«Το ξυλόλιο ήρθε από έναν πολιτικό στη ζωή μας, ενώ τα παιδιά μας ακόμα καίγονταν, εκείνος είπε ότι το τρένο κουβαλούσε ξυλόλιο. Ηρθαν και ορισμένοι «πραγματογνώμονες» το διατυμπάνισαν, κάτι άλλοι δήθεν ερευνητές και είχαμε το περίφημο ξυλόλιο χωρίς να ξέρει κανείς τι είναι. Το ξυλόλιο είναι ένας διαλύτης που χρησιμοποιείται για νόθευση καυσίμου – μην ξεχνάμε όμως ότι μπορείς να το βρεις παντού. Δεν έπρεπε να το απαντήσουμε εμείς, έπρεπε να τα απαντήσουν οι ειδικοί, αλλά δυστυχώς οι ειδικοί ήταν σε εισαγωγικά ειδικοί, δεν υπήρχαν πτυχία».
Ο Νίκος Πλακιάς συγκλόνισε. Οχι μόνο για την εξιστόρηση του προσωπικού τραγικού βιώματος. Αλλά διότι ένας απεγνωσμένος άνθρωπος, ένας πατέρας που έχασε τα δίδυμα κορίτσια και την ανιψιά του, επέδειξε τη σοβαρότητα, την υπευθυνότητα, την ηθική συγκρότηση, που δεν επέδειξαν κόμματα, πολιτικοί, δημοσιολόγοι, εμείς οι δημοσιογράφοι που με μηδενικές τεχνικές ή νομικές γνώσεις αποφαινόμασταν με εγκληματική ανευθυνότητα για τα αίτια του δυστυχήματος, μιλώντας ανάλαφρα για ύπαρξη ξυλολίου, βενζολίου, τουλολίου και άλλων χημικών ενώσεων που ακούγαμε για πρώτη φορά στη ζωή μας. «Χωρίς να ξέρουμε τι είναι το ξυλόλιο γίναμε όλοι χημικοί και πυρηνικοί φυσικοί» λέει αγανακτισμένα ο Νίκος Πλακιάς, κατακεραυνώνοντας τους δήθεν εμπειρογνώμονες πρώην πυροσβέστες, «τεχνικούς συμβούλους» – εγγεγραμμένους στο ταμείο δημοσιογράφων, αλλά και τους συνηγόρους οικογενειών που προσπαθούσαν με το ζόρι να εξάγουν προαποφασισμένα συμπεράσματα φτάνοντας στο σημείο «όταν συγγενής θύματος επιχείρησε να δώσει στον ανακριτή το στικάκι με τα βίντεο που απεδείκνυε ότι δεν υπήρξε παράνομο φορτίο, δικηγόροι συγγενών θυμάτων πίεζαν να μην το κάνει με την αιτιολογία ότι «δεν μας βολεύει». Εγώ δεν θα πάω σε μια δίκη με τι με βολεύει και τι όχι, θα πάω με την αλήθεια». Δεν ήταν η πρώτη φορά.
Ο κ. Πλακιάς είχε και στο παρελθόν ζητήσει να ασκηθεί δίωξη για αντιποίηση επαγγέλματος όταν αποκαλύφθηκε ότι τεχνικός σύμβουλος που έκανε αναλύσεις για βενζόλια και παράνομα φορτία ήταν εγγεγραμμένος στο ταμείο δημοσιογράφων, ενώ λίγοι θυμούνται ότι δικηγόρος θυμάτων είχε δηλώσει «δεν ήταν δυνατόν να βλέπω στη δικογραφία χαρτιά τα οποία εξηγούν τα πραγματικά περιστατικά και στη δημόσια σφαίρα να αναπτύσσονται μύθοι που ο κόσμος πίστευε». Για τους ίδιους μύθους μιλάει τώρα και ο Νίκος Πλακιάς. Περιγράφει ότι ο πρόεδρος του ΕΔΟΑΣΑΜ του ζήτησε συγγνώμη για την υποτιθέμενη ύπαρξη παράνομου φορτίου και μάλιστα δεχόταν πιέσεις να βγει το ψευδές πόρισμα 2 μέρες πριν από τις μεγάλες συγκεντρώσεις.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Μιλάει με κοσμιότητα και αξιοπρέπεια όταν απευθύνεται σε πολιτικά πρόσωπα, αναφέρεται με σοβαρότητα και σεβασμό στις θεσμικές ιδιότητές τους, κάνοντας να φαίνονται τόσο φαιδροί όλοι εκείνοι που χρησιμοποιούν ανεύθυνα στη Βουλή χαρακτηρισμούς όπως «δολοφόνοι». Και βέβαια θα πρέπει να προβληματίσει και εμάς τους δημοσιογραφους πώς ο άνθρωπος που ασχολείται κάθε μέρα επί 3 χρόνια με ένα δυστύχημα που του στέρησε τα παιδιά και την ανιψιά του, περιμένει τους ειδικούς να αποφανθούν, τη στιγμή που εμείς 3 χρόνια τώρα μιλάμε γεμάτοι βεβαιότητες για ξυλόλια και άλλες συνωμοσιολογικές σαχλαμάρες. «Δεν υπάρχει αλάνθαστο στους δικηγόρους, δεν θα δώσω λευκή επιταγή σε κανέναν. Ο δικηγόρος ύστερα από αυτή τη μεγάλη δίκη θα γυρίσει με φήμη και χρήματα στα παιδιά του», λέει. Για τον Πλακιά η ζωή όπως την ήξερε τελείωσε για πάντα. «Τεμπη ίσον ξυλόλιο, ίσον ψεκασμένες θεωρίες, ίσον συνωμοσιολογία, στο τέλος θα κριθούμε άπαντες» λέει πικρά. Το τελευταίο είναι το μόνο σίγουρο.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, το ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα τελειώσει, αλλά και αν μπορεί όντως να τελειώσει ή αν πρόκειται να μετατραπεί σε ακόμη μία «παγωμένη σύγκρουση» στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Η ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022 αποτέλεσε την επίσημη έναρξη ενός πολέμου που, στην πραγματικότητα, είχε ξεκινήσει ήδη από το 2014. Στο διάγγελμά του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν παρουσίασε τη ρωσική στρατιωτική επέμβαση ως αναγκαστική απάντηση σε μια διαρκή απειλή: την ανατολική διεύρυνση του ΝΑΤΟ, τις, κατά τον ίδιο, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις της Δύσης και την υποτιθέμενη ανάγκη προστασίας του ρωσόφωνου πληθυσμού του Ντονμπάς από μια «γενοκτονία» που αποδόθηκε στις φιλοδυτικές ουκρανικές ελίτ.
Ωστόσο, οι ρίζες της σύγκρουσης βρίσκονται στο Ευρωμαϊντάν. Οι πολύμηνες διαδηλώσεις του 2013-2014 οδήγησαν στην ανατροπή του φιλορώσου προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς και στην ανάδειξη πολιτικών δυνάμεων που επιδίωξαν να τοποθετήσουν την Ουκρανία στην τροχιά της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ. Ακολούθησε η προσάρτηση της Κριμαίας, έπειτα από ένα αμφισβητούμενο δημοψήφισμα που διεξήχθη υπό τη σκιά ενόπλων χωρίς διακριτικά, τα λεγόμενα «πράσινα ανθρωπάκια».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Την περίοδο εκείνη, η διεθνής αντίδραση υπήρξε συγκρατημένη. Η προσάρτηση της Κριμαίας θεωρήθηκε σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη, λόγω της στρατηγικής σημασίας της για το ρωσικό ναυτικό, ενώ η ένοπλη εξέγερση στο Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ, με τη σιωπηρή στήριξη της Μόσχας, δεν προκάλεσε άμεση κλιμάκωση των δυτικών αντιδράσεων. Η τότε επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας μιλούσε για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και αποσταθεροποίηση της Ανατολικής Ουκρανίας, ενώ οι κυρώσεις της ΕΕ προς τη Ρωσία ήταν περιορισμένες και σταδιακές.
Το 2022, όμως, η στάση της Ευρώπης άλλαξε ριζικά. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρησιμοποίησε σκληρή και ανοιχτά καταγγελτική γλώσσα, κάνοντας λόγο για «βάρβαρη επίθεση» και «απρόκλητη, αδικαιολόγητη επιθετική ενέργεια». Οι κυρώσεις που ακολούθησαν ήταν σαρωτικές και συστημικές, πλήττοντας τον χρηματοπιστωτικό, ενεργειακό και τεχνολογικό πυρήνα της ρωσικής οικονομίας. Παράλληλα, η Ευρώπη επιτάχυνε τη συζήτηση για στρατηγική αυτονομία σε τομείς όπως η ενέργεια και η άμυνα, ενώ η Ουκρανία έλαβε εν μέσω πολέμου καθεστώς υποψήφιας χώρας για ένταξη στην ΕΕ. Η Ρωσία πλέον αντιμετωπίζεται επίσημα ως μακροπρόθεσμη στρατηγική απειλή.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Αλλά και η ίδια η Ρωσία άλλαξε. Τα τελευταία χρόνια έγινε πιο αποφασιστική στην εξωτερική της πολιτική και πιο απολυταρχική στο εσωτερικό. Ενίσχυσε την εθνικιστική ρητορική, περιόρισε περαιτέρω τον δημόσιο διάλογο και αναπροσανατόλισε την οικονομική και ενεργειακή της στρατηγική προς τις χώρες των BRICS.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Ουκρανία θα αποτελέσει μια ακόμη περίπτωση της ρωσικής στρατηγικής των «παγωμένων συγκρούσεων», όπως η Υπερδνειστερία, η Αμπχαζία, η Νότια Οσετία ή το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Πρόκειται για συγκρούσεις που δεν επιλύονται, αλλά «παγώνουν», μπλοκάροντας την ένταξη χωρών σε υπερεθνικούς οργανισμούς όπως το ΝΑΤΟ και η ΕΕ, διατηρώντας ταυτόχρονα χαμηλό το κόστος για τη Μόσχα. Είναι μια δοκιμασμένη πολιτική, που έχει αποδώσει στο παρελθόν και ίσως αποδώσει ξανά.
Παρά τις ενδείξεις ότι, ύστερα από μήνες διαπραγματεύσεων, τα εμπλεκόμενα μέρη αναζητούν κοινό έδαφος για μια ειρηνευτική συμφωνία, ένα είναι βέβαιο: σε έναν πόλεμο δεν κερδίζει κανείς πραγματικά. Το μόνο σταθερό σημείο αναφοράς για το μέλλον παραμένει το παρελθόν. Και αυτό δείχνει ότι οι γεωστρατηγικές ισορροπίες που έχουν διαμορφωθεί είναι βαθιές και δύσκολα αναστρέψιμες στο άμεσο μέλλον.
Η Σοφία Τυπάλδου είναι επίκουρη καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
Είναι φανερό ότι η συνταγματική αναθεώρηση, που εξαγγέλθηκε πρόσφατα από την κυβέρνηση, έχει πάρει εξ αρχής μια παράξενη πορεία, με κύριο χαρακτηριστικό την θεσμική ελαφρότητα της σχετικής συζήτησης και με πιθανότερη κατάληξη τον εκτροχιασμό της. Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχουν όλο και περισσότερα δημοσιεύματα και σκίτσα που παρωδούν την όλη διαδικασία, παρομοιάζοντάς την άλλοτε σαν κακόγουστο show και άλλοτε σαν ελληνική επιθεώρηση…
Χωρίς αμφιβολία ο ρόλος του αρνητικού πρωταγωνιστή ανήκει δικαιωματικά στον πρωθυπουργό, ο οποίος εν μέσω σκανδάλων και αρνητικών δημοσκοπήσεων αποφάσισε να βγάλει στην πολιτική σκηνή την συνταγματική αναθεώρηση, προσπαθώντας πομπωδώς να μας πείσει ότι όχι μόνο αγάπησε ξαφνικά το Σύνταγμα αλλά και αποφάσισε να θέσει την αλλαγή του σε πρώτη προτεραιότητα. Ωστόσο, αντί να καταφέρει να αλλάξει την πολιτική ατζέντα και να στριμώξει τους αντιπάλους του, εμφανιζόμενος σαν δήθεν μεταρρυθμιστική δύναμη, αντιμετώπισε ευλόγως ομοβροντία επιθέσεων. Αυτές εστίασαν ευλόγως στο κακό του παρελθόν –και παρόν– ως προς το Σύνταγμα, όχι μόνο διότι το καταστρατήγησε επανειλημμένα (με συνεργό, δυστυχώς, τα συχνά ποδηγετούμενα Ανώτατα Δικαστήρια της χώρας…) αλλά και διότι δεν έπραξε τα δέοντα για την εφαρμογή δύο διατάξεων της προηγούμενης αναθεώρησης (του 2019), ενώ ξεγέλασε ταυτόχρονα τα άλλα κόμματα, με την μονομερή απόφασή του να εκλέγεται κομματικός πρόεδρος, ακόμη και με σχετική πλειοψηφία… Και βεβαίως μόνο θυμηδία προκαλεί η απορία του γιατί δεν συναινεί ο (παντοιοτρόπως παρακολουθηθείς και μηδέποτε ενημερωθείς) αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης…
Ωστόσο, η αντιμετώπιση μιας τέτοιας αναθεωρητικής πρωτοβουλίας δεν πρέπει να εξαντληθεί σε στείρα άρνηση αλλά ούτε και να εγκλωβισθεί σε μια αντίστοιχη με της κυβέρνησης –και ενορχηστρωμένη από πρόθυμα ΜΜΕ– επικοινωνιακή σκηνή, που υπηρετεί εμφανώς προσωπικές ατζέντες και πολιτικά απωθημένα, άλλοτε με απόπειρες αλαζονικής και ναρκισσιστικής αυτοεπιβεβαίωσης, για παλιότερες αμφιλεγόμενες επιλογές, άλλοτε με επιδιώξεις κηδεμόνευσης ανεπαρκών πολιτικών ηγεσιών και άλλοτε με χειμερινές συνάξεις συνταγματολόγων (στην μάταιη αναζήτηση πρωτοκαθεδρίας…). Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, και ιδίως αυτά που έχουν προοδευτική στόχευση και κυβερνητική προοπτική, οφείλουν να συνειδητοποιήσουν, πρώτα και πάνω από όλα, ότι η συνταγματική πολιτική δεν είναι ζήτημα των «ειδικών» αλλά υποσύνολο της ευρύτερης πολιτικής για το κράτος, τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα. Ως εκ τούτου, οφείλουν επιτέλους να επεξεργασθούν από κοινού –ώστε να συγκεντρώσουν τον απαραίτητο αριθμό των 50 υπογραφών– και να προτείνουν ως τάχιστα μία συνολική εναλλακτική λύση απέναντι στην κυβερνητική πρόταση, με επίκεντρο την λελογισμένη και προσεκτική ενίσχυση της πανταχόθεν βαλλόμενης εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας, την ριζική αναβάθμιση –αντί της «επιτελικής» υπονόμευσης– του κοινοβουλευτικού συστήματος, την αποφασιστική αποκατάσταση της ισορροπίας και του αλληλοελέγχου των κρατικών λειτουργιών, την κατοχύρωση της πολιτικής πολυφωνίας και την θεσμική θωράκιση των εγγυήσεων του κοινωνικού κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, απέναντι στις παρεκτροπές και τις σύγχρονες μεταλλάξεις της εξουσίας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Υπό το πρίσμα δε αυτό πρέπει στην συνέχεια:
¢ πρώτον, να αναδειχθούν τα εντόνως προβληματικά σημεία της κυβερνητικής πρότασης, όπως η έμμεση άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων και το δημοσιονομικό φρένο (που όχι μόνο δεν έχουν θέση στο Σύνταγμα αλλά και εγκυμονούν κινδύνους αφ’ ενός τιμωρητικών ή πελατειακών και αφ’ ετέρου νεοφιλελεύθερων παρεκτροπών),
¢ δεύτερον, να προβληθεί μεν η ανάγκη αναθεώρησης κάποιων προτεινόμενων διατάξεων αλλά προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση (πχ αναβάθμιση του ρόλου του Προέδρου και διασφάλιση της συναινετικής εκλογής του, στο άρθρο 32, και κατάργηση του σημερινού αντισυνταγματικού εκτρώματος των ιδιωτικών και κερδοσκοπικών (μη) Πανεπιστημίων, με πλήρη αναπροσανατολισμό της συζήτησης, στο άρθρο 16) και
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });¢ τρίτον, να επιδιωχθεί η πλήρης αποσαφήνιση των δύο προτάσεων που κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση (ευθύνη υπουργών, επιλογή της ηγεσίας των Ανώτατων Δικαστηρίων), με χάραξη αντίστοιχης τακτικής ως προς την ψήφισή τους.
Επ’ αυτών όμως θα επανέλθουμε αναλυτικότερα…
Ο Γιώργος Χ. Σωτηρέλης είναι καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Στο έλεος της κακοκαιρίας η Λήμνος. Από την σφοδρή νεροποντή οι δρόμοι μετατράπηκαν σε ποτάμια.
«Έχουμε τρομερές ζημιές. Πλημμύρες μέσα στον οικισμό της Μύρινας, σε σπίτια και καταστήματα. Έχει ανεβεί η στάθμη σε όλα τα γεφύρια», λέει η δήμαρχος Ελεονώρα Γεωργά.
Προβλήματα & πλημμύρεςΟι ουρανοί «άνοιξαν». Η καταρρακτώδης βροχή προκάλεσε ζημιές και προβλήματα στην περιοχή της Αγίας Τριάδας στη Μύρινα αλλά και στην πλατεία Ελ. Βενιζέλου, στο ύψος των ΚΤΕΛ, όπου ο χείμαρρος υπερχείλισε.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})«Έπεφτε βροχή συνέχεια, τα χώματα είναι κορεσμένα από το προηγούμενο χρονικό διάστημα που έκανε ποτιστικές βροχές. Και τα νερά αυτά καταλήγουν σε κάποια ρέματα τα οποία στενεύουν σε κάποια σημεία, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το πρόβλημα στη Μύρινα», λέει ο Δημήτρης Αχιλλαδελής, πρόεδρος Ερυθρού Σταυρού Λήμνου.
Η στάθμη του νερού αυξήθηκε μέσα σε λίγα λεπτά, παρασύροντας φερτά υλικά και δημιουργώντας επικίνδυνες συνθήκες για οδηγούς και πεζούς. Κατόπιν ενεργειών του δήμου, ενεργοποιήθηκε και το 112.
«Και επιχειρήσεις έχουν πάθει ζημιές και σπίτια, δεν έχουμε κίνδυνο ζωής ευτυχώς», λέει η δήμαρχος.
Με το φαινόμενο σήμερα να έχει υποχωρήσει, συνεργεία του δήμου βρίσκονται στα πληγέντα σημεία για την άντληση υδάτων και τον καθαρισμό των δρόμων.
Οι προτάσεις αναθεώρησης του Συντάγματος περιλαμβάνουν αλλαγές στο άρθρο 24 περί «προστασίας του περιβάλλοντος». Το πρωτοποριακό αυτό άρθρο θεσπίσθηκε το 1975, ωστόσο στη συνέχεια δεν απέφερε πολλά, αφού δεν ακολούθησαν ούτε αποδοτική περιβαλλοντική πολιτική ούτε ισχυρός φορέας εφαρμογής. Πλην του περιβάλλοντος, αναφέρεται και σε χωροταξία, πολεοδομία και κτηματολόγιο, αλλά ούτε σε αυτά υπήρξε μεγάλη πρόοδος.
Η διατύπωσή του «η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί δικαίωμα του καθενός» έδωσε στην κοινωνία των πολιτών δυνατότητα παρέμβασης μέσω δικαστικής εξουσίας. Υπήρξαν επιτυχείς παρεμβάσεις αλλά και λανθασμένη, μερικές φορές, παρεμπόδιση αναπτυξιακών δραστηριοτήτων. Οι σημαντικές περιβαλλοντικές βελτιώσεις, που επιτεύχθηκαν τα τελευταία 50 χρόνια, οφείλονται μάλλον στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και στην πρόοδο της τεχνολογίας, π.χ. απαλλαγή από το νέφος της Αθήνας χάρη στους καταλυτικούς μετατροπείς των αυτοκινήτων ή μείωση της θαλάσσιας ρύπανσης χάρη στους βιολογικούς καθαρισμούς.
Το άρθρο 24 εμμένει πολύ στα δάση, περιλαμβάνει μάλιστα και ορισμό του δάσους, κάτι παράδοξο για συνταγματικό κείμενο. Ωστόσο, η κατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων έκτοτε επιδεινώθηκε.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στην Ελλάδα, τα υψηλά δάση καλύπτουν χοντρικά το 25% της χερσαίας επιφάνειας, με δένδρα όπως κωνοφόρα, βελανιδιές, υδροχαρή κ.ά. Ισοδύναμη επιφάνεια καλύπτουν οι θαμνώδεις δασικές εκτάσεις, με πουρνάρια, σχίνα κ.ά., ενώ οι δασικές εκτάσεις με χαμηλή βλάστηση, όπως θυμάρια, ασφόδελοι κ.ά. καλύπτουν ένα πρόσθετο 10%.
Πολλές δασικές εκτάσεις επιτελούν σημαντικό ρόλο, αφού προστατεύουν το έδαφος από διάβρωση και κατολισθήσεις, είναι βιότοποι για την άγρια πανίδα ή διαμορφώνουν αξιόλογα φυσικά τοπία. Σε διάφορες όμως περιπτώσεις θα μπορούσαν, χωρίς σημαντική περιβαλλοντική ζημιά, να αναπτυχθούν σωστά μελετημένες ανθρώπινες δραστηριότητες σε δασική έκταση. Αρκετές δασικές εκτάσεις είναι ιδανικοί χώροι για αγροτικές, βιομηχανικές και τουριστικές παραγωγικές δραστηριότητες ή για οικιστικές χρήσεις.
Η ανελαστική απαγόρευση είναι υπερβολική. Θα έπρεπε, εάν πραγματικά χρειάζεται, να μπορεί να γίνει αλλαγή χρήσης τους, με αυστηρή επιστημονική διαδικασία και ευθύνη ενός σοβαρού φορέα, κάτι ανάλογο με το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Σε μια ώριμη κοινωνία, το όργανο αυτό θα είναι αδιάβλητο και αντικειμενικό. Αλλιώς, οι ανελαστικές απαγορεύσεις οδηγούν αναπόφευκτα σε παραβιάσεις ή σε υπερβολές, όπως συνέβη συχνά τις τελευταίες δεκαετίες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Ενα πραγματικά χρήσιμο και ρεαλιστικό άρθρο 24 θα έπρεπε να κινείται σε θετικές τολμηρές κατευθύνσεις, να εστιάζει στις πραγματικές δυνατότητες βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος, να αναφέρεται σε δάση, υγροτόπους, θάλασσες, ποτάμια, λίμνες, βιοποικιλότητα, βιοτόπους και γεωλογικούς σχηματισμούς.
Θα έπρεπε επίσης να μεριμνά για το τοπίο, φυσικό αλλά και πολιτιστικό, συμπεριλαμβάνοντας παραδοσιακές ανθρώπινες δραστηριότητες, διαδικασίες παραγωγής, κατασκευές και κουλτούρες, που μαζί με τα φυσικά χαρακτηριστικά συνδιαμορφώνουν την φυσιογνωμία ενός τόπου. Θα έπρεπε να ορίζει κατευθύνσεις προστασίας και να τις εναρμονίζει με ανανεωμένες ανθρώπινες δραστηριότητες και την ανάπτυξη, να μην αγνοεί δε την πρόοδο της τεχνολογίας.
Ιδιαίτερα να ευνοεί νέες τεχνολογίες παραγωγής, που για μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, συνιστούν τη μόνη δυνατότητα αντιμετώπισης. Πάντως, ο στατικός αρνητισμός και φανατισμός που οδηγούν σε δογματική απαγόρευση αλλαγής χρήσεων για το 60% της επιφάνειας της χώρας, όπως συμβαίνει με το σημερινό άρθρο 24, δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες προστασίας του περιβάλλοντος.
Ο Κίμων Χατζημπίρος είναι καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Ο πρώην πρίγκιπας Άντριου Μαουντμπάτεν-Γουίντσορ συνελήφθη ως ύποπτος για ανάρμοστη συμπεριφορά στο σκάνδαλο Έπστιν και μετά την σειρά αποκαλύψεων για τις σχέσεις του με τον Έπστιν έχει ανοίξει η συζήτηση για την διαγραφή του από την σειρά διαδοχής από τον Βρετανικό θρόνο. Το μόνο που του έμεινε για να θεωρείται μέλος της βασιλικής οικογένειας μετά την αφαίρεση των τίτλων του από τον Βασιλιά Κάρολο.
Ο Άντριου, αδελφός του βασιλιά του Ηνωμένου Βασιλείου Καρόλου Β’, αφέθηκε ελεύθερος από την αστυνομία την Πέμπτη, αφού συνελήφθη και κρατήθηκε για αρκετές ώρες ως ύποπτος για ανάρμοστη συμπεριφορά σε δημόσιο αξίωμα λόγω των σχέσεών του με τον καταδικασμένο Αμερικανό σεξουαλικό παραβάτη Τζέφρι Έπστιν.
Ο Μαουντμπάτεν-Γουίντσορ, ο οποίος έγινε 66 ετών την ημέρα της σύλληψής του, είναι ο πρώτος Βρετανός, μέλος βασιλικής οικογένειας που συλλαμβάνεται και κρατείται από την αστυνομία, εδώ και περισσότερα από 350 χρόνια. Ο τελευταίος ήταν ο βασιλιάς Κάρολος Α’, ο οποίος συνελήφθη από κοινοβουλευτικές δυνάμεις το 1647 και δικάστηκε για εσχάτη προδοσία.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ο πριγκιπικός τίτλος του ανακλήθηκε πέρυσι λόγω των σχέσεών του με τον Έπστιν και των ισχυρισμών ότι οι δύο άνδρες κακοποίησαν σεξουαλικά τη Βιρτζίνια Τζιούφρε όταν ήταν έφηβη τη δεκαετία του 1990.
Το 2021, η Giuffre μήνυσε τον Mountbatten-Windsor για σεξουαλική επίθεση. Ισχυρίστηκε ότι είχε αναγκαστεί να έχει σεξουαλικές επαφές μαζί του επανειλημμένα όταν ήταν 17 ετών, όταν δηλαδή ήταν ακόμα ανήλικη σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία. Η Giuffre αυτοκτόνησε τον Απρίλιο του 2025 , αφού κατέληξε σε συμβιβασμό σε αυτή την υπόθεση.
Τα νέα στοιχεία που οδήγησαν στην σύλληψή του όμως δεν αφορούν αυτό το περιστατικό αλλά στην περίοδο που ο πρίγκιπας Άντριου ήταν εμπορικός απεσταλμένος του Ηνωμένου Βασιλείου. Από το 2001 έως το 2011. Παραιτήθηκε από την θέση όταν άρχισαν να εντείνονται οι πιέσεις για την σχέση του με τον Έπστιν. Καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του όμως, αντιμετώπισε επίμονες επικρίσεις για την εικόνα του ως «ο πρίγκιπας των πάρτι», τη συμπεριφορά του σε ταξίδια στο εξωτερικό και το κόστος των πλουσιοπάροχων ταξιδιών και της φιλοξενίας του που χρηματοδοτούνταν από τους φορολογούμενους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Έτσι φτάνουμε σήμερα να συζητάμε για την διαγραφή του από την σειρά διαδοχής στον Βασιλικό θρόνο. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται κάτι τέτοιο;
Η υπόθεση του 1936 και τα άλλα σκάνδαλαΟ Άντριου απέχει πολύ από το να είναι το πρώτο μέλος βασιλικής οικογένειας που βυθίζεται σε σκάνδαλο. Από την άλλη πλευρά όμως τα παλαιότερα σκάνδαλα δεν είχαν σε καμία περίπτωση «οσμή» παιδοφιλίας ή εσχάτης προδοσίας.
Το 1936, η μοναρχία κλονίστηκε όταν ο βασιλιάς Εδουάρδος Η΄ παραιτήθηκε από τον θρόνο για να παντρευτεί την διαζευγμένη Αμερικανίδα Γουόλις Σίμπσον. Ακολούθησε τότε νομοθετική διαδικασία που αφαίρεσε όχι μόνο τον ίδιο αλλά και τους απογόνους του από την σειρά διαδοχής. Σε αυτή την περίπτωση όμως η διαγραφή του Εδουάρδου ήταν επειδή ο ίδιος είχε αποφασίσει να μην τηρήσει τα πρωτόκολλα όσον αφορά στην σύζυγο που θα επέλεγε και όχι επειδή βρέθηκε να εμπλέκεται σε αλλεπάλληλα σκάνδαλα. Οικονομικά και σεξουαλικά.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Η Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ διατήρησε σε μεγάλο βαθμό τον θεσμό σταθερό στις πρώτες δεκαετίες της βασιλείας της, όμως τα παιδιά της αλλά και τα εγγόνια της δεν της χάρισαν χρόνια ηρεμίας.
1992: Το «annus horribilis» της Βασίλισσας ΕλισάβετΚατά τη διάρκεια ομιλίας της για την 40ή επέτειο από την άνοδό της στο θρόνο τον Νοέμβριο του 1992, η Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ περιέγραψε τη χρονιά ως «annus horribilis» της, που στα λατινικά σημαίνει «φρικτή χρονιά». Γιατί; Μα γιατί 3 από τους γάμους των παιδιών της είχαν αποτύχει: Ο τότε Πρίγκιπας της Ουαλίας – τώρα Βασιλιάς – Κάρολος και η Πριγκίπισσα Νταϊάνα χώρισαν, όπως και ο Άντριου με την σύζυγό του Σάρα Φέργκιουσον αλλά και η πριγκίπισσα Άννα με τον Μαρκ Φίλιπς.
Τον Αύγουστο του 1992 μάλιστα ενώ η Φέργκιουσον ήταν ακόμα παντρεμένη με τον Άντριου εντοπίστηκε σε διακοπές στη νότια Γαλλία με τον Αμερικανό οικονομικό της σύμβουλο Τζον Μπράιαν. Ο Μπράιαν εθεάθη να φιλάει τα δάχτυλα των ποδιών της, προκαλώντας μεγάλη αναστάτωση στο ευρύ κοινό.
Την ίδια χρονιά, μια τηλεφωνική κλήση μεταξύ της Νταϊάνα και του φίλου της, Τζέιμς Γκίλμπι, διέρρευσε και έγινε θέμα για τα Βρετανικά ταμπλόιντς. Η οικειότητα των όσων διέρρευσαν οδήγησε σε εικασίες ότι ο Γκίλμπι και η Νταϊάνα ήταν κάτι περισσότερο από φίλοι. Κατά τη διάρκεια της κλήσης, ο Γκίλμπι αποκάλεσε την Νταϊάνα «Squidgy» και το περιστατικό έμεινε στην ιστορία ως «Squidgygate».
1993: CamillagateΛίγο αργότερα από το «Squidgygate» ήρθε το «Camillagate». Ήταν 1993 όταν διέρρευσε η ηχογράφηση μιας άσεμνης τηλεφωνικής κλήσης μεταξύ του Καρόλου και της Καμίλα Πάρκερ Μπόουλς. Η κλήση ήταν από το 1989, όταν ο Κάρολος και η Νταϊάνα ήταν ακόμα παντρεμένοι. Η δημόσια οργή για την σχέση κράτησε για χρόνια, αλλά ο Κάρολος και η Καμίλα τελικά παντρεύτηκαν το 2005 και παραμένουν παντρεμένοι μέχρι σήμερα, με την Καμίλα να υπηρετεί πλέον ως Βασίλισσα.
1995: Η συνέντευξη της Νταϊάνα στο PanoramaΗ Νταϊάνα έδωσε συνέντευξη στον δημοσιογράφο Μάρτιν Μπασίρ στην εκπομπή Panorama του BBC που μεταδόθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1995. Αυτό που έχει μείνει στην ιστορία είναι η φράση της Νταϊάνα: «Ήμασταν τρεις σε αυτόν τον γάμο». Μίλησε επίσης ανοιχτά για τους αγώνες της, ιδίως με την πάθηση της νευρικής βουλιμίας. Δύο χρόνια μετά τη συνέντευξη στο Panorama, η πριγκίπισσα πέθανε σε ηλικία 36 ετών σε τροχαίο δυστύχημα στο Παρίσι, καθώς αυτή και ένας σύντροφός της καταδιώκονταν από παπαράτσι φωτογράφους.
Οι συνθήκες γύρω από τη συνέντευξη εξετάστηκαν 20 χρόνια αργότερα, όταν ο αδελφός της Νταϊάνα, Τσαρλς Σπένσερ, ισχυρίστηκε ότι ο Μπασίρ είχε χρησιμοποιήσει πλαστά έγγραφα και άλλες ανέντιμες τακτικές για να πείσει την Νταϊάνα να δώσει τη συνέντευξη.
Το 2021, οι πρίγκιπες Γουίλιαμ και Χάρι άσκησαν έντονη έντονη κριτική στο BBC και τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης για αυτό που χαρακτήρισαν ανήθικες πρακτικές μετά την ολοκλήρωση της έρευνας.
2002: Η ποινική καταδίκη της πριγκίπισσας ΆνναςΟύτε η πριγκίπισσα Άννα όμως έχει αφήσει ανενόχλητα τα φώτα της δημοσιότητας. Τον Νοέμβριο του 2002, η μοναχοκόρη της Βασίλισσας, δήλωσε ένοχη για απώλεια ελέγχου του σκύλου της, ενός αγγλικού μπουλ τεριέ, ο οποίος δάγκωσε δύο παιδιά στο Γουίνδσορ Γκρέιτ Παρκ. Η Άννα τιμωρήθηκε με πρόστιμο και έγινε η πρώτη γαλαζοαίματη στη σύγχρονη εποχή που είχε ποινικό μητρώο.
2005: Η ναζιστική στολή του πρίγκιπα ΧάριΟ Χάρι είχε αρχίσει να απασχολεί από νωρίς! Το 2005 φορούσε ναζιστικό περιβραχιόνιο σε ένα πάρτι μεταμφιέσεων. Οι φωτογραφίες προκάλεσαν παγκόσμια οργή και τον ανάγκασαν να ζητήσει δημόσια συγγνώμη. Στα απομνημονεύματά του του 2023, Spare, ο Χάρι ισχυρίστηκε ότι ο μεγαλύτερος αδελφός του, ο νυν πρίγκιπας της Ουαλίας Γουίλιαμ, και η τότε κοπέλα του (νυν σύζυγός του) Κέιτ Μίντλετον είχαν ενθαρρύνει την επιλογή της ενδυμασίας και «ξέσπασαν σε γέλια» όταν την είδαν.
2020: Megxit & SpareΚαι μετά ήρθε το Megxit. Μετά από χρόνια αυξανόμενων εντάσεων με τα μέσα ενημέρωσης, ο πρίγκιπας Χάρι και η σύζυγός του, τώρα πια Δούκας και Δούκισσα του Σάσεξ, ανακοίνωσαν τα σχέδιά τους να παραιτηθούν από τα ανώτερα βασιλικά τους καθήκοντα. Οι φήμες για την έντονη σχέση τους με τα άλλα μέλη της βασιλικής οικογένειας πολλές. Το 2021, το ζευγάρι εμφανίστηκε στην τηλεόραση με την Όπρα Γουίνφρεϊ, και ο Χάρι αποκάλυψε άλλη μια ρήξη. Αυτή με τον πατέρα του. Και οι αποκαλύψεις δεν σταμάτησαν εκεί. Η Μέγκαν περιέγραψε ότι ένιωθε τόσο απομονωμένη και δυστυχισμένη μέσα στη βασιλική οικογένεια που είχε αυτοκτονικές σκέψεις λέγοντας παράλληλα ότι ένα μέλος της οικογένειας είχε εκφράσει «ανησυχίες» για το χρώμα του δέρματος του αγέννητου παιδιού της καθώς η είναι μισή Αφροαμερικανίδα.
Τρία χρόνια αργότερα έρχονται τα απομνημονεύματα του Χάρι, με το όνομα «Spare». Το εύρος των αποκαλύψεων μεγάλο. Από λεπτομέρειες των οικογενειακών εντάσεων μεταξύ Χάρι και Γουίλιαμ μέχρι την παραδοχή του Χάρι ότι σκότωσε 25 ανθρώπους στο Αφγανιστάν κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πιλότος ελικοπτέρου Apache.
Είναι γεγονός ότι όσον αφορά στις βασιλικές οικογένειες όλοι ψάχνουν να βρουν κάτι μέσα από την κλειδαρότρυπα . Η Βασιλική οικογένεια έδινε για αρκετά χρόνια τροφή στα σκανδαλοθηρικά περιοδικά και μέσα. Όμως ότι και να έχει συμβεί ή έχει δει το φως της δημοσιότητας έως τώρα δεν ήταν αρκετό για να κινηθεί η πολύπλοκη διαδικασία διαγραφής κάποιου από την σειρά διαδοχής. Όπως στην τωρινή περίπτωση του Άντριου.
Ποιο δίλημμα θα κυριαρχεί την ώρα της κάλπης; Μπορεί μια τάση υπέρ της «πολιτικής αλλαγής» απέναντι στην «πολιτική σταθερότητα» όχι μόνο να παγιώνεται, αλλά να κυριαρχεί (με 62%), όπως καταγράφηκε και στην τελευταία έρευνα της Metron Analysis για το Mega, αλλά τα επιμέρους στοιχεία της ίδιας έρευνας δεν προδιαθέτουν για σημαντικές μεταβολές στο πολιτικό σκηνικό ούτε δείχνουν μια κοινωνία που προετοιμάζεται για ρήξεις και μεγάλες ανατροπές. Συνεπώς, το βασικό ζητούμενο την ώρα της εκλογικής επιλογής μπορεί να κρύβεται πίσω από τις γραμμές των δημοσκοπικών αποτελεσμάτων και να μην αναδεικνύεται από τα κεντρικά ερωτήματα. Στην πραγματικότητα, στο δίλημμα που εμπεριέχει η ερώτηση περί πολιτικής αλλαγής ή σταθερότητας συμπυκνώνονται όλα τα άλλα διλήμματα που με τον δικό τους τρόπο επιχειρούν σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση να βάλουν στο τραπέζι – από το «Μητσοτάκης ή χάος» μέχρι το «φύγετε» ή ακόμη και το «πρόοδος ή συντήρηση» που, ανάλογα με την οπτική καθενός, υπονοεί ότι είναι ώρα για πολιτική αλλαγή ή για επικρότηση της ασφαλούς πλοήγησης από την υπάρχουσα κατάσταση.
Δεν είναι σαφές, ωστόσο, ότι ένα κεντρικό εκλογικό δίλημμα μπορεί να αποδειχθεί ο καταλύτης των εξελίξεων και να προσθέσει κέρδη σε όποιον το αντιληφθεί εγκαίρως και μπορεί να το εκμεταλλευθεί. Σε οριακές καταστάσεις προφανώς αποτελεί ένα θεμελιώδες στοιχείο που μπορεί να κρίνει το αποτέλεσμα, αλλά οι δημοσκοπήσεις χωρίς καμία εξαίρεση, δεν προαναγγέλλουν μια αμφίρροπη εκλογική μάχη. Ο πρώτος διατηρεί μια υπεροπλία και το πλεονέκτημα να βλέπει τον δεύτερο από μεγάλη απόσταση. Και ο κεντρικός στόχος την ημέρα της κάλπης είναι η πρώτη θέση – τα υπόλοιπα είναι ζητήματα που μπορεί μάλλον ευκολότερα να διαχειριστεί σε σχέση με τους άλλους όποιος βρίσκεται στη θέση του οδηγού.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη το εκλογικό σχέδιο είναι πιο καθαρό απ΄ όσο νομίζουν οι προβληματισμένοι, εντός κι εκτός κυβερνητικού επιτελείου. Θα κινηθεί ξανά όπως κινήθηκε το 2023. Με δοκιμασμένη συνταγή, δεν θεωρεί ότι χρειάζεται πολλά να διαφοροποιήσει, πρωτίστως επειδή το γενικότερο σκηνικό δεν φαίνεται να έχει υποστεί σοβαρές αλλοιώσεις. Το μεγαλύτερο δικό του πρόβλημα έχει να κάνει με την κόπωση και τη φθορά της εξουσίας ύστερα από δύο τετραετίες. Μια εναλλακτική πρόταση ανανέωσης θα μπορούσε να αποτελεί δισεπίλυτο πρόβλημα, αλλά αυτό στην παρούσα φάση αναζητείται και δεν φαίνεται να καθορίζει την εξέλιξη των πραγμάτων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Την εικόνα αυτή επεξεργάζεται επί μήνες ο Αλέξης Τσίπρας, ψάχνοντας τον δρόμο που θα τον αναδείξει ως εναλλακτική λύση. Η καμπάνια προώθησης της δικής του «Ιθάκης» είναι ξεκάθαρο ότι έχει ενταχθεί σε έναν σχεδιασμό που οδηγεί στην εξαγγελία ενός νέου πολιτικού φορέα. Αλλά, παρά τις προσδοκίες, κανένας σταθμός μέχρι τώρα δεν έχει δημιουργήσει πολιτικό γεγονός. Ούτε καν η πρεμιέρα στο «Παλλάς», που εξαντλήθηκε στο ποιους μέχρι πρότινος συντρόφους άφησε στον εξώστη. Οι περιοδείες του Τσίπρα ανά τη χώρα δεν κινητοποιούν τις μάζες, ακόμη περισσότερο δεν δημιουργούν ένα πολιτικό ρεύμα. Αυτό δεν συνεπάγεται ακύρωση των σχεδίων – όσοι αποτελούν τον νέο κύκλο του πρώην πρωθυπουργού εκτιμούν ότι τον Μάιο θα έρθει η ώρα των επίσημων ανακοινώσεων για το νέο κόμμα. Από τα μηνύματα που ο ίδιος εκπέμπει από το περασμένο φθινόπωρο, προκύπτει ότι δεν θέλει ο νέος φορέας να συνδέεται με τον ΣΥΡΙΖΑ ούτε να καταγράφεται ως συνέχειά του.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Ο Τσίπρας δεν στοχεύει μόνο στην Κεντροαριστερά και κατ΄ ουσίαν έχει διαγράψει τους περισσότερους από την παλαιά ομάδα με τους οποίους βρέθηκε στο Μαξίμου. Σε ένα νέο εγχείρημα ουδείς από τους πρωτοκλασάτους της Κουμουνδούρου δείχνει επιλογή για το μέλλον. Αλλά, ταυτόχρονα, δεν προκύπτει ότι υπάρχουν αρκετοί από τον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο που δελεάζονται ή αναμένουν με προσμονή την κίνηση Τσίπρα. Και η αναμονή περιορίζει ακόμη περισσότερο την όποια δυναμική μπορεί να αναπτύξει το εγχείρημα. Αναζητώντας το δίλημμα των επόμενων εκλογών, ο Τσίπρας αναγνωρίζει ότι δεν μπορεί να επενδύσει στο «χάος» απέναντι στον Μητσοτάκη. Κυρίως επειδή ως επιλογή του πολιτικού «χάους» αναδείχθηκε ο ίδιος στα σκληρά μνημονιακά χρόνια – και για το μεγάλο ακροατήριο δεν μπορεί να το υπηρετήσει…
Στις 28 Φεβρουαρίου 2023, 42 λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα, ο χρόνος πάγωσε για 57 ανθρώπους. Για άλλους, τα λεπτά που ακολούθησαν έμοιαζαν με αιώνα – και με μια γραμμή που θα μπορούσε να χωρίζει τη ζωή από τον θάνατο. Αυτό βίωσαν η Αγγελική, 22 ετών τότε, φοιτήτρια στο ΑΠΘ και επιβάτις στη μοιραία αμαξοστοιχία και ο πατέρας της Δημήτρης. Μιλώντας στα «ΝΕΑ» περιγράφουν εκείνες τις ώρες και την ανοιχτή πληγή που ακόμα πονάει.
«Είχα ανέβει στην Αθήνα για να δω τους γονείς μου και πήρα το τρένο για να γυρίσω στη Θεσσαλονίκη όπου και σπούδαζα. Ημουν στο πέμπτο βαγόνι την ώρα που έγινε η σύγκρουση» λέει η Αγγελική. «Είχαμε κάνει μια πολύ μεγάλη στάση λίγο πριν τη σύγκρουση, που είχε κρατήσει περίπου μία ώρα, γιατί μας είπαν ότι έχει συρμό μπροστά. Γενικά είχε πολύ μεγάλη καθυστέρηση το τρένο και μάλιστα είχα πάρει τηλέφωνο τη μητέρα μου για να της το πω. Λίγη ώρα μετά έκλεισα τα μάτια μου για να κοιμηθώ. Σκεφτόμουν να πάω να πάρω και ένα νερό από το μπαρ, αλλά έλεγα “τώρα ποιος σηκώνεται; Θα φτάσουμε κάποια στιγμή Θεσσαλονίκη, πού θα πάει”».
Πανικός στο πέμπτο βαγόνιΗ συνέχεια της αφήγησης είναι συγκλονιστική: «Εκείνη τη στιγμή έγινε η σύγκρουση. Εγώ, όπως και οι υπόλοιποι στο βαγόνι, πέσαμε κάτω. Θυμάμαι ότι είχα μια κυρία μπροστά μου που είχε επιβιβαστεί στη Λάρισα και είχε πέσει και εκείνη. Εγώ ήμουν από την αριστερή πλευρά του βαγονιού που είχε γείρει και σηκώθηκα να πάω προς το παράθυρο γιατί όλοι φώναζαν ότι έχει φωτιά. Ηταν έξω χαμηλά, έτσι όπως κοιτούσες προς τα κάτω ήταν το μόνο πράγμα που φαινόταν γιατί είχαν κοπεί τα φώτα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Επικρατούσε πανικός, κάποιοι φώναζαν, μια κοπέλα έπεσε κάτω. Μια άλλη με έπιασε από τους ώμους και μου φώναζε “καταλαβαίνεις πόσο επικίνδυνο είναι αυτό;”. Εγώ αυτό που έκανα εκείνη τη στιγμή, επειδή δεν μπορούσα να σκεφτώ καθαρά, ήταν να πάρω τη μητέρα μου τηλέφωνο».
Η κλήση της Αγγελικής προς τους γονείς της έπεσε σαν «βόμβα», όπως περιγράφει χαρακτηριστικά ο πατέρας της. «Βρισκόμασταν στο σπίτι, βλέπαμε τηλεόραση και χτύπησε το τηλέφωνο της γυναίκας μου την οποία καλούσε η κόρη μου. Οταν μας πήρε ήταν ακόμα μέσα στο βαγόνι. Η γυναίκα μου πανικοβλήθηκε και μου πέταξε στην κυριολεξία το κινητό λέγοντας ότι κάτι φοβερό συμβαίνει. Το παιδί μας έλεγε ότι κάτι έχει γίνει, ότι υπάρχουν φωτιές και από πίσω ακούγαμε φωνές μέσα στο βαγόνι από άλλα παιδιά, από άλλους νέους ανθρώπους οι οποίοι προσπαθούσαν να βγουν και έσπασαν την πόρτα. Εκεί η κόρη μας μάς λέει “σας αφήνω, προσπαθούμε να βγούμε έξω, θα σας πάρω σε λίγο”».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); «Η πόρτα δεν ανοίγει»Για την Αγγελική τα λεπτά που ακολούθησαν τη σύγκρουση έμοιαζαν ατελείωτα. «Πήρα τη μάνα μου και της είπα ότι κάτι είχε γίνει. “Είμαστε κλεισμένοι μέσα στο βαγόνι. Πάρε τηλέφωνο πυροσβεστική, αστυνομία, να έρθει κάποιος να μας βγάλει”. Της είπα επίσης ότι “έχει φωτιά έξω”. Εγώ, επειδή είχε γείρει το βαγόνι μας, νόμιζα ότι έχουμε εκτροχιαστεί. Απλά δεν μπορούσα να εξηγήσω το γιατί. Ενα παιδί προσπαθούσε να ανοίξει την πόρτα. Δεν άνοιξαν όπως γίνεται σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Μετά πήρε αυτά τα σφυράκια που έχει στην άκρη και έσπασε ένα παράθυρο, το οποίο ήταν από την πλευρά που είχε τη φωτιά, οπότε άρχισε να μπαίνει καπνός. Πολλοί ήταν αυτοί οι οποίοι προσπαθούσαν να ανοίξουν την πόρτα για να βγούμε. Δεν μπορώ να θυμηθώ πόση ώρα πέρασε».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η περιγραφή της συνεχίζεται και φανερώνει πως οι μνήμες παραμένουν ζωντανές – και, πιθανότατα, δεν θα σβήσουν ποτέ. «Κάποια στιγμή κατάφεραν και άνοιξαν την πόρτα και έτσι μπορέσαμε και βγήκαμε έγκαιρα. Στη σύγκρουση χτύπησα το πόδι μου έτσι όπως έπεσα, αλλά δεν έπαθα κάτι σοβαρό. Κατευθυνθήκαμε προς μια σήραγγα μικρή που είναι σαν γέφυρα και καθίσαμε. Εκεί γύρισα πίσω μου και είδα ότι υπήρχε πολλή φωτιά, μεγαλύτερη από αυτή που είχα δει από μέσα. Εκεί ξαναπήρα τους γονείς μου τηλέφωνο γιατί είχα αγχωθεί ότι θα εκραγεί το τρένο. Ο μπαμπάς μου, που ούτε αυτός μπορούσε να καταλάβει τι ακριβώς είχε γίνει, μου είπε ότι δεν μπορεί να εκραγεί για να με καθησυχάσει. Μετά βγήκαμε στον δρόμο. Ολοι ήταν μπερδεμένοι. Ηρθε αμέσως η αστυνομία με ένα περιπολικό, ωστόσο ούτε αυτοί είχαν καταλάβει είχε γίνει. Δεν μπορούσα καν να διανοηθώ αυτό που είχε συμβεί».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Ο Δημήτρης και η γυναίκα του από το πρώτο τηλεφώνημα και μετά είχαν γεμίσει πανικό και άγχος. «Εκείνα τα δραματικά λεπτά που περιμέναμε από την Αγγελική να μας πάρει τηλέφωνο είχαμε τρομάξει πάρα πολύ και τελικά την πήραμε εμείς. Μας είπε ότι είχε βγει έξω από το βαγόνι. Νομίζω κανείς εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσε να υπολογίσει το μέγεθος της τραγωδίας αυτής».
Περιμένοντας τη ΔικαιοσύνηΑπό τότε μέχρι σήμερα, η πληγή παραμένει ανοιχτή για την Αγγελική. «Οι γονείς μου με βρήκαν στη Θεσσαλονίκη τη μεθεπόμενη μέρα. Το διάστημα που ακολούθησε ήταν δύσκολο. Σταμάτησα να πηγαίνω στη σχολή και οι γονείς μου ερχόντουσαν εναλλάξ να με στηρίξουν. Είχα ξεκινήσει ψυχοθεραπεία και αγωγή και μίλαγα μόνο με πολύ κοντινούς μου ανθρώπους. Ακόμα και τώρα υπάρχουν ζητήματα τα οποία με δυσκολεύουν. Φοβάμαι τη φωτιά ακόμα και αν τη μυρίσω, αλλά ανέπτυξα και αγοραφοβία, η οποία με δυσκόλευε ακόμα και όταν πήγαινα σε πορείες για τα Τέμπη».
Η Αγγελική έχει ασκήσει παράσταση υποστήριξης της κατηγορίας στο ποινικό δικαστήριο, ωστόσο, όπως λέει, δεν έχει μεγάλη εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη. «Τα Τέμπη αποκαλύπτουν όλες τις αντιφάσεις του κράτους και όλες τις ελλείψεις του. Η πραγματική αντιπολίτευση δεν είναι αυτό που παρουσιάζεται στα βουλευτικά έδρανα και δεν μπορεί να δοθεί λύση με εναλλαγές προσώπων και κομμάτων. Για να το βάλω σε ένα παράδειγμα, όσα λέει ο ΣΥΡΙΖΑ για τα Τέμπη το λέει και η Νέα Δημοκρατία για το Μάτι. Δεν μπορείς να περιμένεις σωτήρες με όποιο προσωπείο και αν αυτοί εμφανίζονται. Το θετικό της υπόθεσης είναι ότι βλέπουμε πως υπάρχει πεδίο πραγματικής αντιπολίτευσης και ανατροπής», καταλήγει.
Φόβος και ματαίωσηΤου Γιάννη Χ. Παπαδόπουλου
Περπάταγα να πάω σπίτι το βράδυ που συγκρούστηκαν τα τρένα. Φοιτητής ακόμα. Είχε γλυκάνει ο καιρός εκείνες τις μέρες. Το push notification στο κινητό με σόκαρε: «Σύγκρουση τρένων στα Τέμπη. 11 νεκροί». Ο κολλητός μου τότε ανεβοκατέβαινε συνέχεια Αθήνα – Θεσσαλονίκη με τρένο λόγω της σχέσης του. Γύρισε; Πότε είχε πει θα επέστρεφε; Τέτοιες μέρες, το 2022, είχε εγκλωβιστεί σε τρένο λόγω του χιονιά και είχε βιώσει τη σύγκρουση με ένα άλλο που τραυμάτισε πολλούς επιβάτες. Τις ώρες μετά το δυστύχημα στα Τέμπη δεν τον έβρισκα στο κινητό. Δεν ήξερα ποιο από τα δύο τρένα που συγκρούστηκαν ήταν το επιβατηγό. Υστερα από λίγες ώρες απάντησε. Ηταν καλά, θα επέστρεφε την επομένη.
Οι νεκροί έφτασαν τους 57. Το πρωί μετά το δυστύχημα είχε προγραμματιστεί να εγκαινιαστεί το ανύπαρκτο κέντρο τηλεδιοίκησης στη Λάρισα. Είχαν σταλεί δελτία Τύπου στα ΜΜΕ. Μετά τη σύγκρουση τα δελτία «μαζεύτηκαν». Τα εγκαίνια ματαιώθηκαν. Και για όλα έφταιγε ένας σταθμάρχης. Για το ότι τα τρένα το 2023 κυκλοφορούσαν χωρίς τηλεδιοίκηση βρέθηκε το εύκολο θύμα. Ο χώρος του δυστυχήματος αλλοιώθηκε. Η κυβέρνηση αντιδίκησε με συγγενείς θυμάτων και κοινωνία των πολιτών. Αρνήθηκε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ελέγξει τους πρώην υπουργούς Μεταφορών για εγκλήματα που συνδέονταν με την εκτέλεση της περιβόητης σύμβασης. Τρία χρόνια μετά, μένει ο φόβος για κάθε φορά που μπαίνω στο τρένο και μια πηχτή ματαίωση για το ότι το κράτος δεν με προστάτευσε, δεν θέλησε να διερευνηθούν οι αιτίες εις βάθος, δεν έχει ακόμα ασφαλή τρένα. Τρία χρόνια μετά.
Οχι άλλη «εξαΰλωση»Της Λυδίας Κωτσιαρίδη
Το δυστύχημα στα Τέμπη δεν ήταν απλώς μια τραγωδία· αποκαλύφθηκαν με τον πιο βίαιο τρόπο οι βαθιές ρωγμές σε ένα σύστημα που για χρόνια λειτουργεί με ελλείψεις, καθυστερήσεις και το «πάμε κι όπου βγει…». Γι’ αυτό και η θλίψη για τις 57 ζωές που χάθηκαν συνοδεύεται με οργή, βαριά κι επίμονη.
Θυμάμαι καλά εκείνη τη νύχτα. Ημουν από τους πρώτους που έγραψαν ότι «το πρώτο βαγόνι εξαϋλώθηκε». Πληκτρολογούσα τη λέξη μηχανικά. Δεν είχα ακόμη συνειδητοποιήσει τι συνέβαινε. Πίσω από αυτή τη λέξη υπήρχαν πρόσωπα, οικογένειες. Και τότε, σαν αστραπή, η σκέψη: Μήπως στο επιβατικό τρένο βρίσκονταν δικοί μου άνθρωποι; Μήπως κάποιο γνώριμο πρόσωπο ταξίδευε εκείνη τη νύχτα; Κάποιοι φίλοι μου επέλεγαν συχνά το τρένο για να πηγαινοέρχονται στη Θεσσαλονίκη. Για λίγα λεπτά ο φόβος με κατέκλυσε… Ενας φόβος ωμός, ο οποίος σύντομα μετεξελίχθηκε σε οργή. Οργή που δεν καταλαγιάζει. Γιατί στη θέση των νέων ανθρώπων που σκοτώθηκαν ακαριαία ή κάηκαν, θα μπορούσε να ήμουν εγώ. Ο αδελφός μου. Οι φίλοι μου. Οποιοσδήποτε από εμάς. Οργή για ό,τι ακόμη παραμένει εύθραυστο, εκτεθειμένο, απροστάτευτο. Για την ευθύνη που δεν αναλήφθηκε, για τα αυτονόητα που δεν υφίστανται, να μη λαμβάνονται οι ζωές μας αψήφιστα. Να μη θεωρείται η ασφάλεια πολυτέλεια.
Η 28η Φεβρουαρίου είναι μια σαφής υπενθύμιση ευθύνης προς όσους ασκούν εξουσία, καθώς η κοινωνία δεν αντέχει άλλη «εξαΰλωση» – ούτε βαγονιών, ούτε εμπιστοσύνης.
Πού είναι οι χιλιάδες;Του Γιώργου Σχοινά
Τρία χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, αυτό που έχει μείνει είναι ένα μούδιασμα στο στομάχι συνοδευόμενο από την ανάμνηση μιας βαριάς βουβαμάρας που επικρατούσε εκείνες τις ημέρες στη Θεσσαλονίκη. Την ομίχλη που πολλές φορές σκεπάζει τη Νύμφη του Θερμαϊκού είχε αντικαταστήσει ένα πέπλο πένθους και το αίσθημα ότι όλοι είχαμε κάποιον φίλο, γνωστό ή συγγενή που ήταν στο μοιραίο τρένο.
Θυμάμαι μια ημέρα μετά το δυστύχημα στα φοιτητικά στέκια στη Ροτόντα – που συνήθως είναι συνδυασμένα με συναισθήματα χαράς – παρέες να κλαίνε αγκαλιασμένες. Και στις μεγάλες συγκεντρώσεις και πορείες που ακολούθησαν και γίνονταν καθημερινά, να βλέπω ανθρώπους που δεν είχαν ξανά διαδηλώσει ποτέ. Στον δρόμο, παρά τα δυνατά συνθήματα, πρωταγωνιστούσε η σιωπή. Εκείνες τις ημέρες, όλες οι πορείες κατέληγαν στο κτίριο του ΟΣΕ, στον σιδηροδρομικό σταθμό όπου θα έφτανε η μοιραία αμαξοστοιχία. Μέσα είχε στηθεί ένα αυτοσχέδιο μνημείο με λουλούδια, φωτογραφίες και κεράκια στη μνήμη των 57 θυμάτων.
Ενα σφίξιμο δίνει τη θέση του στο αίσθημα χαράς για την άφιξη στη μητέρα – πόλη κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί. Τρία χρόνια μετά, εκείνες οι ημέρες μοιάζουν μακρινές. Είναι ρομαντικά και στενάχωρα άγνωστο το πού βρίσκονται σήμερα εκείνοι οι χιλιάδες άνθρωποι που ένιωσαν την ανάγκη να διαδηλώσουν για αυτό που έγινε, όπως και οι εκατοντάδες άλλοι που έχασαν δικούς τους ανθρώπους. Είναι βέβαιο όμως, ότι η ψυχή τους είναι χαραγμένη από το τραύμα της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
Εικόνα βομβαρδισμένης πόλης παρουσίαζε το πρωί του Σαββάτου η Πάτρα εξαιτίας των χιλιάδων τόνων από σκουπίδια που είχαν πετάξεις σε δρόμους και πλατείες οι επισκέπτες για το καρναβάλι.
Ο όγκος των σκουπιδιών στους δρόμους τρομάζει και το βίντεο που τράβηξαν εργαζόμενοι της υπηρεσίας καθαριότητας του Δήμου Πατρέων, αποτυπώνει μία εφιαλτική εικόνα.
Στη μάχη για τον καθαρισμό της πόλης ρίχτηκαν ακόμη και μπουλντόζες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Και να σκεφτεί κανείς ότι όλος αυτός ο όγκος των σκουπιδιών ήταν η συγκομιδή μόνο της πρώτης μέρας των εκδηλώσεων.
https://www.tanea.gr/wp-content/uploads/2026/02/WhatsApp-Video-2026-02-21-at-16.25.42-1.mp4Κορυφώνονται σήμερα, Σάββατο και αύριο, Κυριακή, οι εκδηλώσεις του πατρινού καρναβαλιού με τις δύο μεγάλες παρελάσεις, όπου αναμένεται να κυριαρχήσουν το αστείρευτο κέφι, η ζωντάνια, οι ευρηματικές ιδέες, η δημιουργική έμπνευση, οι ανατροπές, ο ενθουσιασμός και η σατιρική διάθεση.
Παράλληλα, όλη η πόλη αναμένεται να μεταμορφωθεί σε μεγάλο πεδίο χαράς, νεανικής ορμής, εξωστρέφειας και γιορτής.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Περισσότεροι από 50.000 καρναβαλιστές που συμμετέχουν στα 190 πληρώματα του «Κρυμμένου Θησαυρού» αναμένεται να ξεχυθούν στους δρόμους της Πάτρας με τις ευφάνταστες, καλλιτεχνικές και σατιρικές στολές τους, καθώς και τις ξεχωριστές εμπνεύσεις τους.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Στη νυχτερινή ποδαράτη παρέλαση που θα αρχίσει στις 6:00 σήμερα το απόγευμα θα παρελάσουν τα άρματα του δήμου Πατρέων και τα μέλη των πληρωμάτων του «Κρυμμένου Θησαυρού» χωρίς τα δικά τους άρματα, παρουσιάζοντας ένα φαντασμαγορικό θέαμα με τους πρωτότυπους, ατμοσφαιρικούς φωτισμούς τους, τα χρώματα και το κέφι, δίνοντας ταυτόχρονα λάμψη και μεγαλοπρέπεια στην μεγάλη καρναβαλική νύχτα.
Στη μεγάλη παρέλαση της Κυριακής που θα ξεκινήσει στις 2:00 μετά το μεσημέρι, θα προπορεύονται τα καρναβαλικά άρματα του δήμου που κατασκευάστηκαν στο καρναβαλικό εργαστήριο και θα ακολουθούν τα πληρώματα του «Κρυμμένου Θησαυρού» με τα άρματα και τις κατασκευές τους.
Στην κορυφή της παρέλασης θα βρίσκεται η δημοτική μουσική και θα ακολουθείται από τα 19 άρματα του δήμου.
Θα προπορεύονται, ο προπομπός – «Patras Carnival Dj» και θα ακολουθούν ο βασιλιάς καρνάβαλος – Διόνυσος, το άνθινο άρμα της βασίλισσας του πατρινού καρναβαλιού, Μαρίζας Φλωράτου, «Paint the city», «Ούτε στάλα νερό», «ΟΠΕΚΕ Μπε…», «Αρλεκίνοι», «Ο Αγροτοφάγος», τα άρματα του καρναβαλιού των μικρών, «Καρναβαλική Πνοή», «Ο Μπάμπης με τα 40 πόδια», «Το Κυνήγι», «Αφύπνιση-Ενημέρωση», «Συναυλία-Αγωνιστική Πορεία», «Ο Λογικός άνθρωπος», «Το Σχολείο», «Μπέμπης Καρνάβαλος», «Καρουζέλ», «Σκυλάκι», «Αεροπλανάκι» και το άρμα της καρναβαλικής ακαδημίας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Αμέσως μετά θα παρελάσει ο «χείμαρρος» των περίπου 50.000 καρναβαλιστών, ενώ 28 πληρώματα του «Κρυμμένου Θησαυρού» θα συνοδεύονται από δικά τους άρματα ή μεγάλες τροχήλατες κατασκευές τους.
Στο τέλος θα εμφανιστούν τα οχήματα του σοκολατοπόλεμου, με τους σοκολατορίχτες να θέτουν σε κίνηση το ιστορικό, παραδοσιακό έθιμο, γλυκαίνοντας τους θεατές.
Λίγη ώρα μετά, στις 9:00 το βράδυ της Κυριακής, θα πραγματοποιηθεί η τελετή λήξης του πατρινού καρναβαλιού στο μόλο της Αγίου Νικολάου. O βασιλιάς καρνάβαλος θα παραδοθεί στις φλόγες στην καθιερωμένη καύση του και μέσα από τις στάχτες του αναμένεται να μεταδώσει μήνυμα αναγέννησης και ελπίδας. Η τελετή λήξης θα αρχίσει με ένα εντυπωσιακό δεκάλεπτο με ακροβατικά από την ομάδα των Saltibagos και την εμφάνιση της τελάλισσας του πατρινού καρναβαλιού, Μαρίας Αγουρίδη.
Στις Κάτω Χώρες μιλάνε ολλανδικά. Ξεκινώντας από τις ακτές του Ατλαντικού και προχωρώντας ανατολικά, η γλώσσα αλλάζει λίγο-λίγο και φτάνοντας στα σύνορα με τη Γερμανία οι τοπικές διάλεκτοι μοιάζουν όλο και πιο πολύ με τα γερμανικά. Αυτό συνεχίζεται και μετά τα σύνορα, μέχρι που κάποια στιγμή εξελίσσονται στην τυπική εκδοχή της γερμανικής. Από τη μια πόλη στην επόμενη, η δυνατότητα επικοινωνίας πουθενά δεν διακόπτεται, ούτε στη συνοριογραμμή. Οι άνθρωποι μιλούν μεταξύ τους χωρίς δυσκολία. Αλλά όσοι ζουν στο Αμστερνταμ δεν μπορούν να συνεννοηθούν με εκείνους που ζουν στο Βερολίνο. Στα άκρα είναι δύο διαφορετικές γλώσσες, χωρίς ενδιάμεσα να υπάρχει ένα σημείο τομής. Λέγεται «γλωσσικό συνεχές». Κάτι πολύ παρόμοιο συμβαίνει σήμερα στον κεντρώο χώρο στην Ελλάδα. Και από τις δύο πλευρές αυτού του διαπερατού συνόρου βρίσκονται οι δύο παραδοσιακοί αντίπαλοι του μεταπολιτευτικού δικομματισμού, η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Η ΝΔ στεγάζει ακραίους δεξιούς, το ΠΑΣΟΚ έχει ισχυρές καταβολές στην Αριστερά. Αλλά η εποχή που τα δύο κόμματα χώριζε «άβυσσος» ανήκει σε ένα μακρινό παρελθόν. Αλλωστε, οποιαδήποτε κυβέρνηση των δύο με βάση τις σημερινές τους εκλογικές δυνάμεις είναι αμφίβολο εάν θα περιλάμβανε περισσότερα και πιο προβεβλημένα στελέχη προερχόμενα από το ιστορικό ΠΑΣΟΚ από ό,τι η σημερινή. Το ορόσημο της ώσμωσης υπήρξε βέβαια η χρεοκοπία και αργότερα η συνδιαχείρισή της.
Πιο σημαντικό από τον καταμερισμό της ψήφου είναι το άθροισμά της. Ο κ. Μητσοτάκης αυτό το έχει καταλάβει πολύ καλύτερα από τους αντιπάλους του. Στην τελευταία συνέντευξή του (Σκάι, 2/2/2026) το μόνο κόμμα στο οποίο αναφέρθηκε ονομαστικά για να του επιτεθεί ήταν το ΠΑΣΟΚ. Μίλησε για πολίτες που «στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ αλλά συμφωνούν με τις πολιτικές της κυβέρνησης» και «αιφνιδιάζονται όταν το βλέπουν να γίνεται ουρά της κυρίας Κωνσταντοπούλου». Τα χαρτιά του είναι ανοιχτά: «σταθερότητα ή περιπέτεια» και επιδίωξη απόσπασης του μέγιστου μέρους από το κρίσιμο εκείνο τμήμα των εκλογέων που αμφιταλαντεύεται στον ενδιάμεσο χώρο.
Λέγεται ότι, χωρίς να έχουμε επιστρέψει στις αντικειμενικές συνθήκες της πρώτης μνημονιακής περιόδου, διαμορφώνεται ξανά στην κοινωνία μια διαχωριστική γραμμή – πρώτα τη θέση του δίπολου Αριστερά/Δεξιά πήρε το μνημόνιο/αντιμνημόνιο (με όσα έφερε αυτή η αντίληψη της πραγματικότητας, συμπεριλαμβανομένου του κ. Καμμένου) και τώρα ο συστημισμός/αντισυστημισμός. Και να ήθελε η ΝΔ δεν θα μπορούσε να κατασκευάσει ένα σχήμα που να εξυπηρετεί τόσο τον εκλογικό της σχεδιασμό – πρακτικά τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως εκπρόσωπος του συστημικού σκέλους, όσο κι αν είναι, αφήνοντας στους υπόλοιπους την κατακερματισμένη αμφισβήτησή του. Το ερώτημα αφορά το ΠΑΣΟΚ. Σε τι ακριβώς το εξυπηρετεί η αμφιταλάντευση για το ιδεολογικό στίγμα των πιθανών εταίρων του. Πόσο πειστικό μπορεί να είναι ως δυνητικός εταίρος σε σχήματα αμφισβήτησης ένα κόμμα που πάνω από δέκα χρόνια μακριά από την εξουσία έχει ένα στέλεχος σε κάθε υπόθεση καταχρηστικής άσκησης της εξουσίας; Η δύναμη του ΠΑΣΟΚ είναι η θέση του στο κέντρο του πολιτικού φάσματος, το στελεχιακό του δυναμικό (ακόμη σήμερα και με όλες τις σχετικές παρενέργειες) και η δυνατότητά του να λειτουργήσει σταθεροποιητικά για οποιοδήποτε σχήμα διακυβέρνησης της χώρας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Για το ΠΑΣΟΚ είναι ζήτημα αυτοσυντήρησης να σταματήσει να ψαρεύει στα θολά νερά του αντισυστημισμού. Οχι επειδή δεν είναι θεμιτό να είναι κανείς αντισυστημικός. Αλλά επειδή για τη δική του κάλπη, εκεί δεν έχει ψάρια.
Ο Γιώργος Αλκαίος κάνει το ντεμπούτο του ως σεναριογράφος και σκηνοθέτης με τη θεατρική παράσταση «Ο ημιυπαίθριος», η οποία ανεβαίνει στο θέατρο «Coronet». Μιλώντας στη Σάσα Σταμάτη, ο γνωστός δημιουργός αναφέρθηκε ανοιχτά στην προσωπική του εμπειρία με την κατάθλιψη, αλλά και στις επιλογές της ζωής του.
Η κατάθλιψη και τα φάρμακα«Πήρα για πολύ λίγο καιρό (χάπια), δηλαδή δύο εβδομάδες, και επειδή με τρελάνανε, επειδή εγώ έχω εσωτερική τρέλα, είπα να τα αφήσω και να κάνω «φίλη μου» την κατάθλιψη», εξομολογήθηκε ο καλλιτέχνης.
«Είμαι 53 στα 54, νομίζω 53 χρόνια. Νομίζω ότι όλοι έχουμε κάποιο είδος κατάθλιψης. Ο άνθρωπος γεννιέται με κατάθλιψη. Όλοι έχουμε γαλουχηθεί στην κατάθλιψη», πρόσθεσε, περιγράφοντας με ειλικρίνεια τη σχέση του με την ψυχική του κατάσταση.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η επιλογή της μοναχικότηταςΑναφερόμενος στη ζωή του μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ο Γιώργος Αλκαίος εξήγησε: «Επειδή έβλεπα πώς κινείται ο χώρος, έβλεπα ότι αν ασχοληθούν με τη ζωή σου και δώσεις το δικαίωμα, θα ασχολούνται μόνο με τη ζωή σου. Και το μόνο που δεν ήθελα είναι να ασχολούνται μόνο με τη ζωή μου. Δεν πιστεύω ότι ενδιαφέρει και κανέναν. Είμαι καλά και περνάω καλά.»
Η στάση του απέναντι στην πατρότηταΟ καλλιτέχνης μίλησε και για την απόφασή του να μην αποκτήσει παιδιά: «Εγώ έχω δηλώσει ότι δεν θέλω να κάνω παιδιά. Να τα φέρω εδώ; Γιατί; Τι μου κάναν τα παιδιά; Να κάνουν τι; Να τρέχουμε από πίσω στα αστυνομικά τμήματα στα 12 τους; Δεν μπορώ να μπω σε αυτήν την κατάσταση.»
«Είναι τρελοί όλοι στον πλανήτη, μην τον αποτρελάνουμε. Αποφάσισα από νεαρή ηλικία να μην κάνω παιδιά», συνέχισε, εξηγώντας πως πρόκειται για μια συνειδητή και ώριμη επιλογή.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });«Για μένα ή κάνεις παιδί και τελειώνει η ζωή σου – για μένα προσωπικά… Θα αφιερωθείς στον άνθρωπο, μεγαλώνεις έναν άνθρωπο, δεν γίνεται να λείπεις από αυτόν τον άνθρωπο, πόσο περισσότερο και η μάνα ως μάνα, αλλά και ο πατέρας», τόνισε, περιγράφοντας τη δική του φιλοσοφία ζωής.
Η δράση στη Super League συνεχίζεται το Σάββατο (21/2), με την 22η αγωνιστική να ανοίγει την αυλαία της κανονικής διάρκειας του πρωταθλήματος που μπαίνει πλέον στην τελική ευθεία.
Το ενδιαφέρον στρέφεται στο «Γ. Καραϊσκάκης», όπου ο Ολυμπιακός φιλοξενεί τον Παναιτωλικό στις 17:00, σε ένα παιχνίδι με ιδιαίτερη σημασία για τη συνέχεια της σεζόν.
Οι «ερυθρόλευκοι» υποδέχονται τα «καναρίνια» με στόχο την επιστροφή στα θετικά αποτελέσματα και τη διατήρηση της δυναμικής τους στο πρωτάθλημα, μπροστά στο κοινό τους στο φαληρικό γήπεδο.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Η ενδεκάδα του ΟλυμπιακούΤζολάκης, Κοστίνια, Καλογερόπουλος, Πιρόλα, Μπρούνο, Γκαρθία, Σιπιόνι, Λουίς, Τσικίνιο, Νασιμέντο, Ταρέμι.
Για να παρακολουθήσετε το παιχνίδι, πατήστε εδώ.
Και ξαφνικά, έρχεται να ταράξει την κυβερνητική μακαριότητα μια δημοσκόπηση. Πάνω από τρεις στους τέσσερις Ελληνες (76%) εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για τον τρόπο που λειτουργεί η δημοκρατία στη χώρα τους και το ποσοστό αυτό είναι το μεγαλύτερο μεταξύ των χωρών (Ελλάδα, Γαλλία, Ρουμανία, Βρετανία, Σουηδία) που έλαβαν μέρος στην έρευνα του ινστιτούτου AboutPeople. Πάνω από τους μισούς Ελληνες (55%) λένε επίσης ότι δεν αισθάνονται κοντά στο κόμμα που ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές, ένα ποσοστό που επίσης είναι το μεγαλύτερο στην έρευνα. Είναι βέβαιη η κυβέρνηση ότι μπορεί να αγνοεί ατιμώρητα αυτή τη συσσωρευμένη οργή, αποδίδοντάς την σε παραπληροφόρηση της αντιπολίτευσης;
Το φαινόμενο της δυσπιστίας απέναντι στους θεσμούς δεν είναι φυσικά μόνο ελληνικό. Οπως αναφέρει το Politico, που δημοσίευσε κατ’ αποκλειστικότητα τα αποτελέσματα της προαναφερθείσας δημοσκόπησης, ένας στους πέντε εξ αυτών που έλαβαν μέρος (22%) είπε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η δικτατορία είναι προτιμότερη από τη δημοκρατία, ενώ ένας στους τέσσερις (26%) εξέφρασε τη συμφωνία του με την παρακάτω δήλωση: «Αν υπήρχε ένας ικανός και αποτελεσματικός ηγέτης στη χώρα μου, δεν θα με πείραζε να περιορίζει τα δημοκρατικά δικαιώματα και να μη λογοδοτεί προς τους πολίτες για τις πράξεις του». Είναι βέβαιες οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι μπορούν να υποτιμούν χωρίς συνέπειες αυτό το υποβόσκον φλερτ με τον αυταρχισμό, αποδίδοντάς το σε παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων;
Η οργή εκφράζεται με διάφορους τρόπους, άλλους περισσότερο κι άλλους λιγότερο αποδεκτούς από την κοινωνία: το πρώτο τεύχος του περιοδικού «TA NEA/Int.», που κυκλοφόρησε τον περασμένο Μάιο, ήταν αφιερωμένο στους Ελληνες που διαδήλωναν με σύνθημα «Δεν έχω οξυγόνο», στους Σέρβους που διαμαρτύρονταν για τη διαφθορά, στους Γάλλους που αντιδρούσαν στην «κανονικοποίηση» της Ακροδεξιάς, στους Αμερικανούς που ξεσηκώνονταν κατά του Τραμπ, στους Ισραηλινούς που διεκδικούσαν τον επαναπροσδιορισμό της δημοκρατίας, στους Τούρκους που ζητούσαν την απελευθέρωση του Ιμάμογλου, στους Ιταλούς που ζητούσαν μια Ευρώπη χωρίς αποκλεισμούς. Εκτοτε, η εικόνα έχει αλλάξει, οι περισσότεροι διαδηλωτές γύρισαν σπίτι, όχι όμως επειδή ικανοποιήθηκαν τα αιτήματά τους, αλλά επειδή ένιωσαν ότι δεν γίνεται τίποτα. Για να μείνουμε στα Τέμπη, μπορεί να αποκαλύφθηκαν διάφορα ψεύδη κι υπερβολές, αλλά η αίσθηση της ασφυξίας, ιδιαίτερα στους νέους, δεν έχει υποχωρήσει. Και μπορεί η δίκη να ξεκινήσει σε λίγο καιρό, αλλά η πεποίθηση ότι δεν θα αποδοθεί δικαιοσύνη είναι διάχυτη.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})«Την ώρα που η Ευρώπη εφοδιάζεται με σχέδια ανθεκτικότητας, ψηφιακές ασπίδες και στρατηγικά δόγματα εναντίον υβριδικών απειλών, ξεχνάει συχνά ότι η πρώτη ρωγμή της ασφάλειας κρύβεται στην κοινωνική περιφρόνηση», σημείωνε πριν από λίγο καιρό στον ιστότοπο Mediapart ο Τιερί-Πολ Βαλέτ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ασφάλειας και Στρατηγικής (CESS). «Διότι δεν υπάρχει κυριαρχία χωρίς νομιμότητα και δεν υπάρχει νομιμότητα όταν δεν ακούγονται με ειλικρίνεια εκείνοι που, στην αναταραχή ή στη σιωπή, προειδοποιούν, διαμαρτύρονται, αντιστέκονται. Η Ευρώπη θα αντέξει αν κατανοήσει τα αισθήματα οργής της. Αν τα αγνοήσει, θα λυγίσει».
Οι θεσμοί δυσκολεύονται συχνά να εισπράξουν την οργή ως σήμα συναγερμού, συνέχιζε ο γάλλος αναλυτής. Την αντιμετωπίζουν διαισθητικά ως μια αταξία, μια απειλή, μια ρήξη του κοινωνικού συμβολαίου. Κι όμως, η λαϊκή οργή είναι πάνω απ’ όλα ένα δημοκρατικό σύμπτωμα. Εκφράζει μια καθυστέρηση ανάμεσα σ’ αυτό που ζουν οι πολίτες και σ’ εκείνο που προτείνουν οι πολιτικοί, ανάμεσα στις αποφάσεις που λαμβάνονται στις σφαίρες της εξουσίας και στην είσπραξή τους στην πραγματική ζωή. Αποτελεί την έκφραση ενός ελλείμματος στη μετάφραση, ενός βραχυκυκλώματος στη γλώσσα των θεσμών. Η Ρωσία, η Κίνα και άλλοι εχθροί της Ευρώπης το γνωρίζουν, και το εκμεταλλεύονται.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Το να αγνοoύνται λοιπόν τα κοινωνικά άλγη, ή το να χλευάζονται εκείνοι που τα εκφράζουν, δεν είναι απλώς ένα πολιτικό λάθος, είναι ένα στρατηγικό σφάλμα. Η Ευρώπη, και φυσικά η Ελλάδα, πρέπει να καταλάβει αυτά τα κινήματα, να τα κοιτάζει στα μάτια, να τα προβλέπει, να τα αποκρυπτογραφεί, να τα μετατρέπει σε αντικείμενα στρατηγικής ανάλυσης. Να συνειδητοποιήσει ότι αποτελούν εφεξής στόχους επιρροής, αλλά και δείκτες αποσταθεροποίησης. Γιατί οι απειλές δεν προέρχονται μόνο από εξωτερικές δυνάμεις, γεννιούνται κι από την κοινωνική απελπισία, τη συμβολική ρήξη ανάμεσα στον λαό και τους εκπροσώπους του.
Η ιδέα του ήρθε το καλοκαίρι στο κιόσκι του Προεδρικού. Τότε, στη δεξίωση για την αποκατάσταση της δημοκρατίας, η ατμόσφαιρα μύριζε πόλωση. Αυτό το τοξικό νέφος, που είχε «κάτσει» πάνω από το φερφορζέ σαλόνι κήπου, σχεδόν διακρινόταν στα πλάνα από το πηγαδάκι των πολιτικών αρχηγών. Παρατηρώντας πόσο δύσκολα μπορούν να συνυπάρξουν, ο Κώστας Τασούλας αποφάσισε ότι ο ρόλος του ρυθμιστή του πολιτεύματος χρειάζεται να προσεγγιστεί διαφορετικά. Χρειάζεται, όπως εκτίμησε, ο κατά το μεγαλύτερο μέρος της Μεταπολίτευσης διακοσμητικός ΠτΔ να διώξει το δηλητηριώδες σύννεφο. Ετσι, ξεκίνησε τον κύκλο των συναντήσεων με τους πρώην πρωθυπουργούς – σαν μια άσκηση για τη «διαφύλαξη της εθνικής ομοψυχίας, της σταθερότητας κι ενότητας». Βέβαια, ορισμένα από τα non papers που κυκλοφόρησαν ύστερα από τέτοια ραντεβού του μάλλον σαμποτάρουν το αρκετά μεγαλεπήβολο σχέδιό του.
Πηγή που βρίσκεται κοντά του πιστεύει ότι ο ίδιος έχει συνειδητά επιλέξει να κάνει την καταλλαγή κεντρικό στόχο της προεδρίας του. «Του ταιριάζει να κατευνάζει τα πολιτικά πάθη. Ποτέ στην πολιτική του διαδρομή δεν υπήρξε πολωτικός», εξηγεί. «Εχει έναν τρόπο να κερδίζει τον συνομιλητή του», συμπληρώνει. Οσοι έχουν κουβεντιάσει μαζί του θα στοιχημάτιζαν πως το χιούμορ του (το οποίο δεν κουμπώνει με το «σκαρί του παλιομοδίτη δεξιού») είναι ένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιεί για να φτιάχνει καλό κλίμα στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις. Γνωρίζει, άλλωστε, πότε πρέπει ένα αστείο να είναι βιτριολικό και πότε δουλεύει σαν μέθοδος αποφόρτισης.
Ενίοτε το συνδυάζει και με στίχους. Στη βιβλιογραφία του δεν υπάρχει μόνο νεοελληνική ποίηση (παρότι το ευρύ κοινό τον έχει κατατάξει στους θαυμαστές του Καβάφη, τσιτάρει και Καββαδία και Σεφέρη). Μελετά και αρχαία ελληνική γραμματεία. Επικαλείται και Οσκαρ Ουάιλντ.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Συνεργάτες του στο κτίριο του Τσίλλερ σημειώνουν ότι σε τέσσερις από τις κορυφαίες θέσεις της Προεδρίας έχουν παραμείνει άνθρωποι οι οποίοι προσελήφθησαν από την προκάτοχό του. «Οποιοι αποχώρησαν, έφυγαν οικειοθελώς». Το επισημαίνουν ως απόδειξη της συναινετικής του νοοτροπίας. Σε αυτούς που έμειναν θα πρέπει να προστεθούν και οι 26 στειρωμένες γάτες που άφησε η Σακελλαροπούλου στον κήπο – τις οποίες οι εργαζόμενοι του Μεγάρου φροντίζουν.
Και από την ανάποδηΣτο περιβάλλον του θεωρούν ότι τα τετ α τετ με τους άλλοτε επικεφαλής κυβερνήσεων πέτυχαν τον συμβολικό σκοπό τους. Εξω απ’ αυτό, αξιολογούνται και σαν πρωτοβουλία ενίσχυσης του δικού του branding. Φίλα προσκείμενοι σ’ εκείνον νομίζουν ότι αποδίδουν. Εφόσον στο προσεχές μέλλον κληθεί να ασκήσει τα πολιτειακά του καθήκοντα, λένε, δεν θα αμφισβητηθεί η τεχνογνωσία του στην ενθάρρυνση συγκλίσεων – αφού θα έχει εξασκηθεί με τη «ζώσα ιστορία». Αρνητικά διακείμενοι απέναντί του διαφωνούν. Η πιο λάιτ κριτική συνοψίζεται στην ερώτηση «πώς ακριβώς θα συμβάλουν στην καταπολέμηση της τοξικότητας και τη μείωση του κινδύνου πολιτικής αστάθειας οι πρώην, που έχουν αναγκαστικά ή οικειοθελώς συνταξιοδοτηθεί πολιτικά πλέον;».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Οι διαρροές του σαμαρικού στρατοπέδου για τα λεγόμενα Σαμαρά διαβάζονταν και σαν SOS από εγχειρίδιο μισαλλοδοξίας, πάντως. Κι αν γι’ αυτές δεν ευθύνεται η Προεδρία, η κατακλείδα της ανακοίνωσης που εξέδωσε αφού έφυγε ο συγγραφέας της «Ιθάκης» («συζήτησαν ακόμη για την τρέχουσα ανάμειξη του κ. Τσίπρα στα κοινά, που εκδηλώνεται κυρίως μέσα από την παρουσίαση σε διάφορες πόλεις του βιβλίου του») έκανε πολλούς να αναρωτηθούν γιατί ο ενσαρκωτής της ενότητας του έθνους θέλησε να εκμαιεύσει την ημερομηνία παρουσίασης του νέου τσιπρικού κόμματος.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Στους κόλπους της αντιπολίτευσης αντιμετωπίζεται σαν «άνθρωπος του Μητσοτάκη». Το σχόλιο ακούγεται επειδή είναι ο πρώτος από το 1980 εν ενεργεία συμπολιτευόμενος βουλευτής ο οποίος εξελέγη στο ύπατο πολιτειακό αξίωμα.
Επικριτές του δεν έχουν ξεχάσει ούτε την επιλογή του να μεταφέρει την ανησυχία του για την πολιτική σταθερότητα στον Τύπο. Τη βρήκαν αταίριαστη με το κοστούμι που έχει συνταγματικά ραφτεί για τον πρώτο πολίτη. Σε εκείνη τη φάση, είχε προκαλέσει επίσης κυβερνητική και νεοδημοκρατική μουρμούρα. Του προσήπταν πως είχε υπονομεύσει τη γαλάζια στρατηγική της αυτοδυναμίας.
Οταν ο ΠτΔ μιλάει πολύ, ρισκάρει να χαρακτηριστεί παρεμβατικός. Οταν δεν παρεμβαίνει καθόλου, του καταλογίζουν ότι δεν λειτουργεί σαν θεσμικό αντίβαρο. Ο Τασούλας το ξέρει. Γι’ αυτό, προσπαθεί να βρει την ισορροπία ανάμεσα στην πολιτική απολίθωση μιας θητείας στο Προεδρικό και την πολιτική κίνηση, η οποία φθείρει το κύρος του θεσμού. Ισως ψάχνει να περπατήσει σε ένα τεντωμένο σχοινί πάνω από την άβυσσο της μικροπολιτικής, όμως.
Με πιο «καθαρό» πρόσωπο τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά θα επιστρέψει το Ωδείο Ηρώδου Αττικού όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες αναστήλωσης, συντήρησης και αποκατάστασής του, οι οποίες και αναμένεται να ξεκινήσουν το καλοκαίρι και θα έχουν διάρκεια τρία χρόνια.
Εξωτερικά απομακρύνονται όλες οι εγκαταστάσεις που υπάρχουν στην πλατεία μπροστά από το ρωμαϊκό μνημείο – εκδοτήρια, πωλητήριο, μπαρ –, επεκτείνεται ο χώρος με έναν εξώστη που θα έχει μήκος 30 μ. και θα λειτουργεί ως καθιστικό, κάτω από τον οποίο θα μεταφερθούν οι χώροι εξυπηρέτησης κοινού.
Eνα γυάλινο αλλά μη διάφανο πέτασμα θα διαχωρίζει τη σκηνική αίθουσα από την πλατεία μπροστά από το ωδείο, ενώ για πρώτη φορά θα αναδειχθούν και θα είναι επισκέψιμα τα ψηφιδωτά που έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους (τα οποία σήμερα δεν είναι όρατα) κατά την περίοδο που δεν χρησιμοποιείται το μνημείο από το Ελληνικό Φεστιβάλ (Μάιος – Οκτώβριος), όπως και ένα επιπλέον ψηφιδωτό που έχει βρεθεί στην ανατολική πλευρά της πρόσοψης του Ηρωδείου.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Μεταξύ άλλων στο εσωτερικό θα αναδειχθεί το προσκήνιο, θα καταργηθούν οι μεταλλικοί πυλώνες φωτισμού στην κορυφή του μνημείου, θα αποκατασταθούν πέντε σειρές εδωλίων στα δύο άνω άκρα, ενώ ειδική μελέτη μετρά τι «ακούει» το ωδείο και ποια είναι τα όρια αντοχής του.
Μετά το πέρας των εργασιών το μνημείο θα είναι επισκέψιμο, κάτι που σήμερα δεν ισχύει αφού μπορεί να το επισκεφθεί κάποιος μόνο στο πλαίσιο μιας εκδήλωσης.
Ερώτηση: Πού πρέπει να καταλήγουν τα απόβλητα; Διαθέσιμες απαντήσεις: α) χωματερές, β) χωράφια, γ) σπίτια.
Αυτή ήταν μία από τις ερωτήσεις που έπρεπε να απαντήσει φιλικό μου πρόσωπο στα πλαίσια «προγράμματος κατάρτισης» της ΔΥΠΑ. Το πρόγραμμα, από το οποίο θα πάρει άπαξ 750 ευρώ περίπου, τιτλοφορείται «Πρόγραμμα αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανακατάρτισης σε κλάδους υψηλής ζήτησης με έμφαση σε δεξιότητες ψηφιακές, πράσινες και οικονομικού εγγραμματισμού για ανέργους και εργαζόμενους ωφελούμενους». Ευτυχώς που καταρτίζεται από τη ΔΥΠΑ η φίλη μου κι έτσι αφενός θα πάρει 750 ευρώ, αφετέρου θα μάθει επιτέλους στα 27 της έτη πού πρέπει να καταλήγουν τα απόβλητα.
Ενας άλλος φίλος καταρτίζεται σε ένα αντίστοιχο φαντεζί – σε όνομα – πρόγραμμα της ΔΥΠΑ με θέμα την τεχνητή νοημοσύνη. Πολλοί ασκούμενοι και νεαροί δικηγόροι «καταρτίζονται» αυτή την περίοδο σε επιδοτούμενα προγράμματα στη διαδικασία της διαμεσολάβησης μέσω του ΕΟΔΙΔ. Από αυτό το πρόγραμμα δεν θα βγουν διαπιστευμένοι διαμεσολαβητές. Απλώς θα «καταρτιστούν» αναφορικά με τη διαδικασία της διαμεσολάβησης. Οι ερωτήσεις που τίθενται είναι αντίστοιχου βάθους και με τις πληροφορίες που τους δίνει το power point που αποτελεί την ύλη της «κατάρτισης». Γενικότητες και ευκολίες. Συχνά απλή ανάγνωση του νόμου.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Χιλιάδες άνθρωποι αυτή τη στιγμή επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ και άλλους φορείς αφού πρώτα «καταρτιστούν». Η κατάρτισή τους περιλαμβάνει την παρακολούθηση κάποιων ωρών βιντεοσκοπημένου υλικού, σύγχρονου και ασύγχρονου. Κάποιοι γνωστοί είχαν πάει στο γήπεδο και είχαν ανοιχτό ένα tab στο κινητό για να φαίνεται πως «παρακολουθούν».
Τα λεφτά για τις «καταρτίσεις» και τις επιδοτήσεις είναι στην πλειονότητα από τα περίπου 25 δισ. ευρώ που έλαβε η Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Καμία ελληνική κυβέρνηση μεταπολιτευτικά δεν πήρε τόσα χρήματα με τέτοια ευκολία ώστε να τα κάνει λίγο – πολύ ό,τι κρίνει. Το πώς διατέθηκαν τα χρήματα αυτά δεν με αφορά εν προκειμένω. Υπάρχει η έκθεση του Ελεγκτικού από τον Ιανουάριο του 2025 όπου επεσήμαινε κίνδυνο απώλειας ή κακής αξιοποίησης των πόρων αυτών. Σε ό,τι αφορά τα προγράμματα κατάρτισης και τον τρόπο που γίνονται, θυμίζουν περισσότερο εποχές «σκόιλ ελικικού» παρά ουσιαστικές καταρτίσεις ωφελουμένων. Το θέμα έχει αναδείξει και η αντιπολίτευση με σαφή ερωτήματα για τις απευθείας αναθέσεις, τους φορείς που διεξάγουν τις «καταρτίσεις», τη διαχείριση των κονδυλίων. Λεφτά υπάρχουν για την ώρα λόγω Ταμείου Ανάκαμψης. Μόλις τελειώσουν θα προκηρυχθούν εκλογές;
Απέναντι στις καταπληκτικές φωτογραφίες με την πορεία θανάτου των κομμουνιστών και αριστερών στην Καισαριανή, όλοι θέλουμε κάτι ισοδύναμα άμεσο και δραστικό. Θέλουμε να χωρέσουμε στο θάμβος. Θέλουμε να κλέψουμε λίγο από το ασύλληπτο που εικονίζουν. Κακά τα ψέματα, οι ιστορικές αφηγήσεις που έχουν προϋπάρξει, δεν μπορούν να ανταγωνιστούν την παραστατική δύναμη της εικόνας.
Πέρα από την τεκμηρίωση της αυθεντικότητας ή την απόκτησή τους από το ελληνικό κράτος και πέρα από τη διαδικασία χαρακτηρισμού τους ως μνημείου που ήδη ολοκληρώθηκε, οι φωτογραφίες, παίζουν ήδη ένα πολύ σημαντικό ρόλο. Επανεγκαθιστούν την ιδεολογική έννοια «αριστερός», κυρίως όμως την πίστη σε ιδανικά και ηθικές αρχές (το πιο χαμένο από τα ιστορικά θησαυρίσματα).
Οταν αυτά έχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό φθαρεί και με συστηματική επιμέλεια, απονομιμοποιηθεί. Δεν είναι λίγες οι στιγμές που η αντιαριστερή πολεμική αποκτά σχεδόν ρατσιστικά χαρακτηριστικά. Και δεν είναι μόνο δείγμα μιας αποκαθηλωτικής μέριμνας, ο επιθετικός προσδιορισμός «αριστερός και άπλυτος» που διατύπωσε πρόσφατα κάποιος υπερφίαλος. Ούτε οι χιλιάδες τοξικές αναρτήσεις που απεντάσσουν (ακόμα μια φορά) την Αριστερά από τον «εθνικό κορμό».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Είναι οι τρόποι δόμησης της έννοιας μέσα στην καθημερινή πολιτική αντιμαχία, όχι μόνο από παραδοσιακούς αντικομμουνιστές, όπως η κυβερνητική «ομάδα Καρατζαφέρη» ή τους ακροδεξιούς, αλλά και από πολλούς επαγγελματίες της Αριστεράς, κομιστές της ιδιοκτησίας της και «κακοφορμιστές» της ουσίας της. Οι ποιότητες που θεμελιώνουν οι φωτογραφίες των σχεδόν υπερφυσικών αυτών ταπεινών ανθρώπων, είναι η ασύλληπτη για τα σημερινά δεδομένα, πρόσληψη των «ανώτερων ιδανικών», της «υπερηφάνειας», της πατρίδας («πεθαίνω για τη Ελλάδα»), της πολιτικής στράτευσης («καμιά δύναμη δεν θα τσακίσει το ΚΚΕ»), της νουθεσίας για δημιουργία («να γίνει δασκάλα» η κόρη) σύμφωνα και με τα σπαράγματα και τα χλωμά σημειώματα που βρέθηκαν μετά την εκτέλεσή τους. Ολοι σπεύδουμε να σταθούμε στον αδιανόητο για τα σημερινά δεδομένα τρόπο με τον οποίο προχωρούν οι τότε νέοι προς τον θάνατο.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Ολοι θέλουμε να εισφέρουμε (να χωρέσουμε). Κάποιος να εντοπίσει την τοπική συγγένεια, κάποιος την ιδεολογική γειτνίαση, κάποιος να ανασύρει έναν δικό του ανάλογο ηρωικό πρόγονο. Χρησιμοποιούμε τις φωτογραφίες ως ένα συλλογικό άλλοθι που μας αναπροσανατολίζει μέσα στον «πραγματισμό» μας; Που μας τακτοποιεί μέσα στην κεντρώα ορθοφροσύνη ή μέσα στον άκαπνο ριζοσπαστισμό ή μέσα στην ενοχική μισαλλοδοξία;
Για το τελευταίο, μην ξεχνάμε, ότι ένα τμήμα των συγχρόνων τους «κάρφωναν» ή και εκτελούσαν κατά διαταγή των κατοχικών δυνάμεων. Μην ξεχνάμε δε ότι τα παλικάρια της «Καισαριανής» και πολλά άλλα, είχαν μια πολλαπλή διαδοχή. Οχι μόνο ισοϋψείς ήρωες. Αλλά και ανθρώπους της νοικοκυροσύνης , ανθρώπους της εξορίας και των μεταγενέστερων εμφύλιων και μετεμφυλιακών εκτελέσεων, αλλά και ανθρώπους της ιδιοτελούς δωσιλογικής εκδικητικότητας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Αυτή η πολύπλευρη διάδοχη κατάσταση θεμελίωσε ιδεολογικές στάσεις και αποκρυστάλλωσε και τους νοικοκύρηδες «κυρ Παντελήδες» αλλά και τους παραγωγικούς και πείσμωνες, που εργάστηκαν και πρόκοψαν για να «σπουδάσουν τα παιδιά και να ξεφύγουν».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Μέσα στη διάδοχη κατάσταση αναπτύχθηκε, εκτός από την αριστερή κοινοβουλευτική εμμένεια και ο αριστερός εγωισμός, συμπλεκόμενος με τη βουλιμική εξουσιομανία των αντιπάλων. Αλλά και ο μετεμφυλιακός αριστερός ηρωισμός, ιδίως η υψηλή ποιητική, καλλιτεχνική δημιουργία και διανοητική παραγωγή. Αυτός ο περίπλοκος κλήρος υπέδειξε, χωρίς δυστυχώς να μπορέσει να θεμελιώσει, τον ορθολογισμό, το όραμα, μέσα από μια – με σημερινούς όρους – ηρωική, δηλαδή «ανορθολογική» πράξη. Ολα μαζί τα κληροδοτήματα. Υψηλά και ποταπά.
Τι τα έχουμε κάνει αυτά τα πολιτισμικά και πολιτικά υλικά;
Αυτό το χάλι που βλέπουμε.
Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος και καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ
Η Αθήνα αλλάζει πρόσωπο. Πίσω από τα νεοκλασικά και τους ιστορικούς δρόμους αναπτύσσεται ένα αόρατο δίκτυο τεχνολογίας που φιλοδοξεί να μετατρέψει την πρωτεύουσα σε μια σύγχρονη «έξυπνη πόλη». Αισθητήρες που μετρούν την κυκλοφορία και την ποιότητα του αέρα, συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας στα δημοτικά κτίρια αλλά και αισθητήρες πληρότητας στους κάδους απορριμμάτων συνθέτουν το νέο τεχνολογικό τοπίο.
Το ερώτημα, λοιπόν, που γεννάται είναι πόσο γρήγορα η ελληνική πρωτεύουσα μπορεί να μπει στον χάρτη των ευρωπαϊκών «smart cities»; Και η αλήθεια είναι πως ήδη ο Δήμος Αθηναίων έχει προχωρήσει σε μια σειρά από «έξυπνες» αλλαγές για τον σκοπό αυτόν.
Το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Παρακολούθησης Υποδομών Καθαριότητας περιλαμβάνει 360 οχήματα καθαριότητας εξοπλισμένα με τηλεματικά συστήματα, δυνατότητα απομακρυσμένης παρακολούθησης και καταγραφής, ενώ 50 οχήματα αποκομιδής εξοπλίζονται με συστήματα ζύγισης. Παράλληλα, 145 αισθητήρες αναγνώρισης εγκαθίστανται σε κάδους απορριμμάτων, όπου κάθε κάδος θα έχει μοναδικό ID που αναγνωρίζεται αυτόματα από την αποκομιδή και σταδιακά θα μπαίνουν και 1.000 αισθητήρες πληρότητας για κάδους, που θα μεταδίδουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για καλύτερη δρομολόγηση.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Στον δρόμο προς την «έξυπνη» πόλη, προτεραιότητα, όπως λένε τα στελέχη του Δήμου Αθηναίων, έχει η «έξυπνη» γειτονιά. Για τον σκοπό αυτόν, αναπτύσσονται ψηφιακές υπηρεσίες, που περιλαμβάνουν την εγκατάσταση έξυπνου εξοπλισμού και την ανάπτυξη πλατφορμών που επιτρέπουν την παρακολούθηση περιβαλλοντικών συνθηκών, την παροχή συνδεσιμότητας και την ενημέρωση των πολιτών. Πιο συγκεκριμένα, ασύρματο ευρυζωνικό δίκτυο του δήμου (WiFi) έχει ήδη τοποθετηθεί σε πλατείες, όπως και περιβαλλοντικοί αισθητήρες, που μετρούν θερμοκρασία, υγρασία, σωματίδια και ρύπους. Παράλληλα, τοποθετούνται σταθμοί φόρτισης για κινητά και άλλες φορητές συσκευές, όπως και συστήματα ψηφιακής σήμανσης. Αξίζει να σημειωθεί πως αυτή τη στιγμή έχει εγκατασταθεί ο εξοπλισμός σε συνολικά 42 γειτονιές.
Με ένα σύστημα Εξοικονόμησης Πόρων Σχολικών Κτιρίων και Υποδομών, ο Δήμος Αθηναίων επιχειρεί τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και της ορθολογικής διαχείρισης πόρων (ενέργειας, νερού και καυσίμων) στα σχολικά κτίρια. Πώς; Μέσα από την εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης (αισθητήρες, ασύρματες συσκευές επικοινωνίας, μονάδες τηλεμετρίας) καταναλώσεων πόρων στα σχολικά κτίρια, αλλά και την παροχή εργαλείων λήψης αποφάσεων για τον δήμο, όπως για παράδειγμα ο εντοπισμός υπερκαταναλώσεων. Ηδη έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες σε 83 σχολικές μονάδες και συνεχίζονται οι εγκαταστάσεις και στα υπόλοιπα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Τέλος, τον επόμενο μήνα (το αργότερο τον Απρίλιο) αναμένεται να… κυκλοφορήσει ο Προσωποποιημένος Πολιτοκεντρικός Πανόπτης Πόλης, μια ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα, που θα παρέχει απλοποίηση διαδικασιών και μείωση της γραφειοκρατίας καθώς και ενοποιημένη πρόσβαση σε υπηρεσίες και πληροφορίες από όλα τα νομικά πρόσωπα και τους φορείς του δήμου.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });«Η Αθήνα μετατρέπεται σε smart city. Υλοποιούμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με στόχο τη δημιουργία μιας “έξυπνης πόλης” που θα αλλάξει στην πράξη την καθημερινότητα όλων μας. Η κορυφαία διάκριση “Smart City of the Year”, που απέσπασε η Αθήνα στα φετινά “Best City Awards”, επιβεβαιώνει ότι όταν ο ψηφιακός μετασχηματισμός σχεδιάζεται με επίκεντρο τον πολίτη και το περιβάλλον, μπορεί να οδηγήσει σε αποτελεσματικές υπηρεσίες και καλύτερη διαχείριση πόρων. Από την ολοκληρωμένη διαχείριση της καθαριότητας σε πραγματικό χρόνο με τα 360 απορριμματοφόρα με τηλεματική και τους 1.000 αισθητήρες σε κάδους και την ενεργειακή αναβάθμιση των σχολικών κτιρίων για την εξοικονόμηση πόρων έως τις Ψηφιακές Υπηρεσίες Εξυπνης Γειτονιάς, χτίζουμε βήμα βήμα ένα ενιαίο οικοσύστημα που κάνει τον δήμο πιο ανθρώπινο και φιλικό για κατοίκους κι επισκέπτες» δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας.
Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα στα Τέμπη, η υπόθεση παραμένει κάτι πολύ περισσότερο από μια δικαστική εκκρεμότητα. Δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αφορά την ικανότητα ενός κράτους, των θεσμών και των μηχανισμών του να εξηγήσουν τι συνέβη, να αποδώσουν ευθύνες και – κυρίως – να αποτρέψουν την επανάληψη.
Τα πορίσματα και οι πραγματογνωμοσύνες δεν λειτουργούν πια μόνο ως τεχνικά κείμενα. Λειτουργούν ως κρίκοι εμπιστοσύνης. Και όταν οι κρίκοι δεν κουμπώνουν, το κενό γεμίζει με καχυποψία. Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ καταλήγει ότι η σύγκρουση δεν ήταν «μια κακή στιγμή», αλλά αποτέλεσμα συστημικών αποτυχιών. Με απλά λόγια, το σύστημα βασίστηκε υπερβολικά στον άνθρωπο για να καλύψει ό,τι θα έπρεπε να αποτρέπουν αυτοματισμοί και διαδικασίες.
Τα αναπάντητα ερωτήματα, όμως, προκύπτουν κυρίως από ένα βαθύτερο ζήτημα: την εμπιστοσύνη στην ίδια την αποδεικτική διαδικασία. Οταν ο τόπος έχει αλλοιωθεί, όταν η εικόνα και ο ήχος αμφισβητούνται και όταν η διερεύνηση επιστρέφει χρόνια μετά σε εκταφές, η αλήθεια δεν αποδεικνύεται εύκολα – ανακατασκευάζεται. Η ουσία βρίσκεται στο «μετά».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Το δυστύχημα των Τεμπών δεν θα κλείσει όταν κλείσει ένας φάκελος. Θα κλείσει όταν η χώρα μπορέσει να δείξει, με μετρήσιμα δεδομένα, ότι οι δικλίδες ασφαλείας λειτουργούν. Γιατί η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται όταν εξηγείς ένα δυστύχημα, αλλά όταν αποδεικνύεις ότι δεν θα επαναληφθεί.
Αλλοίωση του χώρουΗ διερεύνηση συνάντησε έντονη κοινωνική ένταση στον τρόπο διαχείρισης του τόπου της τραγωδίας. Η ταχεία απομάκρυνση υλικών και σορών και η αποκατάσταση της γραμμής – κοινώς το μπάζωμα – οδήγησε στο να χαθούν (σκοπίμως άραγε;) κρίσιμα ίχνη προτού ολοκληρωθεί η συλλογή τους. Σε μια τεχνική διερεύνηση, όμως, ο χώρος αποτελεί βασικό αποδεικτικό στοιχείο: η θέση των συντριμμιών, η παραμόρφωση των μετάλλων και η θερμική επίδραση στις επιφάνειες προσφέρουν δεδομένα που δεν μπορούν να αναπαραχθούν αργότερα.
Οταν ο χώρος αλλοιώνεται, η έρευνα μετατρέπεται σε ανακατασκευή. Από εκεί και πέρα, ακόμη και τεκμηριωμένες εκδοχές αντιμετωπίζονται με δυσπιστία. Χωρίς πλήρη αλυσίδα φύλαξης στοιχείων, χωρίς πλήρη πρόσβαση στα πρωτογενή δεδομένα και με αλλοιωμένο χώρο, οποιοδήποτε τεχνικό συμπέρασμα θα παραμένει αμφισβητούμενο.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Η πυρόσφαιραΣτο θέμα της φωτιάς – της πυρόσφαιρας, όπως κυριάρχησε – η δημόσια συζήτηση πολώθηκε περισσότερο από κάθε άλλο σημείο. Από τη μία πλευρά, διατυπώθηκε η υπόθεση ύπαρξης άγνωστου καυσίμου, κυρίως ξυλολίου. Από την άλλη, η πιθανότητα τεχνικά υλικά – όπως τα έλαια σιλικόνης— να μπορούν υπό ακραίες συνθήκες να προκαλέσουν το φαινόμενο. Το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ αναγνώρισε ότι η αιτία της πυρόσφαιρας δεν μπορεί να τεκμηριωθεί πλήρως, επισημαίνοντας και τα προβλήματα συλλογής στοιχείων. Η πραγματογνωμοσύνη του καθηγητή Δημήτρη Καρώνη εισάγει διαφορετικό επίπεδο: δεν περιγράφει τι συνέβη, αλλά τι είναι φυσικά δυνατό. Υπό ισχυρό ηλεκτρικό τόξο και υψηλά θερμικά φορτία, ο σχηματισμός πύρινης σφαίρας μπορεί να προκύψει.
Το κρίσιμο εδώ είναι η διατύπωση «υπό συνθήκες». Ομως, οικογένειες και κοινή γνώμη ζητούν βεβαιότητες, ενώ η επιστήμη λειτουργεί με πιθανότητες και μοντέλα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); }); Ηχητικά και βίντεοΟι διάλογοι που δημοσιοποιήθηκαν αμέσως μετά το δυστύχημα διαμόρφωσαν την αρχική εικόνα ότι η τραγωδία οφειλόταν κυρίως σε ανθρώπινο λάθος. Αργότερα, όμως, τέθηκε ζήτημα διάκρισης ανάμεσα σε αυτό το υλικό και στο πλήρες αποδεικτικό υλικό της δικογραφίας, δημιουργώντας αμφιβολίες για την πρώτη ερμηνεία, ακόμη και για ύπαρξη «μονταζιέρας».
Αν τα ηχητικά έθεσαν το πλαίσιο, τα βίντεο άνοιξαν βαθύτερη σύγκρουση: όχι μόνο για το τι δείχνουν, αλλά για το αν είναι αξιόπιστα. Βιντεοληπτικό υλικό της εμπορικής αμαξοστοιχίας παραδόθηκε μεταγενέστερα στον ανακριτή μέσω εταιρείας ιδιωτικής ασφάλειας. Η Δικαιοσύνη διέταξε πραγματογνωμοσύνη για την αυθεντικότητά του και κατασχέθηκαν καταγραφικά συστήματα, ενώ διατυπώθηκαν ισχυρισμοί για διαγραφές αρχείων.
«Αγκάθι» οι εκταφέςΤο σίριαλ συνεχίζεται, σε ένα θέμα εξαιρετικά ευαίσθητο. Η εισαγγελέας Πρωτοδικών Λάρισας είχε διατάξει την εκταφή εννέα θυμάτων με ασφυκτική προθεσμία, ώστε να ξεκινήσουν άμεσα νέες τοξικολογικές, βιοχημικές και γενετικές αναλύσεις. Υστερα από αυτό, οι Αρχές προχώρησαν στον καθορισμό ημερομηνιών για εκταφές θυμάτων, με τις δύο πρώτες να προγραμματίζονται για σήμερα Σάββατο και δύο ακόμη να ακολουθούν – μία στις 25 Φεβρουαρίου και μία στις 3 Μαρτίου.
Ωστόσο, μετά και το εξώδικο των οικογενειών, η διαδικασία ακυρώθηκε και το επόμενο βήμα
είναι άγνωστο. Το σίγουρο είναι πως αν και τα αιτήματα είχαν εγκριθεί μήνες πριν, η διαδικασία δεν ξεκίνησε, καθώς στην Ελλάδα φαίνεται να μην υπάρχουν εξειδικευμένα εργαστήρια. Οι οικογένειες φοβούνται ότι τελικώς δεν θα γίνουν οι χημικές αναλύσεις που θα φωτίσουν τις συνθήκες και τα αίτια του θανάτου, ενώ πανεπιστήμια δηλώνουν αδυναμία να αναλάβουν το σύνολο των ελέγχων. Ετσι, τεχνικοί σύμβουλοι και συγγενείς θεωρούν ότι η διαδικασία κινδυνεύει να αποδειχθεί τυπική. Σημειώνεται πως οι εξελίξεις έρχονται λίγο πριν από την έναρξη της κύριας δίκης για το σιδηροδρομικό δυστύχημα, στις 23 Μαρτίου στη Λάρισα.