οι λεπίδες ήταν ελαφρύτερες, πιο εύχρηστες και μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν ή να τροποποιηθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Αυτό, σύμφωνα με την ίδια, αύξησε θεαματικά την αποδοτικότητα και την τυποποίηση της παραγωγής, σηματοδοτώντας σημαντικό βήμα στην τεχνολογική εξέλιξη των πρώιμων ανθρώπων.

Η Κένυα ως κοιτίδα της ανθρωπότητας

Η Κένυα θεωρείται μία από τις κοιτίδες της ανθρωπότητας και βασική περιοχή για τη θεωρία του Out of Africa, σύμφωνα με την οποία οι σύγχρονοι άνθρωποι προήλθαν από την Αφρική πριν εξαπλωθούν στον υπόλοιπο κόσμο. Η περιοχή της λίμνης Μπογκόρια, στην κομητεία Μπαρίνγκο, εντάσσεται σε αυτό το καθοριστικό γεωγραφικό και επιστημονικό πλαίσιο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Οι ανασκαφές και τα ευρήματα

Οι ανασκαφές πραγματοποιήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2025 από κοινή αποστολή του Ινστιτούτου της Χενάν και του Luoyang Institute of Archaeology. Σε έκταση 64 τετραγωνικών μέτρων και σε βάθος έως 3,6 μέτρα, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν περισσότερα από 5.000 λίθινα αντικείμενα και απολιθώματα ζώων.

Ανάμεσά τους βρίσκονται και τα πρώτα δείγματα λεπίδων αυτής της περιόδου που έχουν βρεθεί στη συγκεκριμένη περιοχή, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τη μελέτη της Παλαιολιθικής τεχνολογίας.

Προοπτικές για νέες ανακαλύψεις

Ο επικεφαλής των επιτόπιων ερευνών από κινεζικής πλευράς, Ζάο Τσινγκπό, υπογράμμισε ότι η ύπαρξη πλούσιων απολιθωμάτων ζώων υποδηλώνει εξαιρετικές συνθήκες διατήρησης. Αυτό αυξάνει τις πιθανότητες να εντοπιστούν στο μέλλον και απολιθώματα ανθρωπίνων προγόνων.

«Τα ευρήματα αυτά προσφέρουν ζωτικής σημασίας στοιχεία για την κατανόηση της τεχνολογικής και γνωστικής εξέλιξης των πρώιμων ανθρώπων», σημείωσε ο Ζάο.

Η ερευνητική ομάδα σκοπεύει να συνεχίσει τις ανασκαφές και να επεκτείνει τις έρευνες στην ευρύτερη περιοχή της Μπαρίνγκο. Στόχος είναι η συστηματική μελέτη των παλαιολιθικών καταλοίπων και η αναζήτηση νέων ενδείξεων που θα συμβάλουν στη διεθνή επιστημονική συζήτηση για την προέλευση και την εξάπλωση του σύγχρονου ανθρώπου.

Έντονη κακοκαιρία με κύμα ψύχους, θυελλώδεις ανέμους και χιονοπτώσεις αναμένεται να πλήξει τη χώρα, σύμφωνα με τη σημερινή συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου. Η επιδείνωση του καιρού προβλέπεται να ξεκινήσει από το απόγευμα, με βόρειους ανέμους έντασης 7-8 μποφόρ και χαμηλές θερμοκρασίες.

Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, η Επιτροπή συγκλήθηκε από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Νίκο Παπαευσταθίου. Οι επιστήμονες προειδοποιούν για εκτεταμένες χιονοπτώσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Συγκεκριμένα, χιονοπτώσεις αναμένονται στα ορεινά και ημιορεινά της ηπειρωτικής Ελλάδας και της Εύβοιας. Από τη νύχτα, τα φαινόμενα θα επεκταθούν σε πεδινές περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στις περιφερειακές ενότητες Σερρών, Καβάλας-Θάσου και Χαλκιδικής, καθώς και στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης, όπως η Ασπροβάλτα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Χιονοπτώσεις θα σημειωθούν επίσης σε νησιά του βορείου Αιγαίου, όπως η Λήμνος, η Λέσβος, η Χίος και οι Σποράδες. Από το πρωί της Δευτέρας, τα φαινόμενα θα επηρεάσουν πεδινές περιοχές της κεντρικής και νότιας Εύβοιας, κυρίως στα ανατολικά, καθώς και τα ορεινά και ημιορεινά των Κυκλάδων και της Κρήτης.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, αναμένονται πυκνές χιονοπτώσεις στα ορεινά της Κρήτης, σύμφωνα με τις προβλέψεις των μετεωρολόγων.

Επιχειρησιακή ετοιμότητα και συστάσεις προς τους πολίτες

Το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.Δ.) βρίσκεται ήδη σε συνεχή επικοινωνία με τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Στόχος είναι η άμεση κινητοποίηση των υπηρεσιών σε περίπτωση που απαιτηθεί.

Το υπουργείο υπενθυμίζει ότι, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, οι οδηγοί υποχρεούνται να διαθέτουν στο όχημά τους αντιολισθητικά μέσα, προκειμένου να αποφευχθούν ατυχήματα και προβλήματα στην κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της κακοκαιρίας.

Ένα βίντεο γάμου που κυκλοφόρησε στο TikTok έγινε viral, καθώς το παραδοσιακό έθιμο της ρίψης ρυζιού πήρε απρόσμενα… επικές διαστάσεις. Στα πλάνα φαίνονται οι καλεσμένοι να ρίχνουν τεράστιες ποσότητες ρυζιού στους νεόνυμφους, με αποτέλεσμα ο γαμπρός να «χάνεται» κυριολεκτικά κάτω από το ρύζι, ενώ η νύφη γλιτώνει τα περισσότερα.

Η σκηνή προκάλεσε γέλια αλλά και σχόλια για την υπερβολή του εθίμου. Μέχρι στιγμής, το βίντεο έχει συγκεντρώσει πάνω από 700.000 προβολές και περισσότερα από 1.300 σχόλια, με τους χρήστες να αντιδρούν άλλοτε με χιούμορ και άλλοτε επικριτικά.

Η ανάρτηση συνοδεύεται από τη λεζάντα: «Λίγο ρύζι ρίξατε παιδιά, μόνο 200 κιλά ρύζι», σαρκάζοντας την ένταση ενός εθίμου που αυτή τη φορά ξεπέρασε κάθε προσδοκία.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη ΤΑ ΝΕΑ (@tanea.gr)

H Koύβα, η Κολομβία και το Μεξικό είναι οι τρεις χώρες της αμερικανικής ηπείρου στις οποίες φαίνεται να έχει στρέψει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον του ο πρόεδρος Τραμπ, ονοματίζοντάς τες μάλιστα και απειλώντας ευθέως με παρέμβαση. Θα μπορούσαν να είναι οι επόμενοι στόχοι του;

Κούβα

Για την Κούβα η έλλειψη πετρελαίου από τη Βενεζουέλα εντείνει τον αγώνα για επιβίωση. «Η Κούβα είναι έτοιμη να πέσει από μόνη της», δήλωσε ο Τραμπ μιλώντας σε δημοσιογράφους. «Η χώρα δεν έχει κανένα εισόδημα τώρα πια». Τουλάχιστον εξωτερικά, ο κουβανός πρόεδρος Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ δεν φάνηκε ιδιαίτερα ανήσυχος όταν κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «φασιστική κρατική τρομοκρατία» και «ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα» σε συγκέντρωση στην Αβάνα. Αλλά για τον ειδικό σε θέματα Κούβας Μπερτ Χόφμαν, η Κούβα είναι ο μεγαλύτερος χαμένος από την αμερικανική στρατιωτική επίθεση στη Βενεζουέλα. «Η κατάσταση είναι ήδη πολύ τεταμένη και η απώλεια πετρελαίου της Βενεζουέλας επιδεινώνει δραματικά την ενεργειακή κρίση. Αυτό το πετρέλαιο αντιπροσώπευε το 70% όλων των εισαγωγών πετρελαίου της Κούβας», εξηγεί. «Δεν υπάρχει κανείς στην Κούβα που να μην ανησυχεί βαθιά για αυτό, τόσο στον πληθυσμό όσο και στην κυβέρνηση. Ετσι, η κρίση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται». Ο Τραμπ δεν αποκλείεται να αποφασίσει μεσοπρόθεσμα τον ναυτικό αποκλεισμό του νησιού, μια τακτική που αποδείχθηκε αποτελεσματική στη Βενεζουέλα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Κολοµβία

Στην Κολομβία «ο πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο παίρνει τις επιθέσεις του Τραμπ πολύ προσωπικά και αντιδρά έντονα», σχολιάζει η Σάντρα Μπόρντα, πολιτική επιστήμονας και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο των Ανδεων στην Μπογκοτά. «Η πλειοψηφία των πολιτών δεν βρίσκουν αυτές τις έντονες αντιδράσεις, κατάλληλες. Δεν τους αρέσει». Η στρατηγική του Τραμπ μπορεί να είναι να κερδίσει χρόνο και να ενισχύσει μια πιθανή νίκη για τον ακροδεξιό, και φιλικό προς τις ΗΠΑ, υποψήφιο Αμπελάρδο ντε λα Εσπριέλα στις προεδρικές εκλογές του Μαΐου. «Δεν πιστεύω ότι θα υπάρξει στην πραγματικότητα στρατιωτική επέμβαση στην Κολομβία. Αλλά οι ΗΠΑ, φυσικά, ασκούν ήδη επιρροή», δηλώνει στην «El Pais» ο Στεφάν Πέτερς, διευθυντής του Ινστιτούτου Ειρήνης CAPAZ στην Μπογκοτά. «Ο Τραμπ γνωρίζει ότι με τις δηλώσεις του μπορεί να επηρεάσει εκλογικά αποτελέσματα όπως έκανε ήδη στην Αργεντινή και την Ονδούρα. Πιθανώς το ίδιο θα κάνει και για την Κολομβία».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Μεξικό

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Στο Μεξικό, στο επίκεντρο της συζήτησης του Τραμπ είναι τα καρτέλ ναρκωτικών, και χρεώνει αδυναμία στην πρόεδρο Κλαούντια Σάινμπαουμ για το ότι δεν μπορεί να τα περιορίσει. Μέχρι στιγμής η αριστερή πρόεδρος του Μεξικού έχει καταφέρει να περιορίσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ με μεγάλη διπλωματική ικανότητα, κερδίζοντάς μάλιστα το παρατσούκλι «γητεύτρα του Τραμπ». Πριν από λίγες ημέρες η πρόεδρος δήλωσε αισιόδοξη. «Δεν πιστεύω σε μια εισβολή. Δεν νομίζω καν ότι είναι κάτι που παίρνουν πολύ σοβαρά», είπε. «Είναι απαραίτητο να επιβεβαιώσουμε εκ νέου ότι στο Μεξικό ο λαός κυβερνά και ότι είμαστε μια ελεύθερη και κυρίαρχη χώρα – συνεργασία, ναι· υποταγή και παρέμβαση, όχι». «Το χειρότερο σενάριο δεν είναι ο Τραμπ να απειλήσει το Μεξικό με στρατιωτική δράση», έγραψε αρθρογράφος στη μεγαλύτερη εφημερίδα του Μεξικού, «El Universal». «Το χειρότερο σενάριο είναι να υπάρχουν Μεξικανοί που αρχίζουν να εύχονται μια τέτοια επίθεση και να τη χειροκροτούν».

Αυτό συνοψίζει τη ζημιά που προκλήθηκε από τις απειλές του Τραμπ προς την Κολομβία, την Κούβα και το Μεξικό. Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ δεν επιτεθούν σε καμία από τις τρεις χώρες, οι προσπάθειες εκφοβισμού της Ουάσιγκτον έχουν αντίκτυπο στην κοινωνία.

Περισσότερες από 1.000 πολυκατοικίες στο Κίεβο παραμένουν χωρίς θέρμανση, έπειτα από τη ρωσική επίθεση των προηγούμενων ημερών, σύμφωνα με ανακοίνωση των τοπικών αρχών.

Η Ρωσία έχει εντείνει τους βομβαρδισμούς στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας από την έναρξη της εισβολής το 2022, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στην ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση.

Την Παρασκευή, πυραυλική επίθεση στο Κίεβο άφησε σχεδόν ολόκληρη την πόλη χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και θέρμανση, εν μέσω έντονου κύματος κακοκαιρίας. Οι αρχές κατάφεραν σήμερα να αποκαταστήσουν την παροχή νερού και μερικώς την ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση.

Αναζητείται… συναίνεση (εντός του μηνός) για την επιλογή των προέδρων των «ακέφαλων» Ανεξάρτητων Αρχών, διαδικασία η οποία αποτελεί μια περίπλοκη άσκηση ισορροπίας μεταξύ των κομμάτων που συμμετέχουν στη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής που εκ του Συντάγματος έχει τη δικαιοδοσία να ορίζει τα μέλη τους. Η απόπειρα του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Νικήτα Κακλαμάνη να επιδιώξουν ένα περιβάλλον προσέγγισης και εξεύρεσης κοινού πεδίου αναφοράς με την αξιωματική αντιπολίτευση δεν βρήκε αποδέκτη. Η Χαριλάου Τρικούπη αντέδρασε «στη λογική του πολιτικού παζαριού» παίρνοντας θεσμικές αποστάσεις ασφαλείας από την κυβερνητική πλειοψηφία ως προς την ανάδειξη των προσώπων που θα κληθούν να πάρουν στα χέρια τους το «πηδάλιο» των τριών κομβικών Ανεξάρτητων Αρχών που εδώ και καιρό αντιμετωπίζουν κενό ηγεσίας: της Αρχής Διασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών, της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και του Συνηγόρου του Πολίτη.

Η απαιτούμενη πλειοψηφία των 3/5 στη Διάσκεψη των Προέδρων μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2019 (ήταν 4/5) παραμένει μη αυτονόητη παρά την πίεση του χρόνου και το θεσμικό κενό. Και αυτό παρά την πρόθεση του Προέδρου της Βουλής να εξαντλήσει κάθε περιθώριο διαβούλευσης με τα κόμματα ώστε να υπάρξει συμφωνία στα πρόσωπα. Τα επιτελεία μελετούν σχολαστικά τα βιογραφικά που έχουν υποβληθεί στο πλαίσιο της ανοιχτής πρόσκλησης ενδιαφέροντος που προκηρύχθηκε – αν και δεν το προβλέπει το Σύνταγμα – έπειτα από σχετική πρόταση του ΠΑΣΟΚ. Ηταν μια ιδέα του Νίκου Ανδρουλάκη που έγινε ασμένως αποδεκτή από τον Κακλαμάνη προκειμένου να βρεθεί διέξοδος στο αδιέξοδο, ωστόσο δεν ήταν αρκετή ώστε να «σύρει» την αξιωματική αντιπολίτευση στο ίδιο τραπέζι με τη ΝΔ – οι σκέψεις για ένα τετ α τετ Μητσοτάκη – Ανδρουλάκη – Κακλαμάνη μετά τις γιορτές για να συζητηθεί ένα συναινετικό πλαίσιο για το θέμα, κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει και «προάγγελο» συγκλίσεων στο ευρύτερο πεδίο της συνταγματικής αναθεώρησης, δεν καρποφόρησαν: «τα θεσμικά αντίβαρα δεν νοείται να υπακούουν στη λογική του πολιτικού παζαριού» ήταν η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο θα καταθέσει τις δικές του προτάσεις που προέρχονται από τη «δεξαμενή» των περίπου 60 βιογραφικών που έχουν υποβληθεί από ενδιαφερόμενους (περίπου 20 για κάθε Αρχή), στη συντριπτική πλειονότητά τους πρώην δικαστές, νομικοί με εμπειρία στους δημόσιους φορείς και καθηγητές.

Η Διάσκεψηgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο Πρόεδρος της Βουλής έχει παραδεχθεί ότι «δεν υπάρχει μέχρι στιγμής συναίνεση» και έχει καυτηριάσει προκαταβολικά τη στάση του ΠΑΣΟΚ: «Δεν μπορεί ο κ. Ανδρουλάκης να λέει “δεν ψηφίζω τίποτα μαζί με τη ΝΔ”» δήλωνε πρόσφατα, πετώντας το γάντι στην αξιωματική αντιπολίτευση αλλά και τα υπόλοιπα κόμματα: «Εγώ θα συγκαλέσω τη Διάσκεψη (σ.σ.: όπως ενημέρωσε προχθές τα κόμματα, θα το πράξει εντός του Ιανουαρίου) και το κάθε κόμμα να αναλάβει τις ευθύνες του» είπε, ανοίγοντας μάλιστα ένα «παράθυρο» για το μέλλον όσον αφορά την αναθεώρηση του επίμαχου άρθρου (101Α) του Συντάγματος: «Αν ατυχήσουμε και πάλι να εκλεγούν οι πρόεδροι, όταν θα γίνει η αναθεώρηση του Συντάγματος θα πρέπει ενδεχομένως να δούμε – όχι εξαρχής αλλά στην τρίτη ψηφοφορία, αφού θα έχουν αποτύχει οι δύο πρώτες ψηφοφορίες με αυξημένη πλειοψηφία – να εκλέγονται με απλή πλειοψηφία» είναι η άποψή του. Πάντως το ΠΑΣΟΚ δεν είναι διατεθειμένο να μπει σε μια λογική θεσμικής «συνδιαλλαγής» με τη ΝΔ, διατυπώνοντας αιχμές κατά άλλων «προθύμων», όπως η Ελληνική Λύση, και έχει καταλογίσει στον Πρόεδρο της Βουλής ότι «επιχειρεί να καθοδηγήσει τις διαδικασίες, ενώ όφειλε να είναι ο θεσμικός θεματοφύλακας».

Η Αργυρώ Μπαρμπαρίγου ετοιμάζει ένα πεντανόστιμο λαχανόρυζο με κιμά και λαχανικά στην κουζίνα του «Χαμογέλα και Πάλι!».

Ακολουθήστε βήμα-βήμα τις οδηγίες της αγαπημένης σεφ και απολαύστε ένα νόστιμο και θρεπτικό γεύμα!

Λίγο πριν το διαπεραστικό σφύριγμα του πλοίου αντηχήσει, στο λιμάνι του Πειραιά διαδραματίζονταν πρωτόγνωρες σκηνές: ολόκληρα χωριά είχαν φτάσει εκεί για να χαιρετήσουν τους δικούς τους ανθρώπους, σε μια ατμόσφαιρα που θύμιζε… κηδεία, αφού ήταν άγνωστο αν θα τους ξαναέβλεπαν ποτέ. Ηταν 14 Δεκεμβρίου του 1959, όταν το επιβλητικό πλοίο «Πατρίς» ξεκινούσε το πρώτο του, ιστορικό, ταξίδι για την Αυστραλία μεταφέροντας περισσότερους από 1.000 έλληνες μετανάστες σε έναν τόπο άγνωστο, που τους υποσχόταν μια καλύτερη ζωή. Το «Πατρίς» έφτασε στα λιμάνι της Μελβούρνης 25 μέρες αργότερα, κι εκεί, σε μια ατμόσφαιρα πανζουρλισμού, άνδρες, γυναίκες και παιδιά στριμώχνονταν στα κιγκλιδώματά του κοιτάζοντας τη νέα χώρα που ανοιγόταν μπροστά τους ενώ συγγενείς που περίμεναν στο λιμάνι «σκαρφάλωναν» στο πλοίο για να εντοπίσουν τους δικούς τους, ανάμεσα σε φωνές, γέλια, κλάματα, αλλά και σε ανθοδέσμες που κρατούσαν κάποιοι αναζητώντας με αγωνία τις νύφες που είχαν παντρευτεί «από φωτογραφία». Το θρυλικό «Πατρίς», το πλοίο που ένωσε για πρώτη φορά την Ελλάδα με την Αυστραλία, ταυτίστηκε με την ιστορία δεκάδων χιλιάδων ελλήνων μεταναστών και δεν ξεχάστηκε ποτέ. Η ιστορία του θα αναβιώσει φέτος στη θεατρική σκηνή της Αθήνας με μια παράσταση αφιερωμένη στον Ελληνισμό της Αυστραλίας.

Το πλοίο Πατρίς, που μετέφερε 1.070 επιβάτες και 250 μέλη πληρώματος, ανέτρεψε τα δεδομένα της εποχής: ως τότε, τα περισσότερα πλοία που πραγματοποιούσαν το ταξίδι για την Αυστραλία δεν ήταν κατασκευασμένα για ταξίδια μεταναστών. Οι επιβάτες συχνά κοιμόντουσαν σε μεγάλες τραπεζαρίες σε σειρές από κουκέτες, μέχρι το Δεκέμβριο του 1959, όταν η ναυτιλιακή οικογένεια Χανδρή άρχισε να δημιουργεί μια σειρά πλοίων για τη θαλάσσια μεταφορά μεταναστών σε μεγάλες αποστάσεις. Η γραμμή του «Πατρίς» κάλυψε την υψηλή ζήτηση που υπήρχε για το συγκεκριμένο ταξίδι, σε μια εποχή μαζικής φυγής από την πληγωμένη Ελλάδα και το έκανε ικανοποιώντας τις ανάγκες του ελληνικού κοινού: παρείχε ελληνικά φαγητά, ελληνική ψυχαγωγία και είχε Ελληνες για πλήρωμα, ενώ οι οικογένειες διέθεταν τις δικές τους καμπίνες.

Το ταξίδιgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Οι επιβάτες ήταν σε δύσκολη ψυχολογική κατάσταση. Αυτοί οι άνθρωποι, οι περισσότεροι από τους οποίους προέρχονταν από χωριά, δεν γνώριζαν τίποτα για τον προορισμό τους, μια χώρα με άγνωστη γλώσσα, άγνωστη κουλτούρα και ήταν η φτώχεια και η απελπισία που τους είχαν αναγκάσει να εγκαταλείψουν τις οικογένειές τους και την πατρίδα τους», έχει αφηγηθεί στο ενημερωτικό δίκτυο SBS της Αυστραλίας ο υποπλοίαρχος του «Πατρίς» και μετέπειτα εφοπλιστής, Νίκος Σιούτος. «Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε για να αποσπάσουμε την προσοχή των επιβατών από τις σκέψεις και τα προβλήματά τους. Οργανώναμε δραστηριότητες σχεδόν καθημερινά, ψάχναμε ανάμεσα στους επιβάτες για να βρούμε κάποιον που έπαιζε κιθάρα, μπουζούκι ή ακορντεόν. Ακόμη και άτομα που ήξεραν αστεία καλούνταν για να βελτιώσουν την άσχημη ατμόσφαιρα».

Τα λεγόμενά του επιβεβαιώνει η ομογενής Μαγδαληνή Κύρου: «Το ταξίδι ήταν υπέροχο, ήταν σαν ένα πάρτι. Το προσωπικό μας πρόσεχε πάρα πολύ, εμένα με είχε πειράξει και η θάλασσα και με φρόντισαν ιδιαίτερα. Κάθε νύχτα είχαμε κάτι να κάνουμε, χορό ή κάτι άλλο», θυμάται.  Δεν ήταν όμως για όλους έτσι. «Ο πατέρας μου είχε πληρώσει 17.000 δραχμές για να έχω μια θέση κάτω», θυμάται η Δήμητρα Κανδυλά, που ταξίδεψε με το «Πατρίς» το 1963. Ηταν 19 ετών, ένα φτωχό κορίτσι από κάποιο χωριό της Τρίπολης, όταν έφυγε αφήνοντας πίσω της μια μάνα που έκλαιγε σπαρακτικά. «Ημουν στην καμπίνα μαζί με τρεις κοπέλες, η μία είχε ένα μικρό μωρό και οι άλλες δύο ήταν παντρεμένες. Φτάσαμε καλά, αλλά ό,τι και να έφαγα στο πλοίο με έκανε να αρρωστήσω γιατί κουνούσε. Πηγαίναμε να φάμε και τα πιάτα έφευγαν από τη μια μεριά στην άλλη. Το πλοίο ήταν γεμάτο Ελληνες. Αλλά όταν άρχισε να σφυρίζει και να φεύγει από το λιμάνι, πίκρα μεγάλη…».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο γάμος που δεν έγινεgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Αντίστοιχες εικόνες έχει μεταφέρει και η Δέσποινα Τσακαλίδη στη μαρτυρία της που φυλάσσεται στο Ελληνοαυστραλιανό Αρχείο, έναν φορέα που έχει συσταθεί και λειτουργεί με ευθύνη του αυστραλιανού κράτους. «Ξεκίνησα από ένα χωριό κοντά στην Καβάλα και ήρθα στην Αυστραλία το 1962. Το ταξίδι ήταν καλό. Αλλά δεν ήξερα κανέναν, δεν έβγαινα από την καμπίνα μου. Ηταν μια οικογένειά από τη Ρόδο και ήμουν όλο τον καιρό μαζί τους. Ηρθα για 2-3 χρόνια και έγιναν 63…», έχει πει.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, οι επιβάτες κάνουν φιλίες, κάποιες από τις οποίες θα διαρκέσουν μια ολόκληρη ζωή. Ορισμένες από τις στιγμές που διαδραματίζονται στο «Πατρίς» θα τους στιγματίσουν για πάντα. Μία από αυτές έχει αφηγηθεί ο τότε υποπλοίαρχος, Νίκος Σιούτης, ο οποίος θυμάται πώς «έσωσε» μια «όμορφη νεαρή», η οποία έφτασε ως νύφη στην Αυστραλία για να παντρευτεί με συνοικέσιο έναν ηλικιωμένο άνδρα. «Χρόνια αργότερα με συνάντησε τυχαία μαζί με τον μετέπειτα άνδρα της και το παιδί τους και με ευχαρίστησε που τη βοήθησα να μη γίνει ο γάμος», είχε πει…

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

91 ταξίδια

Το «Πατρίς» πραγματοποίησε συνολικά 91 ταξίδια προς την Αυστραλία από το 1959 ως το 1975. Τα Χριστούγεννα του 1974, όταν το Ντάργουιν της Αυστραλίας υπέστη σοβαρές καταστροφές από τον κυκλώνα Τρέισι, το «Πατρίς» αγκυροβόλησε στο λιμάνι του Ντάργουιν για εννέα μήνες ώστε να παρέχει προσωρινή στέγη σε όσους είχαν χάσει τα σπίτια τους. Τον Νοέμβριο του 1975, αναχώρησε από το Ντάργουιν και δεν επέστρεψε ποτέ στην Αυστραλία.

Σύμφωνα με τον Λέοναρντ Γιανισέφσκι, ιστορικό στο Πανεπιστήμιο Μacquarie της Αυστραλίας, παρότι «υπήρχαν επίσης τα πλοία “Ελληνίς” και “Αυστραλίς”, το “Πατρίς” ήταν το πιο αγαπητό επειδή είχε φέρει τον μεγαλύτερο αριθμό ταξιδιωτών. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1980, περισσότεροι από 200.000 Ελληνες έφτασαν εδώ. Αυτό το πλοίο μετέφερε όλες τις ελπίδες και τα όνειρά τους. Μερικές από αυτές τις ελπίδες και τα όνειρα εκπληρώθηκαν, άλλες όχι. Και όταν το πλοίο έπαψε να υπάρχει, είμαι σίγουρος ότι αρκετοί άνθρωποι είχαν αυτό το αίσθημα της απώλειας, την αίσθηση ότι σε αυτόν τον κόσμο, αυτό το πλοίο δεν υπήρχε πια…».

Στις 14 Δεκεμβρίου 1959 το υπερήφανο σκαρί του «Πατρίς» άνοιξε για πρώτη φορά πανιά από τον Πειραιά, κουβαλώντας χίλιες ανθρώπινες ιστορίες, όνειρα και φόβους με προορισμό τα μακρινά λιμάνια της Αυστραλίας. Για τα επόμενα 20 χρόνια, έκανε διαρκώς αυτό το ταξίδι ανάγκης, ελπίδας και ρήξης με το γνώριμο, ένα πέρασμα που σφράγισε τη μοίρα δεκάδων χιλιάδων ελλήνων μεταναστών. Επτά δεκαετίες αργότερα, το «Πατρίς» επιστρέφει. Οχι ως πλοίο αλλά ως μνήμη από τη σκηνή του Θεάτρου Αγγέλων Βήμα όπου ανεβαίνει από τις 11 Ιανουαρίου η παράσταση «Εφυγες με το “Πατρίς”» βασισμένη στο βιβλίο «Αυστραλία – Δέκα ιστορίες» του Κώστα Κατσάπη. Οι φωνές των επιβατών του ζωντανεύουν μέσα από τις ερμηνείες της Λίλης Τέγου και του Παναγιώτη Μαρίνου, οι οποίοι αφηγούνται σε πρώτο πρόσωπο τη ζωή πριν και μετά το μεγάλο ταξίδι. Ιστορίες αληθινές, ανθρώπινες, σκληρές και τρυφερές, που έγιναν θέατρο ως πράξη σεβασμού και βαθιάς συγκίνησης για τον Ελληνισμό της Αυστραλίας.

«Φόρος και απόδοση τιμής στον Ελληνισμό της Αυστραλίας το έργο και η παράσταση είναι σίγουρα. Γιατί όλοι οι Ελληνες σήμερα, όπου κι αν είμαστε, οφείλουμε να γνωρίζουμε (όσο κι αν κανείς δεν έχει φροντίσει να μας ενημερώσει γι’ αυτό) πόση δύναμη ψυχής, πίστη, μόχθο, πείσμα, επιμονή, υπομονή και φιλότιμο επί πόσες και πολλές σκληρές δεκαετίες έχουν χρειαστεί ώστε να οικοδομηθεί αυτό που σήμερα αποτελεί το θαύμα της Ελληνικής Ομογένειας της Αυστραλίας, το οποίο αναγνωρίζεται από τους πάντες όπου γης. Καθρέφτη για τη σύγχρονη Ελλάδα δεν νομίζω πως αποτελεί όμως. Μάθημα ίσως, ναι. Με τον δικό τους διόλου διδακτικό τρόπο. Μάθημα για ό,τι και για όσα είναι καλό να κρατάμε, για ό,τι και όσα είναι καλό να αποφεύγουμε» αναφέρει μιλώντας στα «ΝΕΑ» η Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου, η οποία επιμελήθηκε το κείμενο, τη σκηνοθεσία και τον εικαστικό χώρο της παράστασης.

Για μια νέα πατρίδαgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Το «Εφυγες με το “Πατρίς”» αποτελεί κομμάτι του αφιερώματος «Αυστραλία: Γοητευτική χώρα – Συγκλονιστικό θέατρο» που παρουσιάζει τη φετινή σεζόν το Αγγέλων Βήμα με έξι σύγχρονα έργα αναγνωρισμένων αυστραλών συγγραφέων. Αυτή η παράσταση δίνει φωνή σε όλους εκείνους τους Ελληνες που έφυγαν για μια νέα πατρίδα, μ’ ένα κομμάτι της χώρας που ταξίδευε στον ωκεανό, χωρίς να ξέρει αν και πότε θα επιστρέψει. «Ηθελα να εκπροσωπεί αυτό το καράβι-σύμβολο όλους τους Ελληνες και όλες τις Ελληνίδες, αλλά, τελικά, για κάθε άνθρωπο κάθε ηλικίας σήμερα: Να εκπροσωπεί το όνειρο και την προσπάθεια να κάνουν εφικτό αυτό που τους παρουσιάζεται ως ανέφικτο. Και να εκπροσωπεί την ατομική τους προσπάθεια να αποδείξουν στον εαυτό τους και στους άλλους πως το “ανέφικτο” δεν είναι παρά μια λέξη. Που, αν της αφαιρέσεις δυο γράμματα, διαψεύδεις αυτούς που σου τη λένε. Γιατί αυτό δεν πίστεψε και για αυτό δεν αγωνίστηκε κάθε συμπατριώτης μας όταν έφυγε με το “Πατρίς” δεκαετίες πριν;» τονίζει η δημιουργός της συγκεκριμένης παραγωγής.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Απέναντι σε ένα έργο που έχει στον πυρήνα του τη μετανάστευση και τις αληθινές ιστορίες, η προσέγγιση δεν θα μπορούσε να είναι αυστηρά δραματουργική. Γι’ αυτό και η Μαργαρίτα Δαλαμάγκα-Καλογήρου παραδέχεται ότι λειτούργησε περισσότερο ως «ερασιτέχνις ψυχοθεραπεύτρια / εξομολόγος». Φρόντισε όμως να αναδείξει τους χαρακτήρες οι οποίοι δεν θεραπεύονται από τη φυγή αλλά δυναμώνουν μέσα από αυτή. Γιατί εδώ η αναχώρηση δεν είναι απώλεια μόνο αλλά και μετάβαση, μια συνειδητή κίνηση προς το άγνωστο που γεννά νέες ταυτότητες και ανοίγει δρόμους. «Για μένα είναι στάση ζωής να πιστεύω πως η “φυγή” είναι κάτι θετικό για την ώρα που γίνεται, γιατί φέρει μαζί της ελπίδα ή ακόμη και αίσθηση λύτρωσης. Δηλαδή, στοιχεία θετικά, ανεξάρτητα αν μία συγκεκριμένη φυγή ενός συγκεκριμένου ανθρώπου, κυριολεκτική ή μεταφορική, θα τον οδηγήσει τελικά σε κατάσταση καλύτερη ή όχι. Επομένως, θα συνδύαζα εύκολα τη φυγή με τον προορισμό, αλλά όχι με το τραύμα» καταλήγει η σκηνοθέτρια της παράστασης.

Τα πρώτα χιόνια του 2026 έπεσαν στην Φλώρινα, ντύνοντάς την στα λευκά και χαρίζοντας μια παραμυθένια εικόνα σε κατοίκους και επισκέπτες.

Η έντονη χιονόπτωση και στα ορεινά κατά τη χθεσινή ημέρα δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τη λειτουργία του Χιονοδρομικού κέντρου Βίγλας-Πισοδερίου ανοίγοντας τις πίστες για τους λάτρεις των χειμερινών σπορ.

Κλειστά θα παραμείνουν τα σχολεία του Δήμου Φλώρινας τη Δευτέρα 12 Ιανουαρίου, με απόφαση του Δημάρχου Φλώρινας Βασίλη Γιαννάκη, λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών (χαμηλές θερμοκρασίες) που επικρατούν στην περιοχή. Επίσης, κλειστά θα παραμείνουν τα ΚΔΑΠ και το ΚΔΑΠ ΜΕΑ του Δήμου Φλώρινας. Οι παιδικοί σταθμοί θα λειτουργήσουν κανονικά.

Δείτε ζωντανή εικόνα από τη Φλώρινα

Μια από τις πιο εντυπωσιακές επιστημονικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών έρχεται στο φως μέσα από αδημοσίευτο έως σήμερα οπτικό υλικό που καταγράφει τη στιγμή της συνάντησης επιστημόνων με ένα νέο, γιγαντιαίο είδος ανακόντα στον Αμαζόνιο. Το υλικό παρουσιάζεται σε νέα σειρά ντοκιμαντέρ του National Geographic και αποτυπώνει την αποστολή που οδήγησε στον εντοπισμό του λεγόμενου βόρειου πράσινου ανακόντα, ενός είδους άγνωστου μέχρι πρότινος στην επιστήμη.

Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν το 2022 στην επικράτεια των ιθαγενών Waorani, στον Αμαζόνιο του Ισημερινού. Στο βίντεο, ο ειδικός στα δηλητήρια φιδιών Bryan Fry και ο ηθοποιός Will Smith, συνοδευόμενοι από ντόπιους οδηγούς, κινούνται με βάρκα σε θολά ποτάμια, όταν εντοπίζουν ένα τεράστιο θηλυκό δείγμα ανακόντα.

Με τη βοήθεια των Waorani, το φίδι ακινητοποιείται προσωρινά ώστε να ληφθεί δείγμα από τα λέπια του για γενετική ανάλυση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Fry, το συγκεκριμένο φίδι είχε μήκος έως και 5,2 μέτρα, επιβεβαιώνοντας τη φήμη των ανακόντα ως των βαρύτερων φιδιών στον κόσμο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αν και δεν είναι δηλητηριώδη, τα ανακόντα σκοτώνουν τη λεία τους με ασφυκτικό σφίξιμο, γεγονός που καθιστά κάθε τέτοια επαφή εξαιρετικά επικίνδυνη.

Δύο διαφορετικά είδη πράσινου ανακόντα

Η γενετική ανάλυση των δειγμάτων αποκάλυψε ότι τα πράσινα ανακόντα δεν αποτελούν ένα ενιαίο είδος, όπως πιστευόταν επί δεκαετίες, αλλά δύο διακριτά, τα οποία χωρίστηκαν εξελικτικά πριν από περίπου 10 εκατομμύρια χρόνια. Η διαφορά στο DNA τους φτάνει το 5,5%, ποσοστό εντυπωσιακά υψηλό, ακόμη και σε σύγκριση με τη γενετική απόσταση ανθρώπων και πιθήκων.

Το νέο βόρειο πράσινο ανακόντα ζει στο βόρειο τμήμα της λεκάνης του Αμαζονίου και παρουσιάζει έντονο διμορφισμό: τα θηλυκά είναι σημαντικά μεγαλύτερα και βαρύτερα από τα αρσενικά. Αυτή η διαφορά έχει κρίσιμες οικολογικές συνέπειες, καθώς τα δύο φύλα τρέφονται με διαφορετική λεία και καταλαμβάνουν διαφορετικές θέσεις στην τροφική αλυσίδα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Περιβαλλοντικές επιπτώσεις και ρύπανση

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περιβαλλοντική διάσταση της ανακάλυψης. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα αρσενικά συγκεντρώνουν πολύ υψηλότερα επίπεδα βαρέων μετάλλων, όπως κάδμιο και μόλυβδο, λόγω της διατροφής τους.

Το εύρημα αυτό λειτουργεί ως έμμεσος δείκτης ρύπανσης, επηρεάζοντας όχι μόνο την άγρια ζωή αλλά και τους ανθρώπινους πληθυσμούς που ζουν και τρέφονται στον Αμαζόνιο.

Η σειρά του National Geographic

Η σειρά Pole to Pole with Will Smith, που κάνει πρεμιέρα στα μέσα Ιανουαρίου, δεν αφηγείται απλώς μια συναρπαστική εξερευνητική ιστορία. Φέρνει στο προσκήνιο το πόσο ελλιπώς γνωστά παραμένουν ακόμη και τα πιο εμβληματικά ζώα του πλανήτη – και πόσο στενά συνδέεται η επιστημονική ανακάλυψη με την προστασία των οικοσυστημάτων και των ανθρώπων που ζουν μέσα σε αυτά.

Γυμνασμένα πόδια και άψογοι κοιλιακοί! Το «σύνθημα» για την άνοιξη (έρχεται, δεν είναι μακριά, παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες) και το καλοκαίρι του 2026 είναι… ξεκινήστε τρελά την άσκηση! Γυμναστείτε καθημερινά, γιατί η μόδα επιτάσσει να βγάλετε τα συγκεκριμένα σημεία του σώματός σας σε κοινή θέα. Οι μεγάλοι οίκοι μόδας με τις υπογραφές των διάσημων σχεδιαστών, έχουν ήδη παρουσιάσει τις προτάσεις τους για τη νέα σεζόν, με το μίνι να είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής! Μίνι και ναι σούπερ μίνι, σαν αυτά που φορούσαν τα top models και οι stars της δεκαετίας του εβδομήντα. Φορέματα που μοιάζουν σαν να φοράς μπλούζες ή πουκαμίσες.

Συνοδεύονται από φλατ, χειροποίητα σανδάλια ή μποτίνια στο χρώμα του δέρματος (η Isabel Marant και ο Hermes έχουν τα καλύτερα) και λιγότερο από ψηλοτάκουνα, εκτός αν είναι οι εκκεντρικές ασημένιες γόβες με τα… πέταλα του Rabanne. Τα χρώματα που επικρατούν είναι το ροζ, το κίτρινο, το έντονο πράσινο, το σοκολά και βέβαια το κόκκινο. Εντονο κόκκινο για κοντά και μακριά φορέματα και sexy bodies. Πραγματικά φοβερά, για πολύ καλλίγραμμες γυναίκες, όπως είναι φυσικό. Το λευκό είναι όπως πάντα ό,τι πιο αγαπημένο για την άνοιξη – καλοκαίρι. Λευκές παντελόνες, κοστούμια, φορέματα τύπου κομπινεζόν και με τεράστιους φιόγκους, μακριές πουκαμίσες πάνω από κλασικά παντελόνια και πολλές φόρμες. Συνοδεύονται από γόβες με δαντέλα, πέδιλα – πλατφόρμες και τσάντες fishnet. Τα αξεσουάρ είναι ογκώδη, με τα τεράστια σκουλαρίκια να πρωταγωνιστούν, όπως και τα γυαλιά τύπου αλεξιπτωτιστή.

Παρακολουθήστε τις τάσεις, ενημερωθείτε, ταξιδέψτε στους υπέροχους, δημιουργικούς, γοητευτικούς δρόμους του fashion world, επιλέξτε όμως αυτά που σας κολακεύουν. Η μόδα τελικά κάνει κύκλους. Ολα επαναλαμβάνονται, ίσως με μια πιο «φρέσκια» ματιά…

Το ξεκίνημα της νέας χρονιάς βρίσκει τη μόδα να τινάζει τη σκόνη των αρχείων της και να κάνει την τελευταία πρόβα στις δημιουργίες της για να πραγματοποιήσει μεγάλες εμφανίσεις στις αίθουσες μουσείων ή και να συνεχίσει τις κινήσεις εντυπωσιασμού με σκοπό το ευρύτερο κοινό να τη δει από άλλη γωνία. Τα αφιερώματα σε ιστορικούς σχεδιαστές μόδας, σε νέους δημιουργούς εικόνας, σε εμβληματικές δεκαετίες, σε επιδραστικές συνεργασίες και στη διαδικασία του χειροποίητου είναι τόσο πολλά, που οι εκθέσεις μόδας γεμίζουν το ημερολόγιο του 2026. Οι περισσότερες από αυτές τις εκθέσεις εξετάζουν τη διασταύρωση μεταξύ μόδας και τέχνης, παρουσιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι δύο αυτές τέχνες αλληλεπιδρούν και αλληλεμπλουτίζονται.

Η βρετανική δεκαετία του 1990

Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την έξοδο της Βρετανίας από την ύφεση, ξεκίνησε μια νέα εποχή αισιοδοξίας, ελευθερίας και εξέγερσης, που εκφράστηκε από μια νέα γενιά δημιουργικών ταλέντων, με έργα που κατήργησαν τις ιεραρχίες και ανανέωσαν τη βρετανική ποπ κουλτούρα. Η έκθεση για τα βρετανικά 90s παρουσιάζεται στην Tate Britain σε επιμέλεια του πρώην διευθυντή της British Vogue Εντουαρντ Ενινφουλ, συγκεντρώνοντας στιγμές δόξας των πρωταγωνιστών εκείνης της εποχής, ανάμεσα στους οποίους οι σχεδιαστές Vivienne Westwood, Alexander McQueen, Hussein Chalayan και οι φωτογραφίες των Corinne Day και David Sims.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι έξι της Αμβέρσας

Το 2026 συμπληρώνονται 40 χρόνια από τότε που έξι σχεδιαστές, όλοι απόφοιτοι της Βασιλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών της Αμβέρσας, νοίκιασαν ένα φορτηγάκι μεταφέροντας τις συλλογές τους στο Λονδίνο για να τις παρουσιάσουν στη διοργάνωση British Designer Show, προάγγελο της Εβδομάδας Μόδας. Το ταξίδι της ομάδας που έγινε γνωστή ως Antwerp 6 εντυπωσίασε αγοραστές και κριτικούς και έστρεψε την προσοχή της βιομηχανίας προς μια πόλη που μέχρι τότε δεν ήταν γνωστή για την παραγωγή μόδας. Οι εικονοκλάστες βέλγοι σχεδιαστές Dirk Bikkembergs, Ann Demeulemeester, Walter Van Beirendonck, Dries van Noten, Dirk Van Saene, Marina Yee παρουσιάζονται στη μεγάλη έκθεση «The Antwerp Six» στο Μουσείο Μόδας MoMu της Αμβέρσας.

Ραντεβού χειροτεχνίας στη Βενετία

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Εναν χρόνο μετά την αποχώρησή του από τις πασαρέλες, ο Dries van Noten (μέλος της ομαδας των 6 της Αμβέρσας) αποκαλύπτει το επόμενο κεφάλαιο της καριέρας του τον ερχόμενο Απρίλιο στη Βενετία. Πρόκειται για το Ιδρυμα Dries van Noten, το οποίο θα στεγάζεται στο Palazzo Pisani Moretta, ένα ιστορικό αρχιτεκτόνημα του 17ου αιώνα. Η νέα πρωτοβουλία του βέλγου σχεδιαστή θα τιμά τη χειροτεχνία ως ζωτική γλώσσα της πολιτιστικής ταυτότητας, συγκεντρώνοντας καταξιωμένους δημιουργούς και ανερχόμενους καλλιτέχνες από τους τομείς της τέχνης, του ντιζάιν, της μόδας, της αρχιτεκτονικής, της γαστρονομίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Φορέσιμα γλυπτά στην Αθήνα

Η σχεδιάστρια Ντενίζ Ελευθερίου επιχειρεί μια συνομιλία σχεδιασμού ενδύματος και τεχνικών πασμαντερί, δημιουργώντας μια σειρά από φορέσιμα γλυπτά, τα οποία παρουσιάζει στην έκθεση «Νημάτων Ενδυμα» (23/1-28/3) στον χώρο της Νηματουργίας Μέντη – Αντωνόπουλος (ΝΗΜΑ) του Μουσείου Μπενάκη, σε επιμέλεια Ναταλίας Μπούρα. Η σχεδιάστρια κατά την επίσκεψή της στο αρχείο του ΝΗΜΑ είδε τα κορδόνια, τις τρέσες και τις πασμαντερί όχι μόνο ως διακοσμητικά στοιχεία ενός ρούχου – όπως δηλαδή τα χρησιμοποίησαν η ελληνική παράδοση και η σύγχρονη μόδα. Η ίδια τα αντιμετωπίζει ως πρώτη ύλη, πειραματίζεται με τις τεχνικές βαφής συνθέτοντας νήματα με δικές της παλέτες για να δημιουργήσει άλλοτε επιφάνειες και άλλοτε όγκους που συνθέτουν σύγχρονα ενδύματα που η φόρμα τους πλησιάζει τη γλυπτική.

Σουρεαλισμός και η μόδα της Elsa Schiaparelli

«Σε δύσκολους καιρούς, η μόδα είναι πάντα εξωφρενική», είναι η φράση της δημιουργού Ελσα Σκιαπαρέλι που υπογραμμίζει την επερχόμενη έκθεση του μουσείου V&A στο Λονδίνο, αφιερωμένη στην πρωτοποριακή σχεδιάστρια της δεκαετίας του 1920. Η Σκιαπαρέλι, ίσως και εξαιτίας των συνεργατικών σχέσεων που ανέπτυξε με τους σουρεαλιστές καλλιτέχνες Σαλβαδόρ Νταλί, Μαν Ρέι, Ζαν Κοκτό, αντιμετώπισε τη μόδα με τόλμη. Η έκθεση «Schiaparelli: Fashion Becomes Art» θα παρουσιάσει την εξαιρετική ιστορία του οίκου χαρτογραφώντας την αφετηρία και το παρόν του. Το φόρεμα – αστακός, που η Ελσα Σκιαπαρέλι συνυπέγραψε με τον Σαλβαδόρ Νταλί, συναντά τις ζωόμορφες σύγχρονες δημιουργίες υψηλής ραπτικής του σημερινού διευθυντή του οίκου Ντάνιελ Ρόουζμπερι.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Queer Style

Αφιερωμένη στον ιδιόμορφο κόσμο του φωτογράφου Tim Walker είναι η έκθεση «Tim Walker’s Fairyland: Love and Legends’» που ανοίγει το φθινόπωρο στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου. Το «Fairyland» είναι μια εξερεύνηση της queer ταυτότητας, της κοινότητας και του έρωτα μέσα από τον φακό του Walker, ο οποίος έγινε γνωστός τη δεκαετία του 1990 με το ιδιαίτερο στυλ φανταστικής φωτογραφίας, εμπνευσμένο από παραμύθια και περιπέτειες, με το οποίο κατέκλυσε τις σελίδες των περιοδικών μόδας.

Ποπ πορτρέτα με έμπνευση τον Αμαζόνιο

Ο νεαρός βραζιλιάνος φωτογράφος Rafael Pavarotti παρουσιάζει τη δύναμη του χρώματος, αντλώντας έμπνευση από την ανατροφή του στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου για να δημιουργήσει τις εντυπωσιακές του εικόνες, που έχουν κοσμήσει τις σελίδες των μεγαλύτερων περιοδικών μόδας και έχουν χρησιμοποιηθεί σε καμπάνιες μεγάλων οίκων. Η έκθεση «Color Power. Rafael Pavarotti» στο Μουσείο Διακοσμητικών Τεχνών στο Παρίσι συγκεντρώνει περισσότερες από 200 από τις συναρπαστικές του εικόνες. Ανάμεσά τους και τα πορτρέτα των πρωταγωνιστών της σύγχρονης ποπ κουλτούρας Ριάνα, Χάρι Στάιλς και Μπιονσέ.

Σώματα της μόδας ως έργα τέχνης

Η ετήσια ανοιξιάτικη έκθεση του Costume Institute της Νέας Υόρκης θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά στις νέες, εκτενείς αίθουσες του Met. Με τίτλο «Costume Art», θα εξερευνήσει τους ποικίλους τρόπους με τους οποίους τα ρούχα επηρεάζουν το σώμα. Συνδυάζοντας αντικείμενα και έργα τέχνης από τις ευρύτερες συλλογές του Met με ενδύματα από το Costume Institute, η έκθεση θα εστιάσει σε αυτή τη διαισθητική συμβίωση, οργανωμένη σε μια σειρά «θεματικών σωματότυπων».

Η πανκ ενέργεια της Vivienne Westwood

Το βρετανικό Bowes Museum τιμά το όραμα και το ανατρεπτικό στυλ της Vivienne Westwood, εστιάζοντας σε μια περίοδο είκοσι ετών, από τα 80s έως τα πρώτα χρόνια του 2000, στην έκθεση «Vivienne Westwood: Rebel – Storyteller – Visionary». Το υλικό της έκθεσης δίνει έμφαση σε δημιουργίες της Westwood που τονίζουν την εξαιρετική πορεία της, ακολουθώντας την επαναστατική ενέργεια του πανκ από την πρώιμη συνεργασία της με τον Malcolm McLaren έως το προσωπικό της επίτευγμα: την επανεφεύρεση της ιστορικής ενδυμασίας και της υψηλής ραπτικής στις δεκαετίες του 1980 και του 1990.

Οι πτυχώσεις της Madame Grès

Η διάσημη γαλλίδα σχεδιάστρια μόδας και ενδυματολόγος Madame Grès (Alyx Grès) θα είναι το θέμα της έκθεσης στο Μουσείο Διακοσμητικών Τεχνών του Βερολίνου «Many Shades of Grès». Με ιδιαίτερη έμφαση στα ρούχα από τη δεκαετία του 1960 έως τη δεκαετία του 1980, η έκθεση προβάλλει το εκλεπτυσμένο σύμπαν μιας δημιουργού η οποία εμπνεύστηκε από τις πτυχώσεις των ενδυμάτων της αρχαιοελληνικής γλυπτικής για να δουλέψει τις δημιουργίες της, φτιαγμένες πάνω στην κούκλα ραπτικής. Η κατασκευή των ρούχων με την εξειδικευμένη τεχνική του ντραπέ (πτυχωτού υφάσματος) που εφάρμοσε έκανε τη Madame Grès μία από τις πιο επιτυχημένες και επιδραστικές δημιουργούς στην υψηλή ραπτική του 20ού αιώνα.

Η επιστροφή του Helmut Lang στη Βιέννη

Το MAK – Μουσείο Εφαρμοσμένων Τεχνών της Βιέννης επαναφέρει τη συζήτηση γύρω από το έργο και το αποτύπωμα του αυστριακού ντιζάινερ Helmut Lang που διαμόρφωσε τη μίνιμαλ αισθητική των 90s. Στην έκθεση «Helmut Lang. Séance de Travail 1986-2005 / Excerpts from the MAK Helmut Lang Archive» προβάλλει έως τον Μάιο τα παρασκήνια της σχεδιαστικής σκέψης του, τη διεργασία γύρω από την ετοιμασία, καταγραφή, παρουσίαση, επικοινωνία των ανδρικών και γυναικείων συλλογών του, εστιάζοντας στην ανατρεπτική του προσέγγιση.

Στο Παρίσι του Alaïa και του Dior

Στη διάρκεια της καριέρας του, ο Azzedine Alaïa παρέμεινε σιωπηλός μάρτυρας της εντύπωσης που του είχαν προκαλέσει τα κοστούμια και τα παλτά, τα κοντά και μακριά φορέματα του Christian Dior, όταν τη δεκαετία του 1950 ως νεαρός μαθητευόμενος μοιραζόταν με τον Dior την προτίμηση για τονισμένη μέση, σμιλεμένους ώμους, καμπυλόσχημους γοφούς και τις φούστες με όγκο. Τους ένωνε επίσης η κοινή κληρονομιά των εκλεπτυσμένων υφασμάτων και χρωμάτων, όπως η κατάχρηση όλων των αποχρώσεων του μαύρου και του γκρι, που μετέτρεπαν τα φορέματα σε διαχρονικές δηλώσεις κομψότητας. Ο Alaïa ήταν επίσης ένας εμπνευσμένος συλλέκτης αποκτώντας περισσότερα από 500 σχέδια του Christian Dior, τα οποία σήμερα παρουσιάζονται σε διάλογο με δημιουργίες του ίδιου στην έκθεση «Azzedine Alaïa and Christian Dior. Two masters of haute couture» στο Fondation Alaïa στο Παρίσι.

Με τον θάνατο του Ρομπέρ Μπαντεντέρ (Robert Badinter) τον Φεβρουάριο του 2024 η Γαλλία έχασε μια εμβληματική μορφή του δημόσιου βίου των τελευταίων 50 ετών. Ο Ρομπέρ Μπαντεντέρ υπήρξε μαχόμενος δικηγόρος, διαπρεπής νομικός και καθηγητής Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Paris 1 Panthéon – Sorbonne. Χρημάτισε υπουργός Δικαιοσύνης στην πρώτη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Φρανσουά Μιτεράν (1981-1986), πρόεδρος στο Συνταγματικό Δικαστήριο (1986-1995) και γερουσιαστής (1995-2011). Συμπορεύτηκε πάντοτε με τους σοσιαλιστές.

Το όνομά του συνδέθηκε για πάντα με την κατάργηση της θανατικής ποινής στη Γαλλία το 1981 (από τις τελευταίες δυτικοευρωπαϊκές χώρες που την κατήργησαν). Αυτή υπήρξε η κορυφαία του μάχη και νίκη στην πολιτική του σταδιοδρομία. Μάχη σκληρή, που του στοίχισε πολεμικές και χλευασμούς, αλλά που την κέρδισε. Εχει όμως και άλλες σημαντικότατες νίκες στο ενεργητικό του, αφού κατήργησε την ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας το 1982 υπερβαίνοντας ισχυρές προκαταλήψεις της κοινωνίας. Ύψωσε το ηθικό του ανάστημα και στρατεύτηκε διά βίου σε υποθέσεις, όπως η καταπολέμηση του αντισημιτισμού και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Στις μεγάλες δίκες των Ναζί εγκληματιών που έλαβαν χώρα στη Γαλλία στα τέλη της δεκαετίας του ’80 (όπως η πολύκροτη δίκη του Κλάους Μπάρμπι, «του δημίου της Λυών»), εκείνος φρόντισε να κινηματογραφηθεί η δίκη και να διασωθεί ο λόγος των μαρτύρων κατηγορίας.

Θα τον θυμόμαστε πάντα ως παθιασμένο υπέρμαχο των δικαιωμάτων του ανθρώπου να δίνει μάχες εναντίον των διακρίσεων, του αντισημιτισμού, της άρνησης του Ολοκαυτώματος που ήταν ηχηρή στη δεκαετία του ’80 στη Γαλλία. Ο Μπαντεντέρ έλεγε: «Η Γαλλία δεν είναι η χώρα των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Είναι η χώρα της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου». Κι ο προσωπικός του ορισμός του ουμανισμού ήταν: «Ο ουμανισμός είναι η πεποίθηση ότι τίποτε δεν αξίζει περισσότερο από τη ζωή ενός ανθρώπινου όντος». Για την τεράστια προσφορά του, την 9η Οκτωβρίου του 2025 – επέτειο της ημέρας κατά την οποία το 1981 τέθηκε σε ισχύ ο νόμος της κατάργησης της θανατικής ποινής –, ο Μπαντεντέρ «εισήλθε» με προεδρική απόφαση στο Πάνθεον, του απονεμήθηκε δηλαδή η ύψιστη τιμή που απονέμει «Στους μεγάλους άνδρες. Η πατρίς ευγνωμονούσα» (τώρα πλέον και σε ξεχωριστές γυναίκες, όπως η Σιμόν Βέιλ). Τα οστά του παρέμειναν στο κοιμητήριο του Bagneux, ενώ το μνήμα του στο Πάνθεον περιέχει το χειρόγραφο της περίφημης αγόρευσής του για την κατάργηση της θανατικής ποινής, κάποια άλλα χειρόγραφα και την τήβεννό του.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η επίσημη τελετή έλαβε χώρα στο επιβλητικό κτίριο της παλαιάς βασιλικής, που είναι ναός της δημοκρατίας, αλλά και στην πλατεία μπροστά από το Πάνθεον. Ο μουσικός Julien Clerc ερμήνευσε το περίφημο τραγούδι του «L’ assassin assassiné» (Ο δολοφονημένος δολοφόνος), το οποίο έγραψε το 1980 εμπνευσμένος από την αγόρευση του Μπαντεντέρ σε μια δίκη το 1977. Αυτή η εκτέλεση του καταδικασμένου εις θάνατον, στην οποία ο Μπαντεντέρ παρέστη ως δικηγόρος του, τον σημάδεψε για πάντα. Από τότε εργάστηκε με πάθος γι’ αυτό το ζήτημα που θεωρούσε υψίστης σημασίας. Μόλις ανέλαβε τα καθήκοντα του υπουργού Δικαιοσύνης τον Ιούνιο του 1981, συνέταξε και παρουσίασε σχετικό νομοσχέδιο προς ψήφιση από τη Βουλή. Στη σχετική του μνημειώδη αγόρευση για την ψήφιση του νομοσχεδίου, θύμισε πως ήδη από το 1791 στην πρώτη Συντακτική Εθνοσυνέλευση είχε τεθεί το ζήτημα.

Το 1848 ο Βίκτωρ Ουγκώ είχε υποστηρίξει πως «η θανατική ποινή είναι το ειδικό και αιώνιο χαρακτηριστικό της βαρβαρότητος». Το 1957 ο Αλμπέρ Καμί έγραφε: «Και τι άλλο είναι η θανατική ποινή αν όχι το πλέον προμελετημένο από όλα τα εγκλήματα, με το οποίο κανένα δεν είναι συγκρίσιμο;». Ομως ο δρόμος υπήρξε τόσο μακρύς… Ο πρόεδρος Μιτεράν επιθυμούσε την κατάργηση, το είχε μάλιστα υποσχεθεί στην προεκλογική του εκστρατεία. Ηξερε ότι ο Ρομπέρ Μπαντεντέρ θα ήταν ο καλύτερος υπέρμαχος της υπόθεσης. Οταν πλέον ψηφίστηκε το νομοσχέδιό του, ο Μπαντεντέρ μπόρεσε να δηλώσει: «Η Δικαιοσύνη δεν δολοφονεί πλέον στη Γαλλία…».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η καταγωγή και το τραύμαgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ο Μπαντεντέρ υπήρξε εγγόνι και παιδί μεταναστών. Θυμίζω πως στη δεκαετία του ’20 η Γαλλία ήταν μια ιδανική χώρα υποδοχής μεταναστών. Στάθηκε καταφύγιο για τους επιζήσαντες της αρμενικής γενοκτονίας, για τους Ιταλούς που ήθελαν να γλιτώσουν από τον φασισμό και για τους κυνηγημένους από τα πογκρόμ Εβραίους της Ρωσίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας. Στη Yiddishland, την περιοχή της Κεντρικής Ευρώπης που εκτεινόταν καθέτως από τις βαλτικές χώρες ως τον Εύξεινο Πόντο και βρισκόταν ανάμεσα στη Γερμανία και τη Ρωσία, και η οποία υπήρξε λίκνο των Ασκενάζι, ζούσαν πριν από το 1940 11.000.000 άνθρωποι εβραϊκής καταγωγής. Παροιμιώδης ήταν η έκφρασή τους «Heureux comme un Juif en France», «Ευτυχισμένος σαν Εβραίος στη Γαλλία», εφόσον οι Εβραίοι στη Γαλλία ήταν ίσοι πολίτες με όλα τα δικαιώματα από το 1791. Μ’ αυτό το όραμα έφτασαν χιλιάδες «ανατολικοί» Εβραίοι στη Γαλλία τότε ως μετανάστες. Η γλώσσα τους ήταν τα γίντις και οι «Ισραηλίτες» της Γαλλίας δεν τους είδαν με καλό μάτι (ο όρος σήμαινε πως ήσαν πρωτίστως Γάλλοι με ιουδαϊκό θρήσκευμα). Μεταξύ αυτών έφτασαν οι παππούδες του Μπαντεντέρ και οι γονείς του, που είχαν γεννηθεί στη Βεσσαραβία, τη σημερινή Μολδαβία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Η ζωή δεν ήταν εύκολη, αλλά η γενιά των γονιών τα πήγε πολύ καλύτερα. Η μητέρα απέκτησε δίπλωμα Γυμνασίου από τη δημόσια εκπαίδευση, τον σπουδαιότερο μοχλό της ενσωμάτωσης, κι έγινε γαλλόφωνη. Οι γονείς, ο Σιμόν και η Σαρλότ, παντρεύτηκαν από έρωτα το 1923 και το 1928 απέκτησαν τη γαλλική ιθαγένεια. Την ίδια χρονιά γεννήθηκε ο Ρομπέρ από γονείς «Γάλλους λίγων εβδομάδων». Η επιχείρηση με τις γούνες πήγαινε πολύ καλά, τα καλοκαίρια νοίκιαζαν σπίτι στη Βρετάνη ή στη Νορμανδία. Η ζωή έμοιαζε να τους χαμογελάει…

Αλλά η Κατοχή άλλαξε τα πάντα. Οι γονείς αγωνιούν για τα αντισημιτικά μέτρα της δωσίλογης κυβέρνησης του Βισί κι αναρωτιούνται πού να βρουν καταφύγιο. Η γιαγιά Ιντίς δεν τολμά να βγει από το σπίτι, έχουν ξυπνήσει οι φόβοι του γκέτο. Ο πατέρας φεύγει πρώτος για τη Λυών, πρωτεύουσα της Αντίστασης στην «ελεύθερη ζώνη». Στη Λυών, στις 9 Φεβρουαρίου του 1943, ο Σιμόν συλλαμβάνεται και κρατείται με πολλούς άλλους σε μπλόκο που έκανε η Γκεστάπο στο κτίριο όπου έχει τα γραφεία της η Ενωση των Ισραηλιτών. Τις διαταγές τις έχει δώσει ο Κλάους Μπάρμπι. Ο μικρός Ρομπέρ τρέχει στο εν λόγω κτίριο να δει τον πατέρα, αλλά ξαναφεύγει τρέχοντας όταν ο φρουρός ζητάει την ταυτότητά του, γλιτώνοντας τη σύλληψή του. Ο Σιμόν εκτοπίστηκε κι εξοντώθηκε στο στρατόπεδο του Σόμπιμπορ το 1943. Η αναμονή του πατέρα, μέχρι την τελική βεβαιότητα ότι δεν θα επέστρεφε ποτέ, στοίχειωσε τα εφηβικά χρόνια του μικρού Ρομπέρ. Το τραγικό γεγονός τον σημάδεψε και το τραύμα στάθηκε ιδρυτικό για την προσωπικότητά του. Ο νεαρός έφηβος είχε οδυνηρά ενηλικιωθεί: «Δεν ήμουν πια ένα αγόρι ύστερα από αυτή τη δοκιμασία, ήμουν πλέον άνδρας».

Η σύζυγός του, η φιλόσοφος Ελιζαμπέτ Μπαντεντέρ, μελετήτρια του Διαφωτισμού και φεμινίστρια, είπε: «Πιστεύω πως η σημαντικότερη πηγή των αγώνων του Ρομπέρ υπήρξε η εφηβεία του. Ολη του τη ζωή παρέμεινε αυτός ο νεαρός ο κομμένος στα δύο, ο κατασπαραγμένος». Ο Μπαντεντέρ αφιέρωσε ένα βιβλίο στη γιαγιά του που λάτρεψε («Idiss», 2018) και που πέθανε στο Παρίσι το 1942. Η φωτογραφία της Ιντίς είναι στην αφετηρία της εξαιρετικής Εκθεσης της αφιερωμένης στον Μπαντεντέρ στο Πάνθεον (ως τις 8 Μαρτίου 2026, επιμελητής Eric Fottorino).

Η Οντέτ Βαρών – Βασάρ είναι ιστορικός και συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του βιβλίου «Η ανάδυση μιας δύσκολης μνήμης. Κείμενα για τη γενοκτονία των Εβραίων», Εστία, 2013. Υπό έκδοση «Η αποτύπωση του άφατου. Μνήμη και λόγος για τα στρατόπεδα»

Αντιμέτωπη με το δίλημμα πώς να σταματήσει έναν σύμμαχο που συμπεριφέρεται ως αντίπαλος βρίσκεται η Ευρώπη. Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να αρπάξει – «εξαγοράζοντας» ή διά της βίας – τη Γροιλανδία έχει σημάνει κατάσταση συναγερμού στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αναγκάζοντας ηγέτες, διπλωμάτες και στρατιωτικούς να εξετάζουν σενάρια που μέχρι πρόσφατα θα θεωρούνταν εξωπραγματικά ή αστεία. Καθώς η Ουάσιγκτον διατυπώνει ανοιχτά την πρόθεση να επαναχαράξει τον χάρτη της Αρκτικής, η Ευρώπη επιχειρεί να βρει τα όρια της δικής της ισχύος πριν να είναι αργά.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες μ’ ένα σύνθετο παζλ αποτροπής κι όπως δήλωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας η ΕΕ έχει συζητήσει μια πιθανή απάντηση. Διπλωμάτες, αξιωματούχοι και ειδικοί του ΝΑΤΟ περιγράφουν ένα σκηνικό αβεβαιότητας, όπου η Ευρώπη αναγκάζεται να σκεφτεί και να σχεδιάσει κινήσεις που δεν είχε ποτέ φανταστεί απέναντι σε έναν αμερικανό πρόεδρο. Μέσα από τις συζητήσεις τους προκύπτουν όπως ανέφερε το Politico τέσσερις βασικές στρατηγικές επιλογές.

Πρώτη και ίσως ταχύτερη επιλογή είναι η εύρεση συμβιβασμού, δηλαδή η διαπραγμάτευση μιας λύσης που θα επιτρέψει στον Τραμπ να παρουσιάσει μια «νίκη» στις ΗΠΑ, δίχως η Δανία και η Γροιλανδία να θυσιάσουν την κυριαρχία τους. Ενας πρώην ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ εκτιμά ότι η συμμαχία θα μπορούσε να παίξει ρόλο διαμεσολαβητή, όπως έχει κάνει στο παρελθόν σε περιφερειακές διαμάχες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Παράλληλα, οι σύμμαχοι εξετάζουν τρόπους ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική: αύξηση αμυντικών δαπανών, περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις και πιθανή δημιουργία ενός «Φρουρού της Αρκτικής», κατά το πρότυπο άλλων περιφερειακών αναπτυγμάτων του ΝΑΤΟ. Τέτοια βήματα θα μπορούσαν να καθησυχάσουν την Ουάσιγκτον σχετικά με την ασφάλεια του νησιού, περιορίζοντας την πίεση για μονομερή ενέργεια.

Η δεύτερη στρατηγική αφορά την αντιστάθμιση της αμερικανικής επιρροής μέσω οικονομικών κινήτρων. Η κυβέρνηση Τραμπ στηρίζει την ιδέα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, υπονοώντας ότι το νησί θα επωφεληθεί από αμερικανικές επενδύσεις. Για να αποδυναμώσουν αυτό το αφήγημα, η ΕΕ και η Δανία επιχειρούν να προσφέρουν πιο ελκυστικές προοπτικές: οι Βρυξέλλες προτείνουν σχεδόν διπλασιασμό των δαπανών για τη Γροιλανδία από το 2028, φθάνοντας τα 530 εκατ. ευρώ, ενώ το νησί θα μπορεί να διεκδικήσει επιπλέον χρηματοδοτήσεις για απομακρυσμένες περιοχές. Η νέα έμφαση σε επενδύσεις σε ορυκτούς πόρους και υποδομές μπορεί να πείσει τους Γροιλανδούς ότι η Ευρώπη μπορεί να τους προσφέρει ένα βιώσιμο μέλλον χωρίς την αμερικανική κηδεμονία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Τρίτη επιλογή θεωρείται η άσκηση πιέσεων στην Ουάσιγκτον μέσω του Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού (ACI) του ισχυρού εμπορικού όπλου της ΕΕ. Με εξαγωγές άνω των 600 δισ. ευρώ προς τις ΗΠΑ, η Ενωση διαθέτει σημαντική διαπραγματευτική δύναμη. Αν ο Τραμπ συνεχίσει την επιθετική εμπορική πολιτική ή χρησιμοποιήσει οικονομική πίεση για τη Γροιλανδία, οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν να απαντήσουν με στοχευμένα μέτρα. Η αμφιβολία, ωστόσο, παραμένει: θα πιστέψει ο Λευκός Οίκος ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να τα εφαρμόσει;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η τέταρτη και πιο ριψοκίνδυνη επιλογή αφορά την ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία. Εάν η Δανία ζητήσει στήριξη, δυνάμεις από Γαλλία ή Γερμανία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά ως δύναμη εμπλοκής πρώτης γραμμής (την τακτική tripwire κατά την οποία ομάδες ανθρώπων αποτελούν φυσικό εμπόδιο όπως στην πλατεία Τιενανμέν) που θα καθιστούσε κάθε αμερικανική στρατιωτική κίνηση εξαιρετικά επικίνδυνη.

Αν και τέτοια δύναμη δεν θα μπορούσε να αναχαιτίσει μια πλήρη αμερικανική εισβολή, θα αύξανε σημαντικά το πολιτικό κόστος και θα μπορούσε να έχει σημαντικές ανθρώπινες απώλειες.

Η υιοθέτηση του ευρώ από τη Βουλγαρία την 1η Ιανουαρίου 2026 αναδιαμορφώνει τον επενδυτικό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Για πρώτη φορά, η βουλγαρική χρηματιστηριακή αγορά γίνεται πλήρως προσβάσιμη στους Ευρωπαίους επενδυτές χωρίς συναλλαγματικό κίνδυνο, καθώς οι συναλλαγές πραγματοποιούνται πλέον σε ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή προσδίδει νέα δυναμική σε ένα μικρό αλλά αναπτυσσόμενο χρηματιστήριο, που συνδυάζει χαρακτηριστικά αναδυόμενης αγοράς με την ασφάλεια του ενιαίου νομίσματος.

Ο δείκτης SOFIX και η νέα εικόνα της αγοράς

Κεντρικό σημείο αναφοράς αποτελεί ο δείκτης SOFIX, ο οποίος περιλαμβάνει τις 15 πιο ρευστές εισηγμένες εταιρείες της χώρας. Ο δείκτης κυριαρχείται από χρηματοοικονομικές, φαρμακευτικές, τεχνολογικές και εταιρείες ακινήτων, αντικατοπτρίζοντας τη δομή της βουλγαρικής οικονομίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Πολλές από τις εταιρείες αυτές ήταν ήδη γνωστές στους διεθνείς επενδυτές, καθώς διαπραγματεύονταν και σε άλλα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Πλέον, όμως, είναι προσβάσιμες απευθείας μέσω της αγοράς της Σόφιας και σύγχρονων ψηφιακών brokers.

Εντυπωσιακή άνοδος μετά την ένταξη στο ευρώ

Η αντίδραση της αγοράς μετά την είσοδο στη ζώνη του ευρώ υπήρξε εντυπωσιακή. Από την αρχή του έτους, ο SOFIX καταγράφει άνοδο άνω του 11,5%, όταν ο EuroStoxx 50 κινείται περίπου στο 3%.

Η εικόνα αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι οι επενδυτές αναζητούν αποδόσεις σε λιγότερο ώριμες ευρωπαϊκές αγορές, με προοπτικές υψηλότερης ανάπτυξης. Ενδεικτικά, η ίδια η Bulgaria Stock Exchange συγκαταλέγεται στις μετοχές με τη μεγαλύτερη άνοδο από την ένταξη στο ευρώ, αν και δεν έχει τη βαρύτερη συμμετοχή στον δείκτη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Οι πρωταγωνιστές του SOFIX

Τη μεγαλύτερη στάθμιση στον δείκτη διατηρεί η φαρμακευτική Sopharma, με ποσοστό άνω του 16%, λειτουργώντας ως βασικός πυλώνας της αγοράς. Στον τεχνολογικό κλάδο ξεχωρίζει η Shelly Group, που δραστηριοποιείται στα συστήματα «έξυπνου σπιτιού» και ενεργειακής απόδοσης και είναι εισηγμένη και στη γερμανική αγορά, γεγονός που αυξάνει την προβολή της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο χρηματοοικονομικός τομέας, με εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, ασφαλιστικές και τράπεζες, έχει επίσης ισχυρή παρουσία. Ο κλάδος ακινήτων συμπληρώνει τη σύνθεση του δείκτη, αν και με περιορισμένο όγκο συναλλαγών.

Προκλήσεις και επενδυτικά εργαλεία

Η χαμηλή ρευστότητα παραμένει το βασικό μειονέκτημα της βουλγαρικής αγοράς. Ο μικρός όγκος συναλλαγών και η περιορισμένη συμμετοχή διεθνών επενδυτών δυσκολεύουν τη δημιουργία μεγάλων θέσεων χωρίς επίδραση στις τιμές.

Τα επενδυτικά οχήματα είναι επίσης περιορισμένα. Το Expat Bulgaria SOFIX UCITS ETF αποτελεί ένα από τα λίγα εργαλεία που προσφέρουν πλήρη έκθεση στην αγορά, με υψηλή συγκέντρωση στις βασικές μετοχές του δείκτη και αξιόλογες ιστορικές αποδόσεις, αλλά και με τους κινδύνους μιας μικρής αγοράς.

Διευκόλυνση πρόσβασης στις κεφαλαιαγορές

Η υιοθέτηση του ευρώ αναμένεται να ενισχύσει την πρόσβαση των βουλγαρικών επιχειρήσεων στην αγορά ομολόγων. Η κατάργηση του νομισματικού κινδύνου και η βελτίωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης –με τη χώρα να διαθέτει πλέον επενδυτική βαθμίδα συγκρίσιμη με της Ελλάδας– ανοίγουν τον δρόμο για θεσμικούς επενδυτές που έως τώρα απέφευγαν τη Σόφια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Περιφερειακό πλαίσιο και προοπτικές

Παρά τη θετική δυναμική της Βουλγαρίας, η Πολωνία εξακολουθεί να αποτελεί τον κύριο πόλο έλξης επενδύσεων στην Ανατολική Ευρώπη, απορροφώντας το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων των περιφερειακών funds.

Η βουλγαρική αγορά λειτουργεί προς το παρόν ως συμπληρωματική επιλογή για επενδυτές με αυξημένη ανοχή ρίσκου, που επιδιώκουν υπεραπόδοση σε πρώιμο στάδιο.

Σύμφωνα με αναλυτές, η είσοδος της Βουλγαρίας στη ζώνη του ευρώ μετατρέπει τη χρηματιστηριακή της αγορά σε ένα νέο πεδίο ευκαιριών χωρίς συναλλαγματικό ρίσκο. Ωστόσο, απαιτείται προσεκτική προσέγγιση, λόγω χαμηλής ρευστότητας και περιορισμένων επιλογών, καθώς απευθύνεται κυρίως σε επενδυτές που γνωρίζουν και αποδέχονται τα χαρακτηριστικά μιας ευρωπαϊκής αναδυόμενης αγοράς.

Μια προσπάθεια να εξοπλιστεί μια πτέρυγα των φυλακών Μαλανδρίνου με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας στο κομμάτι των τηλεπικοινωνιών κατάφεραν να περιορίσουν οι Αρχές των φυλακών.

Όπως έγινε γνωστό, ένας συγγενής κρατουμένου επιχείρησε να περάσει μία τηλεόραση 40 ιντσών στις φυλακές. Λόγω μεγέθους, δεν θα μπορούσε να περάσει από τον έλεγχο στο X-ray μηχάνημα των φυλακών, κάτι που προφανώς είχαν υπολογίσει αυτοί που κανόνισαν τη μεταφορά.

Την έκαναν «φύλλο και φτερό»googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ωστόσο, οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι διέκριναν ύποπτες κινήσεις και έτσι αποφάσισαν να ελέγξουν την τηλεόραση με διαφορετικό τρόπο: Ανοίγοντας το εσωτερικό της.

Όπως φαίνεται και στις εικόνες που εξασφάλισε το MEGA, εντός της τηλεόρασης είχαν τοποθετηθεί επιμελώς 22 κινητά τηλέφωνα, 11 φορτιστές, 5 ακουστικά.

Το άτομο που προσπάθησε να περάσει την τηλεόραση συνελήφθη.

Η αγορά εργασίας των Ηνωμένων Πολιτειών συνεχίζει να αντιστέκεται στο ενδεχόμενο μιας απότομης ύφεσης, παρά τη σαφή επιβράδυνση που καταγράφεται τους τελευταίους μήνες. Τα επίσημα στοιχεία για τον Δεκέμβριο δείχνουν ότι η δημιουργία νέων θέσεων παραμένει υποτονική, ωστόσο η ανεργία υποχώρησε εκ νέου, απομακρύνοντας –έστω προσωρινά– τους φόβους για επικείμενη κρίση στην αμερικανική οικονομία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Υπηρεσία Στατιστικής Εργασίας των ΗΠΑ (BLS), τον Δεκέμβριο δημιουργήθηκαν 50.000 νέες μη αγροτικές θέσεις εργασίας, αριθμός χαμηλότερος από τις 66.000 που ανέμενε η αγορά και ελαφρώς κάτω από τα αναθεωρημένα στοιχεία του Νοεμβρίου. Οι αναθεωρήσεις προηγούμενων μηνών επιβεβαιώνουν ότι η δυναμική της απασχόλησης έχει εξασθενήσει σημαντικά σε σχέση με τα πρώτα μεταπανδημικά χρόνια, όταν οι μηνιαίες προσλήψεις ξεπερνούσαν συχνά τις 200.000.

Το πιο κρίσιμο στοιχείο της έκθεσης αφορά το ποσοστό ανεργίας, το οποίο υποχώρησε στο 4,4%, χαμηλότερα τόσο από τις εκτιμήσεις όσο και από το 4,6% του Νοεμβρίου. Η προηγούμενη άνοδος είχε φέρει τον δείκτη κοντά στον λεγόμενο «Νόμο του Σαμ», έναν άτυπο αλλά ευρέως παρακολουθούμενο δείκτη που συχνά προαναγγέλλει ύφεση. Η νέα αποκλιμάκωση, έστω και οριακή, λειτούργησε καθησυχαστικά για τις αγορές.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η πτώση της ανεργίας αποδίδεται κυρίως στα στοιχεία της έρευνας νοικοκυριών, όπου καταγράφηκε αύξηση 232.000 απασχολούμενων, η οποία υπερκάλυψε τη μείωση του εργατικού δυναμικού και την περαιτέρω υποχώρηση του ποσοστού συμμετοχής. Αναλυτές σημειώνουν ότι τα προηγούμενα δεδομένα είχαν επηρεαστεί από το παρατεταμένο κλείσιμο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και τις καθυστερημένες επιστροφές υπαλλήλων, κατάσταση που πλέον φαίνεται να εξομαλύνεται.

Μικτή εικόνα στους κλάδους

Η εικόνα ανά κλάδο παραμένει μικτή. Ο δημόσιος τομέας κατέγραψε ήπια αύξηση θέσεων, κυρίως σε τοπικό επίπεδο, ανακτώντας μεγάλο μέρος των απωλειών των προηγούμενων μηνών. Αντίθετα, ο ιδιωτικός τομέας εμφάνισε περαιτέρω επιβράδυνση, με χαμηλότερες προσλήψεις στην υγεία και τις κοινωνικές υπηρεσίες, απώλειες στην κατασκευή –εν μέρει λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών– και συνεχιζόμενη συρρίκνωση στο λιανεμπόριο και τη μεταποίηση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο μόνος τομέας που ξεχώρισε θετικά ήταν αυτός της εστίασης και του τουρισμού, καταγράφοντας αισθητή αύξηση της απασχόλησης. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι η ζήτηση για υπηρεσίες αναψυχής παραμένει ισχυρή, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις και τη συγκρατημένη καταναλωτική δαπάνη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Αναμονή στη Fed και προοπτικές για το 2026

Για τις αγορές, το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: τα στοιχεία ενισχύουν την εκτίμηση ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) θα διατηρήσει στάση αναμονής στη συνεδρίαση του Ιανουαρίου, παγώνοντας τις μειώσεις επιτοκίων. Ήδη οι πιθανότητες νέας άμεσης μείωσης είχαν περιοριστεί, ενώ πλέον οι επενδυτές μεταθέτουν το ενδεχόμενο χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής προς το δεύτερο τρίμηνο του έτους, σε ένα διχασμένο επιτελείο της Fed.

Η συνολική εικόνα στο τέλος του 2025 είναι αυτή μιας αγοράς εργασίας πιο εύθραυστης, αλλά όχι διαλυμένης. Παρά την αδύναμη δημιουργία νέων θέσεων, οι εργοδότες εξακολουθούν να αποφεύγουν μαζικές απολύσεις, λειτουργώντας ως ανάχωμα σε μια απότομη αύξηση της ανεργίας.

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι το 2026 ενδέχεται να είναι χρονιά περιορισμένων ευκαιριών απασχόλησης και πιο ήπιων αυξήσεων μισθών, εξέλιξη που μπορεί να εντείνει τις κοινωνικές και πολιτικές πιέσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συνήθως δεν τους βλέπουμε στη σκηνή ούτε αναγνωρίζουμε εύκολα τα πρόσωπά τους. Ωστόσο, υποδύονται ρόλους και οι φωνές τους μάς ακολουθούν στην καθημερινότητά μας από το σουπερμάρκετ και κάποια τηλεφωνική εξυπηρέτηση πελατών έως τις σειρές που βλέπουμε και τα διαφημιστικά σποτάκια που εμφανίζονται στο κινητό, χωρίς όμως να το αντιλαμβανόμαστε. Σε μια εποχή εικόνας, οι ηθοποιοί φωνής είναι οι αόρατοι πρωταγωνιστές της οθόνης και του ραδιοφώνου, αυτοί που κλεισμένοι σ’ ένα στούντιο ηχογράφησης δίνουν ζωή σ’ έναν χαρακτήρα. Πίσω από φράσεις τους που μας συγκινούν ή μας κάνουν να γελάμε, κρύβεται μια τέχνη απαιτητική, συχνά υποτιμημένη, αλλά απολύτως καθοριστική για την εμπειρία του κοινού.

«Υπάρχουν δύο πεδία με τα οποία καταπιάνονται οι ηθοποιοί φωνής. Το πρώτο είναι η υποκριτική φωνής, η διαδικασία δηλαδή τού να δώσω φωνή σε έναν ρόλο, σ’ έναν χαρακτήρα κινουμένων σχεδίων, σε μια μεταγλώττιση ταινίας ή σ’ ένα video game. Το δεύτερο είναι η εκφώνηση όπου δίνω φωνή σε κινούμενη εικόνα γενικά, όχι όμως σε έναν χαρακτήρα κι αυτό μπορεί να είναι σε διαφημίσεις ή ντοκιμαντέρ», αναφέρει στα «Πρόσωπα» ο Ορέστης Μήλιος, καλλιτέχνης φωνής. Στην καριέρα του, ο ίδιος έχει δανείσει τη φωνή του σε διαφημιστικά όπως του ραδιοφωνικού σταθμού Ρυθμός 94,9, των καναλιών της Nova, των καταστημάτων Public και της Τράπεζας Πειραιώς, σε video games όπως τα «League of legends» και «The last of us» και σε σειρές όπως «Τόμας, το τρενάκι» και «Barbie» για το Netflix.

ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ. Στην Ελλάδα, οι ευκαιρίες απασχόλησης ενός επαγγελματία της φωνής συνεχώς διευρύνονται: από εταιρικά βίντεο και εκφωνήσεις για τηλεφωνικά κέντρα έως την ανάγνωση audio books. Δεν φτάνει όμως να έχει κάποιος φαινομενικά καλή φωνή για να τις διεκδικήσει. «Η καλή φωνή είναι μια βάση. Παράλληλα πρέπει να έχεις όμως καθαρή άρθρωση αλλά και βασικές γνώσεις ορθοφωνίας ή φωνητικής, σε κάποιες περιπτώσεις και τραγουδιού, γιατί αρκετές ταινίες έχουν μέσα και τραγούδι οπότε θα κληθείς να τραγουδήσεις. Σίγουρα βοηθά πολύ ένα υπόβαθρο υποκριτικής, να έχεις σπουδάσει σε μία δραματική σχολή ή έστω να έχεις κάνει κάποια σεμινάρια», επισημαίνει από την πλευρά της η Ευρυδίκη Χατζηγεωργίου, ηθοποιός φωνής. «Χρειάζεται να προστατεύεις και τη φωνή σου. Οσο δουλεύεις, να τη ζεσταίνεις, να μην τσιρίζεις. Θέλει καθημερινή εξάσκηση αλλά και να έχεις αντίληψη του τι ζητάει ο κάθε ρόλος ώστε να προσαρμόζεις τη χροιά σου ανάλογα, να τη χρωματίζεις και να αποδίδεις το συναίσθημα», συνεχίζει. Η ίδια ασχολείται τα τελευταία εννιά χρόνια κυρίως με την εκφώνηση έχοντας συνεργαστεί με τα θέατρα Ακροπόλ, Αθήναιον και το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, ενώ έχει κάνει διαφημιστικά όπως για την εφαρμογή Vinted, τη φαρμακευτική Bayern, την εφημερίδα Athens Voice και το καφέ Athenee.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στην καθημερινότητα των ηθοποιών φωνής βρίσκονται σενάρια, ασκήσεις και πρόβες, αφού το να δίνεις ζωή σ’ έναν χαρακτήρα δεν είναι ούτε απλό ούτε αυτονόητο. Πίσω από κάθε πειστική ερμηνεία κρύβεται έλεγχος της φωνής, ακρίβεια στο συναίσθημα και η ικανότητα να αφηγείσαι μια ιστορία μόνο με τον ήχο, χωρίς τη βοήθεια του βλέμματος ή της κίνησης.

ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ. «Το μικρόφωνο είναι ένας κόσμος δικός του. Είναι τελείως διαφορετικό να βρίσκεσαι σε μια σκηνή με άλλα άτομα ή να σου έχει δοθεί η συνθήκη από έναν σκηνοθέτη από το να στέκεσαι σε μια αίθουσα στούντιο μόνος σου, με τα ακουστικά μπροστά σε ένα μικρόφωνο και να προσέχεις πάρα πολύ την άρθρωσή σου γιατί μπορεί να καταστραφεί η ηχογράφηση σε δευτερόλεπτα όσο καλός κι αν είσαι», υπογραμμίζει η Μυρτώ Στύλου, ηθοποιός φωνής. Προερχόμενη από τον χώρο της μουσικής και του τραγουδιού, είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένη να αποτυπώνει ήρωες είτε αυτοί είναι για διαφημιστικά μεγάλων αλυσίδων είτε να υποδύεται την κακιά μάγισσα στις ταινίες «Χιονάτη» του καναλιού Disney+. «Στα audio books, μπορεί να σου δώσουν οδηγίες οι συγγραφείς ή να σε αφήσουν παντελώς ελεύθερη στην έκφραση κι έτσι μπορώ να βάλω το προσωπικό μου στοιχείο. Στις ταινίες, είναι τελείως διαφορετική η συνθήκη. Γιατί έχεις τον σκηνοθέτη που σε κατευθύνει για να μπορέσεις να ερμηνεύσεις. Στις μεταγλωττίσεις, τις περισσότερες φορές σε έχουν κάνει καστ γιατί το ηχόχρωμά σου ταιριάζει με συγκεκριμένο χαρακτήρα. Αρα εκεί πρέπει να καταφέρεις να αποτυπώσεις καλύτερα τον πρώτο ηθοποιό ώστε όταν κάποιος βλέπει την εικόνα να μη νιώθει ότι είναι άλλος, παρ’ όλο που είναι σε διαφορετική γλώσσα. Αυτό είναι πολύ απαιτητικό», δηλώνει.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

«Δυστυχώς σήμερα πολλές φορές δεν ηχογραφούν οι ηθοποιοί την ίδια ώρα μαζί, όπως γινόταν παλαιότερα, αλλά ο καθένας το κάνει ετεροχρονισμένα. Οπότε εκεί ο σκηνοθέτης έχει τη δουλειά να κατευθύνει υποκριτικά τον ηθοποιό φωνής, να του πει τις λεπτομέρειες του χαρακτήρα, να του δώσει να διαβάσει κάτι πριν από την ηχογράφηση και να μπορέσει επίσης να παντρέψει το αποτέλεσμα του κάθε ηθοποιού ώστε να βγαίνει ένα ομοιόμορφο αποτέλεσμα», συμπληρώνει ο Ορέστης Μήλιος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ. Οι απαιτήσεις της δουλειάς γίνονται ακόμα πιο σύνθετες όταν η ηχογράφηση δεν γίνεται στα ελληνικά αλλά σε ξένες γλώσσες όπως τα αγγλικά. Εκεί, οι ηθοποιοί φωνής καλούνται να παραμείνουν πειστικοί και να αποδώσουν τις διαφορετικές αποχρώσεις των χαρακτήρων. «Σε μια γλώσσα, δεν είναι μόνο οι λέξεις που την κάνουν αλλά κι ο πολιτισμός της που αυτές κουβαλάνε. Χρειάζεται να έχεις μια άλλη ενέργεια, άλλον τονισμό ώστε να καταλαβαίνει ο οποιοσδήποτε που μιλάει αγγλικά αυτό που λες. Γιατί αν τονίσεις λάθος μια άλλη γλώσσα μπορεί να μην την καταλάβει. Είναι ένας κόσμος από μόνος του αυτός αλλά εξίσου ενδιαφέρων», καταλήγει η Μυρτώ Στύλου, η οποία συνεργάζεται με πρακτορείο στο εξωτερικό για ξενόγλωσσες αναθέσεις.