Συγκέντρωση διαμαρτυρίας πραγματοποιήθηκε το βράδυ του Σαββάτου (3/1) έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, για την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, που είχε ως στόχο την απομάκρυνση του Μαδούρο.
Οι διαδηλωτές φωνάζουν συνθήματα υπέρ της Βενεζουέλας («κάτω τα χέρια απ’ τη Βενεζουέλα») και κατά των ΗΠΑ, ενώ έκαψαν και αμερικανικές σημαίες.
Η κυκλοφορία διακόπηκε στη Βασιλίσσης Σοφίας, από το ύψος της Βασιλέως Αλεξάνδρου έως το ύψος της οδού Ζαχάρωφ και στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας.
View this post on InstagramΕπιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα πραγματοποιήθηκε τα ξημερώματα του Σαββάτου, με τη συμμετοχή της ειδικής μονάδας Delta Force και στρατιωτών του 160ου Συντάγματος Ειδικών Αεροπορικών Επιχειρήσεων. Στόχος της επιχείρησης ήταν η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες.
Σε συνέντευξη Τύπου το Σάββατο, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι κανένα μέλος των αμερικανικών δυνάμεων δεν σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Οι αεροπορικές επιδρομές έπληξαν διάφορους στόχους στη Βενεζουέλα, ενώ ειδικές δυνάμεις εισήλθαν ελικοπτέρων στην πρωτεύουσα Καράκας και συνέλαβαν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του. Το προεδρικό ζεύγος κρατείται σε πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στην Καραϊβική.
View this post on InstagramA post shared by ΤΑ ΝΕΑ (@tanea.gr)
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η επιχείρηση «Absolute Resolve»Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, ανέφερε ότι η επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Absolute Resolve» (Απόλυτη Αποφασιστικότητα) ήταν το «αποτέλεσμα μηνών σχεδιασμού και προετοιμασίας», ώστε να πετύχουν τον απόλυτο αιφνιδιασμό. Η CIA είχε αναπτύξει ομάδα αξιωματικών στη Βενεζουέλα από τον Αύγουστο, οι οποίοι δρούσαν μυστικά στο έδαφος της χώρας. Η αποστολή τους επικεντρωνόταν στη συλλογή πληροφοριών για τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων για το «μοτίβο ζωής» και τις μετακινήσεις του. Όπως είπε, ο Νταν οι δυνάμεις είχαν τεθεί σε ετοιμότητα από τα τέλη Δεκεμβρίου, ενώ οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες το βράδυ της Παρασκευής επέτρεψαν την έναρξη της αποστολής. Ο Τραμπ έδωσε την τελική έγκριση στις 10.46 μ.μ..
Νταν Κέιν
Στρατιωτικά μέσα και ελικόπτερα
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });
Στην επιχείρηση συμμετείχαν περίπου 150 αεροσκάφη από 20 διαφορετικές βάσεις σε στεριά και θάλασσα, με μαχητικά και βομβαρδιστικά της Πολεμικής Αεροπορίας, του Ναυτικού και του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ.
Τα ελικόπτερα του 160ου Συντάγματος Ειδικών Επιχειρήσεων πέταξαν χαμηλά πάνω από την Καραϊβική Θάλασσα μέχρι να φτάσουν στη στεριά, ενώ μαχητικά και βομβαρδιστικά παρείχαν αεροπορική κάλυψη. Όταν οι αμερικανικές δυνάμεις δέχθηκαν πυρά από τις βενεζουελανές άμυνες, τα ελικόπτερα απάντησαν με πυρά. Ένα από αυτά υπέστη ζημιές, αλλά παρέμεινε επιχειρησιακά ενεργό, σύμφωνα με τον Κέιν.
@ta_nea.gr Η Δύναμη Δέλτα (1st SFOD-D) είναι μία από τις πιο επίλεκτες μονάδες ειδικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ, με αποστολές κατά της τρομοκρατίας και επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου υπό απόλυτη μυστικότητα. Υπάγεται στο JSOC και έχει συμμετάσχει σε ιστορικές επιχειρήσεις, από το Black Hawk Down μέχρι τη σύλληψη του Ελ Τσάπο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ήταν η μονάδα που επιχείρησε στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. #venezouela #deltaforce #maduro #donaldtrump #worldnews #greektiktok #fyp #USA #tanea #news ♬ πρωτότυπος ήχος – ΤΑ ΝΕΑ googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); }); Αναλυτικά όσα είπε ο Νταν Κέιν για την επιχείρηση«Είχαμε όλα τα δεδομένα κινήσεων και της ζωής του, ακόμη και τα κατοικίδια του. Επί εβδομάδες λόγω καιρού οι δυνάμεις μας παρέμειναν σε επιφυλακή».
«Εχθές το βράδυ», συνέχισε, «οι συνθήκες για κάποιες ώρες ήταν ιδανικές».
«10:46 το βράδυ – ώρα ΗΠΑ δόθηκε το ΟΚ από τον Πρόεδρο. Το νεαρότερο μέλος της επιχείρησης ήταν 20 ετών και το γηραιότερο 49. F-22 και F-35 B1 ήταν κάποιοι από τους τύπους των αεροσκαφών που έλαβαν μέρος στην επιχείρηση».
Όπως είπε, στη «1:01 τα ξημερώματα οι κομάντος των ΗΠΑ έφτασαν στο σπίτι του Μαδούρο. Δεχθήκαμε πυρά και απαντήσαμε. Ένα από τα ελικόπτερα μας χτυπήθηκε αλλά επέστρεψε χωρίς πρόβλημα».
Δύο ώρες αργότερα, «στις 3:29 τα ξημερώματα», όπως τόνισε, «ο Μαδούρο και η σύζυγός του βρίσκονταν στο αμερικανικό αεροπλανοφόρο Iwo Jima».
«Οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε απόλυτη επιφυλακή στις θέσεις τους γύρω από την Βενεζουέλα», επισήμανε.
View this post on Instagram View this post on InstagramΤο παρελθόν δεν υπάρχει. Παρελθόν είναι μόνο ό,τι θέλει το παρόν. Είναι ο τρόπος που επιλέγουμε να το αφηγηθούμε (φανταστούμε, επινοήσουμε), είναι η σύγχρονή μας ματιά πάνω στο τι έγινε, δηλαδή στο πώς σήμερα επιθυμούμε (μας παρηγορεί, ανακουφίζει, συμφέρει) να έγινε. Και οι νεκροί είναι ανυπεράσπιστοι: εμείς, οι ζωντανοί, εκμεταλλευόμαστε από την πλευρά της ζωής την εγγυημένη σιωπή του θανάτου.
Πρόκειται για σκληρή και κυνική διαπίστωση που, όμως, μου έμαθαν σοβαρότατοι ιστορικοί. Πριν απ’ όλα, μου είπαν, δες ποιος μιλάει, πότε μιλάει, σε ποιους μιλάει. Γιατί και η Ιστορία δεν είναι παρά ένα παιχνίδι νικητών και ηττημένων στον διαρκή αγώνα που διεξάγουμε με όσα αντέχουμε να αντιμετωπίσουμε, για να δούμε κατάματα τους εαυτούς μας: για να καταλάβουμε ποιοι είμαστε. Σ’ αυτήν τη μάχη αναζήτησης του μυστήριου της ανθρώπινης ύπαρξης εμπλέκονται φυσικά και οι διάφορες μορφές Τέχνης – η οποία Τέχνη, όμως, διαχρονικά θεωρεί ότι δεν είναι υποχρεωμένη να υπακούει σε κανένα κανόνα αλήθειας πέραν των δικών της.
Η λογοτεχνία, η ζωγραφική, η μουσική, ο κινηματογράφος, παλεύουν με τα δικά τους άτεγκτα και τιμωρητικά δαιμόνια. «O,τι είναι αληθές έχει απερίγραπτα δικαιώματα επί της τέχνης» έλεγε το 1893, σε διάλεξη στον Παρνασσό, ο Πέτρος Αποστολίδης, a.k.a. Παύλος Νιρβάνας. Βέβαια, τα «απερίγραπτα» αυτά δικαιώματα της τέχνης συχνά εμπίπτουν, θεωρώ, στο άρθρο 281 του Αστικού μας Κώδικα (ασκούνται δηλαδή καταχρηστικά, παραβιάζοντας ακόμα και τα πιο στοιχειώδη όρια μεταξύ ιστορικής αλήθειας και παράλληλων συμπάντων), αλλά τι να κάνουμε;
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ο Δίας, ως γνωστόν, κοιμήθηκε με τη Μνημοσύνη για εννέα συνεχόμενες μέρες για να γεννηθούν οι εννέα Μούσες, κι έκτοτε η Μνημοσύνη είναι, δικαιολογημένα, επιεικής απέναντι στις κόρες της. Iσως λοιπόν η Τέχνη να είναι η πιο τίμια: δηλώνει ευθαρσώς ότι απ’ αυτήν δεν θα μάθουμε την αλήθεια. Θα δούμε (αν θέλουμε…) τη δική της αλήθεια. Oποια κι αν είναι αυτή. «… Ξέχασε το ψέμα που σε βόηθησε να ζήσεις / γύμνωσε τα πόδια σου, γύμνωσε τα μάτια σου, / μας μένουν λίγα πράγματα όταν γυμνωθούμε / αλλά τα βλέπουμε στο τέλος πιστά».
Ο Σεφέρης ονόμασε το ποίημά του Selva Οscura (1937) νεύοντας στη γνωστή φράση της «Κόλασης» του Δάντη («Βρέθηκα μέσα σ’ ένα σκοτεινό δάσος, γιατί ο ίσιος δρόμος είχε χαθεί») που συμβολίζει την υπαρξιακή αναζήτηση όλων μας καθώς προχωρούμε, αποπροσανατολισμένοι, μέσα από τα σκοτεινά δάση του βίου μας. Αγωνιζόμαστε για μνήμη, αγωνιζόμαστε για γνώση. Ακόμα και όσοι δεν το παραδεχόμαστε, διασχίζουμε τα μονοπάτια της ζωής μας στη σκιά των όσων δεν ξέρουμε, με την προσμονή κάποιου ξέφωτου. Χρειαζόμαστε τη μνήμη και τη γνώση για να σταθούμε και να προχωρήσουμε, αλλά τα βήματά μας βαραίνουν από τα «ψέματα που μας βοήθησαν να ζήσουμε» – και που όμως τελικά δεν μας βοήθησαν.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Τα ιστορικά πρόσωπα δεν έχουν μια ζωή, έχουν πολλές: εκείνην που βίωσαν και γνώρισαν μόνο τα ίδια, εκείνην που έπλασαν για δημόσια χρήση, κι εκείνες που άλλοι έπλασαν γι’ αυτά όσο ζούσαν και, κυρίως, αφού πέθαναν. Η βιογραφία και το έργο τους γίνονται εργαλεία για όσα βολεύουν το εκάστοτε παρόν μας. «Το έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθές», στοχάστηκε (κατά Πολυλά) ο Διονύσιος Σολωμός, όμως να που και πάλι σκοντάφτουμε στη λέξη αλήθεια.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Αχ, το αληθινό αποτύπωμα μιας ζωής. Κάπου, το ξέρουμε, υπάρχει. Ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες – ευτυχώς όμως, και ο άγγελος. Σε μικρές – μικρές σπίθες που διαπερνούν τα φράγματα και πλέγματα ιδεοληψιών, εμμονών, φαντασιώσεων, και φτάνουν, σαν σπρωγμένες από θεϊκό φύσημα, ως εμάς. Aφθαρτες.
Οι αργυροχρυσοχόοι, τελειώνοντας κάθε μέρα το λιμάρισμα, τρίψιμο ή φινίρισμα των μετάλλων τους, μαζεύουν με μεγάλη προσοχή και φροντίδα τη λιμάγια, τη σκόνη δηλαδή που έπεσε κάτω. Δεν πρόκειται για σκουπίδια, κάθε άλλο: είναι τα ρινίσματα από χρυσό ή ασήμι που εμπεριέχουν τη μνήμη της σύστασής τους, και που μετά θα ανακυκλωθούν και θα ξαναγίνουν αυτό που είναι. Πολύτιμα μέταλλα. Γνήσια, αληθινά, αναντικατάστατα.
Τελικά υπήρξαμε καλά παιδιά ή μήπως τίποτα καριερίστες της επερχόμενης Μεταπολίτευσης;
Η φλυαρία των ανέγγιχτων καλά κρατεί, εκείνων που αγνοούν ότι την Ιστορία δεν την γράφουν τα γεγονότα. Την γράφουν τα συναισθήματα, την γράφει ο νοών νοείτω, η πάλη της δημιουργικότητας να αναπνεύσει με καλάμι.
Οσο διαβάζω το βιβλίο του Στάθη Καλύβα και της Νατάσας Τριανταφύλλη «BIG BANG 1970-1973 – η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας» τόσο πιο πολύ πείθομαι ότι αυτή την μάχη την κερδίσαμε.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Γιατί δεν είχε γραφτεί κάτι τέτοιο νωρίτερα; Γιατί έπρεπε να κατασυκοφαντηθεί πρώτα μια γενιά και να χαθεί μια ενδιάμεση μέχρι να παραδεχτούμε κάτι που το ξέρουμε όλοι; Στα τελευταία της χρόνια – το λένε κι οι συγγραφείς – η χούντα, απασχολημένη καθώς ήταν να κρατάει το κράτος με το λουρί στο σβέρκο, είχε χάσει ολοσχερώς το παιχνίδι στην κοινωνία.
Κι όσες χαφιεδίστικες μεθόδους κι αν μετήλθε, της διέφυγε ότι ο Σαββόπουλος έβγαζε τότε τον Μπάλλο και Το βρώμικο ψωμί, ο Κάρολος Κουν γινόταν δεκτός παγκοσμίως σαν αρχηγός κράτους, ότι τα θέατρα της Αθήνας ευθυγραμμίζονταν με τις σημαντικότερες σκηνές της Ευρώπης, συχνά ξεπερνώντας τες, ότι παράλληλα με την εκδοτική έκρηξη που έφερε η μερική άρση της λογοκρισίας, ο Αγγελόπουλος έφτιαχνε τις Μέρες του ’36 και τον Θίασο, ο Παντελής Βούλγαρης Το προξενιό της Αννας, ο Κατσουρίδης το Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση, ο Παπαστάθης τα Γράμματα από την Αμερική, ο Χατζιδάκις τον Μεγάλο Ερωτικό, ο Μαρκόπουλος το Χρονικό, ο Ξαρχάκος, ο Λοΐζος, ο Κουνάδης, ο Καλδάρας – και το Ελεύθερο θέατρο στο Παγκράτι έβαζε φωτιά στα τόπια.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Θα αφήσω την τελευταία λέξη στον Μίκη Θεοδωράκη. Στο κάτω κάτω μόνον αυτόν κατάφεραν να φιμώσουν οι χουντικοί, ήσυχοι πια ότι με τους αριστερούς νεανίες είχαν καθαρίσει.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Είναι η στιγμή που ο Θεοδωράκης παραπονιέται στον Μπιθικώτση που πήγε και μαγάρισε το λαρύγγι του Αξιον εστί στις πίστες της χούντας.
– Τι να κάνω Μίκη μου; Εγώ παπάς είμαι. Οπου με καλούνε πάω και ψέλνω…
Ενα βροντερό γέλιο ακούστηκε τότε, κι ο Παντοκράτορας με τα μαύρα ρούχα, τα σγουρά μαλλιά και τα πελώρια χέρια αποκατέστησε την ειρήνη στις καρδιές των ανθρώπων.
Η «κοινωνική δικαιοσύνη» σαν σύνθημα συνήθως κρύβει πίσω της τα συμφέροντα πανίσχυρων οικονομικών προσώπων ή οργανώσεων που στην ουσία δεν δίνουν δεκάρα για τις πραγματικές ανάγκες των ουσιαστικά αδυνάτων της κοινωνίας. Ετσι, μια καινούργια woke ελίτ χρησιμοποιεί τη γλώσσα και τη συνθηματολογία της κοινωνικής δικαιοσύνης για να εξασφαλίζει περισσότερη ισχύ και εξουσία, δίχως βέβαια να βοηθά τους περιθωριοποιημένους και χωρίς το παραμικρό προνόμιο πολίτες. Μου θυμίζει την τακτική παλαιότερα διαφόρων ειδικών συμφερόντων που για να καλύψουν τις δικές τους οικονομικές αισχρότητες ξιφουλκούσαν κατά των νεοφιλελεύθερων προτάσεων και των αρχών της ελεύθερης σγοράς σαν, υποτίθεται, κοινωνικά ανάλγητους και δίχως την παραμικρή ευαισθησία.
Η κοινωνία δεν έχει υπάρξει ποτέ, θεωρητικά, περισσότερο εξισωτική. Οι προκαταλήψεις αποτελούν πλέον ταμπού και η πολυποικιλότητα έχει ιδιαίτερη αξία. Την ίδια ώρα όμως η κοινωνική και η οικονομική ανισότητα έχουν εκτοξευθεί στα ύψη. Οι τάσεις αυτές, αντιφατικές εκ πρώτης όψεως, είναι στενά συνδεδεμένες. Η κάθε μία είναι δεμένη με την άνοδο μιας νέας ελίτ. Αυτών που λέγονται συμβολικοί καπιταλιστές. Στην εκπαίδευση, ιδίως στα μεγάλα δυτικά πανεπιστήμια, στα media, στους μη κερδοσκοπικούς φορείς και παραπέρα, τα μέλη αυτής της ελίτ δουλεύουν κυρίως με λέξεις, με ιδέες, εικόνες και ψηφιακά δεδομένα εμφανιζόμενοι συχνά σαν σύμμαχοι ή συνοδοιπόροι αντιρατσιστικών, φεμινιστικών, ΛΟΑΤΚΙ και άλλων «προοδευτικών» κινήσεων.
Η βασική τους ιδεολογία είναι η «wokeness» (η αφύπνιση) και ενώ η αφοσίωσή τους στην επικαλούμενη ισότητα μπορεί να είναι ειλικρινής, εξασφαλίζουν στην ουσία και κερδίζουν τη διαιώνιση των ανισοτήτων που κατηγορούν. Μάλιστα, το εξισωτικό τους προφίλ τούς διευκολύνει να εξασφαλίζουν παραπέρα προνόμια και μεγαλύτερες υπέρ τους ανισότητες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Η γλώσσα της κοινωνικής δικαιοσύνης χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για να επιβεβαιώνει τη θέση αυτής της ελίτ και να εμφανίζει τους χαμένους της οικονομίας της γνώσης σαν να τους αξίζει η δυστυχία στην οποία ζούν γιατί σκέφτονται ή λένε τα «λάθος» πράγματα για τη φυλή, το φύλο ή τη σεξουαλικότητα.
Η κριτική κατά των συμβολικών καπιταλιστών δεν αμφισβητεί την ενδεχόμενη ειλικρίνεια των προθέσεών τους. Απλά, όπως αναφέρει και ο Al-Grabhì στο εξαιρετικό του βιβλίο «We Have Never Been Woke» (2025), τα λόγια και η στάση τους μεγαλώνει τις ανισότητες και αντανακλά αρνητικά στις επιδιώξεις που υποτίθεται πως στοχεύουν να υλοποιήσουν. Ο πόλεμος κατά των ελίτ είναι η μοναδική λύση για τη γεφύρωση των ανισοτήτων και την εξασφάλιση κοινωνικής ισορροπίας.
«Ερυθρόλευκος» ο πρώτος τίτλος της φετινής σεζόν. Ο Ολυμπιακός με γκολ των Ταρέμι (96’), Καλογερόπουλου (107’) και Γιαζίτζι (113’), επικράτησε του ΟΦΗ στον τελικό του Betsson Super Cup, που πραγματοποιήθηκε στο Παγκρήτιο, με 3-0 και κατέκτησε το βαρύτιμο τρόπαιο, για 5η φορά στην ιστορία του.
Οι Πειραιώτες ήταν καλύτεροι από τους Κρητικούς και είχαν αρκετές ευκαιρίες για να πετύχουν περισσότερα γκολ, με τον Καλογερόπουλο να μπαίνει ως αλλαγή στο 88’ και να εξελίσσεται σε x-factor για τους Ερυθρόλευκους, καθώς κέρδισε το πέναλτι για το 1-0 και λίγο αργότερα με κεφαλιά «κλείδωσε» το τρόπαιο για την ομάδα του Μεντιλίμπαρ.
Το τελικό σκορ διαμόρφωσε ο Γιαζίτζι, με τον Τούρκο μεσοεπιθετικό να μπαίνει αλλαγή στο 110’ και τρία λεπτά αργότερα να σκοράρει με ωραίο διαγώνιο σουτ για το 3-0. Οι Πειραιώτες μετά τη νίκη απέναντι στον ΟΦΗ, πρόσθεσαν ένα ακόμα Σούπερ Καπ στη συλλογή τους (1980, 1987, 1992, 2007, 2026) και μπήκαν με τον καλύτερο τρόπο στο 2026.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Ολυμπιακός – ΟΦΗ: Έτσι παρατάχθηκανΟ Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ ξεκίνησε τον Ολυμπιακό με τον Τζολάκη μπροστά από την εστία και τους Ροντινέι, Μπιανκόν, Ρέτσο και Ορτέγκα στην τετράδα της άμυνας. Οι Μουζακίτης και Έσε ήταν οι δύο στα χαφ, με τους Μάρτινς, Τσικίνιο και Ποντένσε πίσω από τον Ταρέμι. Από την άλλη πλευρά, ο Χρήστος Κόντης παρέταξε τον ΟΦΗ με τους: Χριστογεώργο, Κρίζμανιτς, Κωστούλα, Λαμπρόπουλο, Γκονθάλεθ, Αποστολάκη, Ανδρούτσο, Χατζηθεοδωρίδη, Σενγκέλια, Νους και Σαλσέδο.
Ο Ολυμπιακός είχε την πρώτη τελική στο παιχνίδι, με τον Τσικίνιο. Ο Πορτογάλος στο 2ο λεπτό της αναμέτρησης σούταρε από το ύψος της μεγάλης περιοχής, αλλά η μπάλα έφυγε άουτ. Την ίδια κατάληξη είχε και το δυνατό σουτ που έκανε ο Μπιανκόν στο 12’, με τον δυνατό αέρα να δυσκολεύει τις προσπάθειες των ποδοσφαιριστών των δύο ομάδων.
Στο 24’ ο ΟΦΗ απείλησε με τον Σαλσέδο, αλλά ο Τζολάκης του είπε «όχι» με μια σπουδαία απόκρουση. Μετά από γύρισμα που έγινε από αριστερά από τον Χατζηθεοδωρίδη, ο Σαλσέδο βρέθηκε απέναντι από τον τερματοφύλακα του Ολυμπιακού και σούταρε, αλλά ο διεθνής πορτιέρο απέκρουσε εντυπωσιακά με το αριστερό πόδι και κράτησε το μηδέν.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Με τη συμπλήρωση μισής ώρας παιχνιδιού, ο Ολυμπιακός απάντησε στην ευκαιρία του ΟΦΗ με τον Μπιανκόν, αλλά ο Χριστογεώργος μπλόκαρε, μετά το ψαλιδάκι που έκανε ο Γάλλος σέντερ μπακ. Ένα λεπτό αργότερα, ο Μουζακίτης έκανε το δυνατό σουτ, αλλά ο τερματοφύλακας της κρητικής ομάδας απέκρουσε σε κόρνερ.
Ακυρώθηκε γκολ του ΟλυμπιακούΣτο 36’ ο Ολυμπιακός σκόραρε με τον Μουζακίτη, αλλά το γκολ ακυρώθηκε για επικίνδυνο παίξιμο του Ταρέμι, πριν η μπάλα φτάσει στον νεαρό μέσο. Μια απόφαση που προκάλεσε την οργή του «ερυθρόλευκου» πάγκου και των παικτών της ομάδας του μεγάλου λιμανιού, με τους Πειραιώτες να ζητούν από τον διαιτητή να μετρήσει το τέρμα του 19χρονου χαφ. Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες των νταμπλούχων, όμως, το γκολ ακυρώθηκε. Δύο λεπτά αργότερα (38’) ο Ταρέμι έπεσε στην περιοχή του ΟΦΗ, μετά από μαρκάρισμα του Κρίζμανιτς, αλλά ο Τσακαλίδης έδειξε να συνεχιστεί το παιχνίδι.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Στο 44’ ο Μουζακίτης σούταρε δυνατά, αλλά η μπάλα κόντραρε και ο Χριστογεώργος μπλόκαρε. Στις καθυστερήσεις του πρώτου ημιχρόνου ο Ολυμπιακός άγγιξε το γκολ με τον Ρέτσο, αλλά ο Χριστογεώργος απέκρουσε σε κόρνερ, μετά την κεφαλιά του έμπειρου σέντερ μπακ, με τις δύο ομάδες να πηγαίνουν στα αποδυτήρια με το σκορ στο 0-0.
Χωρίς αλλαγές ξεκίνησε το δεύτερο ημίχρονο, με τον Ολυμπιακό να απειλεί στο 47’ με τον Μουζακίτη και στο 55’ με τον Τσικίνιο. Στην πρώτη περίπτωση, όμως, η εκτέλεση φάουλ του νεαρού άσου έφυγε άουτ, ενώ στη δεύτερη το σουτ του Πορτογάλου κόντραρε και η μπάλα βγήκε κόρνερ.
Στο 63’ ο Ζέλσον έκανε τη σέντρα από δεξιά, ο Χριστογεώργος απέκρουσε και στη συνέχεια ο Κωστούλας έδιωξε σε κόρνερ. Δέκα λεπτά αργότερα (73’), ο Ροντινέι σέντραρε από δεξιά, ο Χριστογεώργος απέκρουσε, ο Ζέλσον πήρε το ριμπάουντ και έκανε με τη μία το σουτ, αλλά ο τερματοφύλακας του ΟΦΗ μπλόκαρε. Δευτερόλεπτα αργότερα, ο Ποντένσε βρήκε χώρο και σούταρε, αλλά ο πορτιέρο της κρητικής ομάδας μπλόκαρε και πάλι.
Την ίδια κατάληξη είχε επίσης το σουτ του Έσε στο 85’, αλλά και το αντίστοιχο του Ταρέμι στο 86’, ενώ στο 87’ ο ΟΦΗ απείλησε με τον Φούντα. Ο άσος της κρητικής ομάδας σούταρε δυνατά, αλλά η μπάλα έφυγε πάνω από το οριζόντιο δοκάρι του Τζολάκη.
Μετά τη φάση του Φούντα, ο Μεντιλίμπαρ έκανε την πρώτη του αλλαγή και μάλιστα ήταν αναγκαστική, με τον Καλογερόπουλο να παίρνει τη θέση του τραυματία Μπιανκόν.
Στο 90+3’ ο τεχνικός του Ολυμπιακού έκανε και δεύτερη αλλαγή, με τον Γιάρεμτσουκ αντί του Τσικίνιο. Δύο λεπτά αργότερα (90+5’) ο Ροντινέι εκτέλεσε απευθείας το φάουλ που είχαν κερδίσει οι Ερυθρόλευκοι έξω από την περιοχή του ΟΦΗ, αλλά ο Χριστογεώργος απέκρουσε εντυπωσιακά σε κόρνερ.
Στο 90+9’ οι Πειραιώτες σκόραραν με τον Ζέλσον Μαρτίνς, αλλά το γκολ ακυρώθηκε για οφσάιντ του Γιάρεμτσουκ, πριν την πάσα στον Πορτογάλο μεσοεπιθετικό, με το παιχνίδι να οδηγείται στην παράταση.
Ταρέμι και 1-0!Πριν την έναρξη του πρώτου ημιχρόνου της παράτασης ο Μεντιλίμπαρ έριξε στο παιχνίδι τον Κοστίνια αντί του Ροντινέι και στο 93 οι Ερυθρόλευκοι κέρδισαν πέναλτι σε αγκωνιά του Κωστούλα στον Καλογερόπουλο. Ο Ταρέμι στο 96’ εκτέλεσε εύστοχα και έκανε το 1-0 για τον Ολυμπιακό.
Τρία λεπτά αργότερα (99’) ο Τζολάκης έκανε μεγάλη απόκρουση, σε τετ α τετ με τον Ισέκα. Ο άσος του ΟΦΗ βγήκε ταχύτατα στην κόντρα και σούταρε, αλλά ο τερματοφύλακας των Πειραιωτών του είπε «όχι» και κράτησε το 1-0.
https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/01/WhatsApp-Video-2026-01-03-at-19.39.55.mp4 2-0 με τον ΚαλογερόπουλοΣτο 106’ ο Μεντιλίμπαρ έβαλε τον Νασιμέντο αντί του Ταρέμι και στο 107’ ο Ολυμπιακός έκανε το 2-0 με κεφαλιά του Καλογερόπουλου, μετά από εκτέλεση φάουλ του Μουζακίτη.
Στο 110’ ο Βάσκος τεχνικός των Πειραιωτών έριξε στο παιχνίδι τον Γιαζίτζι αντί του Ζέλσον και τρία λεπτά αργότερα ο Τούρκος με διαγώνιο σουτ μέσα από την περιοχή έκανε το 3-0, με τον έμπειρο μεσοεπιθετικό να βάζει το κερασάκι στην… τριώροφη τούρτα των Πειραιωτών. Στα εναπομείναντα λεπτά δεν άλλαξε κάτι, με τον Ολυμπιακό να παίρνει τη νίκη με 3-0 και να κατακτά το βαρύτιμο τρόπαιο.
https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/01/WhatsApp-Video-2026-01-03-at-19.40.03.mp4 ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΟΥ ΜΑΤΣ:Η επιμονή του Ολυμπιακού. Ο ΟΦΗ το πάλεψε και οδήγησε το παιχνίδι στην παράταση, αλλά οι Ερυθρόλευκοι συνέχισαν να πιέζουν και στο 96’ βρήκαν το γκολ που τους έδωσε το προβάδισμα. Στη συνέχεια σκόραραν άλλα δύο για το τελικό 3-0.
ΑΛΛΑΞΕ ΤΟ ΜΑΤΣ:Ο Καλογερόπουλος. Ο νεαρός σέντερ μπακ μπήκε ως αλλαγή στο 88’ όταν τραυματίστηκε ο Μπιανκόν και άλλαξε το παιχνίδι, καθώς κέρδισε το πέναλτι για το 1-0 και σκόραρε για το 2-0.
Ο ΧΕΙΡΟΤΕΡΟΣ ΤΟΥ ΓΗΠΕΔΟΥ:Ο Κωστούλας. Ο νεαρός άσος του ΟΦΗ έκανε σπουδαίο παιχνίδι στην κανονική διάρκεια του Betsson Super Cup και έδωσε μεγάλες μάχες με τους επιθετικούς του Ολυμπιακού, αλλά στην αρχή της παράτασης έκανε το πέναλτι που έκρινε ουσιαστικά τον τελικό.
Ο ΔΙΑΙΤΗΤΗΣ:Η διαιτησία του Τσακαλίδη προκάλεσε εκνευρισμό στους Ερυθρόλευκους, που είχαν πολλά παράπονα από τον διεθνή ρέφερι. Ειδικά στη φάση του 36ου λεπτού, όταν ο Τσακαλίδης ακύρωσε γκολ του Μουζακίτη για επικίνδυνο παίξιμο του Ταρέμι, πριν η μπάλα φτάσει στον νεαρό μέσο.
VAR-ΟΛΟΓΩΝΤΑΣ:Οι Ολλανδοί Πάουλους Χούμπερτους Μάρτινους Βαν Μπόεκελ (VAR) και Ρίτσαρντ Βιλέλμους Μαρία Μάρτενς (AVAR) συμφώνησαν με τον διαιτητή Τσακαλίδη στη φάση του 36ου λεπτού, ενώ στη συνέχεια με χρήση του ημιαυτόματου οφσάιντ ακύρωσαν γκολ των Ζέλσον και Γιάρεμτοσυκ.
ΣΚΟΡΕΡ:Ταρέμι 96’, Καλογερόπουλος 107’, Γιαζίτζι 113’
ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ:ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ: Τζολάκης, Ορτέγκα, Μπιανκόν (88′ Καλογερόπουλος), Ρέτσος, Ροντινέι (91′ Κοστίνια), Έσε, Μουζακίτης, Μαρτίνς (110′ Γιαζίτζι), Τσικίνιο (90+2′ Γιάρεμτσουκ), Ποντένσε (102′ Στρεφέτσα), Ταρέμι (106′ Νασιμέντο)
ΟΦΗ: Χριστογεώργος, Κρίζμανιτς, Κωστούλας (106′ Νέιρα), Λαμπρόπουλος (106′ Πούγγουρας), Χατζηθεοδωρίδης (68′ Μπαΐνοβιτς), Γκονθάλεθ, Ανδρούτσος, Αποστολάκης, Νους (83′ Θεοδοσουλάκης), Σενγκέλια (68′ Φούντας – 90+5′ Ισέκα), Σαλσίδο
Μετά τα γκολ των Ταρέμι και Καλογερόπουλου στο πρώτο αλλά και στο δεύτερο μέρος της παράτρασης του αγώνα, ο Γιουσούφ Γιαζίτζι κατάφερε να σκοράρει και να κλειδώσει το παιχνίδι αλλά και την κατάκτηση του Betsson Super Cup μετά από ασίστ του Κοστίνια.
Κλειστά για τα φορτηγά θα παραμείνουν στις επόμενες ώρες τα τελωνεία στους Ευζώνους και τον Προμαχώνα λόγω των αγροτικών μπλόκων, ενώ αντίθετα ελεύθερα γίνεται η διέλευση όλων των οχημάτων από το τελωνείο της Νίκης, με τους συγκεντρωμένους αγρότες και κτηνοτρόφους και στις τρεις περιοχές να έχουν το βλέμμα τους στραμμένο στην αυριανή πανελλαδική σύσκεψη των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα στα Μάλγαρα Θεσσαλονίκης.
Αναλυτικότερα, κλειστό για τα φορτηγά θα είναι μέχρι τις 22.00 απόψε το τελωνείο των Ευζώνων, το κύριο συνοριακό πέρασμα μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, όπου ο δρόμος και στα δύο ρεύματα έχει αποκλειστεί από τις 18.00. Νωρίτερα σήμερα, αγρότες και κτηνοτρόφοι πραγματοποίησαν πορεία με τρακτέρ και αγροτικά αυτοκίνητα στην πόλη του Κιλκίς, όπου νεαροί έριξαν σιτάρι, βαμβάκι και άχυρα στην είσοδο του γραφείου του βουλευτή Γεώργιου Γεωργαντά, αντιπροέδρου της Βουλής.
Μέχρι τα μεσάνυχτα θα παραμείνει κλειστό για τα φορτηγά το τελωνείο του Προμαχώνα, που αποτελεί το συχνότερο «πέρασμα» μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας και το οποίο οι συγκεντρωμένοι αγρότες και κτηνοτρόφοι «έκλεισαν» στις 12 το μεσημέρι. Ανοιχτός για όλα τα οχήματα, τόσο σήμερα, όσο και αύριο, θα παραμείνει ο δρόμος στο τελωνείο της Νίκης, εν αναμονή των αποφάσεων που θα ληφθούν αύριο, στην τρίτη πανελλαδική σύσκεψη των εκπροσώπων περίπου 50 μπλόκων των αγροτών και των κτηνοτρόφων, στις 12 το μεσημέρι, στο Πολιτιστικό Κέντρο των Μαλγάρων.
Μετά το γκολ από πέναλντι του Μεχντί Ταρέμι και το 1 – 0 που έδωσε προβάδισμα στους «ερυθρόλευκους», ο Αλέξης Καλογερόπουλος σκόραρε στο δεύτερο μέρος της παράτασης μετά από ασίστ του Χρήστου Μουζακίτη και έκανε το 2 – 0 για τους Πειραιώτες .
Δείτε το γκολ https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/01/WhatsApp-Video-2026-01-03-at-19.40.03.mp4Το post που ανέβηκε στον λογαριασμό του Λευκού Οίκου στη διαδικτυακή πλατφόρμα Χ, στις 9 Οκτωβρίου, είναι ξεκάθαρο. Ο πρόεδρος Τραμπ είναι ο «πρόεδρος της ειρήνης», έχοντας στο ενεργητικό του τον τερματισμό «οκτώ πολέμων σε οκτώ μήνες» διακυβέρνησης. Πέραν των συγκρούσεων Πακιστάν – Ινδίας, Ρουάντας – Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, Ταϊλάνδης – Καμπότζης, Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν, Αιγύπτου – Αιθιοπίας, Σερβίας – Κοσόβου και Ισραήλ – Ιράν, η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ισραήλ – Χαμάς στη Γάζα επέτρεψε στον πρόεδρο Τραμπ να επαίρεται για τη σημαντική συμβολή του στην εξομάλυνση δύσκολων και μακροχρόνιων συγκρούσεων. Εκεί που η διεθνής κοινότητα αδυνατούσε να δώσει λύση, η αποφασιστικότητα και οι δεξιότητες του προέδρου έφεραν την ειρήνη σε πολύπαθα μέρη και σε πληθυσμούς που έχουν υποφέρει από τα δεινά του πολέμου. Κάπως έτσι, επιδιώκεται η κατασκευή του προφίλ του ειρηνοποιού, με απώτερο στόχο το Βραβείο Νομπέλ Ειρήνης.
Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, οποιαδήποτε κατάπαυση εχθροπραξιών που έχουν κόστος σε ανθρώπινες ζωές, από όπου και αν προέρχεται, είναι ευπρόσδεκτη και καλοδεχούμενη. Ως εκ τούτου, δεν έχει τόση σημασία ποιος δρέπει τις δάφνες, πόσο λεπτοί διπλωματικοί χειρισμοί έχουν προηγηθεί μιας ειρηνευτικής συμφωνίας ή το μέγεθος και η ένταση της σύγκρουσης (άλλη η σημασία, για παράδειγμα, μιας μεθοριακής διένεξης και άλλη μιας σύγκρουσης δυνητικά υπονομευτικής μιας ευρύτερης περιφερειακής τάξης πραγμάτων, όπως οι περιπτώσεις Ινδίας – Πακιστάν και Ισραήλ – Ιράν). Οι απώλειες ανθρώπινων ζωών και τα δεινά του πολέμου έχουν μεν κλίμακα, αλλά η σιγή των όπλων είναι αυτό που μετράει εν τέλει.
Ωστόσο, το βασικό ζητούμενο τέτοιων – καλοδεχούμενων και άξιων επαίνου – πρωτοβουλιών είναι η εμπέδωση της ειρήνης και η διατηρησιμότητα των συμφωνιών. Με άλλα λόγια, δεν αρκεί δύο αντιμαχόμενες πλευρές να κάτσουν στο ίδιο τραπέζι και να υπογράψουν μια συμφωνία ειρήνης, χαμογελώντας παγωμένα στον δημοσιογραφικό φακό αλλά ενδομύχως προετοιμαζόμενες για νέο γύρο συγκρούσεων, όπως στην περίπτωση της διένεξης Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν τη δεκαετία του 1990. Υπό το πρίσμα αυτό, το πιο βασικό κριτήριο αξιολόγησης της αμερικανικής παρέμβασης, αλλά και οποιασδήποτε άλλης ειρηνευτικής προσπάθειας, είναι η δημιουργία μιας ευσταθούς ισορροπίας ισχύος στην περιοχή της σύγκρουσης ως προϋπόθεση διαρκούς ειρήνης. Κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να ισχύει σε αρκετές από τις προαναφερθείσες συγκρούσεις, κάτι που δημιουργεί αμφιβολίες για την ουσιαστική ειρήνευση μιας περιοχής. Δυστυχώς, η νέα ανάφλεξη σε ορισμένες από τις περιοχές αυτές επιβεβαιώνει τον αποσπασματικό χαρακτήρα των παρεμβάσεων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Πώς συνδέονται τα παραπάνω με την περίπτωση της Ουκρανίας και την ασφάλεια της Ευρώπης; Ο τελευταίος μήνας του 2025 χαρακτηρίζεται από μια επιτάχυνση των διαδικασιών για την επίτευξη (κάποιας μορφής) συμφωνίας παύσης των εχθροπραξιών στην Ουκρανία. Ενώ είναι ευρέως αποδεκτό ότι πρόκειται για θέμα μείζονος σημασίας για την Ευρώπη, δεν ισχύει το ίδιο για τις ΗΠΑ. Το ιδανικό για την αμερικανική διοίκηση θα ήταν μια άμεση απεμπλοκή από τη σύγκρουση, αφού πλέον έχουν εξασφαλιστεί ο πολύ στενός ενεργειακός εναγκαλισμός της Ευρώπης με τις ΗΠΑ και ο ρόλος και η εμπλοκή των ΗΠΑ στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, κατά βάση με ευρωπαϊκούς πόρους. Στους όρους ειρήνης, δε, μια αποκατάσταση της συνεργασίας με τη Ρωσία θα ήταν πρελούδιο μιας δυνητικής σύμπραξης κατά του βασικού συστημικού αντιπάλου των ΗΠΑ, που δεν είναι άλλος από την Κίνα, σε μια επανάληψη της «τριγωνικής διπλωματίας» του 1970, με διαφορετικούς ρόλους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Θυμίζουμε ότι το άνοιγμα προς το κομμουνιστικό Πεκίνο, τότε, είχε απώτερο στόχο την άσκηση πίεσης στη Σοβιετική Ενωση. Σήμερα, κατά την αμερικανική γεωπολιτική θεώρηση, η ανάσχεση της Κίνας θα επιβοηθούνταν σημαντικά από την εμπλοκή και της Ρωσίας, ως εκ τούτου η ολική αποξένωσή της δεν κρίνεται εποικοδομητική.
Οι όροι της συμφωνίας που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι συνηγορούν προς την κατεύθυνση μιας παύσης των εχθροπραξιών μέσα στο επόμενο έτος, αλλά δεν δημιουργούν συνθήκες μακροχρόνιας ειρήνης. Μια συμφωνία, ωστόσο, θα επιτρέψει στις ΗΠΑ και τον πρόεδρο Τραμπ να απαγκιστρωθούν, στον έναν ή στον άλλο βαθμό, από την Ευρώπη, δημιουργώντας όμως μια τεράστια πίεση στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τις «ομονοούσες χώρες» να δημιουργήσουν ένα τείχος ασφάλειας με ισχυρές αποτρεπτικές δυνατότητες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η κατασκευή του τείχους αυτού σημαίνει εξακόντιση αμυντικών δαπανών, κάτι που αναπόφευκτα θα επαναφέρει στην ευρωπαϊκή κοινωνία διλήμματα του τύπου «όπλα ή βούτυρο». Ειδικά μετά την επίτευξη μιας – ασταθούς – συμφωνίας, τμήματα της ευρωπαϊκής κοινωνίας, όχι απαραίτητα τροφοδοτούμενα και υποκινούμενα από δόλιες εξωτερικές παρεμβάσεις, θα θέσουν επί τάπητος την αναγκαιότητα επανεξοπλισμού της Ευρώπης, δημιουργώντας τριγμούς στην αναγκαία κοινωνική συνοχή.
Εν συντομία, το 2026 αναμένεται να είναι ένα έτος παύσης των εχθροπραξιών στην Ουκρανία, ενίσχυσης των προσπαθειών αμυντικής ανασυγκρότησης της Ευρώπης, αλλά και έτος οξυμμένων κοινωνικών πιέσεων, ζυμώσεων και αντιπαραθέσεων για την αναγκαιότητα των αυξανόμενων ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών.
Ο Ολυμπιακός μπήκε νωθρά στο ματς και βρέθηκε πίσω με 17-4, όμως ανέβασε στροφές και με κορυφαίες εμφανίσεις της Γούλφολκ (20 πόντοι) και της Χριστινάκη (16 πόντοι) κατάφερε να ισοφαρίσει και να οδηγήσει το παιχνίδι στην παράταση. Στην έξτρα περίοδο, οι «ερυθρόλευκες» κυριάρχησαν, με καθοριστικές προσπάθειες της Ράμπερ και της Τζόνσον, φτάνοντας στη νίκη-θρίλερ με 96-87.
Η ομάδα στρέφει πλέον την προσοχή της στο Κύπελλο Ελλάδας, όπου την Τετάρτη (7/1, 15:00) αντιμετωπίζει τον Αθηναϊκό σε νοκ-άουτ προημιτελικό στο κλειστό του Βύρωνα.
Τα δεκάλεπτα: 19-25, 40-49, 65-68, 84-84 (κ.δ.), 96-87 (παρ.)
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ (Φρόσω Δρακάκη): Σπυριδοπούλου, Γιακούμπκοβα 8(2), Νικολοπούλου 6, Γούλφολκ 20, Καρλάφτη 6(2), Διέλα 6, Χριστινάκη 16(1), Κολλάτου 4, Τζόνσον 15, Ράμπερ 15
Πρωτέας Βούλας (Μάριος Δεσποτάκης): Στολίγκα 13(3), Ανδρικοπούλου 2, Χουσελά 1, Σακελλαρίου 5(1), Μπόικο 10(2), Γιένσεν 27(6), Τουμπανιάρη, Μάλι 13(2), Ράιαν 16
Ας μην ξεκινάμε τη χρονιά με ψέματα, πολύ περισσότερο επειδή μας περιμένουν δύσκολα μπροστά. Παρότι έχουμε οπωσδήποτε έναν ολόκληρο χρόνο μέχρι τις επόμενες εκλογές, το πρόβλημα που θα καταγραφεί επισήμως με τις εκλογές διαφαίνεται ήδη από τώρα. Για να το πω με τον τρόπο του Ευάγγελου Βενιζέλου, είναι το πρόβλημα της μη κυβερνησιμότητας. Σπεύδω να πω ότι στην πολιτική δεν είναι σπάνιο τα δεδομένα να ανατρέπονται και οι συνθήκες να αλλάζουν δραματικά, ιδίως σε μια εποχή ρευστότητας και γεωπολιτικών αναδιατάξεων, όπως αυτή που διανύουμε τώρα.
Ομως, με τα δεδομένα ως έχουν, όπως δηλαδή καταγράφονται από τις δημοσκοπήσεις, το φάσμα της αβεβαιότητας είναι ευδιάκριτο. Το διαπιστώνουμε σε όλες τις μετρήσεις ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρείται καταλληλότερος για πρωθυπουργός από ένα ποσοστό περίπου 30% και όλοι οι άλλοι διαθέσιμοι ακολουθούν με μονοψήφια ποσοστά.
Μέσα στο κλίμα αυτό, παρατηρείται και το φαινόμενο να προσφέρονται και εθελοντές για τον δυσβάστακτο ρόλο του πρωθυπουργού σε μια μελλοντική κυβέρνηση συνεργασίας. Εντούτοις, ένας διάδοχος του Μητσοτάκη, ο οποίος να προβάλλει πειστικά μέσω της φυσικής υπεροχής του, δεν υπάρχει. Ακόμη και ο Νίκος Δένδιας, ο οποίος είναι ο καλύτερα τοποθετημένος στη σκακιέρα της διαδοχής, θα πρέπει να διαμορφώσει μια ευρύτερη κοινωνική συμμαχία, ώστε η ΝΔ υπό την ηγεσία του να κυβερνήσει.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ο κ. Δένδιας ενδεχομένως μπορεί να φέρει πίσω αρκετές δεξιές ψήφους που μετακόμισαν στα μικρά κόμματα της Ακροδεξιάς, δεν φτάνουν όμως για την αυτοδυναμία. Επιπλέον, η εχθροπάθεια που κυριαρχεί, λόγω των ιδιόμορφων πολιτικών συσχετισμών (κεντροδεξιά κυβέρνηση, με ακραία και πολυδιασπασμένη αντιπολίτευση), δηλητηριάζει την ατμόσφαιρα και εμπεδώνει την τοξικότητα, προκαλώντας όλο και μεγαλύτερη αποστροφή για την πολιτική. Επομένως, τι κάνουμε;
Καταθέτω, με δέος και σεμνότητα, την πρότασή μου στην κρίση των επαϊόντων. Ενόψει της αναθεώρησης του Συντάγματος, λοιπόν, εισηγούμαι την επαναφορά του ωραίου και εντελώς ελληνικού θεσμού του εξοστρακισμού. Με τον εξοστρακισμό, ένα μέρος τουλάχιστον του σημερινού προβλήματος θα το λύναμε. Ποιον δεν θέλουμε, παιδιά, για πρωθυπουργό; Ψηφίζουμε ελεύθερα, τον εντοπίζουμε και του αφαιρούμε τα πολιτικά δικαιώματα για είκοσι χρόνια, αντί να τον εξορίσουμε όπως έκαναν οι Αθηναίοι. Απλό, δημοκρατικό, ελληνικότατο. Με την επαναφορά του εξοστρακισμού, δεν υπάρχει περίπτωση να εμφανιστεί ξανά Μητσοτάκης για να σου κατσικωθεί στην πρωθυπουργία για δύο τετραετίες και να διεκδικεί και τρίτη θητεία στο αξίωμα. Ετσι αντιμετωπίζουμε μακροπρόθεσμα το πρόβλημα του άνισου ανταγωνισμού, εξαιτίας του οποίου φρακάρει η επετηρίδα των πρωθυπουργήσιμων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Σύμφωνοι, αλλά το πρόβλημα της πολυδιάσπασης δεν λύνεται. Πώς θα επιλέγεται ο πρωθυπουργός σε μια κατακερματισμένη Βουλή, στην οποία δεν θα μπορεί να σχηματιστεί κυβερνητική πλειοψηφία; Σε αυτό απαντά το δεύτερο σκέλος της πρότασής μου: να ορίζεται μέσω ΑΣΕΠ. Να θεσπιστεί και αυτό λοιπόν στο Σύνταγμα, με την αναθεώρηση που έρχεται. Να υπολογίζονται, παρακαλώ, καταλεπτώς όλα τα προσόντα των υποψηφίων σε μόρια. Πτυχία, διπλώματα ξένων γλωσσών, δίπλωμα οδήγησης φορτηγού (αν έχουν), δεξιότητες που μπορεί να απέκτησαν στον Στρατό (π.χ., χειριστής πυροβόλου άνευ οπισθοδρομήσεως).
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Επίσης, τα υπουργεία στα οποία υπηρέτησαν, οι διακρίσεις με τις οποίες τιμήθηκαν σε Ελλάδα και εξωτερικό, η κοινοβουλευτική εμπειρία κ.λπ. Να πρυτανεύει όμως και το πνεύμα της κοινωνικής ευαισθησίας στις συνταγματικές προβλέψεις, να μοριοδοτούνται δηλαδή οι πολύτεκνοι, οι έχοντες αναπηρίες (εφόσον αυτές δεν τους εμποδίζουν στην άσκηση του αξιώματός τους), όσοι διαθέτουν πιστοποιητικό επάρκειας ναυαγοσώστη, οι εθελοντές πυροσβέστες κ.ά.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Αντιλαμβανόμαστε όλοι, βεβαίως, ότι η μετατροπή των ιδεών που εκθέτω παραπάνω σε συνταγματικές διατάξεις προϋποθέτει τεράστια δουλειά από ειδικούς. Εδώ όμως είναι και η αναπτυξιακή διάσταση της πρότασής μου!
Η διαμόρφωση των νέων διατάξεων θα προσθέτει τουλάχιστον καμιά εικοσαριά δυσνόητες σελίδες στο Σύνταγμα, πράγμα το οποίο μακροπρόθεσμα θα δώσει ώθηση στον χειμαζόμενο κλάδο των νομικών και ειδικά των συνταγματολόγων. Ισως μάλιστα η αύξηση της επαγγελματικής ύλης να οδηγήσει στη δημιουργία ακόμη δύο ή τριών νομικών σχολών, που τόση ανάγκη τις έχει η χώρα! Επίσης, οι αρχιτέκτονες της αναθεώρησης του 2001 βρίσκονται εδώ και είμαι βέβαιος ότι με προθυμία θα συνδράμουν το έργο των επιγόνων τους, με την πολύτιμη πείρα τους και τις συμβουλές τους…
Μετά από πέναλντι που δόθηκε στην ομάδα του Ολυμπιακού για αγκωνιά του Κωνσταντίνου Κωστούλα στον Αλέξη Καλογερόπουλο σε διεκδίκηση της μπάλας, ο Μεχντί Ταρέμι κατάφερε να σκοράρει από την λευκή βούλα και να κάνει το 1 – 0 και να δώσει προβάδισμα στους «ερυθρόλευκους».
Δείτε το γκολ https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/01/WhatsApp-Video-2026-01-03-at-19.39.55.mp4Σύμφωνα με τον ρεπόρτερ της Γκρέμιο, Εντουάρντο Γκαμπάρντο, η μεταγραφή του Τετέ από τον Παναθηναϊκό στην ομάδα του Πόρτο Αλέγκρε είναι πολύ κοντά στην ολοκλήρωση. Οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει και βρίσκονται στο στάδιο της ανταλλαγής εγγράφων για να «κλειδώσει» το deal.
Ο 25χρονος εξτρέμ φέρεται να έχει ήδη συμφωνήσει σε τετραετές συμβόλαιο, με το ύψος της μεταγραφής να ανέρχεται στα 6,5 εκατομμύρια ευρώ. Πλέον απομένει να επιβεβαιωθεί αν ο Τετέ θα επιστρέψει στην ομάδα που τον ανέδειξε ποδοσφαιρικά.
Πιθανόν να μην το έχετε αντιληφθεί, αλλά από την 1η Ιανουαρίου του νέου έτους και για έξι μήνες ανέλαβε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης η Κυπριακή Δημοκρατία. Είναι η μοναδική χώρα της Ευρώπης που, ακόμα σήμερα, είναι κομμένη στα δύο – αποτέλεσμα της μισαλλοδοξίας που κυριάρχησε τη δεκαετία του 1960, του χουντικού πραξικοπήματος στο νησί που έφερε τον Αττίλα και την κατοχή από τους Τούρκους του 37% των εδαφών του, και των επιλογών της πολιτικής ηγεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας τα τελευταία χρόνια. Αυτό το τελευταίο ας μην το ξεχνάμε.
Το 2004 ο πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος στήριξε το Οχι στο σχέδιο Αναν και ουσιαστικά σε μια ευρωπαϊκή λύση αποδεκτή και από την Τουρκία (που τότε επεδίωκε την πρόσδεση στην ΕΕ). Και το 2017 ο πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης τίναξε στον αέρα την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας (ναι, στο θέρετρο που δυστυχώς σήμερα συζητάμε όλοι).
Ισως η εξέλιξη αυτή να ήταν αναμενόμενη για μια χώρα που βρέθηκε στο «κίνημα των Αδεσμεύτων» τα χρόνια του Μακαρίου, στην ουσία δηλαδή σε μια φάση πιο κοντινή στη Σοβιετική Ενωση στον Ψυχρό Πόλεμο. Κι αν αυτή η επιλογή μπορεί να δικαιολογηθεί ως αναδρομική αντίσταση στην αγγλοκρατία, το σίγουρο είναι ότι η Κύπρος τα τελευταία χρόνια είναι παράδεισος για ρώσους ολιγάρχες, εξού και οι μεγάλες ρωσικές κοινότητες κυρίως στη Λεμεσό. Σε έναν βαθμό, μπορεί να εξηγούν και την επιφυλακτικότητα απέναντι στην Ευρώπη, την οποία η κυπριακή πολιτική χρησιμοποιεί συνήθως ως τη δύναμη απέναντι στην Τουρκία.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Με δεδομένα όλα αυτά, έχει ενδιαφέρον η δήλωση του προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, ότι η στήριξη προς την Ουκρανία για την προάσπιση του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της θα παραμείνει σταθερή και αταλάντευτη. Είναι σαφής δήλωση ευρωπαϊκής πολιτικής. Αλλά το βασικό αγκάθι παραμένει: είναι μια λύση του Κυπριακού αποδεκτή και από τις δύο κοινότητες – λύση δηλαδή στο πλαίσιο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Είναι εθνική ανάγκη. Είναι θέμα επιβίωσης του κυπριακού Ελληνισμού. Και είναι ευκαιρία, τώρα που οι Τουρκοκύπριοι, ακόμα μία φορά, έδειξαν με την ψήφο τους ότι θέλουν να είναι μέρος μιας τέτοιας λύσης.
Για να συμβεί αυτό, ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης οφείλει να ξαναρχίσει αμέσως με αποφασιστικότητα τη σοβαρή διαπραγμάτευση. Χωρίς επιζήμιους τακτικισμούς και κουτοπονηριές. Ονειρώξεις περί περιφερειακών συνεργασιών που αποκλείουν και τιμωρούν την Τουρκία είναι αφελείς και επικίνδυνες. Ηδη έχει χαθεί πολύς πολύτιμος χρόνος – και κάθε μέρα που περνά εμπεδώνει την τουρκοποίηση των Κατεχομένων και επιδεινώνει τη θέση των Ελληνοκυπρίων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Η ευρωπαϊκή προεδρία της Κύπρου είναι ευκαιρία για λύση του Κυπριακού. Μια λύση εντός της Ευρώπης που θα λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας της ενωμένης ευρωπαϊκής Κύπρου.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οι πολιτικές εξελίξεις στην Κύπρο αναμένονται ραγδαίες. Μια λύση δίκαιη και για τις δύο κοινότητες, διαρκής και βιώσιμη θα ξαναμπεί στις πολιτικές διεργασίες, ενόψει των πολιτικών εξελίξεων μέχρι τις προεδρικές εκλογές του 2028. Κι αν ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης δεν ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών, βάσιμη αναμένεται κάποια άλλη εκλογική πρόταση που θα τις περιλαμβάνει.
Η Κύπρος έχει ακόμα μία ευκαιρία κι είναι ανάγκη, αυτή τη φορά, οι πολίτες της να μην την αφήσουν να χαθεί.
Σε νέο αποκλεισμό της Υψηλής Γέφυρας της Χαλκίδας προχώρησαν από τις 18:00 το απόγευμα οι αγρότες της περιοχής, συνεχίζοντας τις κινητοποιήσεις τους και διεκδικώντας την ικανοποίηση των αιτημάτων τους.
Ήδη πριν από τις έξι είχανε φτάσει με τρακτέρ, αγροτικά, πατούσαν κόρνες στο σημείο, και παρέταξαν τα τρακτέρ μπροστά στην Υψηλή Γέφυρα.
Οι αγρότες της Χαλκίδας θα συμμετέχουν στην αυριανή σύσκεψη στα Μάλγαρα, όπου θα κριθεί το μέλλον των αγροτικών κινητοποιήσεων.
Στο φινάλε της κανονικής διάρκειας του τελικού του Betsson Super Cup, ο Ζουλιάν Μπιανκόν έπεσε στο χορτάρι και αναγκάστηκε να αφήσει τη θέση του στον Αλέξη Καλογερόπουλο. Η απουσία του Γάλλου στόπερ, σε συνδυασμό με τον τραυματισμό του Λορέντσο Πιρόλα, σήμανε συναγερμό για τον Ολυμπιακό.
Μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση του Μπιανκόν, ο Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ έχει στη διάθεσή του τους Παναγιώτη Ρέτσο, Αλέξη Καλογερόπουλο και Γκουστάβο Μάντσα για το κέντρο της άμυνας.
Δεν είναι εύκολο – ούτε αυτονόητο – να αποδώσεις τις σκέψεις ενός ανθρώπου που σημάδεψε την πολιτική ιστορία με τη σκέψη του, τη γραφή του και τη στάση του. Δεν θα μπορούσα να ισχυριστώ ότι γνωρίζω «τι θα έλεγε». Αυτό που μπορώ να κάνω είναι κάτι πιο ταπεινό και ταυτόχρονα πιο τίμιο: να επιστρέψω στα ίχνη που ο ίδιος άφησε.
Να διατρέξω τις σελίδες των βιβλίων του. Να ξαναδιαβάσω τις συνεντεύξεις και τις παρεμβάσεις του. Να ανασύρω από τη μνήμη μου συζητήσεις. Να θυμηθώ τον τρόπο που διατύπωνε τη θέση του, πάντοτε με ακρίβεια.
Θυμάμαι ακόμη ένα σημείωμα που μου έγραψε, όταν παρουσίασα το πρώτο μου βιβλίο: «Χαίρομαι που υπηρετείς και τον γραπτό λόγο, γιατί μόνο ο προφορικός λόγος φεύγει σαν πυροτέχνημα». Σήμερα, βέβαια, ακόμη και ο προφορικός λόγος μένει – μέσα από βίντεο. Ομως ο γραπτός λόγος, τον οποίο ο Κώστας Σημίτης υπηρέτησε όσο κανένας άλλος πρωθυπουργός στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, είναι εκείνος που αναλύει, τεκμηριώνει, αφήνει παρακαταθήκη, διαπαιδαγωγεί.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ας δούμε λοιπόν πώς η πνευματική κληρονομιά ενός ανθρώπου επιτρέπει το παρελθόν να επικοινωνήσει με το παρόν και το μέλλον που είχε ο ίδιος προβλέψει.
Η προσέγγισή του για τη μεγάλη εικόνα, το διεθνές περιβάλλον, τις ΗΠΑ και την Ουκρανία βασιζόταν σε βαθιά γνώση, στενή παρακολούθηση και ματιά που μπορούσε να δει τον κόσμο με τα μάτια της Ελλάδας, αλλά και το αντίστροφο.
Θα ξεκινούσε από μια ψύχραιμη αλλά αυστηρή διαπίστωση: βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου οι αυταπάτες τελειώνουν γρήγορα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν δημιούργησε τη γεωπολιτική αστάθεια, την αποκάλυψε. Ανέδειξε τα όρια της Ευρώπης ως πολιτικού παράγοντα και ταυτόχρονα τη νέα πραγματικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ΗΠΑ παραμένουν αναγκαίος και ιστορικός σύμμαχος, αλλά η στρατηγική τους καθορίζεται πρωτίστως από εσωτερικούς συσχετισμούς και τον παγκόσμιο ανταγωνισμό με την Κίνα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η Ευρώπη δεν μπορεί να στηρίζει την ασφάλειά της στην υπόθεση μιας μόνιμα σταθερής αμερικανικής στάσης. Οσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η θέση του ήταν σαφής και παραμένει ισχυρή: η υπεράσπιση της εδαφικής της ακεραιότητας είναι ζήτημα αρχής και ευρωπαϊκής ασφάλειας. Ομως η αλληλεγγύη χωρίς ευρωπαϊκή στρατηγική που αφορά και την υπεράσπιση των ευρωπαϊκών συνόρων δεν αρκεί. Μια Ενωση που περιορίζεται στον ρόλο του χρηματοδότη ή του παθητικού συμμάχου παραμένει θεατής των εξελίξεων και μακροπρόθεσμα εξασθενεί. Ο Κ. Σημίτης ανήκει στους ελάχιστους Ελληνες που μελέτησαν την έκθεση του Μάριο Ντράγκι!
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Είμαι σίγουρη ότι θα επέμενε στην υλοποίηση ως εργαλείο στα χέρια των Ευρωπαίων, γιατί χωρίς κοινή εξωτερική πολιτική, χωρίς επενδύσεις στη βιομηχανία και την τεχνολογία η Ευρώπη θα συνεχίσει να χάνει ισχύ. Είχε προτείνει ο ίδιος από το 2003 μια θεσμική μετεξέλιξη για την κοινή αμυντική πολιτική και στρατηγική αυτονομία μέσα από τη δυνατότητα που δίνει η Συνθήκη για ενισχυμένες συνεργασίες για όσα κράτη θέλουν και μπορούν να προχωρήσουν ταχύτερα.
Αυτό που συμβαίνει ήδη με το ευρώ και τη συνθήκη Σένγκεν. Θα κατέθετε προτάσεις για την αρχιτεκτονική της Ευρώπης, η οποία μέσα σε αυτόν τον καταιγισμό δεν μπορεί να παραμείνει ακίνητη. Μια Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως αυθεντική ευρωπαϊκή κυβέρνηση, ένα Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με πραγματική νομοθετική ισχύ, ένα Συμβούλιο Υπουργών ως Ανω Βουλή. Επικεφαλής όλων το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με πρόεδρο και υπουργό Εξωτερικών, θα συμβολίζει τη νέα ευρωπαϊκή οντότητα. Στην εποχή των μεγάλων ανισοτήτων θα έθετε ξανά το θέμα της σύγκλισης μεταξύ των περιφερειών και εντός των κοινωνιών με βάση τα νέα δεδομένα της κλιματικής αλλαγής και του ψηφιακού μετασχηματισμού.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Σκύβοντας πάνω στην ελληνική πραγματικότητα, το αγροτικό ζήτημα, τις επιδοτήσεις, την αδυναμία σύγκλισης με το μέσο ευρωπαϊκό όρο, θεωρώ ότι θα επικαλούνταν την εμπειρία του 40 χρόνια πριν, όταν ο ίδιος υπήρξε υπουργός Γεωργίας. Είχε προχωρήσει σε αποκέντρωση, συνεχή προσωπική παρακολούθηση, απλοποίηση των διαδικασιών, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν καθυστερήσεις στις επιδοτήσεις και να κυλούν όλα ομαλά.
Ομως η μεγάλη αυστηρότητα της υπηρεσίας προκάλεσε τριβές με όσους επιδίωκαν να εισπράττουν επιδοτήσεις παρουσιάζοντας εικονικές παραγωγές. Το συνηθέστερο επιχείρημα αυτών των παραγωγών ήταν ότι τα λεφτά που ζητούσαν θα ωφελούσαν τη χώρα. (Αυτό που διατυπώθηκε πρόσφατα στη Βουλή για την εθνική φανέλα.) Κατ’ αυτούς, το υπουργείο, επιμένοντας στην ειλικρίνεια των δηλώσεων, λειτουργούσε σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων. Επρόκειτο για την ίδια νοοτροπία που οδήγησε αργότερα στο σύνθημα «Ολα τα κιλά, όλα τα λεφτά». Αδιαφορούσαν για την αρνητική εντύπωση που προκαλούσε η συμπεριφορά τους, όπως και για τα πρόστιμα που πιθανότατα η χώρα θα υποχρεωνόταν να πληρώσει.
Είναι λοιπόν προφανές ότι στον ΟΠΕΚΕΠΕ θα έβλεπε μια κλασική εκδοχή του πελατειακού κράτους: πόροι χωρίς κανόνες, έλεγχοι χωρίς ανεξαρτησία και ένα σύστημα που μεταθέτει διαρκώς τις ευθύνες. Με αφορμή τις αρνητικές επιδόσεις στους κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες, θα αποδείκνυε ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη πόρων ή ευκαιριών, αλλά η αδυναμία σχεδιασμού και εφαρμογής πολιτικών σε βάθος χρόνου. Θα επαναλάμβανε ότι ο ιστορικά ζητούμενος και πάντα διακοπτόμενος εκσυγχρονισμός δεν είναι τεχνικές βελτιώσεις, δεν είναι κρατικές παροχές και ρυθμιστικές παρεμβάσεις από πάνω, αλλά προϋποθέτει επιμονή στις αρχές και τις αξίες που αφορούν την ανάπτυξη και τη συμμετοχή της κοινωνίας με δικαιοσύνη, γιατί ο εκσυγχρονισμός είναι με και για την κοινωνία.
Τέλος, χρησιμοποιώντας τους τίτλους των βιβλίων του, θα έλεγα ότι αν ζούσε θα μας έδειχνε Δρόμους Ζωής που θα οδηγούσαν σε μια Ελλάδα οικονομικά Ισχυρή και κοινωνικά Δίκαιη στην Ευρώπη και στον κόσμο με Εθνική Στρατηγική και μακριά από τον εθνικιστικό λαϊκισμό.
Η Αννα Διαμαντοπούλου είναι πρόεδρος του Δικτύου, πρ. επίτροπος ΕΕ, πρ. υπουργός, υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.
Το 1926 δεν ήταν μία θορυβώδης χρονιά για τον πλανήτη. Δεν ξέσπασαν πόλεμοι, ούτε έγιναν μεγάλες καταστροφές. Για αυτό και θα μου επιτρέψετε να θεωρήσω ως κορυφαίο γεγονός εκείνης της χρονιάς την ίδρυση του ΠΑΟΚ. Ωστόσο το 1926 ήταν μία χρονιά που πολλά υπόγεια ρεύματα άρχισαν να κοχλάζουν, αναζητώντας διέξοδο προς την επιφάνεια. Γεννήθηκε η τηλεόραση. Οι αγορές κατέρρευσαν ύστερα από τρία χρόνια. Αργότερα ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Και έπειτα από πενήντα χρόνια πήρε ο ΠΑΟΚ το πρωτάθλημα – τα ηφαίστεια θέλουν τον χρόνο τους, το ξέρουμε.
Που λέτε άνοιξα τον ογκώδη τόμο με το «Χρονικό του 20ου αιώνα». Και πήγα στην εποχή του Πάγκαλου, που ήταν μακριές οι φούστες γιατί ο χωροφύλακας τις μετρούσε με τη μεζούρα. Και αν η απόσταση της άκρης τους από το έδαφος ήταν μεγαλύτερη των 30 εκατοστών, έπεφτε πρόστιμο βαρύ και τράβηγμα στο Τμήμα. Βέβαια και σήμερα το μήκος της γυναικείας φούστας έχει το ενδιαφέρον του. Απλώς θα ασχοληθούν οι πάντες, εκτός από την Αστυνομία.
Το στρίφωμα του 1926 απέχει εκατό χρόνια από το σήμερα. Μιλάμε για διαφορετικούς κόσμους. Ο ένας είναι ασπρόμαυρος και βουβός, ο άλλος πολύχρωμος και θορυβώδης. Ομως αν τους τοποθετήσεις τον έναν δίπλα στον άλλον, θα βρεις ομοιότητες που σου θυμίζουν ότι εκατό χρόνια μπορούν να μετρηθούν ως μία αιωνιότητα, αλλά και ως μια ανάσα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Το 1926 ο δυτικός κόσμος έχει αφήσει πίσω του τον Μεγάλο Πόλεμο και την πανδημία της ισπανικής γρίπης. Πλέει στα νερά του Μεσοπολέμου με τα μαύρα σύννεφα να συγκεντρώνονται στο βάθος του ορίζοντα. Στην Ιταλία κυβερνούν φασίστες. Στη Γερμανία, της Βαϊμάρης, ρίχνουν υλικά στο καζάνι που μαγειρεύεται ο ναζισμός. Η ρωσική αρκούδα, με κόκκινη προβιά, γλείφει τις πληγές της και ακονίζει τα νύχια της.
Η ανθρωπότητα βαθιά μέσα της ανησυχεί, αλλά προσπαθεί να παραστήσει την αισιόδοξη. Οι εργάτες που δουλεύουν στην ανοικοδόμηση της Ευρώπης, ξεφυσούν και φουσκώνουν τα πανιά των αγορών. Ο καθολικός εξηλεκτρισμός και η εμφάνιση ηλεκτρικών συσκευών δίνει αίσθηση τεχνολογικής υπεροχής. Τυπώνονται άρθρα που περιγράφουν το «έξυπνο» σπίτι με την ευτυχισμένη, ξεκούραστη νοικοκυρά να καμαρώνει στο κέντρο της κουζίνας της.
Φυσικά υπάρχουν επιφυλάξεις. Μέσα σε λίγα χρόνια τα αυτοκίνητα πέταξαν τα άλογα εκτός μεταφορών. Και ο ηλεκτρισμός χρειάζεται λιγότερα χέρια. Πού θα απορροφηθούν όσοι χάσουν τη δουλειά τους από τις μηχανές; Πολλοί από αυτούς πέθαναν στον πόλεμο που ήρθε, αλλά ακόμα δεν ξέρουν ότι ματαίως ανησυχούν. Στα σπίτια μαζεύονται γύρω από το ραδιόφωνο. Κάποιοι μουρμουρίζουν για την αποξένωση που θα φέρει στις ανθρώπινες σχέσεις.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οταν έγινε η πρώτη επίδειξη τηλεοπτικής εκπομπής δεν κατάλαβαν πολλά, ούτε που υποψιάστηκαν τι έρχεται. Ο Τύπος έγραψε για ραδιόφωνο με μάτια, αλλά και για ένα τεχνολογικό επίτευγμα που αφορά λίγους. Συμβαίνει αυτό με το παρελθόν. Κοιτάζεις προς τα πίσω και αισθάνεσαι ότι βλέπεις ανθρώπους αφελείς, αμαθείς, αγνούς. Γέρους με μυαλό μικρού παιδιού. Είναι, βλέπετε, η έπαρση που μας χορηγεί η πρόοδος έναντι των προγόνων μας.
Πώς ήταν η Ελλάδα το 1926; Ταλαιπωρημένη. Και αμφίθυμη με τους πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Σαν μία μάνα που υποδέχεται τα παιδιά της, αλλά δεν μπορεί να τους βάλει ένα πιάτο φαΐ στο τραπέζι. Τα φτωχά αστικά κέντρα έχουν μέσα τους παραγκουπόλεις. Το κράτος παραπαίει από τα χρέη, η δραχμή είναι ασταθής και οι μεγάλες δυνάμεις τραβούν τα νήματα σε ένα ετοιμόρροπο πολιτικό σκηνικό. Ομως η εργατική τάξη αρχίζει και αποκτά συνείδηση.
Φωλιάζει σε τεκέδες, ακούει ρεμπέτικα, καπνίζει σέρτικα τσιγάρα, πνίγει μεράκια μέσα στη μαστούρα. Ο Πάγκαλος ανατρέπεται από τον Κονδύλη. Είναι μια χώρα σε οριακό σημείο, ούτε στον πόλεμο, ούτε στην ειρήνη. Ούτε στο παλιό, ούτε στο νέο. Και έχει γεγονότα που είναι παράταιρη καλλιγραφία σε μουτζουρωμένο τεφτέρι. Να, διοργανώνεται η πρώτη Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης. Η σκηνή που ανεβαίνουν σπουδαία δράματα και σπαρταριστές κωμωδίες εδώ και έναν αιώνα.
Σε μια εποχή ραγδαίων γεωπολιτικών αλλαγών και τεχνολογικών εξελίξεων, οι οποίες ενίοτε μοιάζουν να συμβαίνουν ταχύτερα απ’ όσο μπορεί να συλλάβει ο ανθρώπινος νους, η ικανότητα πρόβλεψης του μέλλοντος φαντάζει άθλος ηράκλειων διαστάσεων.
Το έτος 2020 λειτουργεί ως μια πικρή υπενθύμιση: τότε, ενώ ακόμη και τα πλέον αναγνωρισμένα και τεχνολογικά προηγμένα think tanks, οι αναλυτές και οι οίκοι ανάλυσης γεωπολιτικού κινδύνου είχαν προβλέψει ανησυχητικές τάσεις στον ανταγωνισμό μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, την αύξηση του κινδύνου συγκρούσεων από τη Μέση Ανατολή έως την Υποσαχάρια Αφρική και τις εντάσεις γύρω από την Ταϊβάν, και ενώ πολλοί είχαν συνδέσει ζητήματα οικονομικής ασφάλειας με τις πιθανές γεωπολιτικές αλλαγές στο επόμενο έτος, κανείς δεν είχε προβλέψει την κλίμακα και τον αντίκτυπο με τον οποίο η αναζήτηση της υγειονομικής ασφάλειας θα επηρέαζε μια σειρά από πεδία, όπως οι διεθνείς σχέσεις, το πολυμερές σύστημα της διεθνούς τάξης, το εμπόριο και η παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Με τον αποκαλυπτικό της αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο οι εφοδιαστικές αλυσίδες, οι ιατρικές εξαρτήσεις, ο ψηφιακός χώρος – συμπεριλαμβανομένων των υλικών (hard) και των άυλων (soft) συνιστωσών του – καθώς και τα αδιέξοδα στις πολυμερείς διαπραγματεύσεις μπορούσαν κυριολεκτικά να «σταματήσουν τη λειτουργία του πλανήτη», η Covid-19 μάς έδωσε ένα σκληρό μάθημα για τις προβλέψεις και τη φύση τους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Μας έμαθε όμως και την αξία της ανάλυσης: επί χρόνια οι ειδικοί έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου σε σχέση με τη χρηματοδότηση και τον εκσυγχρονισμό των πολιτικών δημόσιας υγείας, καθώς και με τον καταστροφικό αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει για τους πληθυσμούς μια ταυτόχρονη οικονομική, ασφαλιστική και υγειονομική κρίση.
Το 2019, ο Παγκόσμιος Δείκτης Δημόσιας Υγείας, που αναπτύχθηκε από τη Nuclear Threat Initiative, το Johns Hopkins Center for Health Security και το Economist Intelligence Unit, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι καμία χώρα δεν ήταν πλήρως προετοιμασμένη για επιδημίες ή πανδημίες, συμπεριλαμβανομένων και των πλούσιων χωρών.
Στη μετα-Covid εποχή, εάν μπορεί κανείς να αναφέρεται σε αυτήν ως τέτοια (και κατά τη γνώμη μου πρέπει να γίνεται τέτοιος διαχωρισμός καθώς ο αντίκτυπος της πανδημίας μετασχημάτισε δομικά τον κόσμο στον οποίο ζούμε), έχουμε μάθει ότι οι προβλέψεις μπορούν να είναι αποτυχημένες. Εχουμε επίσης μάθει ότι ακόμη και όταν οι προβλέψεις είναι επιτυχημένες, κράτη, πολίτες και οργανισμοί ενδέχεται να είναι ανεπαρκώς προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν και να μετριάσουν τις συνέπειες όσων προβλέφθηκαν.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Ο απρόκλητος και άδικος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μάς δίδαξε πικρά αυτό το μάθημα. Πολλοί ομολογούν εκ των υστέρων ότι εμείς – η διεθνής δημοκρατική κοινότητα – θα έπρεπε να είχαμε εγκαίρως προβλέψει και λάβει υπόψη μας την αναπόφευκτη επανεμφάνιση της ρωσικής επιθετικότητας: η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και οι προειδοποιήσεις από κράτη της Ανατολικής Ευρώπης και τις αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει σε πιο εντατικές προσπάθειες προετοιμασίας, αποτροπής και πρόληψης.
Η αποτυχία μας να προβλέψουμε – και ακόμη και να προετοιμαστούμε όταν έχουμε προβλέψει – θέτει ερωτήματα για μία ακόμη μείζονα και υπαρξιακή κρίση: την κλιματική αλλαγή. Επί χρόνια, οι προβλέψεις που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα οδηγούν τους ειδικούς να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τον επερχόμενο αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στις συγκρούσεις, την ανισότητα, την επισιτιστική και υγειονομική ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα, το εμπόριο και τη δημογραφία. Ωστόσο, οι παγκόσμιες και εθνικές προσπάθειες δεν έχουν καταφέρει να ανταποκριθούν στην κλιματική αλλαγή με τρόπο ανάλογο της απειλής.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Σε μια πρόσφατη συζήτηση, κάποιος ανέφερε ότι «δεν υπάρχει πρόβλεψη, υπάρχει μόνο ανάλυση· αλλά αυτή καθίσταται ολοένα και πιο πολύτιμη». Δεν θα μπορούσα να το διατυπώσω καλύτερα. Διότι αν υπάρχει ένα πράγμα που έχουμε μάθει καθ’ όλη αυτή την ταραχώδη, ασταθή και απρόβλεπτη περίοδο – η οποία ξεκίνησε πολύ νωρίτερα από το 2020, αν λάβει κανείς υπόψη την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, την άνοδο της Κίνας, τη μεταναστευτική κρίση μεταξύ άλλων – είναι ότι η ανάλυση, τα δεδομένα και η ερμηνεία τους, η έγκυρη έρευνα, η εξειδίκευση, η εξέταση και η επανεξέταση σεναρίων και επιλογών πολιτικής έχουν σημασία.
Εάν αυτά χρησιμοποιηθούν με τον σωστό τρόπο, μπορούν να κάνουν τη διαφορά μεταξύ επιτυχίας και αποτυχίας των πολιτικών αντιμετώπισης κρίσεων. Μπορούν να διασφαλίσουν τη σωστή ισορροπία παγκόσμιας, ανθρώπινης και οικονομικής ασφάλειας. Μπορούν να τροφοδοτήσουν τον νέο και μεταβαλλόμενο κόσμο μας με τρόπους που ενθαρρύνουν ταυτόχρονα την αποτελεσματικότητα, τη δημοκρατία και την ασφάλεια.
Δεν είναι εύκολο έργο, αλλά – όπως λέει και το ρητό – κάποιος πρέπει να το κάνει. Είμαι υπερήφανη που αποκαλώ συναδέλφους μου τους ανθρώπους που φέρουν εις πέρας αυτό το έργο.
Στις επόμενες σελίδες, οι συνεργάτες του ΕΛΙΑΜΕΠ καταπιάνονται με ορισμένα από τα μείζονα ζητήματα που θα αντιμετωπίσει η ελληνική και ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική το 2026, από τις περιφερειακές κρίσεις έως τις τεχνολογικές εξελίξεις, την ενεργειακή ασφάλεια και το μέλλον της διεθνούς συνεργασίας και της παγκόσμιας γεωπολιτικής. Το πράττουν βάσει εμπεριστατωμένης ανάλυσης και με δημιουργικές σκέψεις σε ό,τι αφορά τις επιλογές πολιτικής. Είμαι πεπεισμένη ότι στην αρχή ενός νέου έτους αυτό είναι το καλύτερο δώρο που μπορούν να προσφέρουν οι ειδικοί στους διαμορφωτές πολιτικής, στον δημόσιο διάλογο και στην αναζήτηση πολιτικών που θα λειτουργούν προς όφελος όλων.