Feed aggregator

Σπουδαία εκτός έδρας νίκη με 2-0 πέτυχε η Νότιγχαμ Φόρεστ επί της Μπρέντφορντ, με την ομάδα του Σον Ντάις να κατακτά τρεις πολύτιμους βαθμούς, σε μια δύσκολη έδρα.

Οι φιλοξενούμενοι, που θα πρέπει να σημειωθεί πως είχαν δώσει την Πέμπτη το βράδυ και παιχνίδι για το Europa League, «διάβασαν» σωστά το ματς και κατάφεραν να πάρουν ένα τεράστιο «διπλό», μια νίκη που τους δίνει ώθηση για την συνέχεια των υποχρεώσεων τους στην Πρέμιερ Λιγκ.

Με την σημερινή της νίκη, η Νότιγχαμ έφτασε τους 25 πόντους στην βαθμολογία του κορυφαίου πρωταθλήματος στον κόσμο, με τους reds να πιάνουν την Λιντς και ν’ απέχουν μόλις τρεις βαθμούς από την Κρίσταλ Πάλας και την Τότεναμ, οι οποίες έχουν 28 βαθμούς.

Η Νότιγχαμ είχε ιδανικό ξεκίνημα στο παιχνίδι, καθώς κατάφερε να αιφνιδιάσει την Μπρέντφορντ και πήρε το προβάδισμα στα πρώτα λεπτά της αναμέτρησης.

Ο Ζεσούς ήταν αυτός που άνοιξε το σκορ για την Φόρεστ στο δωδέκατο λεπτό της αναμέτρησης και θα πρέπει εδώ να σημειωθεί πως οι φιλοξενούμενοι διαχειρίστηκαν με εξαιρετικό τρόπο το προβάδισμα που πήραν.

Βρήκαν μάλιστα τρόπο, στο δεύτερο μέρος, να πετύχουν και δεύτερο τέρμα «κλειδώνοντας» έτσι την κατάκτηση τριών σπουδαίων βαθμών κόντρα στην Μπρέντφορντ.

Ο Αβονίγι πέρασε στο ματς σαν αλλαγή στο 68′ (πήρε την θέση του Ζεσούς) και αποδείχθηκε «χρυσή» αλλαγή για τον Σον Ντάις, καθώς ήταν αυτός που έκανε το 2-0 για τη Νότιγχαμ στο 79′.

Ο Γκιμπς Γουάιτ έδωσε την ασίστ στο δεύτερο γκολ των φιλοξενούμενων, με τον Αβονίγι να «εκτελεί» μ’ εξαιρετικό τρόπο, διαμορφώνοντας το αποτέλεσμα της αναμέτρησης.

Η Φόρεστ πήρε μια τεράστια εκτός έδρας νίκη με 2-0 και αυτή η επιτυχία, αναμένεται να δώσει ακόμα μεγαλύτερη ώθηση στους reds ενόψει της συνέχειας στην Πρέμιερ Λιγκ.

ΜΠΡΕΝΤΦΟΡΝΤ: Κέλεχερ, Χένρι (67’ Χίκεϊ), Αγιέρ (38’ Φαν ντεν Μπερχ), Καγιόντε (81’ Λιούις Πότερ), Γιαρμόλιουκ (81’ Χέντερσον), Γένσεν, Γιάνελτ, Σαντέ, Ντάμσγκααρντ (38’ Ουαταρά), Τιάγκο.

ΝΟΤΙΓΧΑΜ ΦΟΡΕΣΤ: Σελς, Άινα, Μιλένκοβιτς, Ουίλιαμς, Μουρίγιο, Σανγκαρέ, Άντερσον, Ντομίνγκες (61’ Χάτσινσον), Γκιμπς Γουάιτ, Χάντσον Οντόι (87’ Μοράτο), Ιγκόρ Ζεσούς (68’ Αβονίγι).

Το αμερικανικό έγγραφο που αναφέρεται στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία είναι έτοιμο και το Κίεβο αναμένει να μάθει πότε και πού θα το υπογράψει, ανακοίνωσε σήμερα ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

«Για εμάς, οι εγγυήσεις ασφαλείας είναι πρωτίστως οι εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ. Το έγγραφο είναι 100% έτοιμο και περιμένουμε από τους εταίρους μας να επιβεβαιώσουν τον χρόνο και τον τόπο όπου θα το υπογράψουμε», είπε ο Ζελένσκι σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε από το Βίλνιους, την πρωτεύουσα της Λιθουανίας.

«Κατόπιν το έγγραφο θα σταλεί προς επικύρωση στο Κογκρέσο των ΗΠΑ και στο ουκρανικό κοινοβούλιο», πρόσθεσε.

Ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα, μετά τη συνάντηση που είχε με τον Ζελένσκι, είπε στους δημοσιογράφους ότι η Ρωσία αποφεύγει να δεσμευτεί σε μια διαρκή και δίκαιη ειρήνη και δεν δέχεται την εκεχειρία.

Η μόδα των δρόμων και των grunge χαμινιών στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ήταν ένα παράσημο που οι φωτογράφοι προσπαθούσαν με πάθος και κόπο να αποκτήσουν, ώστε να περάσουν τις εικόνες τους στις σελίδες των περιοδικών.

Αυτή την εποχή των περασμένων μεγαλείων για τον έντυπο Τύπο και με ανθρωπολογικό ενδιαφέρον για τους ερευνητές των σύγχρονων πολιτιστικών φαινομένων ο Μπιλ Γεωργούσης την είδε, τη βίωσε και την κατέγραψε. Το σώμα της δουλειάς του, ένα φωτογραφικό υλικό που διατρέχει περισσότερο από τριάντα χρόνια, δημιουργήθηκε στους δρόμους, σε στούντιο, σε εναλλακτικά άγνωστα ερείπια των πόλεων όπου έζησε και συνεργάστηκε με μεγάλους τίτλους περιοδικών μόδας και νεανικής κουλτούρας.

Γεννημένος στη Μελβούρνη, στα μέσα μιας δεκαετίας όπου οι συλλογικοί τρόποι ζωής άλλαζαν χάρη στην πληθώρα τεχνολογικών επιτευγμάτων που προξενούσαν αισιοδοξία, ο Μπιλ Γεωργούσης έζησε τα εφηβικά του χρόνια στη Θεσσαλονίκη, «μια ζωή πάνω στη σανίδα του skate» λέει στα «Πρόσωπα». «Μαζευόμασταν στον Λευκό Πύργο, στο άγαλμα του Μεγάλου Αλέξανδρου, σαν μια κοινότητα εκφυλισμένων ομογενών, οι “κακοί” μαθητές του σχολείου, που στα 80s είχαμε έρθει από διαφορετικές χώρες, Γερμανία, Αυστραλία, Βέλγιο, έχοντας τη δυνατότητα να διαθέτουμε σανίδα για να να κάνουμε skateboard. Το ωραίο στην περίπτωση αυτή ήταν ότι επειδή τα παιδιά είχαν ζήσει σε άλλες χώρες, καθένα έφερνε κάτι από τη μόδα του δικού του περίγυρου, οπότε έβλεπες διαφορετικά στυλ. Νομίζω ότι αυτές οι συναντήσεις για εμένα ήταν η αφετηρία μου στη φωτογραφία του youth culture, που για τα περιοδικά των 90ς ήταν κυρίαρχη αισθητική. Προέκυψε οργανικά στο να διακρίνω αυτόν τον νεανικό τρόπο ντυσίματος που είχε αφετηρία την καθημερινή ζωή στους δρόμους και τις συνήθειες των skaters. Μετά ήρθαν τα μουσικά grunge σχήματα, τα ρέιβ πάρτι, το κλάμπινγκ του Λονδίνου. Από εκεί βγήκαν τα στιγμιότυπα της νεανικής κουλτούρας, αλλά που ταυτόχρονα τα ζούσα. Για εμένα τα πλάσματα αυτά ήταν σαν άγγελοι που κατοικούν στις πόλεις». Ο ίδιος, αφού επισκέφθηκε, με σημερινό βλέμμα, τα κουτιά, τα συρτάρια, τους φακέλους που περιέχουν το φωτογραφικό αρχείο του –  ίχνη πορείας από Ισπανία, Μιλάνο, Παρίσι, Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Αθήνα, δημοσιευμένα στα διεθνή περιοδικά «Arena Homme+», «Dazed & Confused», «Self Service», «i-D», «Document Journal», «Jalouse», «Amica», «The Beyond Noise», «Purple Fashion», την ελληνική έκδοση του «Marie Claire» – έκανε την επιλογή του. Συγκέντρωσε εικόνες, αντικείμενα και τεκμήρια για να παρουσιάσει στην K-Gold Temporary Gallery στη Λέσβο την έκθεση-εγκατάσταση του «Push Plus One», κυρίως με αδημοσίευτο αρχειακό υλικό.

Η ΜΟΔΑ ΣΤΗΝ ΓΚΑΛΕΡΙ. Η δουλειά του διατρέχει την ακμή των έντυπων εκδόσεων και τη μετάβαση από την αναλογική φωτογραφία και το φιλμ στην αδιάκοπη ροή ψηφιακών εικόνων. Αλλαγή που αναδιαμόρφωσε την αισθητική και το λεξιλόγιο της βιομηχανίας της μόδας. Αφετηρία της έκθεσης είναι η διαρκής έρευνά του για τη δημιουργία της εικόνας και τον ρόλο του φωτογράφου στη σύγχρονη πραγματικότητα, στον παρόντα χρόνο υπερπαραγωγής περιεχομένου. Στους τοίχους της γκαλερί ο Γεωργούσης τοποθετεί τις φωτογραφίες του σαν κολάζ, άλλοτε μικρές, άλλοτε μεγαλύτερες σε μέγεθος, όχι απαραίτητα κορνιζαρισμένες, με το επίσημο ύφος έργου τέχνης. Επιδιώκει να δείξει φωτογραφίες τυπωμένες στον σκοτεινό θάλαμο, στιγμιότυπα τραβηγμένα με αναλογικές φωτογραφικές μηχανές, «τότε που κοίταζες μέσα από την κάμερα και δεν είχες ψηφιακή οθόνη για να κάνεις επί τόπου τις ρυθμίσεις του πλάνου όπως το κάνεις τώρα στην οθόνη του έξυπνου κινητού σου» εξηγεί ο φωτογράφος και υπερασπίζεται την πρακτική του. «Το 95% των επιλογών μου για αυτή την έκθεση είναι φωτογραφίες μόδας, ανδρικής και γυναικείας. Είναι ρατσισμός η άποψη ότι οι φωτογράφοι μόδας δεν είναι κατάλληλοι για να τους βάλεις σε τοίχους γκαλερί επειδή η δουλειά τους δεν είναι καλλιτεχνική. Για όσους δουλεύουν μέσα στη μόδα, την αντιμετωπίζουν με ημερομηνία λήξης, όμως οι θεατές μιας έκθεσης θα τη δουν διαφορετικά. Η καλή εικόνα είναι εικόνα που μένει. Αφορά απολύτως το τώρα, ωστόσο με τη συμμετοχή του μακιγιάζ και του styling μία εικόνα μπορεί να γίνει ιστορία. Οπως οι εικόνες του Ριτσαρντ Αβεντον για τα 60s».

Ο επιμελητής της έκθεσης Νικόλας Βαμβουκλής σημειώνει ότι «σε αντίθεση με τη φρενήρη πραγματικότητα, ο Μπιλ Γεωργούσης  βασίζεται σε έναν πιο στοχαστικό ρυθμό: λίγες αλλά προσεκτικά μελετημένες λήψεις, που εστιάζουν στην παρατήρηση, την απλότητα και την ουσία των πραγμάτων». Ειδικά για την έκθεση, ο Μπιλ Γεωργούσης δημιουργεί μια εγκατάσταση που προσφέρει στο κοινό την ευκαιρία να δει το παρασκήνιο της διαδικασίας, φέρνοντας σε διάλογο προσωπικά του αντικείμενα, τεχνικό εξοπλισμό και πειραματισμούς του: «Επιδιώκω να δείξω τον χώρο όπως όταν δουλεύαμε με φιλμ, μεταφέροντας τη διαδικασία μιας φωτογράφισης στο στούντιο. Τότε που χρειαζόσουν χρόνο να κάνεις μοντάζ, να διαλέξεις λήψεις. Τότε που και οι συνεννοήσεις μας με τα περιοδικά απαιτούσαν περισσότερο τη φυσική παρουσία. Και που μια τυχαία συνάντηση, κάπου εκεί έξω, σε έναν χώρο όπου σύχναζαν στυλίστες, μοντέλα και διάφοροι δημιουργικοί άνθρωποι εκδήλωναν ενδιαφέρον όταν τους πρότεινες να τους δείξεις κάτι από το υλικό σου. Τότε που δεν σε googl-αραν, αλλά σε έβλεπαν και σε άκουγαν».

Αν είναι ένα πράγμα που δεν κατάφερα ποτέ να κάνω συστηματικά, είναι να σηκωθώ (πολύ) νωρίς το πρωί για τρέξιμο. Ηταν πάντα για μένα βασανιστήριο το να ξυπνήσω αξημέρωτα για τα long run της Κυριακής στη Φιλοθέη (ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες που πρέπει να έχεις τελειώσει την προπόνηση πριν πιάσει η πολλή ζέστη). Η συντρέχτριά μου, η Κατερίνα, από την άλλη, στις 6 το πρωί ήταν πανέτοιμη και πάντα προσπαθούσε να με πείσει για τα θετικά της «αξημέρωτης» προπόνησης, πριν πάει στη δουλειά. Η αλήθεια είναι πως υπάρχει λόγος που τόσοι άνθρωποι αγαπούν το τρέξιμο… αχάραγα: τα οφέλη για την υγεία και τη συνολική ευεξία είναι σημαντικά. Οχι μόνο ξεκινάς τη μέρα σου νιώθοντας πιο ευδιάθετος, πιο ξεκούραστος και πιο ήρεμος, αλλά την ξεκινάς κιόλας με ένα μικρό – αλλά ουσιαστικό – επίτευγμα.

Η αλλαγή, βέβαια, μιας τόσο βασικής καθημερινής συνήθειας, όπως ο τρόπος που αρχίζει το πρωινό σου, δεν είναι απλή υπόθεση. Οσο ενθουσιασμένος κι αν αισθάνεσαι το προηγούμενο βράδυ για το πρωινό τρέξιμο που έχεις προγραμματίσει, όταν έρθει η ώρα της αλήθειας και χτυπήσει το ξυπνητήρι, εύκολα πατάς αναβολή. Στο περιοδικό «Runner’s World», πρωταθλητές και επαγγελματίες δίνουν συμβουλές για να κάνετε το (πολύ) πρωινό τρέξιμο σταθερή συνήθεια.

1. Κοιμηθείτε αρκετά

Οσο αυτονόητο κι αν ακούγεται, από τη στιγμή που γνωρίζετε ότι το ξυπνητήρι θα χτυπήσει νωρίς, φροντίστε να πέσετε για ύπνο 7-8 ώρες πριν από την ώρα αφύπνισης. Το πρωινό μούδιασμα είναι σχεδόν βέβαιο, γι’ αυτό προβλέψτε λίγα επιπλέον λεπτά ώστε να συνέλθετε πλήρως πριν βγείτε για τρέξιμο.

2. Ετοιμάστε τα ρούχα σας από πριν

Τσεκάρετε τον καιρό από το προηγούμενο βράδυ – ιδίως τη θερμοκρασία την ώρα που θα τρέχετε – και ετοιμάστε ρούχα και αξεσουάρ, ώστε να τα έχετε πρόχειρα μόλις ξυπνήσετε. Το τελευταίο που χρειάζεστε είναι να ψάχνετε στο σκοτάδι για κάλτσες ή κολάν. Αν δεν είστε σίγουροι πώς να ντυθείτε, ειδικά τους χειμερινούς μήνες, ένας οδηγός για το σωστό ντύσιμο σε «στρώσεις» μπορεί να σας λύσει τα χέρια.

3. Κάντε σωστή προθέρμανση

Το πρωί οι μύες είναι συνήθως πιο δύσκαμπτοι, καθώς το σώμα δεν έχει ακόμη «ξυπνήσει» κινητικά. Αφιερώστε, λοιπόν, λίγο χρόνο σε ένα δυναμικό ζέσταμα πριν ξεκινήσετε, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο τραυματισμού και βοηθώντας το σώμα να μπει ομαλά στον ρυθμό του τρεξίματος.

4. Βρείτε έναν συντρέχτη – και δείξτε επιείκεια στον εαυτό σας

Ενας σύντροφος στο τρέξιμο αυξάνει το αίσθημα δέσμευσης και κάνει πολύ λιγότερο πιθανό να τα παρατήσετε. Ταυτόχρονα, όμως, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η προσαρμογή χρειάζεται χρόνο· δεν γίνεται όλα να λειτουργήσουν άψογα από την πρώτη μέρα. Ακόμη κι αν υπάρξουν μία ή δύο «αστοχίες», συνεχίστε. «Μόλις βρείτε τον ρυθμό σας, το πρωινό τρέξιμο γίνεται κάτι φυσικό και πραγματικά δίνει ώθηση σε ολόκληρη τη μέρα», λέει στο «Runner’s World» η Σέρι Πίερς, μητέρα δύο παιδιών και πρώτη Αμερικανίδα στον Μαραθώνιο της Βοστώνης το 2012. Κατά την περίοδο που προετοιμαζόταν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ παράλληλα φρόντιζε τα παιδιά της, ξυπνούσε στις 4 το πρωί, έξι ημέρες την εβδομάδα, για να συναντήσει τη συντρέχτριά της και να προπονηθεί. «Πρέπει να δώσεις χρόνο στο σώμα σου να προσαρμοστεί στο πρωινό ξύπνημα», τονίζει. «Αλλά μόλις το καταφέρεις, δύσκολα θα θελήσεις να γυρίσεις πίσω».

5. Προχωρήστε σταδιακά

«Δεν αποφάσισα μια μέρα ότι από αύριο θα ξυπνάω στις 4.30 κάθε πρωί», λέει η Κιμ Νάντο, μητέρα δύο παιδιών και νικήτρια στο Αμερικανικό Πρωτάθλημα Ορεινού Τρεξίματος το 2016. Μετά τη γέννηση του δεύτερου παιδιού της, συνειδητοποίησε ότι το πρωινό τρέξιμο ήταν ουσιαστικά η μόνη ρεαλιστική επιλογή και ξεκίνησε να προπονείται καθημερινά μεταξύ 5 και 7 το πρωί πριν ξυπνήσουν. Παράλληλα, επένδυσε σε έναν διάδρομο με ρυθμιζόμενη κλίση, ώστε να προπονείται για το ορεινό τρέξιμο χωρίς να χάνει χρόνο μετακινήσεων προς το βουνό.

6. Αποδεχτείτε τη δυσκολία

«Τα πρώτα βήματα το πρωί είναι σχεδόν πάντα δύσκολα», λέει ο αθλητίατρος δρ Τζόρνταν Μετζλ. «Ομως μόλις αρχίσεις να κινείσαι, όλα γίνονται σταδιακά πιο εύκολα». Με τόσους ασθενείς, το καθημερινό πρόγραμμά του είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, γεγονός που καθιστά το πρωινό τρέξιμο σχεδόν μονόδρομο – ιδίως αν συνυπολογίσει κανείς ότι έχει ολοκληρώσει 12 Ironman και περισσότερους από 32 μαραθωνίους. Ο Μετζλ γνωρίζει καλά πόσο δύσκολο είναι να βρεις κίνητρο στην αρχή. «Αν αντέξεις τα πρώτα 20 λεπτά, στο τέλος θα χαρείς που βγήκες από το σπίτι», σημειώνει.

7. Μείνετε ζεστοί

«Οταν ξέρω ότι πρέπει να ξυπνήσω νωρίς, το χειρότερο είναι να φοράω τα δρομικά ρούχα μόλις έχω βγει από το πάπλωμα τον χειμώνα», λέει η Τίνα Μουρ, μέλος της ομάδας Saucony Hurricanes Elite και με ατομικό ρεκόρ 1:13 στον ημιμαραθώνιο. Η λύση της είναι απλή και πρακτική: κοιμάται φορώντας το αθλητικό της σουτιέν και το σορτσάκι. «Ετσι, το μόνο που χρειάζεται είναι να φορέσω μπλούζα, παπούτσια και σκουφί και να βγω. Τουλάχιστον μειώνεται λίγο η ταλαιπωρία». Για έξτρα ώθηση, αφήνει το ξυπνητήρι στην άλλη άκρη του δωματίου ώστε να αναγκαστεί να σηκωθεί.

8. Συμφιλιωθείτε με την ενόχληση

«Βλέπω το πρωινό ξύπνημα σαν να τραβάς έναν επίδεσμο», λέει η Μισέλ Γκονζάλες, προπονήτρια τρεξίματος, συγγραφέας, υπερμαραθωνοδρόμος και μητέρα δύο παιδιών που εργάζεται πλήρως στη Νέα Υόρκη. «Θα πονέσει λίγο – αλλά μόνο για λίγο».  Η συμβουλή της είναι ευθύβολη: «Ρυθμίστε το ξυπνητήρι νωρίς και απλώς ξεκινήστε. Επειτα από λίγες μέρες, θα αρχίσετε να νυστάζετε νωρίτερα το βράδυ και να κοιμάστε πιο εύκολα, κάτι που κάνει το πρωινό ξύπνημα πιο ανεκτό».

Οφέλη του πρωινού τρεξίματος

1. Συμβάλλει στην υγεία της καρδιάς

Μεγάλης κλίμακας μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2023 στην Ευρωπαϊκή Επιθεώρηση Προληπτικής Καρδιολογίας και διήρκεσε έξι χρόνια, με τη συμμετοχή σχεδόν 90.000 ενηλίκων, δείχνει ότι το πρωινό τρέξιμο μπορεί να έχει ουσιαστικά οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι ασκούνταν 8-11 το πρωί εμφάνιζαν χαμηλότερα ποσοστά καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων σε σύγκριση με άτομα που γυμνάζονταν σε άλλες ώρες της ημέρας.

2. Μπορεί να ενισχύσει τον μεταβολισμό

Ο οργανισμός λειτουργεί βάσει κιρκαδικών ρυθμών – του εσωτερικού «βιολογικού ρολογιού» που ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, τον μεταβολισμό, την έκκριση ορμονών και κρίσιμες λειτουργίες που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη υγεία. Σύμφωνα με μελέτη του 2023 στο επιστημονικό περιοδικό «Frontiers in Endocrinology», η χρονική τοποθέτηση της άσκησης σε συμφωνία με αυτούς τους ρυθμούς μπορεί να βελτιώσει την οξείδωση του λίπους, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τη ρύθμιση της γλυκόζης, συμβάλλοντας συνολικά σε καλύτερη μεταβολική υγεία. Από αυτή την άποψη, η πρωινή άσκηση φαίνεται να προσφέρει ένα επιπλέον πλεονέκτημα.

3. Βελτιώνει τη διάθεση και τη λειτουργία του εγκεφάλου

Τα σωματικά οφέλη του πρωινού τρεξίματος είναι σημαντικά, όμως εξίσου ουσιαστικά είναι και τα ψυχικά. Πλήθος ερευνών έχει δείξει ότι η αερόβια άσκηση – όπως το τρέξιμο – ανεξαρτήτως ώρας, βελτιώνει τη διάθεση, ενισχύει την ανθεκτικότητα στο στρες και υποστηρίζει τις εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου, όπως ο σχεδιασμός, η λήψη αποφάσεων και ο αυτοέλεγχος. Το ιδιαίτερο πλεονέκτημα του πρωινού τρεξίματος είναι ότι προσφέρει αυτή την ψυχολογική ώθηση από την αρχή της ημέρας, επιτρέποντάς σας να «κουβαλήσετε» αυτή την ενέργεια σε όλη τη διάρκειά της.

Αυτά, βέβαια, δεν σημαίνουν ότι πρέπει να πιέσετε τον εαυτό σας να τρέχει πρωί αν αυτό γίνεται εις βάρος του ύπνου ή απορρυθμίζει σοβαρά το καθημερινό σας πρόγραμμα. Το τρέξιμο, όποια ώρα κι αν γίνεται, προσφέρει σημαντικά οφέλη – και τελικά εκείνο που μετρά περισσότερο είναι η συνέπεια.

Ο Παναθηναϊκός επικράτησε του Αμαρουσίου με 92–81 στο Telekom Center Athens για τη 16η αγωνιστική της Stoiximan Basket League.

Οι Πράσινοι παρατάχθηκαν χωρίς τους Ναν, Όσμαν και Γιούρτσεβεν, σε ένα ματς που συνοδεύτηκε από έντονες διαμαρτυρίες του Εργκίν Αταμάν για τη διαιτησία, με τον Τούρκο τεχνικό να χρεώνεται με τεχνική ποινή, ενώ στην πρώτη περίοδο έβγαλε έξω όλη την πεντάδα των Πράσινων, καθώς το Τριφύλλι βρέθηκε πίσω στο σκορ.

Ο Παναθηναϊκός ξεκίνησε με τους Σορτς, Ρογκαβόπουλο, Γκραντ, Φαρίντ και  Χουάντσο στην πεντάδα. Οι φιλοξενούμενοι παρατάχθηκαν με τους Σαλας, Κινγκ, Καλαιτζάκη, Ντε Σόουζα και  Περάντες στο αρχικό σχήμα.  Το Μαρούσι έκανε εξαιρετική εκκίνηση στο ματς, καθώς προηγήθηκε με 6-0, με τον Φαρίντ να σημειώνει τους πρώτους πόντους των Πράσινων και να μειώνει σε 6-2.

Το πολύ καλό ξεκίνημα του Αμαρουσίου πυροδότησε την έκρηξη του Εργκίν Αταμάν, ο οποίος άλλαξε όλη την πεντάδα που βρίσκονταν στο παρκέ. Ακολούθως, το Μαρούσι διεύρυνε το προβάδισμά του με +10 για το 12-2, με τους φιλοξενούμενους να φτάνουν μέχρι και το +13 (23-10). Στη συνέχεια, με κάποια διαδοχικά καλάθια του Χουάντσο, ο Παναθηναϊκός  ψαλίδισε τη διαφορά και το πρώτο δεκάλεπτο έκλεισε με το Μαρούσι να προηγείται με 19-25.

Στο δεύτερο δεκάλεπτο οι Πράσινοι πάτησαν γκάζι και με πέντε σερί πόντους του Γκραντ, προσπέρασαν το Μαρούσι με 31-26. Λίγα λεπτά αργότερα ο Αταμάν δέχθηκε τεχνική ποινή για διαμαρτυρία του σε φάουλ και δύο λεπτά πριν από το ημίχρονο, οι Πράσινοι βρέθηκαν στο +8, με τις δύο ομάδες να πηγαίνουν στα αποδυτήρια με προβάδισμα του Παναθηναϊκού για το 48-40.

Με την έναρξη της τρίτης περιόδου το τριφύλλι προηγήθηκε με +10 χάρη σε δίποντο του Φαρίντ, ωστόσο, έπειτα η ομάδα του Αμαρουσίου έτρεξε ένα επιμέρους 5-0 και μείωσε σε 50-45. Το ματς έφτασε σχεδόν στον πόντο, με τις δύο ομάδες να βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής (52-50). Ο Χουάντσο έβαλε ένα απίθανο καλάθι και «έγραψε» το 54-50 και το τρίτο δεκάλεπτο ολοκληρώθηκε με τον Παναθηναϊκό στο +10 (71-61).

Στο τέταρτο δεκάλεπτο το ματς πήρε διεκπεραιωτικό χαρακτήρα, με τους Πράσινους να φτάνουν ακόμη και στο +14, το φινάλε γράφτηκε στο Telekom Center Athens και ο Παναθηναϊκός πήρε τη νίκη με 92-81.

Τα δεκάλεπτα: 19-25, 48-40, 71-61, 92-81.

ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΚΟΣ (Αταμάν): Σορτς 13 (4/6 δίποντα, 1/2 τρίποντα, 2/5 βολές, 6 ασίστ), Ρογκαβόπουλος 10 (2/4 δίποντα, 2/5 τρίποντα, 3 ριμπάουντ, 2 ασίστ), Γκραντ 11 (3/4 τρίποντα), Φαρίντ 10 (5/8 δίποντα, 6 ριμπάουντ, 2 μπλοκ), Ερνανγκόμεθ 8 (1/4 τρίποντα, 10 ριμπάουντ), Καλαϊτζάκης 3 (1/5 τρίποντα), Χολμς 6 (3/6 δίποντα, 3 ριμπάουντ), Σλούκας 10 (2/2 δίποντα, 2/3 τρίποντα, 5 ριμπάουντ, 8 ασίστ), Σαμοντούροβ 9 (2/3 δίποντα, 1/2 τρίποντα, 2/2 βολές, 2 ασίστ), Τολιόπουλος 12 (2/5 τρίποντα, 6/6 βολές, 4 ασίστ)

ΜΑΡΟΥΣΙ (Παπαθεοδώρου): Σαλάς 20 (4/7 δίποντα, 2/3 τρίποντα, 6/7 βολές, 7 ριμπάουντ, 2 ασίστ), Κινγκ 6 (1/8 σουτ, 6 ριμπάουντ, 5 ασίστ), Καλαϊτζάκης 5 (1), Ντε Σόουζα 13 (5/8 δίποντα, 3/5 βολές, 9 ριμπάουντ), Περάντες 2 (6 ασίστ), Πάπας 6 (2/3 τρίποντα), Καρακώστας, Μέικον 13 (3/6 δίποντα, 0/3 τρίποντα, 7/7 βολές, 4 ασίστ), Ρέινολντς 9 (3/7 τρίποντα), Χατζηδάκης, Κουζέλογλου 2, Γιαννόπουλος 5 (1)

Μαντάρα τα έκανε πάλι ο Άρης, ο οποίος είχε μόνο μία επιλογή κόντρα στον Λεβαδειακό. Να κερδίσει! Και θα το πετύχαινε εάν δεν αυτοκτονούσε στις καθυστερήσεις όπου ο Κωστή διαμόρφωσε το τελικό 2-2 στο «Κλεάνθης Βικελίδης» για την 18η αγωνιστική της Stoiximan Super League.

Ο Μορόν… ζωντάνεψε ένα μέτριο πρώτο ημίχρονο με το 1-0 στο 30ο λεπτό. Ο Οζμπολτ απάντησε για τον Λεβαδειακό στο 47′ και ο Ράτσιτς στο 63′ με μία…φωυτοβολίδα έξω από την περιοχή έβαλε ξανά μπροστά τους Θεσσαλονικείς.

Ένας Άρης που στάθηκε αρκετά καλά, περιόρισε σημαντικά τους Βοιωτούς και όλα έδειχναν ότι θα έπαιρνε τη νίκη. Μέχρι που υπέστη το… έμφραγμα στις καθυστερήσεις και βυθίστηκε παραπάνω στην αγωνιστική κρίση που βιώνει.

Ο Χόνγκλα ήταν σημείο αναφοράς για τον Άρη, με την παρουσία του για πρώτη φορά στο αρχικό σχήμα και μαζί με τους Ράτσιτς-Μόντσου ξεκίνησαν στα χαφ. Ο Αθανασιάδης κάτω από τα δοκάρια. Τεχέρο-Φαντγικά στα άκρα της άμυνας και οι Φαμπιάνο – Σούντμπεργκ στα στόπερ. Πέρεθ-Μισεουί στα εξτρέμ και ο Μορόν στην κορυφή.

Στην αντίπερα όχθη, ο Παπαδόπουλος προχώρησε σε μόλις μία αλλαγή, με τον Όζμπολτ αντί του Πεντρόσο στην κορυφή της επίθεσης. Ο Λοντίγκιν ήταν κάτω από τα δοκάρια, με τους Τσάπρα και Βήχο στα άκρα της άμυνας και τους Λιάγκα – Μάγκνουσον στο κέντρο αυτής. Στα χαφ οι Τσοκάι και Κώστη, με τον Μπάλτσι σε πιο προωθημένο ρόλο, ενώ Παλάσιος και Γκούμας ήταν στα «φτερά».

Ο Mor;on ήταν εκείνος που έδωσε ζωή σε μια αναμέτρηση χωρίς μεγάλες στιγμές έως το 45’, η οποία μετά το πρώτο τέταρτο κύλησε σε χαμηλό τέμπο. Ο 31χρονος φορ εκμεταλλεύτηκε την ασταθή αντίδραση του Λοντίγκιν σε κεφαλιά του Σούντμπεργκ και από κοντινή απόσταση άνοιξε το σκορ για τον Άρη στο 30ό λεπτό.

Από εκεί και πέρα, οι γηπεδούχοι περιόρισαν αποτελεσματικά τη δημιουργία του Λεβαδειακού, ασκώντας έντονη πίεση στον κεντρικό άξονα. Οι Μόντσου και Ράτσιτς κινήθηκαν σε ρόλο εσωτερικών μέσων ανάμεσα στις γραμμές, ενώ ο Χόνγκλα, ως κόφτης, είχε καθοριστική συμβολή στην ισορροπία του κέντρου. Oι Βοιωτοί είχαν βέβαια και στιγμές καλής ανάπτυξης, όμως τους έλειψε η τελική πάσα στην περιοχή του Αθανασιάδη που δεν χρειάστηκε να επέμβει καθόλου.

Ο Λεβαδειακός μπήκε δυναμικά στο δεύτερο ημίχρονο, ο Άρης όμως όχι. Αυτό αποτυπώθηκε ξεκάθαρα από την πρώτη κιόλας φάση των φιλοξενούμενων, όταν η κάθετη πάσα του Μπάλτσι άνοιξε την άμυνα και ο Όζμπολτ με ψύχραιμη εκτέλεση έφερε το ματς στα ίσα στο 47ο λεπτό.

Η ισοφάριση έδωσε αυτοπεποίθηση και μεγαλύτερη διάρκεια κατοχής στους Βοιωτούς, χωρίς ωστόσο να κρατήσει για πολύ. Ο Άρης αντέδρασε άμεσα και με τρόπο εντυπωσιακό. Ύστερα από όμορφη συνεργασία των Μόντσου και Ράτσιτς, ο Σέρβος μέσος πήρε την μπάλα έξω από την περιοχή και με ένα δυνατό, ασύλληπτο σουτ την κάρφωσε στα δίχτυα του Λοντίγκιν, γράφοντας το 2-1 στο 63’.

Παρά τις συνεχείς αλλαγές του Λεβαδειακού, η επιθετική του εικόνα δεν βελτιώθηκε, με τον Άρη να διατηρεί τον έλεγχο του αγώνα. Ωστόσο, στις καθυστερήσεις, ένα λάθος σε πλάγιο και η κακή αμυντική αντίδραση αποδείχθηκαν μοιραία, επιτρέποντας στον Κωστή να περάσει όποιον βρήκε μπροστά του και να διαμορφώσει το τελικό 2-2.

ΑΡΗΣ (Μανόλο Χιμένεθ): Αθανασιάδης- Τεχέρο, Φαμπιάνο, Σούντμπεργκ, Φαντιγκά – Χόνγκλα, Μόντσου – Πέρεθ (90’+3′ Γιαννιώτας), Ράτσιτς (90’+3 Νινγκ), Μισεουί (76′ Ντούντου) – Μορόν

ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟΣ (Νίκος Παπαδόπουλος): Λοντίγκιν – Τσάπρας, Λιάγκας (69′ Μανθάτης), Μάγκνουσον, Βήχος – Τσοκάι (84′ Λαμαράνα), Κωστή – Παλάσιος (84′ Πεντρόσο),. Μπάλτσι (69′ Λαγιούς), Γκούμας (46′ Συμελίδης) – Οζμπολτ

Υπέκυψε στα βαρύτατα τραύματά του ο 75χρονος που βρέθηκε στο κενό από μπαλκόνι 4ου ορόφου, στην Τούμπα Θεσσαλονίκης.

Σύμφωνα με την Αστυνομία, το περιστατικό συνέβη στη 1.15 το μεσημέρι, ενώ στο σημείο κλήθηκε το ΕΚΑΒ που μετέφερε τον ηλικιωμένο στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο. Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, ο 75χρονος κατέληξε, όπως ανέφεραν αστυνομικές πηγές.

Οι ακριβείς συνθήκες της πτώσης ερευνώνται από τις Αρχές.

Το έναυσμα για το συγκεκριμένο σημερινό αφιέρωμά μας υπήρξε άκρως συναισθηματικής τάξεως και «μεταφράζεται» με ένα κυρίως όνομα, το όνομα του Βασίλη Παπαβασιλείου. Αναδιφώντας ένα ακατάστατο, για χρόνια, αρχείο, είχαμε τη χαρά να «ανακαλύψουμε» ένα κείμενο που μας είχε εμπιστευτεί πριν από πολλά χρόνια, συγκεκριμένα όταν είχε ανεβάσει ο αλησμόνητος φίλος, σπουδαίος αυτός σκηνοθέτης και ηθοποιός, στο «Θέατρο Τέχνης» (στο Υπόγειο) την «Ελένη» του Γιάννη Ρίτσου. Μια ποιητική σύνθεση του δημιουργού της «Ρωμιοσύνης» που περιλαμβάνεται στη συγκεντρωτική έκδοση, με ένα πλήθος αντίστοιχων ποιητικών του συνθέσεων, με τον τίτλο «Τέταρτη διάσταση». Η παράσταση της «Ελένης» του Βασίλη Παπαβασιλείου υπήρξε ένας σταθμός στα θεατρικά χρονικά, αν λάβουμε υπόψη μας ότι υποδύθηκε τον ομώνυμο γυναικείο ρόλο, χωρίς την ελαχιστότερη από πλευράς του μεταμφίεση, εξωτερικά εννοούμε βέβαια, παρά μόνο λίγο κοκκινάδι στα χείλη. (Για να είμαστε δίκαιοι απέναντι στους ανθρώπους και στην Ιστορία, οφείλουμε να σημειώσουμε πως τον ίδιο ρόλο τον πρωτόπαιξε τη δεκαετία του ’70, με τεράστια επιτυχία, η σπουδαία ηθοποιός Τιτίκα Νικηφοράκη. Θα ήταν ένα σπάνιο ωστόσο ντοκουμέντο αν είχε διασωθεί η συζήτηση του Παπαβασιλείου με τη Νικηφοράκη, όπως έγινε για μία τουλάχιστον ώρα στα καμαρίνια του Υπογείου, μετά την παράσταση της «Ελένης» με τη Νικηφοράκη να εγκωμιάζει, ανάμεσα σε παρατηρήσεις δραματουργικής κυρίως υφής των δυο τους, την απόδοση του Παπαβασιλείου.) Η «μεταμόρφωση» του Παπαβασιλείου σε Ελένη υπήρξε σε τέτοιο βαθμό εσωτερικής κοπής, ώστε σε δευτερόλεπτα, ενώ είχε ξεκινήσει η παράσταση, είχες ξεχάσει αν το κείμενο είχε γραφεί για να ειπωθεί από γυναίκα ή άνδρα. Η επάνοδος στη «ζωή» του κειμένου του Βασίλη Παπαβασιλείου υπήρξε μια πρώτης τάξεως αφορμή ώστε να διεξέλθουμε χάρη σε μαρτυρίες ηθοποιών, ανδρών που έχουν υποδυθεί γυναικείους ρόλους και γυναικών που έχουν υποδυθεί ανδρικούς ρόλους, μια διακεκαυμένη περιοχή της υποκριτικής τέχνης. Οπως αυτή της ταύτισης των δύο φύλων που μπορεί να προκύψει χάρη στην ανίχνευση και την εμβάθυνση στον πυρήνα του ανθρωπίνου όντος που κάνει τις βαθύτατες ηθικοπνευματικές τους ανάγκες, παρά τις αδιαμφισβήτητες, θεμελιώδεις και συστατικές τους διαφορές να αναδεικνύουν μια άφυλη οντότητα, κάθε άλλο παρά αξιοποιήσιμη με τους δευτερογενείς πάντα όρους της κοινωνικά εγγυημένης ύπαρξης.

Οταν βγήκα επαγγελματικά στο θέατρο ήμουν τόσο άπληστη να παίξω όλους τους ρόλους και πάνω απ’ όλα τους ανδρικούς. Οταν ο δάσκαλός μου ο Δημήτρης Ροντήρης με ρώτησε «ποιον ρόλο από τον Σαίξπηρ θα ήθελες να ερμηνεύσεις», απάντησα «τον Αμλετ»!

Και πιστεύω ότι όταν παίζεις έναν ανδρικό ρόλο, είτε είναι ο Αμλετ είτε ο ήρωας μιας καθημερινής κωμωδίας, πρέπει να αγωνιστείς για να μην προσποιήσαι τον άντρα αλλά έναν άλλο άνθρωπο.

Η πρώτη φορά που έπαιξα αντρικό ρόλο ήταν σε μπουλούκι, έκανα έναν μεθυσμένο. Ημουν υπερβολική, λίγο Ορέστης Μακρής, λίγο ένας θείος μου αλκοολικός. Μετά σοβαρεύτηκα ως ηθοποιός κι είπα ότι δεν είναι αστείο το να μιμείσαι κάποιον. Στο «Προσκήνιο» με τον Αλέξη Σολομό σχεδιάζαμε να κάνουμε τον «Ζωολογικό κήπο» του Αλμπι. Κάναμε πολλές πρόβες κι εκεί κατάλαβα πια ότι ο ρόλος δεν είναι ανδρικός και γυναικείος, είναι ο άνθρωπος, ποιον άνθρωπο ερμηνεύεις και πρέπει να μπεις στην ψυχολογία του.

Η μανία μου όμως αυτή δεν με εγκατέλειψε ποτέ βέβαια ώσπου έφτασα να παίζω στους «Απάχηδες των Αθηνών» στη Λυρική Σκηνή, τον απάχη Καρκαλέτσο με μεγάλη κατά γενική ομολογία επιτυχία. Αργότερα ερμήνευσα τον Οσκαρ, αυτό το μικρό 12χρονο αγοράκι που με τη φαντασία του φτάνει ως 100 ετών. Τώρα που μεγάλωσα και ωρίμασα, περιμένω να μου προτείνουν να παίξω έναν ανδρικό ρόλο που χρόνια φλερτάρω. Τον ήρωα του Ιάκωβου Καμπανέλλη στον «Επικήδειο». Χα!

Το θέατρο το ευγνωμονώ πάντοτε και δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να κάνω άλλο επάγγελμα στη ζωή μου. Μου δίνει την ευκαιρία, έστω κι αν δεν πραγματοποιείται πάντα, να μπαίνω πολύ βαθιά σε ρόλους είτε είναι ανδρικοί είτε γυναικείοι.

Κάθε φορά που κάνω έναν ανδρικό ρόλο, παρατηρώ στην καθημερινή μου ζωή πώς μιλάει ένας άντρας. Τον χαζεύω, την κίνησή του, την ομιλία του, τα χέρια του, το βάδισμά του, τις σιωπές του κι αυτό με κάνει νομίζω πιο πλούσια υποκριτικά.

Βέβαια είναι πολύ δύσκολο να τα πετύχω όλα αυτά γιατί από μικρό παιδί η κίνησή μου, το βάδισμά μου, η ομιλία μου, η φλυαρία μου είναι άκρως γυναικεία!

Πάντοτε όταν έλεγαν αυτή η γυναίκα είναι αντράκι, δεν μπορούσα να καταλάβω τι εννοούν. Οταν όμως μελέτησα προκειμένου να παίξω έναν ανδρικό ρόλο, κατάλαβα. Δεν εννοούν ότι είναι μάγκας, τολμηρός ή καβγατζής ή βαρύς, απλώς είναι πιο εσωστρεφής, πιο ευγενικός, πιο ευθύς στη συμπεριφορά του, γενικώς είναι ένας άντρας των ονείρων μου!

Τελειώνοντας θα ήθελα να προσθέσω ότι πάντοτε με ενδιαφέρει να βλέπω γυναίκες ηθοποιούς να ερμηνεύουν ανδρικούς ρόλους και να τις θαυμάζω.

Δεν μου έχει γεννηθεί ποτέ η ανάγκη να ερμηνεύσω μια ηρωίδα – κάτι τέτοιο δεν μου έλεγε ποτέ τίποτα – και δεν ζήλεψα ποτέ μου κάποιον γυναικείο ρόλο. Μόνο μία φορά έχω υποδυθεί γυναίκα στο θέατρο και επειδή επρόκειτο για μια σάτιρα, σαν πρώτη εκτίμηση θεωρώ ότι περισσότερο ήταν ένα παιχνίδι της σάτιρας παρά μια ανάγκη μου να ερμηνεύσω γυναίκα. Ηταν στο έργο «Τελεία gr» που γράφτηκε από τον Παναγιώτη Μέντη, την ομάδα exanimo και εμένα και ο ρόλος ήταν μια δική μου συγγραφική δημιουργία (το μόνο πράγμα που με βάζει σε σκέψεις), αφού ο ίδιος το αποφάσισα για μένα, άρα κάτι με οδήγησε προς τα κει, δεδομένου ότι ο θίασος διέθετε γυναίκες για να καλύψουν τη διανομή. Αρα πιθανόν να χρειάζεται και δεύτερη εκτίμηση… Να ήθελα να κάνω ένα πείραμα; Να ήταν ο καλλιτεχνικός ναρκισσισμός; Να με έσπρωξε προς τα κει το κομμάτι του άλλου φύλου που κρύβουμε όλοι μας, λιγότερο ή περισσότερο, που ήθελε να εκφραστεί και αυτό; Να ήταν κάτι άλλο άγνωστο; Μάλλον λίγο απ’ όλα αυτά και άλλα πολλά, που κρύβονται και κρύβουμε και που δεν μπορούμε να τα αναλύσουμε, επειδή για όλα είμαστε ικανοί, αλλά λίγα ξέρουμε για μας. Δεν θα πω ότι δεν ένιωσα κάποια περίεργα συναισθήματα στη σχέση μου με το κοινό, βασικά, και δεν θα αρνηθώ ότι πέρα από την ταλαιπωρία μου να περπατάω με δωδεκάποντη γόβα, με γοήτευε η ιδέα ότι το κοινό, μέχρι να μιλήσω και να αποκαλυφθεί το φύλο μου, αναρωτιόταν ποια είναι αυτή, αλλά αυτό ανήκει στη σφαίρα της ανθρώπινης ματαιοδοξίας. Σημασία έχει ότι με απασχόλησε η ψυχολογία μιας γυναίκας, έστω καρικατούρας, και υπήρξαν στιγμές που αναρωτήθηκα αν αντιδρώ με την ανδρική μου ιδιότητα και απλώς «καμώνομαι» τη γυναίκα ή αν κι εκείνη θα ήθελε να αντιδράσει έτσι, αλλά οι κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες μεγάλωσε την είχαν αναγκάσει να αρνηθεί πολλά από αυτά που θα ήθελε να κάνει αλλά δεν της «επιτρέπεται» κ.λπ. κ.λπ. κ.λπ.

Ολα αυτά με απασχόλησαν πολύ περισσότερο και πολύ σοβαρότερα όταν κάποτε σκέφτηκα να ανεβάσω το «Με δύναμη από την Κηφισιά» των Κεχαΐδη – Χαβιαρά με τέσσερις άντρες. Το είχα ανεβάσει εκείνη την εποχή με γυναίκες στη Στοά και μου μπήκε η ιδέα να τολμήσουμε μια απόπειρα και με άντρες. Είχα σκεφτεί και τον θίασο και ίσως θα ήταν και μια πολύ μεγάλη εμπορική επιτυχία. Καλλιτεχνική όμως; Πήγα και το συζήτησα με την Ελένη Χαβιαρά και η πρώτη της ερώτηση ήταν τι είναι αυτό που επεδίωκα, να παραστήσουμε τις γυναίκες, δηλαδή να τις μιμηθούμε, να καμωθούμε, όπως θα ήταν η σωστή θεατρική έκφραση ή να αναμετρηθούμε με τον εαυτό μας ψάχνοντας να βρούμε πόσα και ποια γυναικεία στοιχεία κρύβουμε μέσα μας; Της απάντησα ότι σε καμία περίπτωση δεν θα με ενδιέφερε να μιμηθούμε τις γυναίκες επειδή κάτι τέτοιο θα έμοιαζε με επιθεωρησιακό εύρημα, όσο το αν εμείς, ως άντρες, θα μπορούσαμε να μπούμε σε γυναικεία ψυχολογία και να πειραματιστούμε με τον εαυτό μας πάνω σε καλούπια άγνωστα (;) για μας. Να ψάξουμε δηλαδή το πώς και το γιατί θα μπορούσε να κάνει μια γυναίκα να αντιδράσει έτσι κι όχι πώς θα αντιδρούσε ένας άντρας. Ηταν μια ενδιαφέρουσα συζήτηση που με έκανε να προβληματιστώ τι ήταν αυτό που ζητούσα από την ίδια μου την αδιαμόρφωτη ιδέα. Τελικά το εγχείρημα δεν προχώρησε, η συζήτηση με την Ελένη με οδήγησε στην απόφαση πως τέτοια τολμήματα χρειάζονται μεγάλο βάσανο και όχι μόνο από τον σκηνοθέτη αλλά και από όλους τους υποκριτές, αλλά η σκέψη από μόνη της, η συζήτηση πάνω στον προβληματισμό της γυναίκας – συγγραφέως (ίσως αν ζούσε ο Δημήτρης να κάναμε μια άλλη, εντελώς διαφορετική συζήτηση) με έβαλε μπροστά σε ερωτήματα, αναπάντητα μέχρι τώρα. Αναφέρω το γεγονός επειδή μπορώ να πω ότι έφτασα στην πηγή και δεν ήπια μεν, αλλά το ταξίδι μέχρι αυτή ήταν ενδιαφέρον και αποκαλυπτικό. Μου έμεινε η αίσθηση ότι η ενασχόληση με έναν γυναικείο ρόλο είναι μια άβυσσος. Και αν δεν πλησιαστεί σαν τέτοια τότε καλό θα είναι να μην ασχοληθούμε. Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας και έντιμοι με τη δουλειά μας.

Στη διάρκεια της ζωής µου µέσα στο θέατρο υπήρχαν κάποιες µοναδικές εµπειρίες, βέβαια κάθε ρόλος είναι µια µοναδική εµπειρία, αλλά υπάρχουν και κάποιες ιδιαίτερες όπως το να ερµηνεύσεις έναν ανδρικό ρόλο. Να ψάξεις µέσα όχι σε άλλη ύπαρξη αλλά σε κάτι πιο δύσκολο. Σε άλλο φύλο. Το άλλο φύλο είναι µία βιωµατική εµπειρία ζωής που όση φαντασία και αν διαθέτεις µόνο θεωρητικά µπορείς να την προσεγγίσεις, πράγµα που δεν φτάνει για να την ερµηνεύσεις. Στην περίπτωση όµως του «Ληρ» το γεγονός του γήρατος και του τέλους της ζωής είναι ένα σηµαντικό όχηµα για να προσεγγίσεις τον ρόλο. Το γήρας δεν καθορίζεται από το φύλο. Το γήρας καθορίζει το πρόσωπο. Το γεγονός ότι πλησιάζεις στο τέλος είναι τόσο πιο σηµαντικό ώστε εκεί η ύπαρξη είναι χωρίς φύλο. Η µοίρα του ανθρώπου που φτάνει στο τέλος εξοµοιώνει και φύλα και διαφορές. Ετσι µπορεί ένας ηθοποιός να πλησιάσει τις ψυχικές και πνευµατικές διακυµάνσεις του ρόλου πέρα και έξω από φύλα. Αυτό είναι µία µοναδική εµπειρία στον βαθµό που η κάθε ηθοποιός µπορέσει να την πλησιάσει. Η δική µου εµπειρία γι’ αυτό τον ρόλο ήταν µοναδική. Θεωρώ ότι ίσως ήταν ό,τι πιο σηµαντικό έχω κάνει και ό,τι πιο δύσκολο. Δεν ξέρω πώς θα µπορούσε µία ηθοποιός να ερµηνεύσει έναν ανδρικό ρόλο σε πλήρη άνθηση χωρίς να γίνει σχήµα εξωτερικό. Νοµίζω ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο εγχείρηµα. Αν ο ρόλος είναι µεν άλλου φύλου αλλά έχει τη δυνατότητα να έχει στοιχεία πέρα από το φύλο, όπως το γήρας, όπως ενός µάντη όπως ο Τειρεσίας που έχει βέβαια και τη θηλυκή του πλευρά ή του Αµλετ που θέτει ερωτήµατα τόσο βαθιά υπαρξιακά που πάλι ξεπερνούν το φύλο. Χρειάζεται εν ολίγοις µια καταστατικά πανανθρώπινη συνθήκη για να ξεπεραστεί αυτό το βιωµατικό γεγονός που λέγεται φύλο. Οµως γι’ αυτούς τους λόγους είναι και τόσο ελκυστικό για µια ηθοποιό να τολµήσει κάτι τέτοιο, ξεκινώντας πάντα από το υλικό που διαθέτει ο ρόλος. Εχοντας αυτό το κίνητρο, δηλαδή την ουσία που θέλει να επικοινωνήσει στο κοινό.

Ο πρώτος μου ανδρικός ρόλος ήταν ο ήρωας της Επανάστασης Γιάννης Γούναρης. Ημασταν μαθήτριες της ΣΤ’ Δημοτικού σε σχολείο θηλέων. Τα πιο ψηλά και αθλητικά κορίτσια παίζαμε τους άνδρες. Δεν θα ξεχάσω τα γέλια που μας έπιασαν με τη συμμαθήτρια μου την Εφη που της είχαν δώσει να κάνει τον ρόλο του πασά, με ζωγραφιστό μουστάκι και φέσι. Επρεπε να την κοιτάω αγέρωχα και τότε εκείνη ύψωνε τη γιαταγάνα να με σφάξει. Και τότε γινόταν ταμπλό βιβάν! Η εντολή που είχαμε ήταν όλες να παγώσουμε ακίνητες μέχρι να κλείσει βασανιστικά αργά η αυλαία. Εννοείται ότι ο πασάς κι ο Γούναρης ήταν στο κέντρο. Μου φαινόταν όλο τόσο γελοίο και ψεύτικο που δεν μπορούσα να συγκρατήσω τα γέλια μου. Το κοινό θα έβλεπε τον Γούναρη να διασκεδάζει το σφάξιμό του με την καρδιά του!

Από μικρή στη ζωή μου περιστοιχιζόμουν κυρίως από γυναίκες και μάλιστα πολλές ήταν και πολύ ισχυρές προσωπικότητες. Ηταν και γυναίκες και άντρες μαζί. Η ανάγκη το απαιτούσε. Δεν είμαι σίγουρη ότι αυτό τους άρεσε πολύ, αλλά κάποιος έπρεπε να βγάλει τη δουλειά. Εμαθα λοιπόν από μικρή ότι υπάρχουν γυναίκες που έχουν δύναμη και αποφασιστικότητα αλλά κυρίως ανδρικά γνωρίσματα, όπως ότι υπάρχουν άντρες που φοβούνται, δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες που τους αναλογούν, φλυαρούν ασταμάτητα, χρησιμοποιούν πλάγιους τρόπους για να επικρατήσουν, γνωρίσματα που στερεότυπα αποδίδονταν στις γυναίκες. Εγινε από τότε σχεδόν παιχνίδι για μένα. Να βρίσκω δηλαδή τα χαρακτηριστικά του αντίθετου φύλου σε όσους ήταν γύρω μου, ή και στους άγνωστους που συναντούσα στο τρένο.

Αυτό το παιχνίδι το συνέχισα και στους γυναικείους ρόλους μου στη δραματική σχολή και αργότερα ως ηθοποιός. Εβλεπα ανδρικές όψεις στην Ηλέκτρα, την Κλυταιμνήστρα. Εβλεπα ότι όλα τα πρόσωπα, κυρίως στο αρχαίο δράμα, ήταν όψεις του Ανθρώπου. «Εγώ η Ανθρωπος» που λέει και η ποιήτρια Ζωή Καρέλλη.

Ετσι δεν δίστασα όταν ο Σωτήρης Χατζάκης μου πρότεινε να παίξω τον Τειρεσία στον «Οιδίποδα Τύραννο» στη Πειραματική του Εθνικού. Μου άρεσε πολύ αυτή η εμπειρία. Ισως πιο πολύ από την Ιοκάστη που έπαιζα στην ίδια παράσταση. Απελευθέρωνε κάποιες άλλες δυναμικές μέσα μου. Ηταν στιγμές που βίωνα έναν πρωτόγνωρο εκστατικό οίστρο.

Οταν σκηνοθέτησα το «Τέλος του Παιχνιδιού» στο ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, σε δική μου μετάφραση (έχει σημασία αυτό) ζήλεψα και θαύμασα τον ηθοποιό που έπαιζε τον Χαμ, ήταν ο Φαίδωνας Καστρής. Είπα μέσα μου ότι δεν θα ησυχάσω αν δεν παίξω αυτόν τον ρόλο. Οταν λοιπόν μου πρότεινε ο Κωσταντίνος Χατζής να τον παίξω στη σκηνοθεσία του με γυναικεία διανομή σε όλους τους ρόλους («Το Παιχνίδι του Τέλους»), πέταξα τη σκούφια μου. Ημουν ανάμεσα σε υπέροχες συναδέλφους, την Ελενα Τοπαλίδου, Κλοβ, την Τζίνα Θλιβέρη ως Νάγκελ και τη Γεωργία Τσαγκαράκη ως Νελ.

Ηταν μια παραγωγή μηδέν προϋπολογισμού, στο θέατρο της οδού Φρυνίχου, όλοι τα κάναμε όλα, αλλά τη συγκαταλέγω ανάμεσα στις καλύτερες παραστάσεις στις οποίες έχω συμμετάσχει. Ηταν πάλι με τη δική μου μετάφραση. Το κοινό έπιανε το χιούμορ του Μπέκετ, κάτι που παλιότερα δεν συνέβαινε. Ο Μπέκετ παιζόταν συνήθως πολύ καταθλιπτικά. Το γεγονός ότι έπαιζα ανδρικό ρόλο, έχοντας στο πίσω μέρος του κεφαλιού μου τον Μπάστερ Κίτον, ιδανικό ερμηνευτή για τον Μπέκετ, με απελευθέρωνε και άφηνα τη γελοιότητα να συμβαδίζει με το αβυσσαλέο, το φοβισμένο ανθρωπάκι με τον σαδιστικό τύραννο των αδυνάτων.

Μετά τον Χαμ ο Χατζής μού πρότεινε να παίξω όλο τον «Μέγα Ιεροεξεταστή» του Ντοστογέφσκι στη σκηνοθεσία του των «Δαιμονισμένων» στο υπόγειο του Κακογιάννης. Ηταν μια σπάνια εμπειρία, ξεπερνούσε οποιοδήποτε εμπόδιο. Ηταν κάτι τρομακτικά απόλυτο. Δεν είχε καμία σημασία το φύλο ή οτιδήποτε άλλο. Κι εδώ η μετάφραση ήταν νέα. Συνεργαστήκαμε τρεις για αυτήν. Ο Χατζής, η ρωσόφωνη μεταφράστρια Βιολέτα Ιωαννίδου κι εγώ. Τονίζω το θέμα της μετάφρασης. Είναι δύσκολο να το εξηγήσω περισσότερο. Ομως αισθάνομαι ότι υπάρχουν λεπτές αποχρώσεις στη γλώσσα που σου επιτρέπουν, ή σε βοηθάνε να κάνεις την υπέρβαση του φύλου.

Η τελευταία εμπειρία μου σε ανδρικό ρόλο ήταν όταν μου πρότεινε η Μαριάννα Καλμπάρη να παίξω τον Πελασγό στις «Ικέτιδες» του Αισχύλου στην Επίδαυρο. Είχε μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση για τον ρόλο και το ακολούθησα χωρίς δισταγμό.

Σε όλες τις εμπειρίες μου σε ανδρικούς ρόλους δεν ένιωσα μεγαλύτερη δυσκολία απ’ ό,τι σε κάποιον γυναικείο. Τουναντίον βίωνα απροσδόκητες εμπειρίες που με έκαναν πιο πλούσια. Η μεταμόρφωση σε άλλο φύλο σε οδηγεί να εμβαθύνεις στον πυρήνα της ανθρώπινης φύσης που είναι κοινός σε όλους τους ανθρώπους.

Ενας άνδρας ηθοποιός καλείται να υποδυθεί έναν γυναικείο ρόλο. Στο θέατρο και γενικότερα στην τέχνη της υποκριτικής αυτό αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες προκλήσεις που μπορεί να συναντήσει κάποιος άντρας ηθοποιός. Δεν είναι φυσικά κάτι καινούργιο. Στην αρχαία Ελλάδα π.χ. ή στην ελισαβετιανή εποχή όπου οι γυναίκες απαγορευόταν να ανέβουν στη σκηνή, αυτό συνέβαινε από κοινωνική αναγκαιότητα. Σήμερα, η επιλογή αυτή οφείλει, κατά τη γνώμη μου, να είναι μια συνειδητή και στοχευμένη καλλιτεχνική απόφαση. Να σημαίνει κάτι.

Για τον άντρα ηθοποιό ένας γυναικείος ρόλος, έτσι όπως εγώ το βίωσα τουλάχιστον, είναι κάτι το απελευθερωτικό, μια άσκηση ελευθερίας. Η υπέρβαση των στερεοτύπων, το ταξίδι στη «θηλυκή» πλευρά της ανθρώπινης εμπειρίας, η κατανόηση των κοινωνικών πιέσεων που υφίσταται μια γυναίκα μέσα από την μελέτη για την προσέγγιση του ρόλου, προσφέρει στον άντρα ηθοποιό μια εντελώς καινούργια οπτική στην υποκριτική αλλά, και πολύ πιο σημαντικό, και στη ζωή.

Ηταν τέλη Φεβρουαρίου του 2024 όταν ο σκηνοθέτης και ιδρυτής της ομάδας bijoux de kant Γιάννης Σκουρλέτης μού έδωσε να διαβάσω το θεατρικό έργο του Ακη Δήμου «Μάθε με να φεύγω» και μου ανέθεσε τον ρόλο της Αγνής. Αρχικά μαγεύτηκα με τα υπέροχα ελληνικά του Ακη Δήμου και με τη μαεστρία με την οποία ξεδιπλώνει την πλοκή και δομεί τους χαρακτήρες αυτού του εξαιρετικού έργου. Επειτα επικεντρώθηκα στην Αγνή. Αυτό το πλάσμα – τραύμα όπως μου αρέσει να την αποκαλώ. Μια λαμπερά ετοιμόρροπη femme fatale. Ενιωσα κατευθείαν ότι μου δίνεται μια πρώτης τάξεως ευκαιρία ως ηθοποιός να ερευνήσω ένα πεδίο και να μετατοπιστώ προς μια κατεύθυνση που απαιτεί υποκριτικά ανοιχτοσύνη και τόλμη. Η κυριότερή μου ανησυχία ήταν να μη φανεί σε καμία περίπτωση ότι κοροϊδεύω το οτιδήποτε. Να μην πέσω στην παγίδα της καρικατούρας, της στερεοτυπικής, συχνά κοροϊδευτικής απεικόνισης, ενός τέτοιου πλάσματος. Σε αυτό με βοήθησε πολύ και η σκηνοθετική προσέγγιση του ρόλου. Κατά τη διάρκεια των προβών δεν δέχθηκα ποτέ την οδηγία να παίξω ή να «καμωθώ» μια γυναίκα. Καλέστηκα να βρω την αλήθεια ενός τραυματισμένου ανθρώπου. Αυτό με ξεκλείδωσε και με απελευθέρωσε. Το τραύμα δεν έχει φύλο. Οπως ούτε και η μοναξιά και η ματαίωση. Κλήθηκα να προσεγγίσω, από τον σκηνοθέτη της παράστασής μας Γιάννη Σκουρλέτη, ένα τραυματισμένο πλάσμα. Ποτέ δεν σκέφτηκα ότι αυτό το πλάσμα είναι μια γυναίκα ή ένας άντρας ή οποιασδήποτε άλλης ταυτότητας. Η πρόκληση ήταν στο να προσεγγίσω όσο πιο βαθιά, ειλικρινά και συναισθητικά γίνεται το τραύμα και τη διαχείρισή του έτσι όπως μας το παρέδωσε μέσα από το έργο του ο συγγραφέας. Ο αδιάκοπος αγώνας της Αγνής να γλιτώσει από τη συντριβή και να σταθεί με γενναιότητα σύμμαχος στο συναίσθημά της, έπρεπε να είναι όσο πιο αληθινός και συνάμα ποιητικός, όσο και η στάση της απέναντι στη ζωή, γίνεται. Κάπως έτσι, δειλά δειλά, ξεκίνησα να την προσεγγίζω και το ταξίδι αυτό ήταν κάτι παραπάνω από απολαυστικό και συνάμα οδυνηρό όσο βάθαινε. Η αλήθεια για να εκτεθεί χρειάζεται κανείς να πλησιάσει περιοχές του εαυτού του άβολες, να «σκουπίσει και κάτω απ’ το χαλί», να δυσκολευτεί. Είναι όμως τόσο λυτρωτικό και θεραπευτικό όταν συμβαίνει που αξίζει κάθε κόμπιασμα.

Δεν με προβλημάτισε καθόλου το γεγονός ότι εγώ, ένας άνδρας, θα υποδυθώ έναν γυναικείο ρόλο. Μου φάνηκε τόσο γοητευτικό! Ολο αυτό το παιχνίδι της μεταμόρφωσης, του ψυχισμού κυρίως, της υιοθέτησης μιας άλλης συμπεριφοράς που απαιτεί μετακίνηση εκ μέρους μου, με συναρπάζει! Πόσω μάλλον όταν έχει ως βάση ένα τόσο στέρεο κείμενο, έναν χαρακτήρα αριστοτεχνικά δομημένο και την προστασία μιας γενναιόδωρης σκηνοθετικής ματιάς. Δεν έθεσα, άλλωστε, ποτέ και τον ρόλο αυτό στα στενά πλαίσια μιας οποιασδήποτε ταυτότητας φύλου. Στο φάσμα της θηλυκότητας το τραύμα είναι πολύ πιο βαθύ και έντονο και η θηλυκή – θηλυπρεπής συμπεριφορά λειτούργησε σαν ένας τεράστιος προβολέας που το φώτισε και το ανέδειξε, εύχομαι και ελπίζω, όσο πιο ειλικρινά και με την απαιτούμενη θεατρικότητα που ταιριάζει και αποζητά ένας χαρακτήρας όπως η Αγνή.

Φαντάζεται κανείς ότι παλιά, πριν ανακαλυφθεί το φυσικό πρόσωπο, ως κύριο εκφραστικό εργαλείο του θεατρίνου, ηθοποιοί πήγαιναν να γίνουν κάποιοι που είχαν λόγους να θέλουν να κρυφτούν. Η σκηνή, δηλαδή, δεν έπαιζε ρόλο πασαρέλας, γι’ αυτούς που την πατούσαν, αλλά μάλλον κρυψώνας. Ο αρχαίος υποκριτής που έπαιζε την Κλυταιμνήστρα ή ο άνηβος νεαρός που υποδυόταν την Ιουλιέτα μετείχαν στην ουσία σε μία πράξη θυσίας, προέβαιναν, θα έλεγες, με τα σημερινά κριτήρια, σε μια αυτοθυσία.

Δέχονταν να χάσουν το πρόσωπό τους. Απέβαλλαν, δηλαδή, ό,τι πολυτιμότερο διαθέτει ο άνθρωπος για τα δικά μας μέτρα. Αλήθεια, αν εξαιρέσεις την περίοδο των Απόκρεω, ποιο μέλος των σύγχρονων πολιτισμένων κοινωνιών θα δεχόταν να αποποιηθεί, υπό κανονικές συνθήκες, το πρόσωπό του; Κι αν το έκανε, δεν θα χαρακτηριζόταν, αν όχι ευθέως τρομοκράτης ή κακοποιός, πάντως κατ’ αρχήν ύποπτος; Πότε θα μελετηθεί ενδελεχώς η διαχρονική σύνδεση των εννοιών «μεταμφίεση» και «παραβατικότητα»;

Στην εναρκτήρια σκηνική οδηγία της «Ελένης» ο Ρίτσος μιλά για ένα πρόσωπο «εκατό, διακόσω χρονώ». Το πρόσωπο αυτό προσδιορίζεται συγκεκριμένα, προκαταβολικώς και επαναληπτικώς, ως «γριά – γριά εκατό, διακόσω χρονώ». Εχουμε, δηλαδή, εδώ έναν συνδυασμό επίτασης του σημαίνοντας («γριά, γριά») με μια συνειδητή ασάφεια ως προς το πραγματολογικό περιεχόμενο του σημαινομένου («εκατό, διακόσω χρονώ»). Ο ακαριαίος διασκελισμός ενός αιώνα ως προς την ταύτιση της ενδεχόμενης ηλικίας του προσώπου δεν αποτελεί, βεβαίως, πρακτικής χρήσεως ή πραγματολογικής τάξεως πληροφορία, αλλά έρχεται να προστεθεί σαν σήμα στην αλυσίδα που σχηματίζουν οι κρίκοι «γριά – γριά», αλυσίδα που ασφαλώς κλείνει μόνο από συντακτική άποψη με την ακολουθία «εκατό, διακόσω χρονώ». Κοντολογίς, η συμμετρική, ανά ζεύγη σήμανση της ηλικίας του προσώπου, καθώς οδεύει από το γενικό («γριά, γριά»), στο ειδικό («εκατό, διακόσω χρονώ»), δεν κλείνει, αλλά ανοίγει, στο επίπεδο πια όχι της συντακτικής, αλλά της ποιητικής λειτουργίας της γλώσσας (για να θυμηθούμε τον Ρόμαν Γιάκομπσον), το θέμα του ηλικιακού προσδιορισμού του προσώπου. Η πληροφορία που εισπράττουμε από την οδηγία του Ρίτσου είναι ότι το πρόσωπο κείται πέραν πάσης ηλικίας.

Το βέλος του χρόνου, καθώς τείνει στο άπειρο, συμπαρασύρει τα χαρακτηριστικά του φύλου. «Μόνο τα μάτια της – ακόμη πιο μεγάλα, αυταρχικά, διεισδυτικά, άδεια». Η αναγωγή του ανθρώπινου παρουσιαστικού μόνο σε ένα μέλος του σώματος, στα μάτια εν προκειμένω, στο στόμα στον Μπέκετ, λειτουργεί σαν πολλαπλό σήμα. Δηλώνει την έσχατη βαθμίδα αντίστασης στον εκμηδενισμό, τη μετωνυμική ανάληψη του όλου από το μέρος. Το μέρος, στην περίπτωση του Ρίτσου, δεν είναι τόπος κυριολεκτικής, αλλά μεταφορικής ομιλίας («όσα λεν τα μάτια, δεν τα λέει κανένα στόμα»), το ερώτημα, όμως, για λόγους και πρακτικούς, θα μπορούσε να τεθεί έτσι: τι στόμα αντιστοιχεί σε μίαν ύπαρξη που έχει απορροφηθεί εκατό τοις εκατό στο όργανο που λέγεται μάτια; Ενα πλάσμα όλο μάτια είναι ένα πλάσμα που έχει νικήσει ή νικηθεί από το πρόσωπό του. Αποχαιρετά την κατάσταση του προσώπου για να προσεγγίσει κατά το ήμισυ το καθεστώς του προσωπείου, το οποίο, ως γνωστόν, συγκοινωνεί με το φέρον πρόσωπο μέσω της διάτρησης που αντιστοιχεί στην κοιλότητα των ματιών και στη σχισμή του στόματος.

Η εναρκτήρια φράση της «Ελένης»: «Ναι, ναι – εγώ είμαι». Ποιος είμαι εγώ; Η Ελένη που ήξερες, εσύ, ο επισκέπτης μου; Η Ελένη που νομίζατε πως ξέρατε, εσείς, οι θεατές μου; Εγώ είμαι, τελεία. Ποιος; Μήπως απλώς, αυτός που ισχυρίζεται πως είναι; Τι, όμως; Η απουσία κατηγορουμένου ή οποιουδήποτε άλλου προσδιορισμού εγκαινιάζει μιαν εκκρεμότητα, που είναι, έτσι κι αλλιώς ο ορισμός του παραστασιακού χρόνου. «Ναι, ναι – εγώ είμαι». Η φράση, περισσότερο από δήλωση ταυτότητας, απηχεί έναν ισχυρισμό. Ναι, ναι, εγώ (ισχυρίζομαι) πως είμαι. Εχει κανείς την αίσθηση ότι αυτός ο ισχυρισμός είναι έτσι κι αλλιώς ο καταστατικός ορισμός της υποκριτικής. Ναι, εγώ ισχυρίζομαι πως είμαι ο Αμλετ, η Κλυταιμνήστρα, ο Μήτσος. Εκεί θεμελιώνεται η νομιμοποίηση της ηθοποιικής πράξης. Ο ηθοποιός εξ ορισμού δεν είναι, ισχυρίζεται πως είναι το οτιδήποτε, ο οποιοσδήποτε. Πώς το λέει ο άλλος μεγάλος μας ποιητής; «Εγώ είμαι ο τόπος σου / ίσως να μην είμαι κανείς / αλλά μπορώ να γίνω αυτό που θέλεις».