Ασκήσεις ετοιμότητας πραγματοποιούνται σε όλα τα σχολεία της Κύπρου, με τους μαθητές να εκπαιδεύονται σε διαδικασίες εκκένωσης σε περίπτωση που ηχήσουν οι σειρήνες της Πολιτικής Άμυνας. Η άσκηση είναι καθαρά προληπτική ενώ την ίδια ώρα καθώς η κατάσταση στην Κύπρο δείχνει εξομαλύνεται. Ήδη επέστρεψαν οι πρώτοι φοιτητές που είχαν φύγει μετά από το χτύπημα της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι.
Όπως αναφέρουν εκπαιδευτικοί, πρόκειται για άσκηση που εφαρμόζεται για πρώτη φορά σε πολλές σχολικές μονάδες, καθώς μέχρι σήμερα είχαν πραγματοποιηθεί μόνο ασκήσεις σεισμού. Το υπουργείο Παιδείας Κύπρου έχει ζητήσει από όλα τα σχολεία να εφαρμόσουν προληπτικά το σχέδιο εκκένωσης, ώστε να διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή ετοιμότητα σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Επιστροφή φοιτητών στην ΚύπροΜία εβδομάδα μετά το χτύπημα στη βρετανική βάση, η κατάσταση στη Μεγαλόνησο δείχνει να εξομαλύνεται. Οι περισσότεροι Έλληνες φοιτητές που είχαν φύγει προσωρινά επιστρέφουν σταδιακά στην Κύπρο, καθώς το κλίμα φαίνεται πιο ήρεμο.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ανάμεσά τους και η Μελιτίνη, η οποία, υπό τον φόβο νέων επιθέσεων, είχε αποφασίσει να ταξιδέψει στην Αθήνα, πληρώνοντας –όπως λέει– το «τσουχτερό» εισιτήριο των 300 ευρώ. Η ίδια εξηγεί ότι ο φόβος των γονιών της ήταν καθοριστικός για την απόφασή της να απομακρυνθεί προσωρινά από το νησί.
Οι Κύπριοι φοιτητές, μιλώντας στο «Live News», επισημαίνουν ότι η κατάσταση είναι πλέον πολύ πιο ήρεμη σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, ιδιαίτερα μετά την αποστολή ενισχύσεων από την Ελλάδα, τη Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Κλειστά τα σχολεία μέχρι την Παρασκευή στο ΑκρωτήριΣτην περιοχή του Ακρωτηρίου, παρότι το καθεστώς εκκένωσης παραμένει σε ισχύ, η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων έχει επιστρέψει στα σπίτια της. Μόνο περίπου 200 άτομα εξακολουθούν να φιλοξενούνται σε συγγενικά σπίτια ή ξενοδοχεία.
Τα σχολεία στο Ακρωτήρι θα παραμείνουν κλειστά έως την Παρασκευή, ενώ οι αρχές συνεχίζουν την αξιολόγηση της κατάστασης για την πλήρη αποκατάσταση της καθημερινότητας στην περιοχή.
encrypted-media; gyroscope;
Το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης, συμπληρώνοντας φέτος 60 χρόνια λειτουργίας, εγκαινιάζει έναν κύκλο συναντήσεων με προσωπικότητες από τον χώρο του πολιτισμού. Πρώτος προσκεκλημένος είναι ο ισραηλινός σκηνοθέτης Αμος Γκιτάι, γνωστός για την «αιρετική» του ματιά στην ισραηλινή Ιστορία, τα ντοκιμαντέρ και τις ταινίες μυθοπλασίας του με θέμα τη Μέση Ανατολή, τη σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και της Παλαιστίνης, την προσωπική και συλλογική μνήμη.
Την ερχόμενη Τρίτη, λοιπόν, στις 19.00 θα μιλήσει με τον δημοσιογράφο Γιώργο Αρχιμανδρίτη για την έννοια της ταυτότητας, τη δύναμη της Ιστορίας και τον κοινωνικοπολιτικό ρόλο της τέχνης στο αμφιθέατρο Cotsen Hall της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών (Αναπήρων Πολέμου 9). Το έργο του Γκιτάι περιλαμβάνει σχεδόν 90 τίτλους που δημιουργήθηκαν σε διάστημα περίπου 40 ετών. Σε αυτούς πρέπει να προστεθούν βίντεο-εγκαταστάσεις, θεατρικές παραγωγές και βιβλία.
Είσοδος ελεύθερη με εγγραφή.
Πληροφορίες: 210-3234.267 & info@miet.gr. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά με ταυτόχρονη διερμηνεία.
Ο Δημήτρης Κουφοντίνας, ο δολοφόνος αρχιεκτελεστής της διαβόητης τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη «μίλησε». Το «μίλησε» εντός εισαγωγικών κυριολεκτικά και μεταφορικά. Επειδή, για να μείνουμε στο ουσιώδες, όταν μιλάς με αίμα, με φόνους ανθρώπων που εσύ μέσα στη γιάφκα σου δίκασες μόνος σου με την παρέα σου και τους καταδικάσατε επίσης μόνοι σας σε θάνατο και έτσι τους εκτελέσατε, τότε αυτός είναι ο πραγματικός σου «λόγος»: τότε μιλάς αληθινά.
Οχι έπειτα από τριάντα ή σαράντα χρόνια που μέσα από ένα κελί φυλακής, ή ενίοτε… αγροφυλακής, θέλεις ξαφνικά να… πεις την «άποψή σου», να εξηγήσεις, να αναλύσεις, να αποτιμήσεις, να το ένα, να το άλλο, να «καταθέσεις» τη… «μαρτυρία» σου για την εποχή, τις συνθήκες της, τα «πώς», τα «τι», τα «γιατί». Το έχεις πράξει από καιρό: με το σαρανταπεντάρι και με τόσους νεκρούς πίσω σου.
Αλλωστε όλα αυτά συμβαίνουν για έναν και μόνο λόγο: επειδή σε πιάσανε. Αν δεν σε είχαν πιάσει, ποιος ξέρει πόσους και ποιους θα είχες ακόμα δολοφονήσει άνανδρα, κρυμμένος στα σκοτάδια; Ουδείς. Το μόνο που είναι βέβαιο είναι ότι δεν θα έλεγες ποτέ κουβέντα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Τότε, οι σφαίρες θα σου έφταναν και θα σου περίσσευαν, όταν θα κυκλοφορούσες μέσα στο κέντρο της ζωής όπως κάθε άλλος και θα… παρακολουθούσες, όμως όχι πια κρυμμένος, μα πίνοντας βαθιά και κρυφά πανευτυχής τον καφέ σου σε τραπέζια με ανυποψίαστους γνωστούς και φίλους, την απορία όλων για το ποιοι είναι επιτέλους αυτοί οι αδίστακτοι τρομοκράτες που ποτέ δεν τους αγγίζει τίποτα. Τότε, το σαρδόνιο χαμόγελό σου θα σε γέμιζε τόσο πολύ, που δεν θα έλεγες ποτέ και πουθενά ούτε λέξη – φυσικά, καλή είναι και η ελευθερία και οι βόλτες στο Κολωνάκι, ε…
Γι’ αυτούς ακριβώς τους λόγους, ο λόγος του Κουφοντίνα δεν αξίζει πεντάρα. Ούτε ως μαρτυρία, ούτε ως ανάλυση, ούτε ως τίποτα. Απολύτως τίποτα. Είναι όλο ένα μεγάλο τίποτα. Το απόλυτο μηδέν. Και το να ασχολείται κανείς με τα όσα λέει και το να λαμβάνει υπόψη του με τον οποιονδήποτε τρόπο, εξίσου, ή και χειρότερα, καθώς, έτσι, νομιμοποιεί ακριβώς αυτό που θέλει ο Κουφοντίνας, αλλά που ούτε μπορεί ούτε δικαιούται να έχει.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Οι δολοφονίες των ανθρώπων που καταδίκασε στη γιάφκα του σε θάνατο σε χρόνια δημοκρατίας – και μάλιστα ήδη από την ώρα που αυτή ακόμα δεν είχε καν πατήσει καλά στα πόδια της –, γιατί στα χρόνια της τυραννίας πού να κουνηθεί ο… μέγας επαναστάτης. Αυτές και μόνο λένε όλες και πλήρεις τις «αλήθειες» του Κουφοντίνα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Φτάνει λοιπόν η υποκρισία: ο Κουφοντίνας με σφαίρες θα «μιλούσε» ακόμα και σήμερα αν μπορούσε. Και με κανέναν άλλο τρόπο – αλλά δεν μπορεί. Γιατί είναι το χειρότερο είδος εξουσιαστή: αυτού που έχει απόλυτο δικαίωμα ζωής και θανάτου επί των πάντων. Και που το αντλεί από τον εαυτό του.
Είτε μιλάει λοιπόν, είτε γράφει, είτε όχι, ένα και το αυτό: όλα αυτά όχι απλώς δεν συνιστούν ντοκουμέντα και δεν μπορεί να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, αλλά δεν αξίζουν πεντάρα. Μάλιστα, αν και γενικά βαριά η λέξη, εν προκειμένω ούτε καν επαρκεί: πρόκειται για σκουπίδια της Ιστορίας. Και αυτό θα έπρεπε να το γνωρίζουν καλά όλοι όσοι του δίνουν βήμα – κάτι που φυσικά ουδέποτε θα έπρατταν εάν είχαν την ατυχία να γνωρίσουν, όπως τόσοι αθώοι, τον γνήσιο Κουφοντίνα, αυτόν με το σαρανταπεντάρι.
Που η όποια αλήθεια του είναι εκ των πραγμάτων ψέμα, εκτός αν γράφεται με αίμα.
Η φράντζα των μαλλιών της, που εξείχε εκείνη την ημέρα από την παραδοσιακή μαντίλα που φορούσε, προκάλεσε μία από τις μεγαλύτερες περιπέτειες που έζησε στο Ιράν. Η Δέσποινα Μοιραράκη περιγράφει στο «Live News» όλα όσα έγιναν εκείνη την ημέρα, αλλά και τις διαπιστώσεις της για το τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σε αυτήν τη χώρα της Μέσης Ανατολής.
«Με απαξίωσαν»«Ο θρησκευτικός νόμος, το Κοράνι, αναφέρει ότι δεν θα πρέπει να είναι σε κοινή θέα η σάρκα της γυναίκας. Γι’ αυτό φοράμε κάλτσες και γι’ αυτό φορούν και γάντια και βασικά το μόνο που επιτρέπεται είναι μόνο μέσα από τη μαντίλα να έχεις τα μάτια σου ανοιχτά».
Λίγα λεπτά μετά από αυτή τη φωτογραφία, η Δέσποινα Μοιραράκη συνελήφθη και οδηγήθηκε σε αστυνομικό τμήμα του Ιράν.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Κινδύνευε με ποινή φυλάκισης έως και ενός έτους για τα ακάλυπτα μαλλιά της. Τελικά, η επιχειρηματίας απέφυγε τα χειρότερα με αυστηρή επίπληξη και αφέθηκε ελεύθερη μετά από παρέμβαση στενών συνεργατών της και τοπικών αξιωματούχων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });«Κάθισα μέχρι το βράδυ στο κελί και αν δεν ήμουν η Μοιραράκη επιχειρηματίας που έκανα εισαγωγές με πολύ μεγάλο τζίρο από το Ιράν, εγώ θα είχα μείνει εκεί».
Τα όσα έζησε εκείνη την ημέρα, την έκαναν να συνειδητοποιήσει την πραγματικότητα στο Ιράν του 21ου αιώνα κατά τα άλλα.
«Η θέση της γυναίκας δεν υπάρχει. Είναι αντικείμενο, είναι πράγμα».Οι γυναίκες οφείλουν να κυκλοφορούν πάντα με την παραδοσιακή χιτζάμπ στο κεφάλι και μάλιστα χρησιμοποιούνται ακόμα και κάμερες για τον εντοπισμό εκείνων που δεν συμμορφώνονται. Το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης έχει ρίξει την σκιά του στην καθημερινότητα και σε κάθε πτυχή της ζωής των Ιρανών. Τουρίστες και επιχειρηματίες διαπιστώνουν πως η χώρα οπισθοδρόμησε τις τελευταίες δεκαετίες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Διαβάστε ακόμα: Moτζτάμπα Χαμενεϊ: Τραυματίστηκε ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν
Η Δέσποινα Μοιραράκη λέει πως όποτε επισκεπτόταν στο Ιράν, οι συνομιλητές της έδειχναν να απορούν με την επαγγελματική δραστηριότητα και τις επιτυχίες της.
«Μιλάμε για 35 χρόνια πριν. Ήμουνα μία νέα κοπέλα. Δεν μπορούσε να φανταστεί ο Πέρσης έμπορος ότι απέναντί του υπάρχει μία γυναίκα που είναι έμπορος χαλιών. Δεν μου έδιναν σημασία, με απαξίωσαν. Εγώ δεν υπήρχα, δεν ήμουνα ανθρώπινο ον».
Οι γυναίκες στερούνται ίσα δικαιώματα σε θέματα διαζυγίου, κληρονομιάς και επιμέλειας παιδιών. Η αγανάκτηση για το θεοκρατικό καθεστώς οδήγησε πολλές μακριά από το Ιράν.
«Είναι θρησκευτική δικτατορία».Σε κάθε περίπτωση, η σχέση της Δέσποινας Μοιραράκη με το Ιράν είναι πολυετής και παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την επαγγελματική της δραστηριότητα στα χειροποίητα περσικά χαλιά.
Η μαρτυρία της έρχεται να προστεθεί σε εκείνες δεκάδων άλλων γυναικών για τη ζωή στο Ιράν, μετά την άνοδο των μουλάδων στην εξουσία. Με την καταπίεση, όπως λένε, να γίνεται συστηματική και εκείνες που διαφωνούν να μπαίνουν στο στόχαστρο.
encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture”allowfullscreenscrolling=”no”
Εκατοντάδες γυναίκες καταγράφονται κάθε χρόνο επισήμως, από τις αρμόδιες κυβερνητικές υπηρεσίες της Τουρκίας, να έχουν αφαιρέσει τη ζωή τους «πηδώντας από ένα υψηλό σημείο». Οι σχετικοί αριθμοί αυξάνονται εκθετικά, με αποτέλεσμα σήμερα μία στις τέσσερις αυτοκτονίες γυναικών να αποδίδονται σε αυτό το αίτιο, ενώ μόλις πριν από δέκα χρόνια η αναλογία ήταν μία στις πέντε.
Οι οικογένειές τους, καθώς και ακτιβιστές και οργανώσεις που αγωνίζονται κατά της έμφυλης βίας, ισχυρίζονται πως τα συγκεκριμένα στοιχεία αποκρύπτουν περιστατικά στα οποία οι γυναίκες δεν βρέθηκαν από επιλογή τους στο κενό, αλλά σπρώχτηκαν βίαια.
Οπως λένε, έχουν αγωνιστεί επί χρόνια προκειμένου να αποδοθεί δικαιοσύνη αλλά οι αρμόδιοι αξιωματούχοι είτε αδιαφορούν είτε επιλέγουν να συσκοτίζουν τις γυναικοκτονίες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})«Οι αυτοψίες πρέπει να ξεκινούν στο σημείο του εγκλήματος: Η αστυνομία οφείλει να αντιμετωπίζει τέτοια περιστατικά ως ύποπτα και να συλλέγει όλα τα στοιχεία που υπάρχουν», λέει η γιατρός και αγωνίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών, Γκιουλσούμ Καβ. «Ακόμη κι αν το κάνουν, ωστόσο, οι εισαγγελείς έχουν τη δυνατότητα να αποφανθούν ότι πρόκειται για ατύχημα ή για αυτοκτονία και να κλείσουν τον φάκελο της υπόθεσης», προσθέτει.
Υπογραμμίζει, επίσης, ότι η αύξηση σε αυτού του είδους τους θανάτους έχει να κάνει με τις βελτιωμένες μεθόδους διερεύνησης: «Στο παρελθόν, συνηθίζαμε να βλέπουμε περιπτώσεις γυναικών οι οποίες είχαν χάσει τη ζωή τους εξαιτίας κάποιου δηλητηρίου, όμως τώρα, με τις εξετάσεις αίματος, είμαστε σε θέση να διαπιστώσουμε εάν όντως έχουν δηλητηριαστεί. Το αποτέλεσμα είναι να βλέπουμε μια μείωση σε θανάτους από αυτή την αιτία και μια ταυτόχρονη αύξηση σε εκείνους που προκαλεί η πτώση από μεγάλο ύψος. Εδώ, άλλωστε, είναι πιο δύσκολο να αποδειχθεί κατά πόσο πρόκειται για αυτοκτονία, ατύχημα ή γυναικοκτονία».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Η Καβ έχει αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος του επαγγελματικού της βίου προσπαθώντας να αναγκάσει το τουρκικό κράτος να αντιμετωπίσει σοβαρά την έμφυλη βία ιδρύοντας πριν από 15 χρόνια την οργάνωση «Εμείς θα σταματήσουμε τις γυναικοκτονίες» (KCDP-WWSF). Οπως η ίδια λέει, η κυβέρνηση της Τουρκίας υποκαταμετρά συστηματικά τις γυναικοκτονίες.
Αυτό δε που την εξοργίζει είναι το γεγονός ότι οι ειδικοί ερευνητές διαθέτουν σήμερα τα μέσα και τις μεθόδους προκειμένου να διαπιστώσουν κατά πόσο κάποιος (κάποια) απλώς έπεσε από μεγάλο ύψος ή, αντιθέτως, ωθήθηκε βίαια στο κενό.
Ο Αντόνιο Λόμπο Αντούνες, χρονικογράφος της σύγχρονης πορτογαλικής κοινωνίας, συγγραφέας ενός απαιτητικού έργου που αναμείγνυε στοιχεία μυθιστορήματος, ποίησης και αυτοβιογραφίας, έφυγε στα 83 του χρόνια. Ο Λόμπο Αντούνες γεννήθηκε στη Λισαβόνα, αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή, ειδικεύτηκε στην ψυχιατρική και άσκησε το επάγγελμα του ψυχιάτρου για αρκετά χρόνια, πριν αφοσιωθεί στο γράψιμο.
Η λογοτεχνική του καριέρα ξεκίνησε μετά τη στρατιωτική του θητεία στην Ανγκόλα το 1973, κατά τη διάρκεια του αποικιακού πολέμου της Πορτογαλίας, όπου σημαδεύτηκε από τις εμπειρίες του ως στρατιωτικός γιατρός. Για αυτές γράφει στο πολυφωνικό μυθιστόρημά του «Ωσπου οι πέτρες να γίνουν ελαφρύτερες απ’ το νερό» (εκδ. Πόλις), όπου διασταυρώνονται εικόνες από τον αποικιακό πόλεμο της Ανγκόλα, αλλά και στο «Η άλλη όχθη της θάλασσας». Το 1979 εκδόθηκαν τα πρώτα του βιβλία «Μνήμη ενός ελέφαντα» και «Η γη στο τέλος του κόσμου». Την ίδια χρονιά γνωρίζει την επιτυχία με το μυθιστόρημά του «Τα οπίσθια του Ιούδα», τον μονόλογο ενός άνδρα που επέστρεψε από τον πόλεμο. Τον επόμενο χρόνο κυκλοφόρησε το βιβλίο «Γνώση της κόλασης». Ακολούθησαν πολλά άλλα έργα, όπως τα «Fado Alexandrino» (1983), «As Naus» (1988), «Το Εγχειρίδιο των Ιεροεξεταστών» (1996) και «Το μεγαλείο της Πορτογαλίας» (1997), που εδραίωσαν τη θέση του ως ένα από τα σημαντικότερα ονόματα της σύγχρονης πορτογαλικής λογοτεχνίας.
Προκλητικόςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ενα τμήμα της πορτογαλικής κοινωνίας δεν τον συμπάθησε ποτέ ιδιαίτερα, επειδή θεωρούσε ότι έγραφε εναντίον της χώρας και της ιστορίας της. Επιπλέον, μερικές φορές μπορούσε να θεωρηθεί προκλητικός, αναφέρει ο ποιητής Πονθ Πονς στην καταλανική εφημερίδα «Ara» για τον Λόμπο Αρούνες, μεταφέροντας τη γνώμη του για έναν ευπώλητο συμπατριώτη του: «Καταλαβαίνω τους αναγνώστες που αγοράζουν βιβλία του Πάουλο Κοέλο επειδή εργάζονται πολλές ώρες και όταν γυρίζουν στο σπίτι τους περιμένει η οικογένειά τους, η τηλεόραση… και χρειάζονται βιβλία για να ξεφύγουν από την πραγματικότητα. Τα βιβλία του Λόμπο Αντούνες δεν είναι ιστορίες απόδρασης από τη ρουτίνα της καθημερινότητας, αλλά αν κάνεις την προσπάθεια να τα ερευνήσεις, καταλήγεις να γοητευτείς».
Ο αφοσιωμένος συγγραφέας, όταν άρχισε να καταλαβαίνει ότι «δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς πολιτική συνείδηση της ζωής», ομολόγησε: «Δεν πιστεύω ότι έχω κάποιο ταλέντο και ότι έχω πετύχει τα πάντα με μεγάλη προσπάθεια και πολλή δουλειά». Ωστόσο το όνομά του πολλές φορές εμφανίστηκε ως η επίσημη πορτογαλική υποψηφιότητα στη λίστα για τα Νομπέλ Λογοτεχνίας. Και ο Τζορτζ Στάινερ, μάγιστρος της λογοτεχνικής κριτικής, τον ξεχώρισε και τον τοποθέτησε πάνω από τον Χοσέ Σαραμάγκου, σημειώνοντας σε συνέντευξή του στον Δημήτρη Δουλγερίδη στο «Books Journal» για τους παραγνωρισμένους συγγραφείς της εποχής του: «Ο σπουδαίος γάλλος ποιητής Ιβ Μπονφουά, ο Αυστριακός Τόμας Μπέρνχαρντ, ο μεγαλύτερος γερμανόγλωσσος μυθιστοριογράφος μετά τον Κάφκα και τον Τόμας Μαν. Ο μεγαλύτερος ιταλός ποιητής δεν ήταν ο Μοντάλε, αλλά ο Μάριο Λούτσι. Αγαπώ ένα-δυο βιβλία του Σαραμάγκο, αλλά ο Αντόνιο Λόμπο Αντούνες είναι ο αυθεντικός συγγραφέας της Πορτογαλίας».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); Πώς έγραφεgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Σε συνεντεύξεις του ο Αντόνιο Λόμπο Αντούνες είχε πει ότι όταν έγραφε είχε πάντα στο μυαλό του τη μουσική του Μπαχ, επειδή απαιτεί αμείωτη αποτελεσματικότητα, σχεδόν μαθηματική ακρίβεια. Γι’ αυτό και αναθεώρησε εμμονικά τα έργα του και είχε ένα τόσο προσωπικό στυλ. Παρά τη συνεχή μάχη με τις λέξεις και την αντίσταση των συναισθημάτων, θεωρούσε ότι αυτό ήταν το γοητευτικό στοιχείο της δουλειάς του. «Δεν μπορείς να υποφέρεις όταν γράφεις, πρέπει να νιώθεις χαρά και ευτυχία» επιβεβαίωνε.
Για τη δημιουργική του διαδικασία, έλεγε ότι έχανε τις πρώτες τρεις ή τέσσερις ώρες και μόνο όταν ήταν ήδη εξαντλημένος άρχιζε να ρέει η γραφή. «Νομίζω ότι τα τελευταία κεφάλαια των μυθιστορημάτων μου είναι τα καλύτερα, επειδή είμαι πιο κοντά σε αυτή την κατάσταση, αν και ποτέ δεν τη φτάνω τελείως, και έρχεται μια στιγμή που το βιβλίο σε απορρίπτει. Θέλεις να συνεχίσεις να το αναθεωρείς, αλλά αυτό δεν θέλει να το αγγίξεις πια».
Κάποτε, οι διεθνείς ειδησεογραφικές υπηρεσίες των μεγάλων κρατικών τηλεοπτικών οργανισμών της Ευρώπης, έμοιαζαν με αόρατα δίχτυα ασφαλείας που απλώνονταν πάνω από έναν ταραγμένο κόσμο. Δεν ήταν απλώς φωνές από το εξωτερικό, αλλά σταθεροί πόλοι μιας ενημέρωσης που έδινε νόημα στο χάος, ειδικά σε χώρες που πάλευαν με τη λογοκρισία, την απομόνωση ή την πολιτική αστάθεια.
Σήμερα, όμως, αυτές οι ίδιες φωνές ακούγονται πιο αδύναμες, πιεσμένες από οικονομικές περικοπές, πολιτικές πιέσεις και έναν ψηφιακό ανταγωνισμό που δεν συγχωρεί αδυναμίες. Η κρίση τους δεν είναι απλώς θεσμική, είναι υπαρξιακή.
Κι ενώ ο κόσμος εξακολουθεί να χρειάζεται αξιόπιστους διεθνείς πομπούς των κρίσιμων μηνυμάτων της εποχής, εκείνοι που κάποτε στήριζαν άλλους, τώρα αναζητούν επειγόντως στήριξη οι ίδιοι.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Σε αδιέξοδο φαίνεται πως βαδίζει το BBC World Service, η διεθνής ειδησεογραφική υπηρεσία της δημόσιας τηλεόρασης της Βρετανίας. Οπως ανέφερε ο γενικός διευθυντής του BBC Τιμ Ντέιβι, σε πέντε εβδομάδες αναμένεται η χρηματοδότησή της να διακοπεί αφού δεν έχει υπογραφεί ακόμα κάποια συμφωνία με τη βρετανική κυβέρνηση για την ανανέωσή της.
Μιλώντας σε εκδήλωση για την παγκόσμια ασφάλεια των μέσων ενημέρωσης, ο επικεφαλής του οργανισμού επεσήμανε ότι η τρέχουσα συμφωνία χρηματοδότησης με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας λήγει στα τέλη Μαρτίου κι αν δεν υπάρξει νέα, το BBC World Service κινδυνεύει με λουκέτο. «Περιμένουμε να μάθουμε το αποτέλεσμα της συμφωνίας. Ομως, ενώ περιμένουμε, άλλα δυτικά ειδησεογραφικά πρακτορεία μειώνουν τις διεθνείς ομάδες ρεπορτάζ τους, η παραπληροφόρηση πλημμυρίζει τον ψηφιακό χώρο με απίστευτη ταχύτητα και οι κρατικά υποστηριζόμενες εταιρείες μέσων ενημέρωσης χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να προωθήσουν την προπαγάνδα. Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο. Ως χώρα, αντιμετωπίζουμε σημαντικές αποφάσεις σχετικά με τον ρόλο μας στη διεθνή σκηνή», επεσήμανε ο Τιμ Ντέιβι, αναδεικνύοντας τη σημασία της συνέχισης ύπαρξης του παραδοσιακού αυτού διεθνούς ενημερωτικού πόλου κύρους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού των 400 εκατομμυρίων στερλινών της υπηρεσίας προέρχεται από το τέλος που πληρώνουν οι βρετανοί τηλεθεατές, αλλά το υπουργείο Εξωτερικών χρειάστηκε επίσης να συνεισφέρει επιπλέον 137 εκατομμύρια για να στηρίξει τη λειτουργία της. Σύμφωνα με τον διευθυντή του BBC, στο μέλλον η επένδυση αυτή θα χρειαστεί να ενταθεί, δεδομένης και της διακοπής χρηματοδότησης των αμερικανικών δημόσιων μέσων ενημέρωσης που λειτουργούσαν στο εξωτερικό, όπως αποφάσισε ο Ντόναλντ Τραμπ.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Χαρακτηριστικό του ρόλου που έχει παίξει το BBC World Service σε περιπτώσεις διεθνών συνθηκών έκτακτης ανάγκης, είναι το νέο ραδιοφωνικό πρόγραμμα που εξέπεμψε πριν από λίγες ημέρες ως απάντηση στις συνεχιζόμενες αναταραχές στο Ιράν και τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων. Το πρόγραμμα που συμπληρώνει τις υπάρχουσες υπηρεσίες βίντεο και ψηφιακών μέσων του BBC News Persian είναι διαθέσιμο σε μεσαία και βραχέα κύματα σε όλη τη χώρα, προκειμένου να αυξηθεί η πρόσβαση του πληθυσμού σε ειδήσεις και πληροφορίες. Στα ίδια μεσαία κύματα, διατίθεται επίσης και μέρος του τηλεοπτικού περιεχομένου της υπηρεσίας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Το βραχυπρόθεσμο πρόγραμμα καλύπτει τις τελευταίες ειδήσεις και εξελίξεις στο Ιράν και περιλαμβάνει φωνές από το εσωτερικό της χώρας, καθώς και τεκμηριωμένη ανάλυση των πιο πρόσφατων πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών εξελίξεων που διαμορφώνουν την κατάσταση στη χώρα. Δεν είναι τυχαίο ότι από τις 8 Ιανουαρίου, που ο ιρανικός λαός βρίσκεται αντιμέτωπος με τη διακοπή πρόσβασης στο Διαδίκτυο, οι ψηφιακές υπηρεσίες του BBC News Persian σημείωσαν τη μεγαλύτερη κάλυψη του τελευταίου χρόνου, με τις πλατφόρμες τους να ξεπερνούν τα 33 εκατομμύρια τηλεθεατές.
Η Deutsche Welle. Σε αντίστοιχη δίνη έχει περιέλθει και η Deutsche Welle. Το Διοικητικό Συμβούλιο της δημόσιας γερμανικής τηλεόρασης, μετά τη μείωση της ομοσπονδιακής επιχορήγησης για το 2026, αποφάσισε να προχωρήσει σε περικοπές ύψους 21 εκατομμύριων ευρώ των υπηρεσιών του.
Θύμα αυτών έπεσε το ελληνικό τμήμα το οποίο αναμένεται να κατεβάσει ρολά, ενώ σε άλλα τμήματα θα περιοριστεί το δημοσιογραφικό δυναμικό. Η ελληνόφωνη υπηρεσία της Deutsche Welle παρείχε τις τελευταίες δεκαετίες ανεξάρτητη ενημέρωση εντός των συνόρων της χώρων, παίζοντας καίριο ρόλο σε περιόδους όπως της χούντας αλλά και της κρίσης του ευρώ. «Η Ελλάδα είναι από καιρό μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης και αποτελεί μια σταθερή δημοκρατία με ένα πολυποίκιλο τοπίο μέσων ενημέρωσης, γι’ αυτό και η DW πρέπει να προβεί σε περικοπές σε αυτόν τον τομέα», ανέφερε ως αιτιολόγηση η ανακοίνωση της γερμανικής τηλεόρασης για τη διακοπή της λειτουργίας της.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το σχόλιο του Καρλ Γιούστεν, προέδρου του Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης της Γερμανίας, ο οποίος τόνισε: «Λυπούμαστε ιδιαίτερα για το κλείσιμο της ελληνικής υπηρεσίας. Για πάνω από 60 χρόνια, ενίσχυσε τις γερμανο-ελληνικές σχέσεις και έκανε ορατή τη γερμανική προοπτική στην Ελλάδα. Δεν πήραμε αυτή την απόφαση ελαφρά τη καρδία και δεν εγκρίθηκε χωρίς διαφωνίες. Δυστυχώς, οι αναγκαστικές περικοπές έκαναν αυτό το βήμα αναπόφευκτο».
Το υπόλοιπο πλαίσιο περικοπών αγγίζει το ισπανικό τμήμα όπου θα μειωθούν τα δελτία ειδήσεων, ενώ σύντομα παρελθόν θα αποτελέσουν επίσης το ρωσικό σατιρικό μαγκαζίνο «Zapovednik», το πολιτιστικό μαγκαζίνο «Arts Unveiled» και το talk show «Auf den Punkt» σε όλες τις γλωσσικές εκδόσεις του. Επίσης, θα τερματιστούν το επιστημονικό μαγκαζίνο «Tomorrow Today» στα πορτογαλικά για τη Βραζιλία, το περιβαλλοντικό μαγκαζίνο «Eco Africa» στα πορτογαλικά και το «Europeo» με θέμα την Ευρώπη και στις επτά γλωσσικές εκδόσεις του.
Το τίμημα αυτό, πρέπει να πληρωθεί προκειμένου η Deutsche Welle «να παραμείνει μια ισχυρή φωνή για την ελευθερία, ειδικά σε αγορές με περιορισμούς στα μέσα ενημέρωσης, όπως η Ρωσία και το Ιράν», επεσήμανε ο Καρλ Γιούστεν, ο οποίος ωστόσο αναγνώρισε ότι «λόγω των περικοπών, ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας θα πρέπει να αναμένει σημαντικές απώλειες στην εμβέλειά του. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς η Ρωσία και η Κίνα επενδύουν σημαντικά στα κρατικά μέσα προπαγάνδας τους, ενώ η αποχώρηση των ΗΠΑ από τις διεθνείς ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές δημιουργεί περαιτέρω κενά. Με τη μείωση της χρηματοδότησης της DW, τόσο η γερμανική όσο και η ευρωπαϊκή προοπτική θα αποδυναμωθούν σε διεθνές επίπεδο – και αυτό σε μια εποχή που η Ευρώπη έχει επείγουσα ανάγκη από νέους εταίρους και συμμάχους».
Το TV5 Monde. Ολοένα και πιο εύθραυστη καθίσταται η λειτουργία του TV5 Monde, της διεθνούς συχνότητας της γαλλικής τηλεόρασης, υπό το βάρος των ευρύτερων δημοσιονομικών πιέσεων που ασκούνται στα δημόσια οπτικοακουστικά μέσα της χώρας. Λόγω των συσσωρευμένων ζημιών που έχει καταγράψει η France Télévisions, τον περασμένο μήνα ψηφίστηκε ένα πακέτο μειώσεων κατά 86 εκατομμύρια ευρώ των δαπανών της ώστε να εξορθολογιστούν οι οικονομικές της αποδόσεις. Αν κι αποφασίστηκε από τα νέα μέτρα να μη χάσει το TV5 Monde κομμάτι των 86 εκατομμυρίων ευρώ του προϋπολογισμού του, η βιωσιμότητά του είναι άμεσα συνδεδεμένη με το ευρύτερο χρηματοδοτικό πλαίσιο της γαλλικής δημόσιας τηλεόρασης που παρουσιάζει σημάδια αστάθειας.
Οι πιέσεις που δέχεται η συχνότητα είναι αυξημένες, αφού τον περασμένο Νοέμβριο, η ελβετική κυβέρνηση πρότεινε την απόσυρση της χρηματοδότησης ύψους 6,1 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως που καταβάλλουν στο TV5 Monde, προκειμένου να εξοικονομήσουν πόρους.
Την ίδια τακτική θέλησαν να ακολουθήσουν και για τις υπόλοιπες υπηρεσίες της ελβετικής ραδιοτηλεόρασης SBC που απευθύνονται στο διεθνές κοινό όπως το κανάλι Swissinfo και το 3sat, πλήττοντας την πρόσβαση 430 εκατομμυρίων νοικοκυριών σε περισσότερες από 210 χώρες και περιοχές που καλύπτουν.
Οι προτάσεις αυτές δεν έγιναν εν τέλει δεκτές από την Ελβετική Γερουσία, ωστόσο τοποθετήσεις όπως του Τζέικομπ Σταρκ, εκπροσώπου του δεξιού Ελβετικού Λαϊκού Κόμματος, ότι «είναι καιρός να κόψουμε αυτόν τον παλιό δεσμό, ακόμα κι αν πονάει», με τη δικαιολογία ότι «η πληροφορία είναι προσβάσιμη σε παγκόσμιο επίπεδο σήμερα», έδωσαν τον τόνο των προκλήσεων που πρέπει να αντιμετωπίσει το TV5 Monde.
Σε ηλικία 84 ετών πέθανε η Ασπασία Παπαδοπεράκη, αφήνοντας πίσω της ένα αξιοσημείωτο έργο στην τέχνη και ιδιαιτέρως στη γλυπτική. Γεννήθηκε το 1942 κοντά στην Κνωσό. Σπούδασε γλυπτική στην Αθήνα και στο Παρίσι και καθιερώθηκε ως μια από τις σημαντικότερες ελληνίδες γλύπτριες της γενιάς της με αναφορές στην αρχαϊκή τέχνη και την κρητική παράδοση θέτοντας στο επίκεντρο του έργου της την ανθρώπινη μορφή.
Ιδιαίτερη θέση στη δουλειά της κατείχαν οι μορφές της Μαρίας Κάλλας, του Κ.Π. Καβάφη, του Νίκου Καζαντζάκη και του Μίκη Θεοδωράκη στους οποίους αφιέρωσε γλυπτικές συνθέσεις, ορισμένες εκ των οποίων εκτίθενται στο Λονδίνο και τη Βοστώνη. Παράλληλα δραστηριοποιήθηκε ως ζωγράφος, σκηνογράφος, γραφίστρια και συγγραφέας. Η κηδεία της θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο στις 12.00 από το Α’ Νεκροταφείο στην Αθήνα.
Επαναπατρίζονται στην Ελλάδα 91 ελληνικά εβραϊκά κειμήλια από την Πολωνία. Πρόκειται για την πρώτη επιστροφή πολιτιστικών αγαθών από την Πολωνία στη χώρα προέλευσής τους, η οποία επετεύχθη μετά τη συμφωνία των κυβερνήσεων Ελλάδας και Πολωνίας. Στη συλλογή των αντικειμένων που είχαν κλαπεί από συναγωγές και οικογένειες ελλήνων Εβραίων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο από τη ναζιστική οργάνωση του Ράιχσλάιτερ Ρόζενμπεργκ περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, 46 λειτουργικά υφάσματα, 17 ζεύγη ριμόνιμ (επιστέψεις κυλίνδρων Τορά), εννέα μεμονωμένα ριμόνιμ ή θραύσματά τους και ένα ζεύγος κρεμαστών διακοσμητικών.
Μετά τον πόλεμο εντοπίστηκαν στην Κάτω Σιλεσία και μεταφέρθηκαν το 1951 στο Εβραϊκό Ιστορικό Ινστιτούτο της Βαρσοβίας Εμάνουελ Ρίνγκελμπλουμ, όπου ταυτοποιήθηκαν ως ελληνικά. Η Ελλάδα διεκδικούσε τον επαναπατρισμό τους από το 2001 και το επίσημο αίτημα υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο 2024, ενεργοποιώντας ειδική διαδικασία της πολωνικής νομοθεσίας, καθώς δεν υπήρχε προηγούμενο αντίστοιχης επιστροφής. Η συλλογή που παρελήφθη από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη θα παραδοθεί στο Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος.
Εμβληματικά έργα ζωγραφικής και σχέδια του αμερικανού εκπροσώπου της ποπ αρτ Τομ Βέσελμαν (1931-2004) θα παρουσιάσει ο χώρος της Gagosian στην Αθήνα, από 17 Μαρτίου. Ο αντισυμβατικός καλλιτέχνης ξεχώρισε από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 δημιουργώντας έργα μεικτής τεχνικής για να αποδώσει εσωτερικούς χώρους, τοπία, γυμνά και νεκρές φύσεις συνδυάζοντας την παραστατική νεωτερική ζωγραφική με στοιχεία από τη μαζική κουλτούρα. Τα έργα του Βέσελμαν από εκείνη την εποχή σχολιάζουν τις αλλαγές που επηρεάζουν τον αμερικανικό τρόπο ζωής, την κουλτούρα της κατανάλωσης και τη σεξουαλική επιθυμία με ένα αφαιρετικό τρόπο ζωγραφικής που ο ίδιος θα χαρακτηρίσει «ερωτική απλοποίηση».
Από τα έργα της αθηναϊκής έκθεσης «Seascapes, Still Lifes, and Nudes» ξεχωρίζει το «Great American Nude #1» (1961): ένα ξαπλωμένο γυμνό γυναικείο σώμα στο μισό της σύνθεσης, με επίπεδες φόρμες, χωρίς χρωματικές διαβαθμίσεις και λιτές καμπύλες που συνομιλούν με το ύφος που εγκαινίασε ο Ανρί Ματίς. Πίσω από τη μορφή, προβάλλει ένα κολάζ με λόφους και θέα στη θάλασσα, το τρίχρωμο της γαλλικής σημαίας κι ένα μοτίβο αστεριών που παραπέμπει στην αμερικανική σημαία. Η μετεξέλιξη του έργου αυτού έφερε μία σειρά έργων στα επόμενα χρόνια από θαλασσογραφίες και κολάζ, όπου απεικονίζονται αποσπασματικά μέρη του ανθρώπινου σώματος σε αντιπαράθεση με το φυσικό τοπίο. Στο έργο «Seascape #24» (1967-1971), το γυναικείο στήθος υπονοείται μέσω της απουσίας του. «Οπως μπορεί να συμβεί και σε μια ηλιόλουστη παραλία», έγραφε ο ίδιος, «η σάρκα χάνεται σε αυτή τη στιγμή επίγνωσης που το βλέμμα στρέφεται στο βάθος, προς τον ήλιο∙ ωστόσο η θηλή παραμένει στοιχείο της σύνθεσης χάρη στο χρώμα, τη μορφή και τη σημασία της ως σημείου εστίασης».
«Δεν θελήσαμε αυτόν τον πόλεμο, αλλά έχουμε την ευθύνη να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να προστατεύσουμε τους συμπολίτες μας, τις οικονομίες μας και να αποτρέψουμε μια κλιμάκωση στην περιοχή, στον Λίβανο και στη Μέση Ανατολή» αναφέρει, μεταξύ άλλων σε ανάρτησή του στα ελληνικά ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν.
«Μαζί με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη, εργαζόμαστε για την ασφάλεια γύρω από την Κύπρο, στην Ανατολική Μεσόγειο» τονίζει.
Ολόκληρη η ανάρτηση του Γάλλου προέδρου:googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})«Δεν θελήσαμε αυτόν τον πόλεμο, αλλά έχουμε την ευθύνη να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να προστατεύσουμε τους συμπολίτες μας, τις οικονομίες μας και να αποτρέψουμε μια κλιμάκωση στην περιοχή, στον Λίβανο και στη Μέση Ανατολή.
Μαζί με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη, εργαζόμαστε για την ασφάλεια γύρω από την Κύπρο, στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Γαλλία στέκεται αλληλέγγυα προς τους φίλους και συμμάχους της στην περιοχή, οι οποίοι έχουν βρεθεί στο στόχαστρο πυραύλων και drones.
Ευθύνη μας είναι επίσης να προστατεύσουμε τους συμπολίτες μας που παραμένουν στην περιοχή, μεταξύ των οποίων και 400.000 Γάλλοι πολίτες. Συντονίζουμε τις προσπάθειές μας, ώστε να διασφαλίσουμε την ασφάλειά τους και να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις επαναπατρισμού όσων το επιθυμούν.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Τέλος, το ουσιαστικό κλείσιμο των θαλάσσιων οδών έχει αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία. Ενεργούμε για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και για τη διασφάλιση της ασφάλειας αυτών των ζωτικής σημασίας οδών, ιδίως μέσω της ναυτικής επιχείρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Aspides. Στο πλαίσιο της γαλλικής Προεδρίας της G7, ανέλαβα πρωτοβουλία για συντονισμό σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, ώστε να δοθούν απαντήσεις στις ενεργειακές προκλήσεις.»
Δεν θελήσαμε αυτόν τον πόλεμο, αλλά έχουμε την ευθύνη να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να προστατεύσουμε τους συμπολίτες μας, τις οικονομίες μας και να αποτρέψουμε μια κλιμάκωση στην περιοχή, στον Λίβανο και στη Μέση Ανατολή.
Μαζί με τον Πρόεδρο της… pic.twitter.com/ofgNb4zp2E
— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) March 9, 2026
Τα «μουσικά κουτιά» εμφανίζονται στην Ευρώπη στα μέσα του 17ου αιώνα και δεν είναι άλλο από μηχανισμοί που παράγουν μελωδίες δύο λεπτών το πολύ. Κουρδίζονταν με ένα κλειδί και ο αρχικός γρήγορος ήχος επιβράδυνε όσο ο χρόνος περνούσε. Αποτελούσαν βάση πάνω στην οποία έστεκαν παιδικές ή συμβολικές παραδοσιακές μορφές, παλιάτσοι και ζώα που χόρευαν σπασμωδικά στον ρυθμό της μουσικής. Μάγευαν αγόρια και κορίτσια, βασιλείς και προύχοντες, ήταν όμως και δώρα προς τους αντιβασιλείς της Ισπανίας. Ο κυβερνήτης του Περού, για παράδειγμα, δεχόταν πρεσβείες προς ακρόαση, αφού πρώτα επιδείκνυαν τις αρετές του μουσικού κουτιού.
Με το πέρασμα των χρόνων, τα μουσικά κουτιά μεγάλωναν, οι μηχανισμοί τους βελτιώνονταν, η διάρκεια της μουσικής και η ένταση του ήχου επέτρεπαν χορούς σε αριστοκρατικές συνάξεις, αστικές γιορτές, λαϊκά παζάρια και πανηγύρια προς τιμήν βασιλέων και προστατών αγίων, επαναστατικές συναθροίσεις. Καθώς ο ήχος τους έμοιαζε με τον ήχο του κλειδοκύμβαλου και, στη συνέχεια, του πιάνου, ένας Αγγλος στα τέλη του 19ου αιώνα (ίσως το 1876), τα ονόμασε πιανόλες, δηλαδή ορθά πιάνα, 1,40 μέτρα ύψος, πέντε οκτάβες. Η πρωτοτυπία ήταν ότι ο μηχανισμός μπορούσε να διαβάσει τη μελωδία, αποτυπωμένη σε εναλλάξιμα ειδικά ρολά χαρτιού (piano rolls), στα οποία ήταν χαραγμένες τρύπες για κάθε νότα και ξετυλίγονταν σύμφωνα με τον ρυθμό. Το πλεονέκτημα ήταν πως ο πιανίστας δεν ήταν απαραίτητος, η μελωδία μπορούσε να επαναληφθεί κατά το δοκούν, όσα περισσότερα piano rolls, περισσότερες μελωδίες, γινόταν πια λόγος για μηχανική αναπαραγωγή της μουσικής, για «μηχανικά πιάνα».
Η επιτυχία της πιανόλας υπήρξε άμεση. Η Αμερική άρχισε μαζική παραγωγή το 1898 με αποδέκτες τους μετανάστες που έρχονταν έτσι σε επαφή με τις μουσικές παραδόσεις των γενέθλιων τόπων τους. Σύμφωνα με απόφαση του 1908 του Ανώτατου Δικαστηρίου στις ΗΠΑ, μόνο το 1902 είχαν κατασκευαστεί 70.000 ως 75.000 πιανόλες και ενάμιση εκατομμύριο piano rolls. H Ευρώπη καθυστέρησε. Ωστόσο, πιανόλες που κατασκευάζονταν σε Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία ξεπουλούσαν αμέσως στις ευρωπαϊκές χώρες και στις αποικίες τους. Υπολογίζεται πως την περίοδο 1910-1920 οι πωλήσεις άγγιζαν κατ’ έτος περισσότερα από 10.000 «μηχανικά πιάνα». Αυτή η τάση έφερε αλλαγές στη μόδα, στις κοινωνικές συμπεριφορές, στα ήθη και έθιμα της αστικής τάξης, στις γυναικείες πρωτοβουλίες της λεγόμενης Belle Epoque, στη χρήση της μουσικής στον βωβό κινηματογράφο. Ο Στραβίνσκι μάλιστα μετέγραψε έργα του για πιανόλα. Ομως, η βασιλεία της πιανόλας υπήρξε σύντομη. Η εμφάνιση του φωνόγραφου, του ραδιοφώνου και στη συνέχεια των δίσκων βινυλίου εξαφάνισε τις πιανόλες. Στις μέρες μας, στο Pianola Museum Amsterdam βλέπει κανείς την αρχή και το τέλος αυτής της ιστορίας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στην Ελλάδα, o Νίκος Διονυσόπουλος, μουσικός ερευνητής και υπεύθυνος της σειράς μουσικών εκδόσεων των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ), πήρε στα χέρια του στις αρχές της δεκαετίες του 2010 μερικά piano rolls που ανακαλύφθηκαν τυχαία στο πλυσταριό ενός παλιού σπιτιού στο κέντρο της Αθήνας. Σήμερα έχει περισώσει τριακόσια piano rolls. Σε αυτά αποτυπώνονται τραγούδια, άριες από οπερέτες και θεατρικές παραστάσεις, που στον καιρό τους αποτελούσαν επιτυχίες και καθιέρωναν τραγουδιστές και ηθοποιούς. Η θεματική αφορά τον έρωτα, την ερωτική απογοήτευση, τις γυναικείες μεταμορφώσεις. Από αυτή τη συλλογή επέλεξε 19 τραγούδια της δεκαετίας 1910-1920, οι στίχοι των οποίων και η διαφημιστική προβολή τους σε αφίσες γνωστών και λιγότερο γνωστών ζωγράφων κοσμούν την παρούσα έκδοση.
Τύχη αγαθή ενημέρωσε τον φίλο του Αργύρη Μπακιρτζή των «Χειμερινών Κολυμβητών» για τα ευρήματά του και του ζήτησε να τραγουδήσει δύο τραγούδια για δοκιμή, αλλά όπως εξομολογείται ο Μπακιρτζής, πήρε αέρα και «σαν χωριάτης ανέβηκε στο κρεβάτι», οπότε άφησε ένα για την Τότα Ευλαβή, νεαρή μουσικό. Εννοείται πως τα τραγούδια ακολουθούσαν το tempo της πιανόλας. Και το «γρέζο» της φωνής του Μπακιρτζή ταιριάζει με τους θορύβους του μηχανισμού που η εξαιρετική φωνή της Τότας Ευλαβή καλύπτει.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Και εδώ έχουμε την ιστορία της πιανόλας που ο Διονυσόπουλος ανακαίνισε και την έκανε λειτουργική. Στις δε ευχαριστίες αναφέρει δεκάδες συνεργατών, τεχνικών, συνθετών, φίλων για την υποστήριξή τους. Η πιανόλα λοιπόν που βρίσκεται στα γραφεία της Αθήνας των ΠΕΚ, κατασκευή του έτους 1923-1924 του γερμανικού οίκου πιάνων Wilhelm Schimmel, γνωστή με την επωνυμία Ducanola, ανήκε στην οικογένεια Νικολοπούλου, ιδρυτών και διευθυντών της εφημερίδας «ΕΘΝΟΣ». Η εγγονή του Σπύρου Νικολόπουλου Μάρω ενημέρωσε τον Διονυσόπουλο ότι στο σπίτι της μητέρας της υπήρχε μια πιανόλα που δεν λειτουργούσε και ήθελε να απαλλαγεί από αυτήν. Ανάλογη τύχη δεν είχε η πιανόλα της Εύας Σικελιανού, παραγωγή του γερμανικού οίκου πιάνων A.H. Grunert στο σπίτι του ποιητή Σικελιανού στην Αίγινα. Κλάπηκε μετά τον θάνατο της Εύας το 1952, χάθηκε, επανεμφανίστηκε και κατέληξε, σαράντα χρόνια αργότερα, το 1992, στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών. Δεν είναι βεβαίως λειτουργική, ούτε είναι γνωστό αν μπορεί να διασωθεί. Υποθέτουμε συνεπώς πως η μόνη πιανόλα «προς χρήση» σήμερα είναι αυτή των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η έκδοση συνοδεύεται από CD με τα 19 τραγούδια προς απόδειξη της «αριστείας» της πιανόλας, του Αργύρη Μπακιρτζή και της Τότας Ευλαβή. Οσο για τον Ν. Διονυσόπουλο, προετοιμάζει τη συνολική έκδοση του ηχητικού υλικού με λεπτομερή αναφορά στην πορεία της έρευνας, τη θεωρητική και πρακτική τεκμηρίωση της τεχνολογικής μουσικής και κοινωνικής διάστασης της πιανόλας.
Αργύρης Μπακιρτζής – Τότα Ευλαβή
Τραγούδια της πιανόλας
Ερευνα – Επιμέλεια: Νίκος Διονυσόπουλος,
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2025, σελ 64,
Τιμή 14 ευρώ
Η περίοδος 1822-1827 στη μακροσκοπική εξέταση της Ελληνικής Επανάστασης διατηρεί μια δική της αυτοτέλεια αφού δεν αφορά μεν μια περίοδο ύπαρξης του ελληνικού κράτους αλλά τη φάση ενός μετασχηματισμού όπου παράλληλα με την Επανάσταση και τα πολεμικά γεγονότα λαμβάνει χώρα και μια πολιτική διαδικασία υβριδικής κρατικής εποπτείας, ενός μετασχηματισμού του υποκειμένου της Επανάστασης σε πολιτικό οργανισμό, που θα αποτελέσει όμως και ένα από τα βασικά συστατικά επιτυχίας ή ανθεκτικότητας της Ελληνικής Επανάστασης.
Ο μετασχηματισμός αυτός ατελής και μη αναγνωρισμένος μεν αλλά αρκετά εξελιγμένος για την εποχή και για τις συνθήκες έως τότε λειτουργεί θα έλεγε κάποιος υβριδικά αφού παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες, κυρίως όμως την ανάπτυξη μιας κεντρικής πολιτικής εποπτείας στον «κόσμο των όπλων» όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η συγγραφέας, ένας κόσμος των όπλων που όπως είναι φυσικό λειτουργεί ως ιδανικό υπόστρωμα και για τον κόσμο της βίας.
Η καθηγήτρια Νεότερου Ελληνισμού του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Βάσω Σειρηνίδου, στη νέα της μονογραφία με τίτλο Στα χρόνια της βίας. Εγκλημα, κοινωνία και συγκρότηση κράτους στην Επαναστατημένη Ελλάδα τοποθετεί το σημασιολογικό πλαίσιο της βίας που εξετάζει – κάτι εξ ορισμού δύσκολο –, οριοθετεί το γεωγραφικό πλαίσιο (Πελοπόννησος, νησιά Αργοσαρωνικού και Ανατολική Στερεά) και διερευνά τη βία που αποκτά τα χαρακτηριστικά της εγκληματικότητας ή παραβατικότητας, σε 900 περίπου περιπτώσεις της περιόδου μέσα από τα Γενικά Αρχεία του κράτους. Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύει την έννοια της βίας και την αντιμετώπισή της στο πλαίσιο μιας αναδυόμενης κοινωνίας που από τη μια μεριά χρησιμοποιεί τη βία ως μέσο επίλυσης των διαφορών της, ως μέσο αποκατάστασης της τιμής και της υπόληψής της, παράλληλα δέχεται έντονη βία στο πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και καλείται να διαχειριστεί τη βία μέσα στο πλαίσιο που έρχεται, εκείνο της επαναστατημένης Ελλάδας. Οπως πολύ εύστοχα και γλαφυρά επισημαίνει η συγγραφέας, μια μετακίνηση από «ελευθερία ή θάνατος» της Φιλικής Εταιρείας στο «διοίκηση ή θάνατος» του Ιγνάτιου Ουγγροβλαχίας που παράλληλα υποκρύπτει πολλά σημαινόμενα.
Ποια ήταν όμως εκείνα τα ποινικής φύσεως αδικήματα τα οποία πλέον ήταν ποινικά κολάσιμα στο πλαίσιο της επαναστατημένης Ελλάδας; Σύμφωνα με την έρευνα της Σειρηνίδου: ληστείες, κλοπές και ανθρωποκτονίες διατηρούν τη μερίδα του λέοντος, κάτι που θα έκανε κάποιον να πει ότι η βία που συναντά την τιμωρία της οργανωμένης ή υπό οργάνωση πολιτείας είναι διαχρονική. Ακολουθούν βιαιοπραγίες, παρθενοφθορίες με δόλο – μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα κατηγορία κυρίως για τους λόγους του δόλου –, αρπαγές γυναικών/παιδιών και οι δύο τελευταίες κατηγορίες εγκλημάτων, εκείνες κατά της δημόσιας ασφάλειας και του κράτους και βιασμοί που αν και στην τελευταία θέση παρουσιάζει ενδιαφέρον για την πρώιμη ανάδειξή του ως εγκλήματος.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στην πολύ δομημένη μελέτη της Σειρηνίδου, που ξεκινά από το γενικό και διοχετεύεται σε διάφορες κατηγορίες της τεράστιας αναλυτικής κατηγορίας της Βίας, ενώ οριοθετείται η έκταση της χρονικής μελέτης δεν ακολουθείται μια αυστηρή χρονική ακολουθία αλλά χαρτογραφούνται θεματικές ενότητες που έρχονται στην επιφάνεια μέσα από την αφήγηση επεισοδίων με ιδιαίτερα γλαφυρό και με λογοτεχνικές αρετές τρόπο: η σύλληψη, η φυλακή, η απονομή δικαιοσύνης, οι επικίνδυνες κοινωνικές τάξεις είναι οι θεματικές που ανιχνεύει η συγγραφέας. Μέσα από την προσέγγιση των ενοτήτων, μέσα από μια ξενόγλωσση βιβλιογραφία ως εισαγωγή για το ευρωπαϊκό πλαίσιο της εποχής, μετά εισέρχεται στην περιγραφή των επεισοδίων μέσα από την αρχειακή δουλειά, επιτρέποντας στον αναγνώστη και μια συγκριτική ιστορική ανάγνωση αλλά και εντοπισμό της ελληνικής ιδιαιτερότητας όπως προκύπτει από την κατάσταση της Επανάστασης.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Στα μεγάλα πλεονεκτήματα του βιβλίου η επιλογή και μιας πιο «αιρετικής» και σύγχρονης βιβλιογραφίας για το 1821 που αγγίζει την κοινωνική διάσταση της περιόδου, αλλά και η διάρθρωση του βιβλίου που επιτρέπει να διαβαστεί και ανά επεισόδιο ή ανά ενότητα διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον του. Ενα βιβλίο που ανοίγει τη θέασή μας σε όλη τη διάρκεια της Επανάστασης, της Επαναστατημένης Ελλάδας και εστιάζει σε ένα από τα κρίσιμα ζητήματα που αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη συγκρότηση κράτους, τη βία, την οριοθέτησή της και την κρατική επιβολή μέσα από την απονομή δικαιοσύνης. Διαδικασίες όχι μόνο κρίσιμες για τη συγκρότηση του πολιτικού υποκείμενου στο εσωτερικό της Επαναστατημένης Ελλάδας, αλλά και ένα ισχυρό crash test για τους κατοίκους για τη μετάβασή τους από την Αυτοκρατορία στο εθνοκρατικό μοντέλο.
Βάσω Σειρηνίδου
Στα χρόνια της βίας
Εγκλημα, κοινωνία και συγκρότηση κράτους στην Επαναστατημένη Ελλάδα (1822-1827)
Εκδ. Θεμέλιο, 2025, σελ. 356
Τιμή 19 ευρώ
Τα θεμελιώδη δικαιώματα αποτελούν το σπουδαιότερο μέρος του σύγχρονου συνταγματικού δικαίου. Ποιοτικά, γιατί το οργανωτικό μέρος του Συντάγματος, το «Σύνταγμα των εξουσιών», αποβλέπει σε τελευταία ανάλυση στην πραγμάτωση του «Συντάγματος των δικαιωμάτων», το οποίο σε ένα φιλελεύθερο-δημοκρατικό Κράτος αποτελεί τη «βάση» του Συντάγματος. Αλλά και ποσοτικά, γιατί ο δικαστικός έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων, δηλαδή το εφαρμοσμένο συνταγματικό δίκαιο, αφορά κατά το μεγαλύτερο μέρος του ζητήματα θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Γι’ αυτό, η επιστημονική επεξεργασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν μπορεί να περιοριστεί σε μία περιπτωσιολογική συνταγματική ανάλυσή τους. Αλλωστε, τα σύγχρονα δημοκρατικά Συντάγματα, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση ίσως το ισχύον ελληνικό Σύνταγμα, δεν κατοχυρώνουν τα θεμελιώδη δικαιώματα μόνο υπό τη μορφή ενός περιπτωσιολογικού καταλόγου αλλά και με γενικές διατάξεις που αφορούν όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα (βλ. π.χ. τα άρθρα 2 παρ. 1, 5 παρ. 1 και 25 του ελληνικού Συντάγματος).
Η ανάγκη μίας συστηματικής ανάλυσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που γίνεται ακόμη πιο επιτακτική λόγω του σταδιακού πολλαπλασιασμού τους, των πολλαπλών διαστάσεών τους και των συγκρούσεων μεταξύ τους ή με άλλα συνταγματικά αγαθά, οδήγησε στη θεωρητική ανάπτυξη του λεγόμενου Γενικού Μέρους των θεμελιωδών δικαιωμάτων, αντικείμενο του οποίου αποτελεί η διαμόρφωση ενός συστηματικού πλαισίου για την εξατομίκευση, την ερμηνεία και την εφαρμογή των κατ’ ιδίαν θεμελιωδών δικαιωμάτων. Μάλιστα, σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου το ισχύον σύστημα διάχυτου ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων δεν ευνοεί την εμβάθυνση σε θέματα συνταγματικής ερμηνείας, η καλλιέργεια του Γενικού Μέρους των θεμελιωδών δικαιωμάτων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ιδίως όταν δίδει στήριγμα και ώθηση στη συνταγματική νομολογιακή πράξη.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Αυτή είναι η περίπτωση του μονογραφικού εγχειριδίου του Ευ. Βενιζέλου «Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα. Σύνοψη της Γενικής Θεωρίας» (εκδ. Σάκκουλα, 2026), το οποίο είναι προσανατολισμένο σε μια πρακτική δογματική των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Το Γενικό Μέρος των θεμελιωδών δικαιωμάτων βρίσκεται αναπόφευκτα σε επαφή με τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία, την ιστορία και την πολιτειολογία, η προσέγγιση του συγγραφέα όμως είναι πρωτίστως νομική, και σκοπό της έχει τη διαμόρφωση μίας γενικής θεωρίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων σύμφωνης με το ελληνικό Σύνταγμα. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως ορισμένες αποκρυσταλλώσεις της δεν έχουν αξιώσεις εγκυρότητας και για τις έννομες τάξεις άλλων συνταγματικών δημοκρατιών. Τούτο ισχύει, για παράδειγμα, για τη θέση του ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα αποτελούν «δικαιώματα του Συνταγματικού Δικαίου» (Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, σ. 27 επ.), έστω κι αν ειδικότερες ρυθμίσεις τους περιέχονται στο Διοικητικό Δίκαιο, στο Ποινικό Δίκαιο, στο Εργατικό Δίκαιο, στο Αστικό Δίκαιο, κ.λπ., καθώς και για την απόδοση εκ μέρους του ίσης νομικής ισχύος σε όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα, δηλαδή της οντολογικής εξίσωσής τους, η οποία στο ελληνικό Σύνταγμα βρίσκει και «θετικό» στήριγμα στο άρθρο 25 παρ. 1 Συντ. όπου γίνεται λόγος για τα δικαιώματα του ανθρώπου «ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου» (Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, σ. 54 επ.). Γενικότερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η σύνδεση της πολυεπίπεδης προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων με την αρχή του maximum standard την οποία ο συγγραφέας αντλεί από το άρθρο 53 της ΕΣΔΑ και το άρθρο 53 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, σ. 77 επ.). Για τον συγγραφέα, η σύμφωνη με το Σύνταγμα ερμηνεία των νόμων, που αποτελεί έναν βασικό κανόνα της συνταγματικής ερμηνείας, συνυπάρχει πλέον με τη σύμφωνη ερμηνεία με το δίκαιο της ΕΕ και το δίκαιο της ΕΣΔΑ. Στο πλαίσιο αυτό, ο ερμηνευτής οφείλει να αναζητεί την προστιθέμενη αξία σε κάθε επίπεδο προστασίας, που δεν αποκλείεται σε μία συγκεκριμένη περίπτωση να παρέχεται από την εθνική συνταγματική προστασία (Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, σ. 79 επ.).
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Ο συγγραφέας είναι μάλλον επιφυλακτικός απέναντι σε θεωρίες των θεμελιωδών δικαιωμάτων που απογειώνονται από το συνταγματικό κείμενο πάνω στη βάση προκαταβολικών αντιλήψεων του ερμηνευτή για τη φύση και τον σκοπό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Αντιθέτως, αξιοποιεί «tous azimuts» το άρθρο 25 Συντ., όπως αυτό διαμορφώθηκε με τη δική του προσωπική εισφορά στην αναθεώρηση του 2001, αναδεικνύοντάς το σε θεμελιώδη κανόνα για την ερμηνεία και την εφαρμογή των θεμελιωδών δικαιωμάτων «μέσω» του Συντάγματος.
Κατά τον συγγραφέα, οι αρχές που θεσπίζει το άρθρο 25 Συντ., δηλαδή η αρχή του αδιαιρέτου των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ισότητας των δικαιωμάτων του κράτους δικαίου και του κοινωνικού κράτους (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. α΄ Συντ.), η αρχή της αποτελεσματικότητας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και το καθήκον θετικής προστασίας τους εκ μέρους του κράτους (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. β΄), η ισχύς τους και στις σχέσεις μεταξύ ιδιωτών (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. γ΄), η αρχή της αναλογικότητας των νομοθετικών τους περιορισμών και της στάθμισης των δικαιωμάτων (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. δ΄), η αρχή της αλληλεγγύης (άρθρο 25 παρ. 4) και η απαγόρευση της κατάχρησης δικαιώματος (άρθρο 25 παρ. 3) ως όρια σε μία απόλυτη άσκηση των δικαιωμάτων που δεν λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα των άλλων (ένα ζήτημα που απέκτησε ιδιαίτερη σημασία κατά την περίοδο της πανδημίας), χαράσσουν τις βασικές συνταγματικές κατευθύνσεις για την ερμηνεία και την εφαρμογή των θεμελιωδών δικαιωμάτων (Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, σ. 109 επ.).
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Ενα άλλο ζήτημα του Γενικού Μέρους των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, το οποίο αφορά την ίδια τη θεωρία του Συντάγματος, αποτελεί η σχέση μεταξύ Συντάγματος, νομοθέτη και δικαστή στο πεδίο των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Για τον συγγραφέα, ο δικαστής μπορεί να εμπλουτίζει ή να τελειοποιεί το Σύνταγμα, αλλά όχι να το παράγει ο ίδιος και γι’ αυτό δεν πρέπει να υποκαθιστά τους συνταγματικούς κανόνες με τις δικές του ηθικο-πολιτικές αναγνώσεις του Συντάγματος, ανεξαρτήτως του εάν αυτές είναι προοδευτικές ή συντηρητικές (Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, σ. 218). Μάλιστα, ειδικότερα, όσον αφορά την ικανοποίηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων που συναρτώνται με την άσκηση δημοσίων πολιτικών οικονομικού ή δημοσιονομικού χαρακτήρα, δίδει προτεραιότητα στη νομοθετική διαχείρισή τους, δηλαδή στην αρμοδιότητα της πολιτικής αντιπροσώπευσης, λόγω της αυξημένης πολιτικότητας των συνταγματικών σταθμίσεων στο πεδίο αυτό (Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, σ. 147-149).
Η «Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα» είναι ένα διδακτικό εγχειρίδιο, αλλά όχι μόνον. Περιέχει φυσικά πολύ περισσότερα από αυτά που μπορούν να συμπυκνωθούν σε μια σύντομη παρουσίασή του και θα προκαλέσει, όπως και όλα τα βιβλία του συγγραφέα, γόνιμους θεωρητικούς προβληματισμούς.
Ο Χαράλαμπος Ανθόπουλος είναι καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Ελληνικό Ανοικτό ΠανεπιστήμιοΕυάγγελος Βενιζέλος
Εισαγωγή στα θεμελιώδη δικαιώματα
Σύνοψη της γενικής θεωρίας
Εκδ Σάκκουλα, 2026, σελ. 292
Τιμή 28 ευρώ
Ενα «κανονικό» πρωί στα γραφεία του ουγγρικού ιστότοπου Index, από τα μεγαλύτερα ανεξάρτητα Μέσα της χώρας πριν από την πανδημία (το 2020). Κι όμως, η κανονικότητα μόλις έχει ακυρωθεί.
Ο αρχισυντάκτης έκδοσης Szabolcs Dull ανακοινώνει στους συναδέλφους του τα νέα: η νέα φυτευτή διοίκηση του ανακοινώνει ότι πρέπει να αποχωρήσει. Τα επόμενα στιγμιότυπα μέσα από τα γραφεία αποτυπώνουν μια ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα: δημοσιογράφοι που κάθονται στις καρέκλες τους, όχι για να γράψουν την επόμενη είδηση, αλλά για να αποφασίσουν το μέλλον της επαγγελματικής τους ακεραιότητας.
Με αυτά τα πλάνα ξεκινάει το ντοκιμαντέρ «80 angry journalists» του Αντρας Φόλντες, το οποίο θα προβληθεί στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Η κάμερα του πρώην δημοσιογράφου του Index – που σήμερα εργάζεται στο επίσης ανεξάρτητο hvg.hu – καταγράφει τα δάκρυα, τις έντονες συζητήσεις και την τελική – ηρωική – στιγμή όπου 80 άνθρωποι παίρνουν το σακίδιό τους και εγκαταλείπουν το κτίριο, δηλώνοντας έτσι την αλληλεγγύη τους για την εκπαραθύρωση του συναδέλφου τους.
«Οπως ξέρετε, ο Ορμπαν βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 16 χρόνια, και στην πραγματικότητα είμαστε πιο κοντά από ποτέ στο να αλλάξουμε την κυβέρνησή του και να έχουμε έναν νέο ηγέτη. Αλλά ο αγώνας είναι πολύ σκληρός και ο ίδιος χρησιμοποιεί όλες τις σκιώδεις τακτικές, την προπαγάνδα, εκστρατείες συκοφάντησης εναντίον των αντιπάλων του για να κερδίσει αυτή τη μάχη (σ.σ.: στις 12 Απριλίου διεξάγονται βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία).
Οπως ακριβώς κάνει και με τα ανεξάρτητα μέσα: επιχειρεί να τα ελέγξει μέσω της οικονομικής πίεσης, των αχυρανθρώπων και των μεσαζόντων που μπαίνουν στις εταιρείες ενημέρωσης» λέει ο Φόλντες από το WhatsApp.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Το ντοκιμαντέρ πάντως δεν είναι μια αγιογραφία αυτοαναφορική όπου 80 «δονκιχώτες» τα βάζουν με τους ανεμόμυλους αλλά έχουν κερδισμένη υστεροφημία. Η προσπάθειά τους να στήσουν εξαρχής το επόμενο ανεξάρτητο μέσο, το Telex, αποδεικνύεται εξίσου τραυματική. Κι αυτό επειδή η δυναμική εντός της κοινότητας κρύβει ανταγωνισμούς, πικρίες, εντάσεις και συγκρούσεις – αυτή τη φορά, όμως, όχι στο όνομα του Ορμπαν, αλλά μιας αλαζονικής αντίληψης για το ποιος πρέπει να έχει το πάνω χέρι εντός της ομάδας. «Σκέφτηκα κάποια στιγμή να μη δείξω τις εντάσεις και να κρατήσω μόνο το καλό κομμάτι του Telex: το γεγονός ότι πολλά ξένα ειδησεογραφικά δίκτυα ήρθαν να το προβάλουν και να το στηρίξουν. Συνειδητοποίησα όμως ότι έπρεπε να δείξω τα εμπόδια. Τι σημαίνει να στήνεις από την αρχή μια καινούργια πλατφόρμα».
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ «ΠΟΛΙΟΡΚΙΑΣ». Το φιλμ του Φόλντες, λοιπόν, λειτουργεί όχι μόνο ως καταγραφή μιας δημοσιογραφικής κρίσης. Αλλά και ως ζωντανό χρονικό για τα αδιέξοδα και τα εμπόδια της ελευθεροτυπίας σε μια ευρωπαϊκή χώρα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Μέσα από το ντοκιμαντέρ αποκαλύπτεται το «μοντέλο Ορμπαν» για τον έλεγχο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Δεν πρόκειται για άμεση λογοκρισία με την παραδοσιακή έννοια, αλλά για μια στρατηγική «πολιορκίας». Η κυβέρνηση, για παράδειγμα, εξαγοράζει μέσω φίλα προσκείμενων ολιγαρχών τις εταιρείες που διαχειρίζονται τα διαφημιστικά έσοδα και τις υποδομές των ανεξάρτητων μέσων.
Οι δημοσιογράφοι, από την άλλη, περιγράφουν ένα κλίμα αβεβαιότητας, όπου η «γραμμή» μεταξύ ιδιοκτησίας και σύνταξης θολώνει εσκεμμένα για να προκληθεί αυτολογοκρισία. Και φτάνουν να θεωρούνται από τα κρατικά μέσα ως «πράκτορες ξένων συμφερόντων», δυσκολεύοντας την πρόσβασή τους σε επίσημες πηγές και πληροφορίες.
Σε καμία περίπτωση η ταινία δεν τελειώνει στην παραίτηση. Μεταφέρεται σε αυτοσχέδια γραφεία, σε σαλόνια και καφετέριες, όπου η ίδια ομάδα, χωρίς πόρους αλλά με τεράστια δημόσια υποστήριξη (crowdfunding), δημιουργεί το Telex. Είναι μια απεικόνιση της ανθεκτικότητας: οι ίδιοι άνθρωποι που έχασαν τη δουλειά τους επειδή αρνήθηκαν να συμβιβαστούν, χτίζουν από το μηδέν ένα νέο μέσο για να παραμείνουν η «φωνή» της αλήθειας.
Εστω και με απώλειες – αρκετοί παλιοί θα φύγουν από τη δουλειά ύστερα από τη σύγκρουση με τον επανακάμψαντα Szabolcs Dull –, θα παραμείνουν ένα μικρό success story σε μια ρευστή επικράτεια. Και αυτή θα είναι η τελευταία εντύπωση πριν πέσουν οι τίτλοι τέλους: ότι το «80 angry journalists» λειτουργεί ως προειδοποίηση για όλη την Ευρώπη.
Εξού και η εμφάνιση σε αυτό της ευρωπαίας επιτρόπου για τις Αξίες και τη Διαφάνεια, Βιέρα Γιούροβα, η οποία με αφορμή την περίπτωση του Index προχώρησε στην κατάρτιση της Ευρωπαϊκής Πράξης για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης (Αύγουστος 2025).
Το ντοκιμαντέρ του Φόλντες δείχνει τελικά ότι η δημοκρατία δεν πεθαίνει πάντα με έναν κρότο, αλλά συχνά μέσα από την αργή διάβρωση των θεσμών και τον οικονομικό εκβιασμό όσων τολμούν να κάνουν ερωτήσεις.
Φέτος το κεντρικό θέμα της Διεθνούς Ημέρας για τα Δικαιώματα των Γυναικών είναι #GiveToGain (δώσε για να κερδίσεις). Το σύνθημα υπονοεί ότι η ισότητα των φύλων δεν προκύπτει αυτόματα με την πάροδο του χρόνου, αλλά προϋποθέτει μακρόχρονη και επίμονη επένδυση σε αγώνες, συλλογικές και ατομικές προσπάθειες, θεσμικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικές αποφάσεις. Τα δικαιώματα των γυναικών δεν παραχωρούνται αλλά διεκδικούνται, όπως μας έδειξε πολλές φορές η ιστορία των κατακτήσεων.
Η ισότητα των φύλων αποτελεί στρατηγική επιλογή για την οικονομική, κοινωνική και πολιτική ανάπτυξη με πολλαπλασιαστικά οφέλη για το σύνολο της κοινωνίας.
Η καμπάνια του ΟΗΕ «Δώσε για να κερδίσεις» είναι μια παγκόσμια πρόσκληση σε άτομα, οργανισμούς και κοινότητες να κάνουν συνειδητή επένδυση σε χρόνο, γνώση, πόρους, θεσμική στήριξη και συμμαχίες για να ενισχυθεί η ισότητα των φύλων. Οταν επενδύουμε στην έμφυλη ισότητα, κερδίζουμε μια πιο δίκαιη, βιώσιμη και συμπεριληπτική κοινωνία.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Για πρώτη φορά παρουσιάζουμε στο Δημοτικό Συμβούλιο (9 Μαρτίου) ένα τριετές ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης για την Εμφυλη Ισότητα που εκπονήσαμε με γνώμονα την Ευρωπαϊκή Χάρτα για την Ισότητα γυναικών στις τοπικές κοινωνίες.
Η καταπολέμηση της έμφυλης βίας, η εργασιακή ένταξη των γυναικών και η προώθηση της ισόρροπης συμμετοχής στα κέντρα πολιτικών αποφάσεων αποτελούν τους βασικούς (διαχρονικούς) άξονες του Σχεδίου. Καινοτομία του Σχεδίου αποτελεί η πρoσπάθεια ενσωμάτωσης του στόχου της ισότητας σε συγκεκριμένες πολιτικές του δήμου (gender mainstreaming) και του προϋπολογισμού του (gender budgeting).
Στην καινοτομική αυτή προσέγγιση των δημόσιων πολιτικών θα πρέπει να επενδύσει ο δημόσιος τομέας αλλά και η Τοπική Αυτοδιοίκηση για να ξεκολλήσουμε από τις τελευταίες θέσεις της ευρωπαϊκής κατάταξης στη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική ζωή και τις πρώτες θέσεις στις γυναικοκτονίες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οι περισσότεροι δήμοι της χώρας που έχουν συγκροτήσει διαπαραταξιακές Δημοτικές Επιτροπές Ισότητας, τις έχουν αφήσει «στα χαρτιά». Τα περισσότερα τμήματα πολιτικών ισότητας που δημιουργήθηκαν με τον «Καλλικράτη» το 2010 παραμένουν υποστελεχωμένα και ασχολούνται, στην καλύτερη περίπτωση, με τις κακοποιημένες γυναίκες καθώς και με εκδηλώσεις στις 8 Μαρτίου και στις 25 Νοεμβρίου.
Πολλοί δήμοι συνεχίζουν τις υποχρεώσεις τους στα πεδία της καθαριότητας και του πράσινου αφήνοντας λιγοστούς πόρους και με ισχνή πολιτική προτεραιότητα την κοινωνική φροντίδα και την καταπολέμηση των διακρίσεων, τομείς με έντονη έμφυλη διάσταση.
Στον Δήμο Αθηναίων πιστεύουμε ότι η δημόσια επένδυση του θεσμικού φορέα που βρίσκεται πιο κοντά στην καθημερινή ζωή του πολίτη αποτελεί τη μόνη λύση για την κοινωνική ευημερία. Με το Σχέδιο Δράσης για την Εμφυλη Ισότητα συνεχίζουμε να επενδύουμε σε πόρους, δομές και παρεμβάσεις για την υποστήριξη των γυναικών και την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου και ταυτότητας φύλου. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να κερδίσουμε τελικά την κοινωνική συμπερίληψη.
Μόνο έτσι θα περιορίσουμε τις σεξιστικές εκδηλώσεις στον ιδιωτικό και τον δημόσιο χώρο. Για να ξαναθυμηθούμε το σύνθημα «το προσωπικό είναι πολιτικό» του ριζοσπαστικού φεμινισμού.
Η Μαρία Στρατηγάκη είναι αντιδήμαρχος Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων και Παιδικής Προστασίας του Δήμου Αθηναίων, ομότιμη καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε στη New York Post τη Δευτέρα ότι «δεν είναι κοντά» στην αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν, για τη διασφάλιση των πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Ισφαχάν.
«Δεν έχουμε λάβει καμία απόφαση επί του θέματος. Δεν είμαστε καν κοντά σε κάτι τέτοιο», δήλωσε ο Τραμπ. Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι «δεν είναι ευχαριστημένος» με την επιλογή του 56χρονου Μοτζταμπά Χαμενεΐ στη θέση του ηγέτη της χώρας, ο οποίος αντικατέστησε τον πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ.
«Δεν πρόκειται να σας πω», είπε ο Τραμπ σχετικά με τα σχέδιά του για τον νεότερο Χαμενεΐ. «Δεν είμαι όμως ευχαριστημένος μαζί του», σχολίασε.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ο Τραμπ έκανε τις δηλώσεις στην εφημερίδα μιλώντας τηλεφωνικά από το Trump National Golf Club στο Ντόραλ της Φλόριντα. Επίσης ανάλογες δηλώσεις περί χερσαίων στρατευμάτων είχε κάνει και το Σάββατο το απόγευμα μιλώντας στην εκπομπή Air Force One.
Χέγκσεθ: Η επιχείρηση Επική Οργή «ξεκινά τώρα»Οι επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν τώρα ξεκινούν, διεμήνυσε ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο CBS News την Κυριακή
«Το Ιρανικό Ναυτικό δεν υπάρχει πλέον σε μεγάλο βαθμό. Έτσι, η ικανότητά τους να προβάλλουν οποιαδήποτε ισχύ σε αυτήν την περιοχή με ναυτική έννοια μειώνεται, και θα μειώνεται ολοένα και περισσότερο», δήλωσε ο Χέγκσεθ. «Αυτή είναι μόνο η αρχή».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });«Οι δυνατότητές μας είναι συντριπτικές σε σύγκριση με αυτές του Ιράν. Και ειλικρινά, όταν συνδυάζετε την Πολεμική μας Αεροπορία με την αεροπορία των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, πρόκειται για τις δύο πιο ισχυρές αεροπορικές δυνάμεις στον κόσμο».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Την περασμένη εβδομάδα, ο Χέγκσεθ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επρόκειτο να αποκτήσουν τον πλήρη «αδιαμφισβήτητο» έλεγχο του ιρανικού εναέριου χώρου κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων Επική Οργή/ Βρυχώμενος Λέων. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε τη δήλωση αργότερα μέσα στην εβδομάδα.
Ερωτηθείς εάν η Επιχείρηση Επική Οργή ήταν οπορτουνιστική, ή προωθήθηκε από το Ισραήλ, ο Χέγκσεθ είπε ότι «εμείς (οι ΗΠΑ) ελέγχουμε το πηδάλιο για το αν θα πάμε ή όχι. Και τελικά, για να προωθήσουμε τα αμερικανικά συμφέροντα και να προστατεύσουμε τις αμερικανικές ζωές».
«Νομίζω ότι μεγάλο μέρος αυτής της συζήτησης είναι ανόητο και ακαδημαϊκό. Μας σκοτώνουν (το καθεστώς του Ιράν) εδώ και 48 χρόνια, 47 χρόνια. Έχουν αμείωτες πυρηνικές φιλοδοξίες».
Πρόσθεσε ότι αφού το Ισραήλ και οι ΗΠΑ «εξάλειψαν» το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης τον Ιούνιο του 2025, θα έπρεπε να είχε έρθει να διαπραγματευτεί τότε, «και δεν το έχουν κάνει».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });«Θα διασφαλίσουμε ότι οι πυρηνικές τους φιλοδοξίες δεν θα επιτευχθούν ποτέ», συνέχισε.
Όταν ρωτήθηκε για τις επιλογές που εξετάζουν οι ΗΠΑ αυτή τη στιγμή εναντίον του Ιράν, ο Χέγκσεθ δεν έδωσε σαφή απάντηση, αν και εξήγησε ότι «δεν το λες στον εχθρό, δεν το λες στον Τύπο, δεν λες σε κανέναν ποια θα είναι τα όριά σου σε μια επιχείρηση».
«Είμαστε πρόθυμοι να πάμε όσο μακριά χρειάζεται για να πετύχουμε», ξεκαθάρισε. «Πολεμάμε για να κερδίσουμε».
Αυτός είναι πόλεμος. Αυτή είναι μια σύγκρουση. Ο σκοπός είναι να γονατίσεις τον εχθρό σου. Το αν θα κάνουν τελετή παράδοσης στην πλατεία της Τεχεράνης, εξαρτάται από αυτούς.
Επιπλέον, επανέλαβε την πρόσφατη δήλωση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία με το Ιράν εκτός από αυτήν της «άνευ όρων παράδοσης».
«Εμείς θέτουμε τους όρους», πρόσθεσε ο Χέγκσεθ, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν καν ξεκινήσει πραγματικά τη μεγάλης κλίμακας προσπάθεια της Επιχείρησης Επική Οργή. «Θα ξέρουμε πότε δεν θα είναι ικανοί να πολεμήσουν. Θα υπάρξει ένα σημείο όπου δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να το κάνουν αυτό. Θα παραδοθούν».
Οι ΗΠΑ «παρακολουθούν τα πάντα», σύμφωνα με τον Χέγκσεθ, αναφερόμενος σε αναφορές για την παροχή πληροφοριών από τη Ρωσία στο Ιράν σχετικά με αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία από την έναρξη των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών.
«Έχουμε τις καλύτερες πληροφορίες στον κόσμο. «Γνωρίζουμε ποιος μιλάει με ποιον, γιατί μιλάνε μαζί του, πόσο ακριβείς μπορεί να είναι αυτές οι πληροφορίες και πώς τις λαμβάνουμε υπόψη στα σχέδια μάχης μας», επιβεβαίωσε ο Χέγκσεθ.
Πρόσθεσε ότι ο Τραμπ έχει «μια απίστευτη ικανότητα να γνωρίζει πώς να μετριάσει αυτούς τους κινδύνους» και ότι οτιδήποτε δεν θα έπρεπε να συμβαίνει, δημόσια ή κεκλεισμένων των θυρών, αντιμετωπίζεται.
Παρά τον πιθανό κίνδυνο, ο Χέγκσεθ είπε ότι οι ΗΠΑ εργάζονται για τον περιορισμό των θυμάτων όπου είναι δυνατόν, αλλά ότι «πράγματα σαν κι αυτό δεν συμβαίνουν χωρίς θύματα».
«Αλλά αυτό δεν μας αποδυναμώνει καθόλου», είπε. «Ενισχύει την αποφασιστικότητά μας να πούμε ότι αυτή είναι μια μάχη που θα τελειώσουμε».
«Οι μόνοι που πρέπει να ανησυχούν αυτή τη στιγμή είναι οι Ιρανοί που νομίζουν ότι θα ζήσουν».
Ενας σύγχρονος ψηφιακός κόμβος, όπου συγκεντρώνεται το καλλιτεχνικό και εκπαιδευτικό έργο της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, φέρνει τις δράσεις της πιο κοντά στο μουσικόφιλο κοινό και προσκαλεί παλιούς και νέους φίλους να τις ανακαλύψουν. Στη νέα πλατφόρμα hub.koa.gr συνδέονται δράσεις, ηχογραφήσεις, οπτικοακουστικό υλικό και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες της Ορχήστρας, δημιουργώντας έναν ανοιχτό χώρο γνωριμίας με τη συμφωνική μουσική και την ιστορία της.
Στην ενότητα «Ανακαλύπτω» παρουσιάζονται δραστηριότητες και καινοτόμες πρωτοβουλίες. Στην ενότητα «Γνωρίζω» φιλοξενούνται τα podcasts που δημιουργήθηκαν σε συνεργασία με τη LiFO. Το πεδίο «Ακούω» συγκεντρώνει τη δισκογραφία της Ορχήστρας, ενώ σταδιακά θα εμπλουτίζεται με ραδιοφωνικές εκπομπές και την παρουσία της σε ψηφιακές πλατφόρμες streaming, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο ηχητικό αποτύπωμα της καλλιτεχνικής της διαδρομής. Μέσα από την ενότητα «Βλέπω» ο επισκέπτης θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει μαγνητοσκοπημένες συναυλίες της Ορχήστρας.
Ο Λουκάς Καρυτινόςgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Για αυτό το νέο ψηφιακό άνοιγμα της ΚΟΑ ο καλλιτεχνικός διευθυντής Λουκάς Καρυτινός τονίζει: «Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, απολύτως στο πνεύμα των ημερών μας, εισέρχεται σε μια νέα εποχή με τον ψηφιακό μετασχηματισμό της. Η ανανεωμένη ιστοσελίδα μας είναι γεγονός, σχεδιασμένη με την πιο σύγχρονη αισθητική για να είναι εύχρηστη και πλήρως προσβάσιμη σε άτομα όλων των ηλικιών. Η νέα πλατφόρμα της Ορχήστρας (hub.koa.gr) είναι ένας ολοκαίνουργιος διαδικτυακός τόπος που θα ανανεώνεται διαρκώς και ανοίγει για πρώτη φορά ένα σημαντικό και πλούσιο αρχείο από την Ιστορία μας. Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που αυτή η πολύτιμη παρακαταθήκη για τη μουσική ζωή του τόπου είναι πλέον επισκέψιμη από όλους τους φίλους μας, τους φιλόμουσους ακροατές, αλλά και τους σπουδαστές. Ταυτόχρονα, η νέα αυτή ψηφιακή πύλη μάς επιτρέπει να επικοινωνούμε πιο άμεσα με το κοινό μας, να μοιραζόμαστε το καλλιτεχνικό μας έργο και να αναδεικνύουμε την πορεία και τους ανθρώπους της Ορχήστρας μέσα στον χρόνο. Ελπίζουμε ότι θα αποτελέσει έναν ζωντανό χώρο συνάντησης για όλους όσοι αγαπούν τη μουσική και επιθυμούν να γνωρίσουν ακόμη βαθύτερα την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών». Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ανάπτυξη Ψηφιακών Προϊόντων και Υπηρεσιών» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0, με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης – NextGenerationEU.
Η νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι αποκαλύπτει τα οφέλη του πλεξίματος, της κηπουρικής και άλλων δημιουργικών ασχολιών.
Μια μεγάλη, μακροχρόνια μελέτη του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι έδειξε ότι οι γυναίκες που ασχολούνται τακτικά με παραδοσιακά χόμπι, όπως πλέξιμο, ράψιμο, κέντημα ή κηπουρική, έχουν σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια ζωής — μέχρι και οκτώ χρόνια περισσότερο κατά μέσο όρο σε σύγκριση με γυναίκες που δεν συμμετέχουν σε τέτοιες δραστηριότητες.
Οι ερευνητές εξηγούν ότι οι δραστηριότητες αυτές λειτουργούν σαν φυσική «ηρεμιστική» μέθοδος για το νευρικό σύστημα. Η επαναλαμβανόμενη κίνηση των χεριών και η συγκέντρωση στη λεπτομέρεια δημιουργούν ένα είδος διαλογισμού, μειώνοντας τα επίπεδα άγχους και ενισχύοντας τη συναισθηματική ισορροπία. Ταυτόχρονα, η δημιουργία κάτι απτού — είτε πρόκειται για ένα πλεκτό κασκόλ είτε για ένα ανθισμένο παρτέρι — προσφέρει αίσθημα ολοκλήρωσης, σκοπού και αυτοπεποίθησης, που είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς μεγαλώνουμε.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Η πνευματική διάσταση των δραστηριοτήτων αυτών είναι επίσης κρίσιμη. Η συμμετοχή σε τακτικές, δημιουργικές ασχολίες ενεργοποιεί τον εγκέφαλο, υποστηρίζοντας μνήμη, προσοχή και γνωστική ευελιξία, ενώ μειώνει τον κίνδυνο πτώσης νοητικών λειτουργιών με την πάροδο του χρόνου. Η συνέπεια και η ρουτίνα που προσφέρουν αυτά τα χόμπι βοηθούν επίσης στην οργάνωση της καθημερινότητας, ενισχύοντας την ψυχική ανθεκτικότητα και την αυτονομία των γυναικών.
Συνολικά, η μελέτη αναδεικνύει ότι απλές, δημιουργικές δραστηριότητες που πολλοί θεωρούν παλιές ή παραδοσιακές, έχουν βαθιά θεραπευτική επίδραση, παρέχοντας συναισθηματική σταθερότητα, νοητική διέγερση και μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία. Αυτή η επιστημονική επιβεβαίωση φέρνει στο προσκήνιο τη σημασία των καθημερινών μικρών πραγμάτων που μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής και τη μακροζωία, επιβεβαιώνοντας ότι η δημιουργικότητα και η φροντίδα για τον εαυτό είναι πολύτιμες συνήθειες σε κάθε ηλικία.