Αυτή, λέει, δεν μίλησε για εισβολείς. Πόσταρε για παράνομες εισβολές. Οτιδήποτε γράφει (γιατί πλέον προτιμάει την αδιαμεσολάβητη από τα μίντια επικοινωνία μέσω σόσιαλ μίντια με το πανελλήνιο) «δολίως παρερμηνεύεται με τη γνωστή μέθοδο της διαστρέβλωσης λέξεων» – και φυσικά, αυτό συμβαίνει «μετά την έναρξη της διαδικασίας συγκρότησης του Κινήματός μας». Ανάμεσα σ΄εκείνους που, κατά την άποψή της, εσκεμμένα παρανόησαν τα λόγια της ήταν ο πρώτος αριστερός πρωθυπουργός, τον οποίο φροντίζει συχνά να κατηγορεί – από τα Γιάννενα, δήλωσε «αποτελεί ντροπή για τον λαό μας και την ιστορία του, να λέμε ότι στις βάρκες αυτές έχουμε εισβολείς».
Ηταν, όμως, κι ο διάδοχός του στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, που τώρα έχει ΙΧ κόμμα. Από το βήμα του έκτακτου συνεδρίου του, επιχείρησε να σταματήσει τις φήμες που τον θέλουν να διερευνά την πιθανότητα μετεκλογικής συνεργασίας των δύο «κινημάτων». «Δεν πάμε πίσω στο δικαίωμα μιας γυναίκας να αποφασίζει για το σώμα της. Δεν πνίγουμε μετανάστες. Δεν πάμε πίσω στο δικαίωμα ενός ανθρώπου να παντρευτεί όποιον θέλει», ανέφερε. Οι επιθέσεις Τσίπρα και Κασσελάκη στην Καρυστιανού εξηγούνται από τη μεγάλη γκρίζα ζώνη των δημοσκοπήσεων, υποστηρίζουν αρκετοί.
ΛόγοιΚι οι τρεις στοχεύουν στους αναποφάσιστους. Ετσι, οι δυο πρώτοι προσπαθούν να απομακρύνουν τους αριστερόστροφους (ή έστω τους αντιδεξιούς) από την τρίτη, τονίζοντας το ούλτρα δεξιό πρόσημο που υποδηλώνουν οι παρεμβάσεις της. Κι η αντεπίθεσή της, βέβαια, ερμηνεύεται με τα ίδια εργαλεία. Εκείνη με τη σειρά της ποντάρει στο λευκό πολιτικό της μητρώο. Στην αντιπαραβολή, δηλαδή, του δικού της βιογραφικού, το οποίο δεν περιλαμβάνει καμία κομματική ή κυβερνητική θητεία με το πολιτικό παρελθόν των υπόλοιπων που αυτοσυστήνονται ως φρέσκες επιλογές. Στα μέτωπα που έχουν ανοίξει για χάρη των παραπάνω ψηφοφόρων είναι λογικό οι εμπλεκόμενοι να αποπειρώνται να σαμποτάρουν ο ένας τον άλλον.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Ωστόσο, οι μέθοδοι δολιοφθοράς που χρησιμοποιούν, αποκαλύπτουν ένα πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουν πολλοί επίδοξοι εκφραστές των δυσαρεστημένων απ’ το σύστημα πολιτών: κανείς τους δεν μπορεί να ψυχογραφήσει με σιγουριά το κοινό που προσδοκά να εκπροσωπήσει. Γιατί δεν υπάρχει ένας μόνο λόγος θυμού που να τους ενώνει όλους. Κάτι ανάλογο ισχύει και στην περίπτωση όσων έχουν επιλέξει την αποχή. Παρότι οι νέοι πολιτικοί παίκτες ευελπιστούν να κινητοποιήσουν όποιους δεν προσήλθαν στις κάλπες στις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις – προκειμένου να φουσκώσουν τα ποσοστά τους –, οι αιτίες της αποχής μπορεί να είναι τόσες όσοι κι απέχοντες.
Υπό αστυνομική προστασία τέθηκαν ο Ζακ Λανγκ και η σύζυγός του, Μονίκ, μετά από απειλές που δέχθηκαν μέσω κοινωνικών δικτύων. Οι απειλές αυτές αποκαλύφθηκαν ύστερα από τις πρόσφατες αποκαλύψεις για τις σχέσεις του πρώην υπουργού Πολιτισμού της Γαλλίας με τον Τζέφρι Επστάιν.
Σύμφωνα με τις γαλλικές Αρχές, οι απειλές κρίθηκαν εξαιρετικά σοβαρές, γεγονός που οδήγησε στην απόφαση να διατεθεί αστυνομική φύλαξη στο ζευγάρι για λόγους ασφαλείας. Η προστασία καλύπτει τόσο την κατοικία τους όσο και τις δημόσιες μετακινήσεις τους.
Ο Ζακ Λανγκ βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες, μετά τη δημοσιοποίηση στοιχείων που συνδέουν το όνομά του με τον Επστάιν. Οι εξελίξεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στη Γαλλία αλλά και διεθνώς.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Υπό το βάρος των αποκαλύψεων, ο Λανγκ υπέβαλε την παραίτησή του από την προεδρία του Ινστιτούτου Αραβικού Κόσμου, θέση που κατείχε επί σειρά ετών.
Παραίτηση μετά τις αποκαλύψεις για τις σχέσεις με τον ΕπστάινΟι συνέπειες των αποκαλύψεων των αρχείων Έπσταϊν επεκτείνονται σε όλο τον κόσμο και στη Γαλλία. Ο πρώην υπουργός Πολιτισμού, Τζακ Λανγκ, ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την ηγεσία του Ινστιτούτου για τον Αραβικό Κόσμο, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για φορολογική απάτη που συνδέεται με τον Τζέφρι Επστάιν.
Ο Τζακ Λανγκ, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες πολιτικές φυσιογνωμίες της Γαλλίας, φέρεται να είχε παλαιότερες οικονομικές συναλλαγές με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Επστάιν. Το όνομά του εμφανίζεται στα πρόσφατα αρχεία της υπόθεσης που δημοσιοποιήθηκαν από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Ο Λανγκ είναι γνωστός για το έργο του ως υπουργού Πολιτισμού στις κυβερνήσεις του Φρανσουά Μιτεράν τη δεκαετία του 1980 και του 1990.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); }); Έρευνα για «επιδεινωμένη φοροδιαφυγή»Ο 86χρονος Λανγκ κλήθηκε για εξηγήσεις από το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο επιβλέπει το Ινστιτούτο Αραβικού Κόσμου. Μετά τη συνάντηση αυτή υπέβαλε την παραίτησή του.
«Είναι πολύ λυπημένος και βαθιά πληγωμένος που εγκαταλείπει μια θέση που αγαπά», δήλωσε ο δικηγόρος του, Λοράν Μερλέ. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «έβαλε τα συμφέροντα του Ινστιτούτου Αραβικού Κόσμου πάνω απ’ όλα». Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Λανγκ αρνείται τους ισχυρισμούς για το πρόσωπό του και τους χαρακτηρίζει «ανακριβείς».
Το υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε την παραίτηση το βράδυ του Σαββάτου, ενώ το γραφείο του οικονομικού εισαγγελέα ανακοίνωσε την έναρξη έρευνας για τον Τζακ Λανγκ και την κόρη του, Καρολάιν, σχετικά με φερόμενη «επιδεινωμένη φοροδιαφυγή».
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του γαλλικού ερευνητικού ιστότοπου Mediapart, η οικογένεια Λανγκ φέρεται να είχε οικονομικούς και επιχειρηματικούς δεσμούς με τον Επστάιν, μέσω υπεράκτιας εταιρείας με έδρα τις Παρθένες Νήσους των ΗΠΑ.
Το όνομα του Τζακ Λανγκ αναφέρεται περισσότερες από 600 φορές στα αρχεία του Επστάιν, υποδηλώνοντας συνεχή αλληλογραφία μεταξύ 2012 και 2019. Στα ίδια αρχεία περιλαμβάνεται και το όνομα της κόρης του.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, δήλωσε ότι «έλαβε υπόψη» την παραίτηση του Λανγκ και έχει ξεκινήσει τη διαδικασία αναζήτησης του διαδόχου του. Ο Λανγκ ηγείτο του Ινστιτούτου Αραβικού Κόσμου από το 2013.
Οικογενειακή τραγωδία στην Ελευσίνα εκτυλίχθηκε το μεσημέρι της Δευτέρας, όταν μια 44χρονη γυναίκα τραυμάτισε θανάσιμα τη 71χρονη μητέρα της κατά τη διάρκεια χειρισμού του αυτοκινήτου της.
Σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, το δυστύχημα συνέβη γύρω στις 13:30, στην οδό Αλκιβιάδου. Η 44χρονη προσπαθούσε να σταθμεύσει το όχημά της, ενώ η μητέρα της είχε βγει και της έδινε οδηγίες για τη στάθμευση.
Κατά τη διάρκεια του ελιγμού, η πόρτα του συνοδηγού παρέμεινε ανοιχτή και, καθώς η οδηγός έκανε όπισθεν, εγκλώβισε τη μητέρα της ανάμεσα στην πόρτα και ένα δέντρο, προκαλώντας τον θανάσιμο τραυματισμό της.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Η 71χρονη μεταφέρθηκε άμεσα με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο Θριάσιο Νοσοκομείο, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός της. Η 44χρονη κόρη της συνελήφθη και κατηγορείται για ανθρωποκτονία από αμέλεια.
Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που έδωσε ανάσα στους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη αφορά τον τρόπο υπολογισμού των δόσεων και σύμφωνα με πληροφορίες οι αρεοπαγίτες δεν αποφάνθηκαν για το ζήτημα της αναδρομικότητας, το οποίο έθεσαν οι δικηγόροι των δανειοληπτών στη διάρκεια της συζήτησης.
Εφόσον επιβεβαιωθεί, με τη δημοσίευση της απόφασης της 5ης Φεβρουαρίου, ότι το θέμα της αναδρομικότητας παραμένει ανοιχτό, είναι βέβαιο ότι θα ανοίξει ένας νέος κύκλος δικαστικών προσφυγών από τους δανειολήπτες ώστε ο υπολογισμός των τόκων στη μηνιαία δόση και όχι επί του άληκτου κεφαλαίου να ξεκινήσει από την ημέρα υπαγωγής στον νόμο.
Την ίδια στιγμή τραπεζικές πηγές ανέφεραν ότι η περίμετρος των δανείων είναι μικρότερη των 12 δισ. ευρώ, περί τα 7 – 8 δισ. ευρώ, και ο αριθμός των δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη δεν ξεπερνά τις 200.000.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Η εικόνα αναμένεται να ξεκαθαρίσει τις αμέσως επόμενες ημέρες όταν τράπεζες και servicers θα αποστείλουν στη γενική γραμματέα Χρηματοπιστωτικού Τομέας Θεώνη Αλαμπάση τα αναλυτικά στοιχεία, δηλαδή πόσα δάνεια έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη (υπάρχουν ακόμα εκκρεμείς υποθέσεις), πόσα έχουν αποπληρωθεί, το είδος του επιτοκίου (κ.λπ.).
Σε κάθε περίπτωση η απόφαση του Αρείου Πάγου έχει σημάνει συναγερμό στο υπουργείο Οικονομικών και στην ΤράπεζνΝα της Ελλάδος.
Η επίπτωση στις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή» και κατ’ επέκταση στις εγγυήσεις του ελληνικου Δημοσίου (στα senior ομόλογα) δεν θα είναι ασήμαντη – με βάση τις κατ’ αρχήν εκτιμήσεις της KPMG μπορεί να υπερβεί το 1 δισ. ευρώ –, όμως μεγαλύτερος πονοκέφαλος για το οικονομικό επιτελείου είναι το αποτύπωμα της απόφασης στην εικόνα της χώρας, πώς θα «αξιολογηθεί» από τις αγορές, τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, τους οίκους αξιολόγησης και φυσικά τους επενδυτές. Πολλοί κάνουν λόγο για σοβαρή ρωγμή στη δημοσιονομική πολιτική της χώρας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Εφόσον η απόφαση του Αρείου Πάγου δεν ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και για άλλες κατηγορίες δανείων, όπως π.χ. ευάλωτων που έχουν ρυθμίσει «κόκκινες» οφειλές τους μέσω εξωδικαστικού, ιδιαίτερα μετά το «άνοιγμα» στη μεσαία τάξη, το δημοσιονομικό ρίσκο θα είναι διαχειρίσιμο. Ειδικά σε ό,τι αφορά τον «Ηρακλή» οι «ρήτρες εξαιρετικών περιστάσεων» που προβλέπει το πρόγραμμα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα ισχυρό ανάχωμα και να μην καταπέσουν άμεσα οι κρατικές εγγυήσεις λόγω ειδικών συνθηκών αλλά να δοθεί παράταση στις προθεσμίες πληρωμής προς τους επενδυτές. Ετσι ένα από τα ζητήματα που πρόκειται να ξεκαθαριστούν όταν θα γίνει γνωστό το περιεχόμενο και το σκεπτικό της απόφασης είναι αυτό της ενεργοποίησης, με απόφαση του υπουργείου Οικονομικων, του «μηχανισμού προστασίας» των εγγυήσεων του Δημοσίου από άμεση κατάπτωση. Πάντως η κάλυψη των πιθανών αναγκών θα προέλθει από τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος, τα οποία, σε συνδυασμό με τα κεφάλαια που άντλησε ο ΟΔΔΗΧ από την πρόσφατη έκδοση 10ετούς ομολόγου, υπερβαίνουν τα 44 δισ. ευρώ, λειτουργώντας σαν «μαξιλάρι».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); }); ΠισωγυρίσματαΤο έτερο μεγάλο πρόβλημα, ενδεχομένως το μεγαλύτερο, είναι η διατάραξη των συναλλακτικών ηθών, τα πισωγυρίσματα σε ό,τι αφορά την κουλτούρα πληρωμών καθώς η μετατροπή ενός δανείου σε σχεδόν άτοκο, αν αυτό καταστεί μη εξυπηρετούμενο, μπορεί να αποτελέσει πολύ ισχυρό κίνητρο για κάποιους δανειολήπτες στο μέλλον και ακόμα πιο δύσκολο και ακριβότερο τον δανεισμό για τους αυριανούς δανειολήπτες.
Ετσι, δεν αποκλείεται στο προσεχές διάστημα να ληφθούν πρωτοβουλίες ώστε να περιοριστούν οι παραπάνω κίνδυνοι που θα θέσουν εν αμφιβόλω τις προσπάθειες μείωσης του «κόκκινου» ιδιωτικού χρέους με όρους βιωσιμότητας και δικαιοσύνης.
Η ρομαντική λογοτεχνία, ένας κλάδος που παραδοσιακά δοκιμάζει πρώτος νέα εργαλεία στις εκδόσεις, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας πιο ευρείας σύγκρουσης: τι σημαίνει δημιουργική γραφή στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Έρευνα των New York Times που δημοσιεύτηκε το Σαββατοκύριακο περιγράφει πώς chatbots τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται πλέον για την ταχεία παραγωγή ρομαντικής μυθοπλασίας — ακόμη και πλήρων μυθιστορημάτων σε λιγότερο από μία ώρα. Παρά τη διάδοση της πρακτικής, πολλοί συγγραφείς εξακολουθούν να την αποκρύπτουν, το πώς δηλαδή χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες της τεχνητής νοημοσύνης στο δημιουργικό τους έργο.
Στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής βρίσκεται η Coral Hart, συγγραφέας που έχει υιοθετήσει ανοιχτά την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο παραγωγικότητας. Σε επίδειξη μέσω Zoom προς τους Times, ένα πρόγραμμα AI επεξεργάστηκε τις οδηγίες και το περίγραμμά της και παρήγαγε ένα ολοκληρωμένο ρομαντικό μυθιστόρημα — για έναν κτηνοτρόφο που ερωτεύεται μια κοπέλα από την πόλη — σε περίπου 45 λεπτά.
Η Hart έχει εξελιχθεί σε ένθερμη υποστηρίκτρια της χρήσης AI στη ρομαντική λογοτεχνία. Μέσω της επιχείρησής της, Plot Prose, έχει εκπαιδεύσει περισσότερους από 1.600 συγγραφείς στη χρήση εργαλείων όπως το Claude για τη συγγραφή μυθιστορημάτων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Η μέθοδός της συνδυάζει μινιμαλιστικό σχεδιασμό με παραγωγή προσχεδίων μέσω AI και στη συνέχεια επεξεργασία με εργαλεία όπως το ProWritingAid και το Marlowe. Παράλληλα, ετοιμάζει τη δική της πλατφόρμα συγγραφής, η οποία υπόσχεται παραγωγή βιβλίου από περίγραμμα σε λιγότερο από μία ώρα, με μηνιαία συνδρομή από 80 έως 250 δολάρια.
Η προσέγγιση αυτή βρίσκει απήχηση σε συγγραφείς που αναζητούν ταχύτητα και κλίμακα. «Η τεχνητή νοημοσύνη μου επέτρεψε απλώς να το πάω στο επόμενο επίπεδο», έχει πει σε podcast, περιγράφοντας τη δυνατότητα να γράφει πολλαπλά βιβλία την εβδομάδα.
Παρά τα προφανή οφέλη στην παραγωγικότητα, η ανοιχτή παραδοχή χρήσης AI παραμένει εξαίρεση. Πολλοί συγγραφείς φοβούνται όχι μόνο την αντίδραση των αναγνωστών, αλλά και την προκατάληψη της εκδοτικής κουλτούρας — ότι η αποκάλυψη χρήσης τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη χαμηλότερης συγγραφικής αξίας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Το ζήτημα ήρθε στην επιφάνεια το 2025, όταν αναγνώστες εντόπισαν αδιόρθωτες οδηγίες AI μέσα σε δημοσιευμένα ρομαντικά μυθιστορήματα. Στο Dark Obsession της K.C. Crowne, εμφανίστηκαν φράσεις όπως «Here’s an enhanced version of your passage…», προκαλώντας έντονες αντιδράσεις σε Reddit και Goodreads. Αντίστοιχα, η Lena McDonald υπερασπίστηκε δημόσια την επιλογή της, εξηγώντας ότι χρησιμοποίησε AI ως εργαλείο βελτίωσης, όχι παραπλάνησης.
Τσουνάμι περιεχομένουΗ μαζική παραγωγή κειμένων με τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται στη ρομαντική λογοτεχνία. Το περιοδικό επιστημονικής φαντασίας Clarkesworld ανέστειλε τις υποβολές το 2023, όταν έλαβε περισσότερες από 500 ιστορίες που είχαν παραχθεί από AI μέσα σε έναν μήνα. Ο εκδότης Neil Clarke περιέγραψε το φαινόμενο όχι ως ζήτημα ποιότητας, αλλά ως κυνήγι γρήγορου κέρδους.
Παρόμοια προβλήματα ανέφεραν το Asimov’s Science Fiction και το The Magazine of Fantasy & Science Fiction. Αναλύσεις του 2026 κάνουν λόγο για έναν «αγώνα εξοπλισμών χωρίς νικητές», καθώς τα ιδρύματα προσπαθούν να φιλτράρουν ολοένα και περισσότερα κείμενα παραγόμενα από μηχανές.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); }); Ρυθμιστικές απαντήσειςΗ Amazon έχει ήδη σφίξει το πλαίσιο: οι συγγραφείς που χρησιμοποιούν το Kindle Direct Publishing οφείλουν να δηλώνουν οποιοδήποτε περιεχόμενο έχει παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη — από κείμενο έως εικόνες και μεταφράσεις. Η μη συμμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε αφαίρεση βιβλίων ή κυρώσεις στον λογαριασμό.
Για αναγνώστες και συγγραφείς, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: αρκεί η τελική έγκριση του συγγραφέα για να θεωρηθεί ένα έργο «ανθρώπινο» ή η χρήση AI πρέπει πάντα να δηλώνεται; Όπως το έθεσε συνοπτικά ένας σχολιαστής στο Reddit, συνοψίζοντας την αίσθηση πολλών αναγνωστών: «Δεν είναι μόνο θέμα τεχνητής νοημοσύνης. Είναι θέμα εμπιστοσύνης».
Το ξεπούλημα των εισιτηρίων για συναυλία σε μια αίθουσα όπως το γιγάντιο O2 Arena του Λονδίνου κάποτε ήταν το αποκορύφωμα της καριέρας ενός καλλιτέχνη. Σήμερα αν ο συναυλιακός χώρος γεμίσει για μία μόνο βραδιά είναι απογοητευτικό. Ομως η Αριάνα Γκράντε θα εμφανιστεί για 10 παραστάσεις, ενώ ο Χάρι Στάιλς θα δώσει 30 συναυλίες στο ανάλογης χωρητικότητας Μάντισον Σκουέαρ Γκάρντεν της Νέας Υόρκης, με περισσότερα από 11 εκατομμύρια άτομα να έχουν εγγραφεί για προπώληση εισιτηρίων, καθώς και 12 συναυλίες στο στάδιο Γουέμπλεϊ, ξεπερνώντας τις οκτώ που είχε κλείσει η Τέιλορ Σουίφτ πριν από εκείνον.
Η περιοδεία Eras της Σουίφτ με έσοδα τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια δεν είναι πλέον ασυνήθιστη περίπτωση. Η περιοδεία Music of the Spheres των Coldplay διήρκεσε τέσσερα χρόνια και απέφερε 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Ενώ οι ηγέτες χωρών εμπλέκονται στον αγώνα για τα εισιτήρια, με την πρόεδρο του Μεξικού, Κλόντια Σινμπάουμ, να ζητά από τον πρόεδρο της Νότιας Κορέας, Λι Τζέι Μιουνγκ, να ενεργήσει για περισσότερες συναυλίες των BTS στη χώρα της. Αλλά και η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης πλήρωσε για τις έξι συναυλίες της Τέιλορ Σουίφτ, ώστε να είναι οι αποκλειστικές εμφανίσεις της στη Νοτιοανατολική Ασία.
Μια τέτοια ζήτηση ανεβάζει τις τιμές των εισιτηρίων. Ομως τα μεγάλα ονόματα των συναυλιών απειλούν να επισκιάσουν τα μικρότερα σχήματα των λάιβ εμφανίσεων, επισημαίνει άρθρο της «Guardian». Και η Εμα Μπόουνς, στέλεχος στη μεγάλη εταιρεία διοργάνωσης συναυλιών AEG – τη δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία διοργάνωσης εκδηλώσεων στον κόσμο μετά τη Live Nation –, υποστηρίζει ότι μετά την πανδημία της COVID, όταν άνοιξαν ξανά οι αρένες και τα στάδια, ο κόσμος αυξήθηκε επιθυμώντας να ζήσει την εμπειρία της μουσικής με φυσική παρουσία. «Προβλέπουμε ένα γεμάτο O2 Arena για το 2026 και ήδη κάνουμε κρατήσεις για το 2027». Λόγω της ζήτησης, λέει πως «οι ατζέντες και οι διοργανωτές κλείνουν τις περιοδείες τους πολύ νωρίτερα από ό,τι στο παρελθόν και αξιοποιούν τμήματα του ημερολογίου που δεν χρησιμοποιούσαν προηγουμένως. Οι καλλιτέχνες συνήθιζαν να παίζουν σε φεστιβάλ τον Αύγουστο, αλλά τον φετινό Αύγουστο θα έχουμε 10 παραστάσεις της Αριάνα Γκράντε και ακολουθούν η Summer Walker και ο A$AP Rocky».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Η αύξηση της ζήτησης για τέτοιες εκδηλώσεις έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με το TikTok, επειδή τα βίντεο με καλλιτέχνες που παρουσιάζουν ειδικούς καλεσμένους ή νέα τραγούδια γίνονται viral στην πλατφόρμα, «δημιουργώντας FOMO» (σ.σ.: φόβος ότι θα λείψουν από το συναρπαστικό γεγονός). Τα κοινωνικά μέσα εντείνουν μια επιθυμία για πρόσβαση σε κάτι που δεν έχει κανείς άλλος ή να είσαι ο πρώτος που θα έχει πρόσβαση σε αυτό.
Σύμβολα κύρουςΜία μάνατζερ καλλιτεχνών που μιλάει ανώνυμα στην «Guardian» λέει ότι ένα περιζήτητο εισιτήριο έχει γίνει «σύμβολο κοινωνικού κύρους: το να πεις ότι ήσουν στην περιοδεία Eras ή σε εκείνη της Beyoncé είναι κάτι σημαντικό». Αν και θεωρεί ότι η ζήτηση για εισιτήρια «είναι καλή για τη μουσική βιομηχανία», ανησυχεί για τους μικρότερους καλλιτέχνες, οι οποίοι εξακολουθούν να παίζουν σε θέατρα και κλαμπ και των οποίων οι συναυλίες ίσως να μην έχουν πλέον κοινό, καθώς αυτό κατευθύνεται στις ακριβές συναυλίες των σταδίων. «Μερικά από αυτά τα εισιτήρια κοστίζουν 600 δολάρια. Απλώς αφαιρούν χρήματα από τις τσέπες των ανθρώπων, και στις ΗΠΑ τα χρήματα που κυκλοφορούν είναι περιορισμένα».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Ολο και περισσότεροι καλλιτέχνες, όπως ο Στάιλς και η Αντέλ, επιλέγουν περιοδείες όπου μπορούν να εγκατασταθούν σε έναν χώρο για μερικές νύχτες κάθε φορά. Επειδή απαιτούν λίγο λιγότερο κόπο, καθώς η περίτεχνη σκηνογραφία και παραγωγή μιας παράστασης χρειάζεται να στηθεί και να αποσυναρμολογηθεί μόνο μία φορά. Διαφορετικά οι υπερπαραγωγές σε περισσότερους χώρους μεταφέρουν το κόστος των ταξιδιών στον καταναλωτή με ακριβότερα εισιτήρια.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η μάνατζερ καλλιτεχνών επισημαίνει ότι το κοινό έχει μεγάλες προσδοκίες από μια συναυλία με χορευτές, κοστούμια, σκηνικά και εφέ, γι’ αυτό και «πρέπει πραγματικά να επενδύσεις χρήματα στην παραγωγή. Το υψηλού επιπέδου θέαμα αυτών των παραστάσεων που γίνονται δημοφιλείς χάρη στα κοινωνικά μέσα ασκεί πίεση και στους ανεξάρτητους καλλιτέχνες να βελτιώσουν την παραγωγή τους: «Οι άνθρωποι δεν έρχονται πια με την προσδοκία να δουν απλώς μια μπάντα».
Το email έφτασε στα εισερχόμενα της Λίζι Τζόνσον στην Ουκρανία λίγο πριν από τις 4 το απόγευμα, τοπική ώρα. Ηρθε σε μια δύσκολη περίοδο για τη δημοσιογράφο: η Ρωσία είχε επανειλημμένα πλήξει το ενεργειακό δίκτυο της χώρας και, μόλις λίγες ημέρες πριν, είχε αναγκαστεί να εργάζεται από το αυτοκίνητό της χωρίς θέρμανση, ηλεκτρικό ρεύμα ή τρεχούμενο νερό, γράφοντας με μολύβι επειδή το μελάνι του στυλό πάγωνε πολύ εύκολα. «Δύσκολα νέα», ήταν ο τίτλος.
Το κυρίως κείμενο ανέφερε: «Η θέση σας καταργείται στο πλαίσιο των σημερινών οργανωτικών αλλαγών», εξηγώντας της ότι ήταν απαραίτητο να απομακρυνθεί ώστε να καλυφθούν οι «εξελισσόμενες ανάγκες της επιχείρησής μας». Η αντίδραση της Τζόνσον ενδέχεται να μείνει στην ιστορία των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης. «Μόλις απολύθηκα από την «Washington Post» εν μέσω μιας εμπόλεμης ζώνης», έγραψε στο X. «Δεν έχω λόγια».
Η ανταποκρίτρια της «Washington Post» στην Ουκρανία μπορεί να έμεινε άφωνη από την κίνηση της Τετάρτης, όταν ο Τζεφ Μπέζος, δισεκατομμυριούχος της Amazon και ιδιοκτήτης της εφημερίδας, προχώρησε σε περικοπή περισσότερων από 300 θέσεων εργασίας – σχεδόν του ενός τρίτου του εργατικού δυναμικού της εφημερίδας. Η «σφαγή», που αναζωπύρωσε φόβους για την ικανότητα της αμερικανικής δημοκρατίας να αντέξει τις επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, σάρωσε ολόκληρο το αθλητικό τμήμα της εφημερίδας, μεγάλο μέρος των πολιτιστικών και τοπικών συντακτών, καθώς και όλους τους δημοσιογράφους σε «άγονες» δημοσιογραφικά ζώνες όπως η Ουκρανία και η Μέση Ανατολή.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})«Είμαι συντετριμμένος», ήταν το σχόλιο του Μπομπ Γούντγουορντ, του ενός από το δημοσιογραφικό δίδυμο με τον Καρλ Μπέρνστιν που αποκάλυψε το Γουότεργκεϊτ. «Αυτή συγκαταλέγεται στις πιο σκοτεινές ημέρες στην ιστορία ενός από τους μεγαλύτερους δημοσιογραφικούς οργανισμούς στον κόσμο», δήλωσε ο Μάρτι Μπάρον, πρώην διευθυντής σύνταξης της «Post». Αρκετές εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν μπροστά στα γραφεία της «Post» την Πέμπτη, εκφράζοντας υποστήριξη στους απολυμένους συναδέλφους τους.
«Είναι απογοητευτικό σε τεράστια κλίμακα. Δεν φαίνεται να τους νοιάζει καθόλου αυτός ο θεσμός και οι άνθρωποι που τον κρατούν ζωντανό», δήλωσε ο Πάτρικ Νίλσεν, τεχνικός της εφημερίδας. Ο Ρόμπερτ ΜακΚάρτνεϊ, που εργάστηκε στην εφημερίδα επί 39 χρόνια μέχρι τη συνταξιοδότησή του πριν από πέντε χρόνια, χαρακτήρισε την εξέλιξη «τραγωδία και κάτι το εξοργιστικό». Οπως πολλοί άλλοι μέσα στην «Post», ο ΜακΚάρτνεϊ έχει εκπλαγεί από την έντονη αντίθεση ανάμεσα στον τρόπο που ο Μπέζος διαχειρίστηκε την εφημερίδα κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ και στη σημερινή του στάση στη δεύτερη περίοδο Τραμπ 2.0. Το 2017, λίγο μετά την πρώτη ορκωμοσία Τραμπ, η «Post» υιοθέτησε το νέο της σύνθημα: «Η δημοκρατία πεθαίνει στο σκοτάδι». Η φράση εξακολουθεί να δεσπόζει κάτω από τον τίτλο της εφημερίδας. Στο τέλος όμως μιας εβδομάδας σαν κι αυτή, η Αμερική μοιάζει αισθητά πιο σκοτεινή.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Ο Μάρκους Μπράτσλι, εκτελεστικός διευθυντής της «Post» έως το 2012 και σήμερα επικεφαλής της επενδυτικής εταιρείας North Base Media, δήλωσε ότι πρόκειται για μια τρομερή στιγμή για να αποδυναμώνεται ένας από τους μεγάλους θεματοφύλακες δημόσιας λογοδοσίας της χώρας: «Αυτές είναι ιστορικές εποχές, δεδομένου του κυκλώνα που σαρώνει την παγκόσμια τάξη και το αμερικανικό σύστημα διακυβέρνησης. Τώρα που η δημοσιογραφία έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Κι όμως τώρα, απολύονται δημοσιογράφοι στην Ουκρανία». Δεν είναι ότι ο Μπέζος χρειάζεται τα χρήματα. Είναι ο τέταρτος πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, σύμφωνα με το Forbes, με περιουσία 245 δισ. δολαρίων. Οπως επισήμανε ο Πίτερ Μπέικερ, επικεφαλής ανταποκριτής του Λευκού Οίκου για τους «New York Times», ο Μπέζος θα μπορούσε να καλύψει πέντε χρόνια ετήσιων ζημιών της «Post» ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων χρησιμοποιώντας τα έσοδα μιας μόνο εβδομάδας. Ο Μπέζος δεν εμφανίστηκε πουθενά. Κι όμως, νωρίτερα την ίδια εβδομάδα, χαμογελούσε πλατιά καθώς υποδεχόταν τον υπουργό Αμυνας του Τραμπ, Πιτ Χέγκσεθ, στα κεντρικά γραφεία της διαστημικής του εταιρείας Blue Origin στη Φλόριντα.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οι απολύσεις ήρθαν μόλις πέντε ημέρες αφότου κυκλοφόρησε το ντοκιμαντέρ της πρώτης κυρίας, Μελάνια που χρηματοδοτήθηκε από το Amazon Prime Video. Ο Μπέζος επένδυσε 75 εκατομμύρια δολάρια σε αυτό τον σωρό «επιχρυσωμένα σκουπίδια», ωστόσο, σε αντίθεση με την «Post», δεν φαίνεται να τον απασχολεί η πενιχρή απόδοση της επένδυσης.
Ο Τραμπ πέρασε τη βεντέτα του σε νέο επίπεδοΑπό το 2000, περίπου 3.500 εφημερίδες έχουν κλείσει, αφήνοντας έναν στους τέσσερις Αμερικανούς να ζει σε μια «ειδησεογραφική έρημο» χωρίς τοπικό Τύπο. Ιστορικές εφημερίδες σε παρακμή, ειδησεογραφικές «έρημοι» που πολλαπλασιάζονται: αυτό είναι πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη της παραπληροφόρησης και της μάστιγας του Maga. Ο Τραμπ το καλλιέργησε προς όφελός του. Εχθρικός εδώ και καιρό απέναντι σε αυτό που αποκαλεί «ΜΜΕ των ψευδών ειδήσεων», ο Τραμπ έφθασε σε νέο επίπεδο τη βεντέτα του έναντι όσων αναζητούν την αλήθεια. Από την οπτική του Τραμπ, ωστόσο, ένα γονατισμένο μιντιακό τοπίο σίγουρα βοηθά. Τα αποτελέσματα είναι παντού ορατά.
Ο Τραμπ είναι ανεξέλεγκτος κι αισθάνεται τόσο άνετα στον ρόλο του ώστε μπορεί να επιπλήττει μια έγκριτη δημοσιογράφο του CNN που τον ρωτά για τα αρχεία Επστιν επειδή δεν χαμογελά. Μπορεί απροκάλυπτα, με ρατσισμό, να αναρτά βίντεο που απεικονίζει τον πρώτο μαύρο πρόεδρο και τη σύζυγό του ως πιθήκους. Μπορεί να στέλνει μασκοφόρους παραστρατιωτικούς στους δρόμους της Μινεάπολης, με αποτέλεσμα να σκοτώνονται Αμερικανοί επειδή ασκούν τα κατοχυρωμένα με την πρώτη τροπολογία δικαιώματά τους. Κι όταν οι δημοσκοπήσεις για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου δείχνουν δυσκολίες, μπορεί να προετοιμάζεται για μια ακόμη επίθεση-αστραπή στα ίδια τα θεμέλια της αμερικανικής δημοκρατίας: την κάλπη.
Υπάρχει ένα παράδοξο σε όλα αυτά. Πολλοί από τους δημοκρατικούς κανόνες που ο Τραμπ καταστρατηγεί – όπως η ανεξαρτησία του υπουργείου Δικαιοσύνης κατά τη δίωξη των πολιτικών του αντιπάλων – θεσπίστηκαν τη δεκαετία του 1970 μετά το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ. Είναι το ίδιο σκάνδαλο που αποκαλύφθηκε χάρη σε εκείνο το ζευγάρι θαρραλέων δημοσιογράφων μιας εφημερίδας που ονομαζόταν «Washington Post».
Σημαντική μείωση του αριθμού των κρουσμάτων ιλαράς στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου σε σύγκριση με το 2024, παρόλα αυτά τα στοιχεία αυτά εξακολουθούν να είναι διπλάσια από εκείνα που είχαν καταγραφεί το 2023.
Σύμφωνα με την τελευταία μηνιαία έκθεση του ECDC για τον Δεκέμβριο του 2025, μεταξύ Ιανουαρίου και Δεκεμβρίου 30 χώρες ανέφεραν 7.655 κρούσματα ιλαράς, ενώ 8 από αυτά τα άτομα πέθαναν μετά από μόλυνση από ιλαρά: τέσσερα στη Γαλλία, τρία στη Ρουμανία και ένα στις Κάτω Χώρες.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων, για την πρόληψη των επιδημιών ιλαράς και την προστασία των ατόμων που είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην ιλαρά – όπως τα παιδιά που είναι πολύ μικρά για να εμβολιαστούν και εκείνα που δεν μπορούν να εμβολιαστούν για ιατρικούς λόγους – τουλάχιστον το 95% του πληθυσμού που πληροί τις προϋποθέσεις θα πρέπει να εμβολιαστεί με δύο δόσεις του εμβολίου κατά της ιλαράς, σύμφωνα με τις εθνικές συστάσεις. Ωστόσο, όπως και το 2024, 8 στους 10 ανθρώπους που αρρώστησαν με ιλαρά κατά τη διάρκεια της περσινής χρονιάς δεν είχαν εμβολιαστεί.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Είναι ενδεικτικό πως τα μη εμβολιασμένα ή μόνο μερικώς εμβολιασμένα βρέφη παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτα στην ιλαρά, όπως αποτυπώνεται στα τρέχοντα στοιχεία για το 2025: Τα παιδιά κάτω των πέντε ετών αντιπροσώπευαν το 40% (3.072) των γνωστοποιημένων κρουσμάτων ιλαράς μεταξύ Ιανουαρίου και Δεκεμβρίου 2025.
Κατά τη διάρκεια αυτής της 12μηνης περιόδου, τρεις χώρες – Μάλτα, Ισλανδία και Λιχτενστάιν – δεν ανέφεραν κανένα κρούσμα ενώ ο μεγαλύτερος αριθμός κρουσμάτων αναφέρθηκε από τη Ρουμανία (4.198), τη Γαλλία (877), τις Κάτω Χώρες (534), την Ιταλία (529) και την Ισπανία (426). Στον αντίποδα, στην Ελλάδα αυτούς τους 12 μήνες καταγράφηκαν μόλις τέσσερα κρούσματα.
Η Ιαπωνία ακύρωσε το φεστιβάλ ανθοφορίας κερασιών εξαιτίας της ανάρμοστης συμπεριφοράς των τουριστών. Κάθε άνοιξη, οι εικόνες από τις ανθισμένες κερασιές κατακλύζουν το διαδίκτυο, προσελκύοντας εκατομμύρια επισκέπτες που επιθυμούν να απολαύσουν τα εντυπωσιακά χρώματα των δέντρων. Ωστόσο, φέτος, η γιορτή αυτή θα έχει διαφορετικό χαρακτήρα.
Οι αρχές της πόλης Fujiyoshida, κοντά στο όρος Φούτζι, ανακοίνωσαν ότι το φεστιβάλ δεν θα πραγματοποιηθεί, επικαλούμενες τον ανεξέλεγκτο αριθμό επισκεπτών και τα σοβαρά προβλήματα που προκαλούνται στους κατοίκους.
Η ραγδαία αύξηση των τουριστών έχει οδηγήσει σε κυκλοφοριακή συμφόρηση και συσσώρευση απορριμμάτων, ενώ έχουν καταγραφεί περιστατικά παραβίασης ιδιωτικών χώρων. Κάτοικοι ανέφεραν ότι ορισμένοι επισκέπτες εισέβαλαν σε αυλές ή ακόμη και «κοιμήθηκαν» εκεί χωρίς άδεια.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Η περιοχή είναι ιδιαίτερα δημοφιλής την άνοιξη, καθώς οι κερασιές δημιουργούν μαγευτικό σκηνικό με φόντο το όρος Φούτζι. Ο δήμαρχος Shigeru Horiuchi προειδοποίησε ότι η αυξημένη τουριστική πίεση απειλεί «την ήρεμη ζωή των πολιτών», δηλώνοντας: «Έχουμε έντονο αίσθημα κρίσης. Για να προστατεύσουμε την αξιοπρέπεια και το περιβάλλον διαβίωσης των κατοίκων μας, αποφασίσαμε να κατεβάσουμε την αυλαία του δεκαετούς φεστιβάλ».
Η υπερβολική τουριστική κίνηση στο ΦούτζιΤο φεστιβάλ διοργανωνόταν από το 2016 στο Arakurayama Sengen Park, με στόχο την ενίσχυση της δημοφιλίας της περιοχής και τη δημιουργία «ζωντανής ατμόσφαιρας». Το πάρκο προσφέρει πανοραμική θέα στην πόλη και θεωρείται ιδανικό σημείο για φωτογραφίες.
Τα τελευταία χρόνια, όμως, ο αριθμός των επισκεπτών αυξήθηκε θεαματικά, φτάνοντας έως και 10.000 ημερησίως στην κορύφωση της ανθοφορίας. Η κατάσταση αυτή ξεπερνά τις δυνατότητες της πόλης και έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την καθημερινότητα των κατοίκων. Η αύξηση αποδίδεται στη χαμηλή ισοτιμία του γιεν και στη διάδοση εικόνων μέσω social media.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Οι τουρίστες, σύμφωνα με τις αρχές, έχουν περάσει σε απαγορευμένους χώρους, έχουν χρησιμοποιήσει ιδιωτικές τουαλέτες χωρίς άδεια, έχουν πετάξει σκουπίδια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, «έκαναν τις ανάγκες τους» σε κήπους, προκαλώντας εντάσεις με τους κατοίκους.
Μέτρα και διεθνείς αντιδράσειςΠαρά την ακύρωση του φεστιβάλ, η Fujiyoshida προετοιμάζεται για αυξημένη τουριστική κίνηση τους μήνες Απρίλιο και Μάιο. Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ιαπωνικές αρχές λαμβάνουν τέτοια μέτρα· το 2024, στο Fujikawaguchiko, τοποθετήθηκε μαύρος φράχτης γύρω από δημοφιλές φωτογραφικό σημείο για να αποτραπεί η κακή συμπεριφορά επισκεπτών.
Η Ιαπωνία δεν είναι η μόνη χώρα που προσπαθεί να αντιμετωπίσει τον υπερτουρισμό. Στην Ιταλία, οι αρχές της Ρώμης καθιέρωσαν εισιτήριο 2 ευρώ για την πρόσβαση στην περιοχή γύρω από τη Fontana di Trevi, ενώ στη Βενετία οι ημερήσιοι επισκέπτες πληρώνουν από 5 έως 10 ευρώ για είσοδο στην πόλη, ανάλογα με την κράτηση.
Αντίστοιχα, στη Βρετανία και το Νότινγκ Χιλ, κάτοικοι και τοπικές αρχές βάφουν τα χαρακτηριστικά πολύχρωμα σπίτια τους μαύρα για να αποθαρρύνουν τον μαζικό τουρισμό. Στην Ισπανία, οι αντιδράσεις είναι ακόμη πιο έντονες, με κατοίκους να ρίχνουν νερό σε τουρίστες, διαμαρτυρόμενοι για τη συνεχή αύξηση του αριθμού τους.
Υπάρχουν – λίγοι αλλά υπάρχουν – σοβαροί πολιτικοί που έχουν λόγο, ταυτότητα, ιδέες, είναι ανοιχτοί, εργάζονται και αποδίδουν. Κάνουν λάθη, αλλά κυρίως προσπαθούν να κάνουν δουλειά, να αφήσουν θετικό αποτύπωμα στη χώρα. Στη Μεταπολίτευση είχαμε κάποιους που έγιναν και πρωθυπουργοί. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής αποκατέστησε τη δημοκρατία και έβαλε τη χώρα στον δρόμο του δυτικού κόσμου, ισότιμα υπεύθυνη για την κοινή ευρωπαϊκή μοίρα· ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης απέδειξε ότι υπάρχει κι άλλος δρόμος εκτός του κρατισμού· ο Κώστας Σημίτης προσπάθησε να εκσυγχρονίσει το κράτος και κατάφερε να βάλει τη χώρα στο ενιαίο νόμισμα, ολοκληρώνοντας το όραμα του Καραμανλή.
Εκτός αυτών, υπήρξαν κι άλλες προσωπικότητες που εξήγησαν μεν τον κόσμο διαφορετικά ο καθένας τους αλλά, όταν χρειάστηκε, ήξεραν ότι ο στόχος ξεπερνούσε τις στενές ιδεολογίες τους. Τέτοια πρόσωπα ήταν ο Γεώργιος Ράλλης, ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Χαρίλαος Φλωράκης, ο Σάκης Πεπονής, ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης και άλλοι. Καθένας με τον τρόπο του συνέβαλε στο βιωτικό επίπεδο, στις ελευθερίες, στην ειρήνη, στο να συγκαταλέγεται η Ελλάδα στις ανεπτυγμένες δυτικές χώρες.
Η συμβολή των πολιτικών σε μια ιστορία επιτυχίας αξίζει τη μνεία διότι δείχνει τι σημαίνει δραστηριοποίηση στην πολιτική: σημασία, στο τέλος, έχει τι θα θυμούνται ότι εισέφερες στο κοινό καλό, είτε πολιτεύτηκες με τους δεξιούς είτε με τους αριστερούς.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Υπάρχουν, βέβαια, κι άλλοι πολιτικοί που προτίμησαν να καταγραφούν ως συμβατικότεροι. Είναι οι πολιτικοί που χρησιμοποιούν το κόμμα ως εργαλείο άσκησης της εξουσίας, την ιδεολογία ως αφορμή για μεγάλα λόγια και τους κομματικούς μηχανισμούς ως φρούριο πίσω από το οποίο οχυρώνονται. Είναι οι πολιτικοί των συναισθημάτων, των τσιτάτων, της κοινοτοπίας πάνω στην οποία κάνουν την καριέρα τους. Οι πολιτικοί των μνημοσύνων. Τις παλιές πελατειακές συνήθειες, την πολιτική αυτή στάση συμβολοποιούσε εκείνος ο παλαιός βουλευτής της Δεξιάς που δεν έχανε κηδεία και μνημόσυνο, όπου πήγαινε για να συλλυπηθεί αλλά, κυρίως, για να μαζέψει ψήφους. Στις μέρες μας, οι πολιτικοί των μνημοσύνων έχουν γίνει πολύ πιο επιθετικοί – και μια χαρά τα καταφέρνουν. Εστω κι αν, μερικοί, κάποια στιγμή, δεν σκέπτονται ότι το κλάμα δεν προϋποθέτει τη σοβαρότητα.
Ενας από τους πολλούς πολιτικούς των ημερών μας που χρησιμοποιούν τα μνημόσυνα για να κάνουν πολιτική καριέρα είναι και ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας. Είναι ενδεικτικό, μάλιστα, πώς εκμεταλλεύτηκε το λεγόμενο κίνημα των Τεμπών, όταν έσπευσε να φτιάξει μνημείο στην πρωτεύουσα για τα θύματα του τρομερού δυστυχήματος.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Το θέμα είναι, όμως, ότι ο δήμαρχος δίνει στη μνήμη των Τεμπών μεγαλύτερη σημασία απ’ όση δίνει στη μνήμη των θυμάτων της πυρκαγιάς του Ματιού. Κι αυτή την ερώτηση του την έκανε η συνάδελφος Κατερίνα Παναγοπούλου, στο πλαίσιο συνέντευξης που της παραχώρησε για την εκπομπή της στο κανάλι των «ΝΕΩΝ» στο ΥouTube. O δήμαρχος απάντησε: «Εντάξει τώρα, νομίζω… ότι… Ημουν εγώ δήμαρχος όταν έγινε το Μάτι;». Οντως, ο Χάρης Δούκας δεν ήταν δήμαρχος στην πυρκαγιά του Ματιού. Αλλά μήπως ήταν δήμαρχος όταν έγινε το δυστύχημα στα Τέμπη; Ας θυμηθούμε. Το δυστύχημα στα Τέμπη έγινε στις 28 Φεβρουαρίου 2023. Ο Δούκας εξελέγη δήμαρχος στις 15 Οκτωβρίου 2023, και ανέλαβε καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 2024.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Υπάρχουν πολιτικοί που νομίζουν ότι μπορούν να λένε ό,τι θέλουν σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Που θεωρούν ότι το παραμύθι τούς κάνει άτρωτους. Δεν υπολογίζουν κάτι στο οποίο δεν έχουν τρόπο να απαντήσουν. Κι αυτό το κάτι είναι η γελοιοποίηση.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); }); Τα πρωτοφανή επεισόδια στο ΑΠΘΔεν ξέρω πόσοι απ’ όσους γνωρίζουν τι συμβαίνει στα πανεπιστήμια εξεπλάγησαν με τα επεισόδια στο Αριστοτέλειο Θεσσαλονίκης τη νύχτα της περασμένης Παρασκευής. Λες και δεν ξέρουμε τι γίνεται όταν ο «χώρος» ξεφαντώνει. Το Πανεπιστήμιο έβγαλε και ανακοίνωση, στην οποία η διοίκησή του εμφανίζεται αιφνιδιασμένη (δεν μπορούσαν να φανταστούν τι γίνεται στις σχολές) και λέει ότι ίσως υπάρχει λύση στο πρόβλημα. Ισως τι; «Ισως ήρθε, τελικά, η ώρα για την άμεση ενεργοποίηση της ελεγχόμενης πρόσβασης στους χώρους του Πανεπιστημίου».
Μα αν ήθελαν θα μπορούσαν να έχουν ενεργοποιήσει την ελεγχόμενη πρόσβαση. Αλλά κι αν την είχαν ενεργοποιήσει, είναι σίγουροι ότι θα έμπαιναν στο πανεπιστήμιο μόνο φοιτητές ή και παρείσακτοι; Κι αν οι παρείσακτοι δεν έμπαιναν, πώς μπορούσαν να είναι βέβαιοι ότι οι φοιτητές δεν μπορούσαν να συμπεριφερθούν όπως οι «δήθεν επαναστάτες» της ανακοίνωσής τους;
Ας αφήσουν τα μισόλογα στο ΑΠΘ και ας σκεφτούν σοβαρά την ασφάλεια στο Ιδρυμα. Η κυβέρνηση τους ζήτησε σχέδιο ασφαλείας. Εχουν όμως σχέδιο; Εδώ φοβούνται να ενεργοποιήσουν τη δυνατότητα που τους δίνει ο νόμος για πειθαρχικούς ελέγχους. Ελπίζω, επίσης, ότι οι περισσότερες από 300 προσαγωγές της Αστυνομίας θα έχουν κάποιες νομικές συνέπειες. Αλλιώς, τα πράγματα θα συνεχίσουν όπως τα ξέρουμε, μέχρι να γίνει κάποιο πολύ πιο σοβαρό περιστατικό. Και τότε δεν θα έχει μισόλογα, θυμούς και ίσως.
Ο Γιάννης Σμαραγδής βρέθηκε καλεσμένος στην εκπομπή «Το Πρωινό» του ΑΝΤ1, όπου μίλησε για τη συνάντησή του με τη Μαρία Καρυστιανού και αποκάλυψε ότι έχει δεχθεί κατά καιρούς προτάσεις από πολιτικά κόμματα. Ο γνωστός σκηνοθέτης αναφέρθηκε με ειλικρίνεια στη σχέση του με την πολιτική και στις αποφάσεις που έχει λάβει διαχρονικά.
Η συνάντηση με τη Μαρία ΚαρυστιανούΑναφερόμενος στη συνάντησή του με τη Μαρία Καρυστιανού, ο σκηνοθέτης επιβεβαίωσε: «Συναντηθήκαμε με τη Μαρία Καρυστιανού, δεν το κρύβω. Η Μαρία Καρυστιανού έχει δύο χαρακτηριστικά. Ξέρει να ακούει και δεν σε αφήνει να καταλάβεις τι σκέφτεται. Ήρθε και με βρήκε και έφερε γλυκά».
Όπως αποκάλυψε, μετά από αυτή τη συνάντηση δέχθηκε νέες πολιτικές προτάσεις: «Μετά από αυτό είχα πρόταση και από το ΠΑΣΟΚ και από τη Νέα Δημοκρατία και είπα όχι».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})
«Όταν ήμουν στην αριστερά, ο Κύρκος και ο Κωνσταντόπουλος μού είχαν προτείνει, δύο φορές, να κατέβω βουλευτής. Αρνήθηκα!», ανέφερε χαρακτηριστικά ο σκηνοθέτης, εξηγώντας ότι δεν τον ενδιέφερε ποτέ η ενεργός πολιτική δράση.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Στη συνέχεια, μίλησε για τη στάση ζωής που έχει κρατήσει απέναντι στην πολιτική, επικαλούμενος τις συμβουλές του πατέρα του: «Ο πατέρας μου “έφυγε” όταν ήμουν 15 ετών. Μού είχε πει να μην ασχοληθώ με την πολιτική, γιατί είναι βρώμικο πράγμα. Και το κράτησα! Και θα το κρατήσω και τώρα!».
«Είμαι μοναχικός λύκος»Ο σκηνοθέτης ξεκαθάρισε τη θέση του απέναντι σε κάθε ενδεχόμενη πολιτική εμπλοκή, δηλώνοντας: «Εγώ της ξεκαθάρισα ότι είμαι μοναχικός λύκος. Εγώ αυτό που ξέρω να κάνω είναι ταινίες και ό,τι με βγάζει έξω από αυτό, δεν μπορώ να το υπηρετήσω. Της ευχήθηκα καλή επιτυχία. Αυτό το πρόσωπο νομίζω ότι θα απασχολήσει την Ελλάδα».
Σύμφωνα με την παράδοση ο Αγιος Βαλεντίνος ήταν ιερέας στη Ρώμη και βοηθούσε τους Χριστιανούς που ήταν θύματα διώξεων στην περιοχή. Μαρτύρησε και θάφτηκε σε χριστιανικό κοιμητήριο στην Βία Φλαμινία κοντά στο Πόντε Μιλβίο της βόρειας Ρώμης στις 14 Φεβρουαρίου, η οποία εορτάζεται ως Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το 496. Τα υπολείμματα του κρατήθηκαν στην Εκκλησία και Κατακόμβες του Σαν Βαλεντίνο, η οποία παρένεινε σημαντικός χώρος προσκυνήματος κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, μέχρι τη μεταφορά των λειψάνων του στην εκκλησία Σάντα Πρασέντε στο ποντιφικάτο του Νικολάου Δ’. Το λουλουδοσκέπαστο κρανίο του Αγίου Βαλεντίνου εκτίθεται στη βασιλική της Σάντα Μαρία ιν Κοσμεντίν της Ρώμης, ενώ άλλα λείψανα μρταφέρθηκαν στην Καρμελιτική Εκκλησία Γουαϊτφράιαρ Στριτ στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας, όπου παραμένουν μέχρι σήμερα. Αυτός ο χώρος αποτελεί δημοφιλή ζώρο προσκηνύματος, ιδιαίτερα στις 14 Φεβρουαρίου, για αυτούς που ψάχνουν για αγάπη. Σύμφωνα με τον καθηγητή Τζακ Μπ. Όρατς του πανεπιστημίου του Κάνσας, ο Άγιος Βαλεντίνος της Ρώμης, όπως και ο Άγιος Βαλεντίνος του Τέρνι, είναι “αφηρημένοι των πράξεων των δύο αγίων που βρίσκονται σχεδόν σε κάθε μοναστήρι στην Ευρώπη”.
Στην Αγγλικανική, και στις Λουθηρανικές εκκλησίες, ο Αγιος Βαλεντίνος εορτάζεται στις 14 Φεβρουαρίου. Στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, ο Άγιος Βαλεντίνος εορτάζεται στις 6 Ιουλίου. Το 1969 η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τον αφαίρεσε από το Γενικό Ρωμαιοκαθολικό Ημερολόγιο, αφήνοντας το λειτουργικό εορτασμό του στα τοπικά ημερολόγια, παρόλου που η χρήση των προ του 1970 ημερολογίων επιτρέπεται. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τον αναγνωρίζει ως άγιο, και τον αναφέρει στη καταχώρηση της 14ης Φεβρουαρίου στη Ρωμαιοκαθολική Μαρτυρολογία.
ΤαυτοποίησηΗ Καθολική Εγκυκλοπαίδεια και άλλες αγιογραφικές πηγές μιλάνε για τρεις Άγιους Βαλεντίνους που σχετίζονται με τις 14 Φεβρουαρίου. Ένας ήταν Ρωμαίος ιερέας, ένας άλλος ήταν επίσκοπος της Ιντεράμνα (το σημερινό Τέρνι της Ιταλίας) που τάφηκε κατά μήκος της Βία Φλαμινία έξω από τη Ρώμη, σε διαφορετικές αποστάσεις από την πόλη. Ο τρίτος λέγεται ότι είναι ένας άγιος που μαρτύρησε την ίδια ημέρα με έναν αριθμό συντρόφων στη ρωμαϊκή επαρχία της Αφρικής.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Αν και οι υπάρχοντες αναφορές των μαρτυρίων των δύο πρώτων καταγεγραμμένων αγίων έχουν καθυστερημένη ημερομηνία και περιέχουν θρυλικά στοιχεία, ένας κοινός πυρήνας πραγματικών γεγονότων μπορεί να στηρίζεται στις δύο αναφορές και μπορεί να αναφέρεται σε ένα μόνο άτομο. Σύμφωνα με την επίσημη βιογραφία της Μητρόπολης του Τέρνι, ο Μητροπολίτης Βαλεντίνος γεννήθηκε και έζησε στην Ιντεράμνα. Ενώ βρισκόταν σε προσωρινή διαμονή στη Ρώμη φυλακίστηκε, βασανίστηκε και μαρτύρησε εκεί στις 14 Φεβρουαρίου 269. Το σώμα του ρίχτηκε βιαστικά σε κοντινό νεκροταφείο και μερικές νύχτες αργότερα οι μαθητές του ανακάλυψαν το σώμα του και τον επέστρεψαν στο σπίτι.
Η Ρωμαϊκή Μαρτυρολογία, ο επίσημος κατάλογος αναγνωρισμένων αγίων της Καθολικής Εκκλησίας, δίνει μόνο έναν Άγιο Βαλεντίνο για τις 14 Φεβρουαρίου: ένα μάρτυρα που πέθανε στη Βία Φλαμινία.
Η καθιέρωση της μέρας των ερωτευμένωνΗ ημέρα συσχετίστηκε με την ημέρα των ερωτευμένων από τον Τζέφρι Τσόσερ στον ύστερο Μεσαίωνα, όταν άκμαζε η κουλτούρα του ιπποτικού έρωτα. Τον 18ο αιώνα στην Αγγλία εξελίχθηκε σε περίσταση κατά την οποία οι ερωτευμένοι εξέφραζαν την αγάπη τους με λουλούδια, δώρα ή ευχητήριες κάρτες. Στην Ευρώπη, κλειδιά του Αγίου Βαλεντίνου δίνονταν στους εραστές «ως ένα ρομαντικό σύμβολο και πρόσκληση για να τους ξεκλειδώσουν την καρδιά», καθώς και στα παιδιά, ώστε να απομακρύνουν την νόσο του αγίου Βαλεντίνου. Τον 19ο αιώνα οι χειρόγραφες κάρτες αντικαταστάθηκαν από μαζικής παραγωγής ευχητήριες κάρτες.
Ο Ολυμπιακός πρόσθεσε ακόμη ένα τρόπαιο στην πλούσια συλλογή του, επικρατώντας της ΑΕΚ με 33-29 στον τελικό του Κυπέλλου Χάντμπολ Ανδρών. Οι «ερυθρόλευκοι» επιβεβαίωσαν την κυριαρχία τους και στο συγκεκριμένο άθλημα, πανηγυρίζοντας το τέταρτο Κύπελλο της ιστορίας τους.
Η επιτυχία αυτή αποτελεί τον 13ο συνολικά τίτλο του συλλόγου στο ανδρικό χάντμπολ και ταυτόχρονα ορόσημο, καθώς ο Ολυμπιακός έφτασε τους 340 τίτλους σε όλα τα ομαδικά αθλήματα, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση του ως ο πιο πολυτροπαιούχος ελληνικός σύλλογος.
Το ποδόσφαιρο παραμένει η «ναυαρχίδα» με 84 τρόπαια, ενώ ακολουθούν το πόλο ανδρών, το βόλεϊ ανδρών και το μπάσκετ. Ισχυρή παρουσία καταγράφουν και τα γυναικεία τμήματα, τα οποία έχουν συμβάλει καθοριστικά στη συνολική συγκομιδή τίτλων.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Αναλυτικά, οι τίτλοι του Ολυμπιακού προέρχονται από ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, πόλο και χάντμπολ, τόσο σε εγχώριο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική πρωταγωνιστική του παρουσία σε όλα τα σπορ.
Η λίστα με τους 340 τίτλους του ΟλυμπιακούΜε κοινή επιστολή προς τους υπουργούς Υποδομών και Μεταφορών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ο δήμαρχος Σκύρου, Κυριάκος Αντωνόπουλος, η Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Εύβοιας και Σκύρου, Άννα Κουτσούπη και η Πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Σκύρου, Ελένη Γαβρίλη, ζητούν ανάγκη άμεσης και καθαρής απόφασης για την έναρξη πτήσεων υδροπλάνων.
Όπως σημειώνουν στην επιστολή, η καθυστέρηση στην έκδοση της άδειας εμπορικής χρήσης των υδροπλάνων είναι συνεχιζόμενη κι αυτό αποτελεί κρίσιμο εμπόδιο για την έναρξη πτήσεων και την ουσιαστική ενίσχυση της νησιωτικής συνδεσιμότητας της Εύβοιας, της Σκύρου, των Σποράδων και όλων των νησιωτικών και χερσαίων προορισμών της χώρας!
«Η υπόθεση των υδροπλάνων στη χώρα έχει πάψει εδώ και καιρό να αποτελεί τεχνικό ή θεσμικό ζήτημα. Έχει εξελιχθεί σε μια παρατεταμένη εκκρεμότητα, η οποία δημιουργεί σύγχυση, αβεβαιότητα και πλέον εύλογη αγανάκτηση στις τοπικές κοινωνίες και στον τουριστικό κλάδο. Εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια, τα υδροπλάνα επανέρχονται διαρκώς στον δημόσιο λόγο. Νομοθετικά πλαίσια θεσπίζονται και τροποποιούνται, εξαγγελίες γίνονται και προσδοκίες καλλιεργούνται. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν έχει ξεκινήσει ουσιαστικά καμία εμπορική δραστηριότητα υδροπλάνων στη χώρα».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Και συνεχίζουν, «ως δήμαρχος Σκύρου και ως εκπρόσωποι του τουριστικού κλάδου της Εύβοιας και της Σκύρου, δηλώνουμε ξεκάθαρα ότι δεν αποδεχόμαστε άλλη αναμονή. Δεν μας ενδιαφέρει η αντιπαράθεση. Μας ενδιαφέρει ένα και μόνο πράγμα: να υπάρξει καθαρή, επίσημη και τελική απόφαση. Ιδιαίτερη σημασία για εμάς έχει η άμεση αρχική διασύνδεση της Εύβοιας και της Σκύρου με τις Σποράδες και τον Βόλο, ως απαραίτητος αναπτυξιακός μοχλός για την ευρύτερη περιοχή, καθώς και η διασύνδεση με άλλους προορισμούς του Αιγαίου και της ηπειρωτικής χώρας που διαθέτουν αδειοδοτημένα υδάτινα πεδία ή υδατοδρόμια. Η δημιουργία ενός λειτουργικού δικτύου υδροπλάνων μπορεί να ενισχύσει την περιφερειακή συνοχή, να διευκολύνει τις τουριστικές ροές και να δημιουργήσει ουσιαστικές συνέργειες μεταξύ προορισμών».
Αξίζει να σημειωθεί πως η Σκύρος, ήδη από τον Απρίλιο του 2014, το Λιμενικό Ταμείο Σκύρου προχώρησε στον πρώτο διαγωνισμό στην Ελλάδα για τη δημιουργία υδατοδρομίου εντός λιμένα από ιδιωτικό φορέα, αποστέλλοντας την προκήρυξη σε δεκάδες λιμενικούς φορείς σε ολόκληρη τη χώρα, με στόχο την επιτάχυνση της δημιουργίας ενός εθνικού δικτύου υδροπλάνων. «Και τώρα διαθέτει υδατοδρόμιο και υδάτινο πεδίο! Σε πολλές χώρες όπου τα υδροπλάνα λειτουργούν εδώ και χρόνια, τα πράγματα είναι απλά και λειτουργικά. Στην Ελλάδα, αντιθέτως, έχουμε φτάσει στο σημείο να αναζητούμε πρόβλημα για κάθε λύση. Έτσι παραμένει ανενεργή μια τουριστική δραστηριότητα που θα μπορούσε να προσφέρει άμεση συνδεσιμότητα, εξωστρέφεια, ανταλλαγές επισκεπτών, ενίσχυση των τοπικών οικονομιών και ουσιαστική αναβάθμιση των μεταφορών αλλά και των διακομιδών!», σημειώνεται μεταξύ άλλων στην κοινή επιστολή.
Η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου στη χώρα μας έχει τους υποστηρικτές της που τιμούν τον άγιο των ερωτευμένων, έχει όμως και τους πολέμιους που κάνουν λόγο για εισαγόμενο φαινόμενο. Ωστόσο, ένας από τους 18 μάρτυρες με το όνομα Βαλεντίνος στο καθολικό ημερολόγιο που γιόρταζε χθες είναι και ο Αγιος Βαλεντίνος ο Αθηναίος. Τα λείψανά του, μάλιστα, φυλάσσονται στο καθολικό παρεκκλήσι του Αγίου Φραγκίσκου και της Αγίας Κλάρας της ιταλικής παροικίας της Αθήνας, στην Πλατεία Βικτωρίας.
Ο συγκεκριμένος άγιος μαρτύρησε (δι’ αποκεφαλισμού) στις 14 Φεβρουαρίου 268, την περίοδο διωγμών του αυτοκράτορα Κλαύδιου Β’ και θάφτηκε στις κατακόμβες της Αγίας Πρίσκιλλας στη Ρώμη. Ο Πάπας Πίος Ζ’ έκανε δώρο τα λείψανα σε έναν ιερέα ευγενικούς καταγωγής και το 1907 βρέθηκαν στη Μυτιλήνη, στην Καθολική Εκκλησία της Παναγίας όπου υπηρετούσαν μοναχοί καπουτσίνοι και είχαν φθάσει εκεί με την ελληνίδα απόγονο του ιερέα. Το 1990, οι μοναχοί εγκαταλείποντας το νησί, έφεραν μαζί τους τα λείψανα στην ιταλική εκκλησία της οδού Γκυιλφόρδου στη Βικτώρια. Από τότε, κάθε χρόνο στις 14 Φλεβάρη, τιμάται η μνήμη του αγίου με πανηγυρική λειτουργία και στο τέλος ο ιερέας μοιράζει στο ποίμνιο τριαντάφυλλα που πρώτα έχει αγιάσει ως ένδειξη αγάπης. Το αν είναι αυτός ο αυθεντικός άγιος των ερωτευμένων, βέβαια, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί αφού υπάρχουν άλλοι 18 συνονόματοι μάρτυρες στο καθολικό ημερολόγιο που γιόρταζαν χθες.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Άγιος Βαλεντίνος : Ποιος ήταν ο ιερωμένος προστάτης των ερωτευμένωνΗ ταύτιση του εορτασμού της μνήμης του Αγίου Βαλεντίνου με την Ημέρα των Ερωτευμένων ξεκίνησε από την Αγγλία του ύστερου Μεσαίωνα, έχοντας παγανιστικές και χριστιανικές αναφορές.
Στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου, γιόρταζαν τα Λουπερκάλια προς τιμή του θεού Φαύνου (του Πάνα των Ελλήνων). Οι Ρωμαίοι θυσίαζαν κατσίκια και σκυλιά, ενώ νεαρά αγόρια χτυπούσαν με λωρίδες από δέρμα κατσίκας τις νεαρές κοπέλες για να τους μεταδώσουν τη γονιμότητα. Μία ανάλογη γιορτή υπήρχε και στην Αρχαία Αθήνα τον μήνα Γαμηλιώνα (αντιστοιχούσε στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου και το πρώτο του Φεβρουαρίου), τα Θεογάμια, προς τιμή του Δία και της Ήρας.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η γιορτή καταργήθηκε από την Εκκλησία τον 5ο αιώνα μ.Χ., ως ειδωλολατρική. Στη θέση της (14 Φεβρουαρίου) μπήκε ο εορτασμός της μνήμης του Αγίου Βαλεντίνου, μάρτυρα της χριστιανικής πίστης από τη Ρώμη, με απόφαση του Πάπα Γελάσιου.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Ο Βαλεντίνος, σύμφωνα με τον θρύλο, υπήρξε ιερωμένος του 3ου αιώνα, ο οποίος σε πείσμα των αυτοκρατορικών διαταγών δεχόταν να παντρέψει νεαρούς στην ηλικία ερωτευμένους, γλιτώνοντας με αυτό τον τρόπο τους άρρενες από τη στρατιωτική θητεία. Με άλλα λόγια, επρόκειτο για πραγματικό προστάτη των ερωτευμένων και των αντιρρησιών συνείδησης, θα λέγαμε σήμερα!
Ένας άλλος θρύλος λέει ότι όσο καιρό ο Βαλεντίνος ήταν μέσα στη φυλακή, αρνούμενος να αποκηρύξει την πίστη του, ερωτεύτηκε την τυφλή κόρη του δεσμοφύλακά του, στην οποία μάλιστα έστειλε κι ένα γράμμα με την υπογραφή: Με αγάπη από τον Βαλεντίνο σου.
Τη νοηματοδότηση που έχει σήμερα η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου την απέκτησε στα χρόνια του ύστερου Μεσαίωνα, γύρω στον 14ο αιώνα. Την πρώτη γραπτή αναφορά την έχουμε το 1382 στο ποίημα Το Κοινοβούλιο των Πτηνών (Parlement of Foules) του πατέρα της αγγλικής λογοτεχνίας Τζέφρι Τσόσερ. Το ποίημα των 699 στίχων είναι ένα ενύπνιο εμπνευσμένο από την παράδοση, κατά την οποία κάθε χρόνο την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου τα πουλιά συγκεντρώνονται μπροστά στη θεά της φύσης για να διαλέξουν ερωτικούς συντρόφους («…for this was Saint Valentine’s Day, when every bird cometh there to choose his mate…»).
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Στις αρχές του 17ου αιώνα η ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου ως Γιορτή των Ερωτευμένων θα πρέπει να ήταν αρκετά γνωστή στην Αγγλία, αν λάβουμε υπόψη μας τη σχετική αναφορά στον Άμλετ του Σέξπιρ (Τραγούδι της Οφέλιας από την 4η πράξη, Μετάφραση Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, 1916):
Καλό πρωί! Είναι σύσκοτο. Τον Άγιο Βαλεντίνο
γιορτάζω κι ήρθα κόρη εδώ
στο παραθύρι σου να ιδώ
ταίρι με σε αν θα γίνω.
Σηκώθη ο νιος και ντύνεται κι ευτύς την πόρτα ανοίγει
και μπαίνει μέσα η κορασιά,
που κορασιά δε θά ‘ναι πλιά,
όταν απόκει φύγει.
Το 1840 ήταν κοινός τόπος η ανταλλαγή, μεταξύ των ερωτευμένων, μικρών χειρόγραφων σημειωμάτων με ευχές (valentines). Το ίδιο χρονικό διάστημα η γιορτή διαδόθηκε και στην Αμερική, όπου η ανταλλαγή ευχετήριων καρτών βοηθήθηκε από τη βιομηχανοποίηση και τα φθηνά ταχυδρομικά τέλη. Με την πάροδο του χρόνου το επιχειρηματικό δαιμόνιο και η πολιτιστική επιβολή των αγγλοσαξόνων έδωσαν στη γιορτή τον οικουμενικό χαρακτήρα που γνωρίζουμε σήμερα.
Τα τελευταία χρόνια η εμπορευματοποίηση της γιορτής έχει φθάσει στο κατακόρυφο. Μετά τις κάρτες, τις ηλεκτρονικές κάρτες μέσω Ίντερνετ (e-cards), τα λουλούδια και τα σοκολατάκια, σειρά έχει η βιομηχανία των κοσμημάτων να οικειοποιηθεί την ημέρα των ερωτευμένων. Ο τζίρος του Αγίου Βαλεντίνου μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασε το 2010 τα 15 δισεκατομμύρια δολάρια, το ισόποσο του ΑΕΠ της Μποτσουάνα.
Η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου προκαλεί αντιδράσεις στον μη Χριστιανικό κόσμο. Στην Ινδία οι φανατικοί ινδουιστές και μουσουλμάνοι αντιτίθεται στη γιορτή. Τη θεωρούν πολιτιστικό μίασμα και προϊόν της παγκοσμιοποίησης. Στο Πακιστάν, το τοπικό ισλαμικό κόμμα ζητά την κατάργησή της, καθώς, όπως υποστηρίζει, αντιβαίνει τον Ισλαμικό Πολιτισμό. Την ίδια άποψη έχουν και οι συντηρητικοί κύκλοι του θεοκρατικού Ιράν.
Η ελληνική εκδοχή της Γιορτής των Ερωτευμένων
Ο Άγιος Βαλεντίνος δεν μνημονεύεται πουθενά στο ορθόδοξο εορτολόγιο και, όπως ήταν φυσικό, η ορθόδοξη Εκκλησία ποτέ δεν τον παραδέχτηκε. «Ο άγιος αυτός είναι για μας ανύπαρκτος. Είναι μια μυθοπλασία δυτικής προέλευσης», δηλώνουν άνθρωποι της Εκκλησίας. Με τη σειρά της και η Καθολική Εκκλησία στην αναθεώρηση του γενικού εορτολογίου της το 1969 υποβίβασε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου σε τοπική εορτή, επειδή δεν γνώριζε σχεδόν τίποτα για τον βίο του, παρά μόνο ότι ετάφη στη Βία Φλαμίνια της Ρώμης στις 14 Φεβρουαρίου.
Όταν, όμως, ο ξενόφερτος άγιος άρχισε να μπαίνει για τα καλά και στη ζωή των Ελλήνων και η ημέρα αυτή να καθιερώνεται και στη χώρα μας ως η ημέρα των ερωτευμένων στα τέλη της δεκαετίας του ‘70 με πρωτοβουλία των ανθοπωλών, εκπρόσωποι της Εκκλησίας πρότειναν οι Έλληνες ερωτευμένοι να τιμούν και να γιορτάζουν αγίους που υπάρχουν στο ορθόδοξο εορτολόγιο.
Το 1994, ο τότε εκπρόσωπος Τύπου της Ιεράς Συνόδου, Γιάννης Χατζηφώτης, πρότεινε να καθιερωθεί ως ημέρα των ερωτευμένων η γιορτή του Αγίου Υακίνθου, που τιμάται στις 3 Ιουλίου. Ο Υάκινθος καταγόταν από την Καισάρεια της Καπαδοκίας και υπηρετούσε ως κουβικουλάριος (θαλαμηπόλος) του ρωμαίου αυτοκράτορα Τραϊανού. Άνθρωπος εμπιστοσύνης του αυτοκράτορα, ο Υάκινθος προσηλυτίσθηκε στον Χριστιανισμό, προκαλώντας την οργή του Τραϊανού, που όταν το έμαθε διέταξε να τον φυλακίσουν χωρίς να του δίνουν καθόλου φαγητό, εκτός κι αν ήθελε να φάει ειδωλόθυτα. Σαράντα μέρες πέρασε έτσι ο Υάκινθος, χωρίς να αγγίξει τα ειδωλόθυτα. Την 41η, όμως, παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο, σε ηλικία 20 ετών.
Στην καθιέρωση της 3ης Ιουλίου ως ημέρα του έρωτα και της ποίησης πρωτοστάτησε ο γνωστός τραγουδοποιός από τα Ανώγεια της Κρήτης, Λουδοβίκος των Ανωγείων, που μαζί με ανθρώπους του πνεύματος και των γραμμάτων προχώρησαν στην ανέγερση ενός ναού σε μια πανέμορφη τοποθεσία, σε υψόμετρο 1.200 μέτρων στον Ψηλορείτη. Μπροστά από το εκκλησάκι αυτό, που είναι το μοναδικό στην Ελλάδα αφιερωμένο στον Άγιο, κάθε καλοκαίρι πραγματοποιούνται εκδηλώσεις με την επωνυμία Υακίνθεια.
Το 2000 ο μακαριστός Aρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, στην προσπάθειά του να φέρει πιο κοντά τη νεολαία στην Εκκλησία, πρότεινε να εορτάζεται η γιορτή των ερωτευμένων στις 13 Φεβρουαρίου, ημέρα που η Ορθοδοξία τιμά τη μνήμη των Αποστόλων Ακύλα και Πρίσκιλλας, ενός ενάρετου ζευγαριού Ιουδαίων σκηνοποιών, που ζούσε στην Κόρινθο και ασπάστηκε τον Χριστιανισμό.
Υπάρχει και μια τρίτη πρόταση, μάλλον από αρχαιόπληκτους, να εορτάζονται ως προστάτες των ερωτευμένων στις 14 Φεβρουαρίου ο πολυμήχανος Οδυσσέας και η πιστή του Πηνελόπη.
Με εκρηκτικά και καλάσνικοφ και με ψεύτικα περιπολικά ληστές ακινητοποίησαν δύο χρηματαποστολές με εκατομμύρια ευρώ καθ’ οδόν προς το Λέτσε στην Ιταλία.
Με έναν εκρηκτικό μηχανισμό οι ληστές ανατίναξαν τη θωρακισμένη πόρτα του οχήματος μεταφοράς χρημάτων. Κρατώντας καλάσνικοφ και με αναμμένους τους φάρους σε αυτοκίνητα που έμοιαζαν με περιπολικά, προσπάθησαν να ανοίξουν τη χρηματοκιβώτιο.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Οι δράστες είχαν φτάσει στο σημείο με ψεύτικα οχήματα της αστυνομίας και κατάφεραν να σταματήσουν δύο οχήματα χρηματαποστολής που κατευθύνονταν προς το Λέτσε, μεταφέροντας εκατομμύρια ευρώ.
Η θεαματική ληστεία καταγράφηκε ζωντανά από διερχόμενους οδηγούς, οι οποίοι απαθανάτισαν τη σκηνή με τα κινητά τους τηλέφωνα.
Ο Ιός Νίπα προκαλεί ανησυχία στο Μπαγκλαντές, όπου έχουν επιβεβαιωθεί νέα κρούσματα της θανατηφόρας νόσου. Ο ιός αυτός μπορεί να σκοτώσει έως και το 75% των μολυσμένων ατόμων. Τα πρώτα περιστατικά είχαν εντοπιστεί στην Ινδία, πριν εξαπλωθούν στο Μπαγκλαντές, γεγονός που οδήγησε τις βρετανικές υγειονομικές αρχές να εκδώσουν προειδοποιήσεις για πιθανή διεθνή εξάπλωση.
Η ασθενής, ηλικίας περίπου 40 έως 50 ετών, αρρώστησε στις 21 Ιανουαρίου στο βόρειο Μπαγκλαντές, παρουσιάζοντας συμπτώματα του ιού Νίπα. Είχε πονοκέφαλο, πυρετό, μυϊκές κράμπες και απώλεια όρεξης, ενώ η κατάσταση της υγείας της επιδεινώθηκε ραγδαία.
Έξι ημέρες αργότερα, η γυναίκα λιποθύμησε και μεταφέρθηκε επειγόντως σε τοπικό νοσοκομείο. Πέθανε στις 28 Ιανουαρίου, λίγες ημέρες μετά την εισαγωγή της στην κλινική.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η γυναίκα δεν είχε πρόσφατο ιστορικό ταξιδιών. Ωστόσο, ήταν γνωστό ότι κατανάλωνε ωμό χυμό από φοινικιές — μια πρακτική που θεωρείται πιθανή πηγή μετάδοσης του ιού, καθώς ο χυμός μπορεί να έχει μολυνθεί από νυχτερίδες.
Όλοι οι 35 άνθρωποι που ήρθαν σε επαφή με την ασθενή έχουν εξεταστεί και παρακολουθηθεί, με τα αποτελέσματα να είναι αρνητικά. Μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί νέα κρούσματα.
Προειδοποίηση του Παγκόσμιου Οργανισμού ΥγείαςΟ Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι ο κίνδυνος διεθνούς εξάπλωσης του ιού παραμένει σχετικά χαμηλός. Παράλληλα, αρκετές χώρες της Ασίας, όπως η Ταϊλάνδη και η Μαλαισία, έχουν εφαρμόσει ελέγχους στα αεροδρόμια, παρόμοιους με αυτούς της πανδημίας Covid-19, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν την εξάπλωση.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Συστάσεις προς τους ταξιδιώτεςΗ Βρετανική Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας (UKHSA) συνέστησε σε όσους σκοπεύουν να επισκεφθούν πληγείσες περιοχές να είναι ενήμεροι για τα συμπτώματα του ιού. Όπως ανέφερε η υπηρεσία:
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });«Ο κίνδυνος για τουρίστες που επισκέπτονται ενδημικές χώρες είναι πολύ χαμηλός, εάν τηρούνται τα βασικά μέτρα προστασίας.»
Ωστόσο, ο κίνδυνος θεωρείται υψηλότερος για όσους συμμετέχουν σε τοπικές πρακτικές, όπως η συλλογή και κατανάλωση χυμού φοινικιάς. Οι ταξιδιώτες που εμφανίζουν συμπτώματα σε ενδημικές περιοχές καλούνται να ζητήσουν άμεσα ιατρική συμβουλή.
Σε περίπτωση που τα συμπτώματα εκδηλωθούν μετά την επιστροφή στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι πολίτες πρέπει να ενημερώσουν τον πάροχο υγειονομικής φροντίδας και να αναφέρουν τα πρόσφατα ταξίδια τους.
Θνησιμότητα του ιούΤην περασμένη χρονιά, οι βρετανικές υγειονομικές αρχές είχαν επισημάνει ότι ο ιός Νίπα είναι πιο θανατηφόρος από την Covid-19, με ποσοστό θνησιμότητας που κυμαίνεται από 40% έως 75%.
Το μήνυμα ότι «Πρυτανεία και υπουργείο Παιδείας βρισκόμαστε στην ίδια πλευρά και δίνουμε από κοινού τη μάχη – η οποία έχει ήδη αποδώσει σημαντικούς καρπούς – για ελεύθερα, δημοκρατικά και ασφαλή δημόσια πανεπιστήμια», στέλνουν οι πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ σε νέα ανακοίνωσή τους για τα επεισόδια του Σαββάτου (7/2).
«Αυτό επιβεβαιώθηκε πλήρως στη συνάντηση που είχαμε νωρίτερα την Δευτέρα (9/2) στο Υπουργείο Παιδείας με την Υπουργό Παιδείας κα Σοφία Ζαχαράκη και τον υφυπουργό κ. Νικόλαο Παπαϊωάννου».
Ενημέρωσαν πως «η εσωτερική έρευνα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου ολοκληρώνεται και θα υπάρξει η επίσημη αναφορά, όπως ζητήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})«Έχουμε πλήρη επίγνωση ως Πρυτανεία των δεσμεύσεων και των ευθυνών μας, έναντι του νόμου αλλά κυρίως της ευθύνης μας έναντι των φοιτητών και των οικογενειών τους» δήλωσαν.
Υπενθυμίζεται ότι, ο προϊστάμενος της εισαγγελίας Εφετών Θεσσαλονίκης Λεωνίδας Νικολόπουλος, παρενέβη, δίνοντας εντολή για διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης στην Εισαγγελέα Πρωτοδικών.
Του Χριστόφορου Χαραλαμπάκη
Οταν ο Μέγας Αλέξανδρος κατέλαβε το 328 π.Χ. τα Μαράκανδα της Σογδιανής, μια κομβικής σημασίας πόλη στο στρατηγικό «Δρόμο του μεταξιού», μεταφέροντας τον ελληνικό πολιτισμό στα βάθη της Ασίας, κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι 2.353 χρόνια αργότερα, στην ίδια πόλη του σημερινού Ουζμπεκιστάν, με την ονομασία Σαμαρκάνδη (Samarkand), η Unesco, οργανώνοντας πρώτη φορά εκτός έδρας την 43η Γενική Διάσκεψη (Νοέμβριος 2025), θα καθιέρωνε ομόφωνα την 9η Φεβρουαρίου ως Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας.
Δεν συμμερίζομαι τον άκρατο ενθουσιασμό που εξέφρασαν πολλοί φυσικοί ομιλητές για τη διεθνή καταξίωση της γλώσσας μας για το λόγο ότι η αρχική πρόταση δεν ήταν ομόφωνη. Την προσυπέγραψαν μόνο 90 από τα 194 τακτικά μέλη του Οργανισμού αυτού των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό. Δεν ξέρω πόσοι πρόσεξαν ότι το τελικό σκεπτικό της ανακήρυξης (https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000394859_eng), δεν είναι ακριβές: Greek, one of the oldest languages in the world, is considered the linguistic cradle of fundamental concepts which have marked the history of culture, science and philosophy. «Η ελληνική γλώσσα, μία από τις αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου, θεωρείται η γλωσσική κοιτίδα θεμελιωδών εννοιών που έχουν σημαδέψει την ιστορία του πολιτισμού, της επιστήμης και της φιλοσοφίας». Η φιλοσοφία, δημιούργημα των Ελλήνων, είναι η μητέρα των επιστημών.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})Αν η ελληνική γλώσσα ήταν απλώς «μία από τις αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου», η ελληνική Πολιτεία δεν θα προέβαινε σε καμιά ενέργεια που θα παρέπεμπε σε προνομιακή μεταχείριση. Η ελληνική γλώσσα, η αρχαιότερη της Ευρώπης, είναι μοναδική στον κόσμο γιατί γράφεται αδιάκοπα περίπου επί τρεις χιλιάδες πεντακόσια χρόνια. Αυτό το τόνισε εμφατικά η αρμόδια ελληνική αντιπροσωπεία. Έχει το μοναδικό προνόμιο να είναι η καλύτερα τεκμηριωμένη γλώσσα στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού. Ακολουθούν, διακόσια πενήντα χρόνια αργότερα (1200 π.Χ.), οι μαντικές επιγραφές σε όστρακα χελώνας και σε οστά ζώων της κινεζικής δυναστείας των Σανγκ.
Στην ίδια προτασιακή δομή η γλώσσα μας αδικείται: Η επιλογή της έκφρασης is considered (γαλλ. est considéré), «θεωρείται», παραπέμπει σε υποκειμενική εκτίμηση, ενώ πρόκειται για αντικειμενική διαπίστωση. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς κειμενογλωσσολόγος για να καταλάβει τις σκοπιμότητες που κρύβει συχνά η διπλωματική γλώσσα των διεθνών οργανισμών. Αφήνω ασχολίαστη την προσθήκη: «Η ανακήρυξη της παγκόσμιας ημέρας της ελληνικής γλώσσας δεν θα έχει οικονομικές επιπτώσεις για την Unesco. Οι δραστηριότητες που σχετίζονται με τον εορτασμό της θα αναληφθούν από την Ελλάδα».
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });Το επιμύθιο αυτής της ιστορίας είναι ότι η Ελληνική Πολιτεία επιβάλλεται να οργανώσει σε μακροπρόθεσμη βάση τη γλωσσική, την εκπαιδευτική και την πολιτιστική της πολιτική. Αισιόδοξα μηνύματα εκπέμπουν, σεμνά και αθόρυβα, δύο επίσημοι κρατικοί φορείς: Η Ακαδημία Αθηνών, η οποία εκπροσωπεί την Αριστεία, διαθέτει δύο σπουδαία ερευνητικά κέντρα για την ελληνική γλώσσα και τις γεωγραφικές ποικιλίες της. Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης εκατονταετίας από την ίδρυσή της (1926-2026), σχεδιάζει δράσεις με μακρόπνοη προοπτική. Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας αποτελεί το δεύτερο μεγάλο πυλώνα για την έρευνα, διδασκαλία, πιστοποίηση, προβολή και διάδοση της ελληνικής γλώσσας. Η συνεργασία των δύο φορέων είναι άψογη, με πρωτεργάτες τον Γενικό Γραμματέα της Ακαδημίας Αθηνών Αντώνιο Ρεγκάκο και τον Πρόεδρο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, επίσης Ακαδημαϊκό, Θεόδωρο Παπαγγελή. Δεν περιμένουν την 9η Φεβρουαρίου για να εξυμνήσουν τη γλώσσα μας, με αχρείαστο ρητορικό στόμφο, όπως συνηθίζουν ορισμένοι.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Η γλωσσική κινδυνολογία, γνωστή από τα πανάρχαια χρόνια σε διάφορους λαούς και πολιτισμούς, αποτελεί προσφιλές κοινωνικό στερεότυπο. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα επιφέρει δραματικές αλλαγές στη νεοελληνική γλώσσα, με εξαίρεση την ομογενοποίηση του ύφους. Οι συνέπειες της περαιτέρω ισχυροποίησης της Αγγλοαμερικανικής είναι αναμενόμενη για όλες σχεδόν τις γλώσσες, οι οποίες θα υποστούν λειτουργική συρρίκνωση, ιδίως στα νέα ραγδαίως εξελισσόμενα ερευνητικά πεδία. Η δική μας απάντηση πρέπει να εδράζεται στη συστηματικότερη προώθηση της γλωσσικής τεχνολογίας.
«Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις», διακηρύσσει ο μοναδικός Γιάννης Ρίτσος, σε μια δραματοποιημένη εκδοχή, τη δύναμη της οποίας πολλαπλασιάζει η μουσική ιδιοφυΐα του Μίκη Θεοδωράκη. Το ίδιο ισχύει και για την ελληνική γλώσσα. Αν χρειαστεί, σίγουρα «θα καμακώσει το θεριό με το καμάκι του ήλιου».
Ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης είναι ακαδημαϊκός, ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ
«Δεν διευκρινίζεται ποτέ τι φοβόμαστε ότι θα πάθει η γλώσσα»Του Γιώργου Παπαναστασίου
Εδώ και αρκετό καιρό προσπαθούμε όλοι μας να εισέλθουμε στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ειδικά μάλιστα από τη στιγμή που εφαρμογές οι οποίες βασίζονται σε αυτή κυκλοφορούν πλέον ευρέως, είναι συχνή η αναρώτηση πόσο θα επηρεάσει το γεγονός αυτό την καθημερινότητά μας. Αλλά και γενικότερα τον πολιτισμό μας: την επιστήμη, την πολιτική, την οικονομία, την εκπαίδευση, το δίκαιο, τις ανθρώπινες σχέσεις, τη γλώσσα…
Ως προς την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε πολλά από τα πεδία αυτά είναι έκδηλη τουλάχιστον μια δυσπιστία, αν όχι ένας ακαθόριστος φόβος. Κινδυνεύει ο κόσμος όπως τον γνωρίζουμε από την Τεχνητή Νοημοσύνη; Και ποιοι μπορεί να είναι οι κίνδυνοι που συνεπάγεται η χρήση της, πέρα από τα προφανή οφέλη της;
Αφήνοντας τις απαντήσεις στα γενικότερα αυτά ερωτήματα στους πιο ειδικούς, ας επικεντρωθούμε στη γλώσσα. Η κινδυνολογία για την ελληνική γλώσα δεν είναι ούτε κάτι πρωτάκουστο ούτε κάτι σπάνιο. Υπενθυμίζω ότι κινδύνους για τη γλώσσα έχουν κατά καιρούς αποτελέσει: η δημοτική, το μονοτονικό, οι γραφές «αβγό», «αφτί» και «τρένο», η αγγλική, οι υπολογιστές, τα γκρίκλις, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και σίγουρα ξεχνάω πολλά. Σχεδόν ποτέ δεν διευκρινίζεται ΤΙ φοβόμαστε ότι θα πάθει η ελληνική (αλλά και γενικότερα η γλώσσα;) από καθέναν από αυτούς τους ύπουλους εχθρούς. Κάποτε τα πράγματα γίνονται πιο συγκεκριμένα: η ελληνική θα φθαρεί – φθείρεται ήδη –, καταστρέφεται, και μια τέτοια πορεία οδηγεί στην εξαφάνιση.
Μπορούμε, ωστόσο, να είμαστε βέβαιοι ότι μια γλώσσα που μιλιέται σήμερα από συμπαγείς πληθυσμούς σε δύο κράτη, στην Ελλάδα και στην Κύπρο, όπου είναι επίσημη γλώσσα, γλώσσα της εκπαίδευσης και της διοίκησης δεν κινδυνεύει να εξαφανιστεί – τουλάχιστον μέσα στο ορατό μέλλον! Γλώσσες και, κυρίως, διάλεκτοι που εξαφανίζονται χρόνο με τον χρόνο στον κόσμο δεν είναι επίσημες, συνεχώς καλλιεργούμενες και διδασκόμενες γλώσσες, όπως η ελληνική. Μήπως όμως ο κίνδυνος είναι ότι μπορεί να αλλάξει; Αυτό είναι το μόνο βέβαιο, αφού η αλλαγή είναι η μοίρα όλων των γλωσσών, αυτό που τις κάνει να παραμένουν ζωντανές, προσαρμοζόμενες σε νέες συνθήκες – αλλιώς θα είχαν προ πολλού πεθάνει. Μήπως όμως αλλάξει ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ υπό την επίδραση μιας γλώσσας που εμφανίζεται ως η κυρίαρχη στον κόσμο σήμερα – και εννοούμε βέβαια την αγγλική; Η υιοθέτηση αγγλικών στοιχείων σήμερα μήπως έχει φτάσει σε έναν βαθμό που γίνεται επικίνδυνη;
Η αλήθεια είναι ότι «μέτρο» αλλαγής δεν έχουμε. Ούτε «ποσότητα» αλλαγών που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «επιτρεπτές», πάνω από τις οποίες θα βάζαμε τους εαυτούς μας σε επιφυλακή. Δύο σημεία μπορεί κανείς να επισημάνει εδώ: Το πρώτο που θα πρέπει να προσέξουμε είναι ο μιμητισμός. Είναι άλλο πράγμα ο δανεισμός ξένων στοιχείων σε μια γλώσσα – φαινόμενο παγκόσμιο και αναπόφευκτο –, και άλλο πράγμα η επιτηδευμένη μείξη στοιχείων της αγγλικής στη νέα ελληνική. Το δεύτερο είναι η εκχώρηση περιοχών χρήσης της γλώσσας σε άλλες γλώσσες. Πολλοί συνηθίζουμε σήμερα να γράφουμε τις επιστημονικές μας δημοσιεύσεις στα αγγλικά, για ευνόητους λόγους. Η καλλιέργεια όμως του επιστημονικού λόγου και στην ελληνική είναι και αυτή μια υποχρέωση των επιστημόνων κάθε πεδίου.
Ειδικότερα για την Τεχνητή Νοημοσύνη, μην ξεχνάμε ότι είναι (και) ένας μηχανισμός παραγωγής κειμένων. Για να δημιουργήσει ελληνικό λόγο, προφανώς αξιοποιεί τον υπάρχοντα. Αλλά ας δούμε τι απαντάει η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη στο ερώτημα αν η ελληνική κινδυνεύει από τη χρήση της: «Η ελληνική δεν κινδυνεύει από την ΤΝ. Κινδυνεύει μόνο αν πάψουμε εμείς να τη φροντίζουμε».
Ο Γιώργος Παπαναστασίου είναι καθηγητής Ιστορικής Γλωσσολογίας στο ΑΠΘ, διευθυντής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκει απαντήσεις, τα ελληνικά θέτουν ερωτήσεις»Της Αντρέα Μαρκολόνγκο
Κινδυνεύει η ελληνική γλώσσα την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης; Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Η μεγαλύτερη είναι πιο ανησυχητική. Είμαι συγγραφέας και ελληνίστρια. Ζω καθημερινά με μια γλώσσα επισήμως «νεκρή», κι όμως πεισματικά ζωντανή: τα αρχαία ελληνικά. Τα μεταφράζω, τα διδάσκω, γράφω μέσα από αυτά και –ίσως το σημαντικότερο– τα αφουγκράζομαι. Τα τελευταία χρόνια με ρωτούν όντως συχνά αν η τεχνητή νοημοσύνη, με την εντυπωσιακή της ικανότητα να μεταφράζει γρήγορα και με ευχέρεια, απειλεί γλώσσες όπως η ελληνική, η επιβίωση των οποίων μοιάζει να εξαρτάται από τη βραδύτητα, τη συνθετότητα και την προσήλωση.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μεταφράζει τα ελληνικά με αξιοσημείωτη αποτελεσματικότητα. Παράγει άρτιες προτάσεις σε επίπεδο γραμματικής, αναγνωρίζει συντακτικές δομές, δίνει λύσεις σε κάποιες αμφισημίες με στατιστική κομψότητα. Για πολλούς αναγνώστες αυτό μοιάζει απελευθερωτικό: πρόσβαση χωρίς κόπο, νόημα χωρίς αναμονή. Εδώ όμως κρύβεται η πρώτη παρανόηση. Η ελληνική δεν υπήρξε ποτέ γλώσσα της πρόσβασης· είναι γλώσσα της αντίστασης.
Τα αρχαία ελληνικά δεν παραδίδουν εύκολα το νόημα, γιατί δεν αντιλαμβάνονται το νόημα ως κάτι άμεσο. Τα ρήματά τους εκφέρονται σε όψεις (σ.σ.: ποιον ενέργειας) και όχι σε χρόνους· οι πτώσεις τους δένουν τη σκέψη με την κίνηση και τη σχέση· το λεξιλόγιό τους αρνείται την απόλυτη αντιστοιχία. Μια ελληνική λέξη δεν «σημαίνει» απλώς κάτι· ανοίγει ένα πεδίο δυνατοτήτων. Η μετάφραση, λοιπόν, δεν είναι μεταφορά αλλά επιλογή – συχνά απώλεια, κάποιες φορές στοίχημα.
Η τεχνητή νοημοσύνη διαπρέπει στην αντιστοιχία. Η ελληνική ζει μέσα από την πληθώρα των ερμηνειών. Όταν μεταφράζω ελληνικά, δεν μετατρέπω απλώς μια πρόταση σε μια άλλη γλώσσα. Αποφασίζω ποια σιωπή θα διασώσω, ποια αμφισημία θα προδώσω, ποιον ρυθμό θα σώσω εις βάρος της ακρίβειας. Η μετάφραση δεν είναι ταχύτητα· είναι ευθύνη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει μια απάντηση, αλλά δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη της. Δεν διστάζει. Δεν αμφιβάλλει. Δεν αισθάνεται το βάρος όσων διακυβεύονται όταν επιλέγεις μια λέξη αντί μιας άλλης.
Κινδυνεύει η ελληνική από αυτή την ευκολία; Γλωσσικά, όχι. Πολιτισμικά, ίσως. Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι να εξαφανιστεί η ελληνική, αλλά να καταναλωθεί ως περιεχόμενο αντί να την ανακαλύψουμε ως σκέψη. Αν η ελληνική γίνει κάτι που «καταλαβαίνει» κανείς αμέσως, χωρίς ένταση, χωρίς σφάλμα, χωρίς χρονοτριβή, τότε χάνουμε ακριβώς αυτό που την καθιστά ελληνική: την ικανότητά της να μας κόβει τη φόρα, να μας αποξενώνει από τις ίδιες μας τις βεβαιότητες, να μας θυμίζει ότι η γλώσσα δεν είναι εργαλείο αλλά τρόπος ζωής.
Ως συγγραφέας επιστρέφω συχνά στα ελληνικά όχι για να βρω απαντήσεις, αλλά για να ξαναμάθω πώς να θέτω ερωτήματα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι εξαιρετική στο να απαντά. Η ελληνική, αντίθετα, μας διδάσκει πώς να παραμένουμε ανήσυχοι. Και αυτό δεν είναι αδυναμία που χρειάζεται διόρθωση από την τεχνολογία· είναι πειθαρχία που χρειάζεται προστασία. Η ελληνική δεν κινδυνεύει από την τεχνητή νοημοσύνη. Ίσως όμως κινδυνεύουμε εμείς να ξεχάσουμε γιατί τη χρειαζόμασταν εξαρχής.
Η Αντρέα Μαρκολόνγκο είναι ελληνίστρια, συγγραφέας του βιβλίου «Η υπέροχη γλώσσα: 9 λόγοι για να αγαπήσεις τα αρχαία ελληνικά» (εκδ. Πατάκη)
Οι παραδοσιακά ισχυροί κλάδοι της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να κάνουν μεγάλα ανοίγματα μέσα στο 2026, αλλά σε αυτούς πρόκειται να προστεθούν και τομείς που μέχρι στιγμής δεν έχουν δείξει αντίστοιχη δυναμική. Αλλωστε, το 2026 είναι η τελευταία χρονιά για την εκταμίευση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) από την Ευρωπαϊκή Ενωση, με τα εναπομείναντα δάνεια στο πλαίσιο του προγράμματος να ανέρχονται σε 6,3 δισ. ευρώ (περίπου 35% του συνόλου του δανειακού σκέλους του εθνικού σχεδίου), μεγάλο μέρος των οποίων αναμένεται να κατευθυνθεί σε επιχειρήσεις μέσω των τραπεζών. Ακόμα 6,2 δισ. ευρώ σε απευθείας επιδοτήσεις του ΤΑΑ προς το ελληνικό κράτος δεν έχουν ακόμα εκταμιευθεί και εκτιμάται πως θα ενισχύσουν περαιτέρω την επενδυτική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, αρκετοί είναι οι κλάδοι που θα κινήσουν τη ζήτηση επιχειρηματικών δανείων τη φετινή χρονιά. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην αύξηση των χαρτοφυλακίων αναμένεται να παίξουν οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους χώρους της ενέργειας, της φιλοξενίας (ξενοδοχεία) και των υποδομών – κατασκευών. Δευτερευόντως, αυξημένη κινητικότητα περιμένουν οι τράπεζες από τη ναυτιλία, τις φαρμακευτικές εταιρείες, τη μικρή αλλά με διαθέσεις μεγέθυνσης εγχώρια βιομηχανία, την αγορά ακινήτων (real estate), τις εταιρείες τεχνολογίας και λογισμικών, αλλά και από τον αγροδιατροφικό τομέα.
Παράλληλα, αναμένεται σημαντική αύξηση στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων του αμυντικού τομέα, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για ενίσχυση της ενιαίας άμυνας με προγράμματα όπως το SAFE. Ηδη, η Πειραιώς έχει υπογράψει συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) για τη χρηματοδότηση μικρών και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων του κλάδου με 100 εκατ. ευρώ, που πρόκειται να κινητοποιήσουν συνολικά κεφάλαια 200 εκατ. ευρώ με την προβλεπόμενη μόχλευση. Εξάλλου, σημαντικές αυξήσεις περιμένουν οι τράπεζες στα διεθνή κοινοπρακτικά επιχειρηματικά δάνεια (syndicated loans) που δίνονται σε συνεργασία με τράπεζες άλλων χωρών, τόσο εντός όσο και εκτός ΕΕ.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Οι τάσειςΣτην ενέργεια, αναμένεται να υπάρξει μείωση στις χρηματοδοτήσεις για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), όπου παρατηρείται κορεσμός της αγοράς, σε σημαντικό βαθμό ως συνέπεια του «δόγματος» Τραμπ «drill baby drill» και της αύξησης της ζήτησης για ορυκτά καύσιμα. Αλλωστε, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη μεταφορά ενέργειας – ειδικά του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) – θεωρείται βέβαιο ότι θα αναζητήσουν χρηματοδότηση στο πλαίσιο της ανάδειξης της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο στη ΝΑ Ευρώπη. Εξάλλου, μεγάλη αύξηση των μεγεθών αναμένουν οι τράπεζες στην αγορά εξισορρόπησης, που «ρυθμίζει» τη διοχέτευση ενέργειας ώστε να καλύπτεται η ζήτηση ενέργειας στον μέγιστο δυνατό βαθμό.
Στον κλάδο της φιλοξενίας, δηλαδή στα ξενοδοχεία, οι τράπεζες αναμένουν σημαντική δραστηριότητα συγχωνεύσεων και εξαγορών στην ελληνική αγορά. Η πραγματοποίηση τέτοιων κινήσεων απαιτεί βεβαίως σημαντικά τραπεζικά κεφάλαια, με τον κλάδο να υπολογίζεται ότι έχει μερίδιο περίπου 10% στα συνολικά επιχειρηματικά δάνεια τα τελευταία χρόνια.
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });Τέλος, αυξημένη κινητικότητα εκτιμάται ότι παρουσιάζει ο κλάδος των υποδομών, που θα «τραβήξει» μαζί και τις κατασκευές. Αλλωστε, οι μεγάλες εταιρείες του τομέα έχουν πολύ υψηλές προβλέψεις από ανεκτέλεστα έργα, ενώ μέσα στο έτος θα προχωρήσουν σημαντικά μεγάλες επενδύσεις, μεταξύ άλλων η αναβάθμιση του αεροδρομίου «Ελ. Βενιζέλος», η κατασκευή του νέου αεροδρομίου της Κρήτης στο Καστέλλι, ο Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) αλλά και το κυβερνητικό πάρκο «Ανδρέας Λεντάκης» στις εγκαταστάσεις της πρώην ΠΥΡΚΑΛ στη Δάφνη.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), τα επιχειρηματικά δάνεια του 2025 ανήλθαν σε 23,2 δισ. ευρώ συνολικά. Το ποσό αυτό, που ενισχύθηκε με εκταμιεύσεις άνω των 6 δισ. ευρώ τον περασμένο Δεκέμβριο, ήταν όμως χαμηλότερο από το αντίστοιχο του 2024, όταν οι εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις έφτασαν τα 24 δισ. ευρώ. Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αυτή διαμορφώθηκε στα 2,5 δισ. ευρώ στο σύνολο του 2025 (περίπου 10% των συνολικών δανείων προς επιχειρήσεις).
googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });Εξάλλου, η τάση των επιτοκίων για τα επιχειρηματικά δάνεια είναι πτωτική, με το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο να διαμορφώνεται στο 3,69% τον Δεκέμβριο, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του 2022, όταν το επιτόκιο πολιτικής της ΕΚΤ ήταν μηδενικό. Σε αυτή την εξέλιξη έχει παίξει ρόλο και η είσοδος νέων παικτών στην τραπεζική αγορά, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό. Οπως έδειξε και η έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων για το δ’ τρίμηνο του 2025, τα πιστοδοτικά κριτήρια των τραπεζών προς τις επιχειρήσεις έγιναν πιο χαλαρά, ενώ η ζήτηση εξακολούθησε να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς.
Βάσει των προσδοκιών τραπεζών και επιχειρήσεων για το επόμενο διάστημα, είναι σαφές πως ο στόχος είναι να ξεπεραστεί το «ταβάνι» των 24 δισ. ευρώ, δίνοντας στην ελληνική οικονομία την απαραίτητη ώθηση πριν από το τέλος του ΤΑΑ. Η ΤτΕ εκτιμά, άλλωστε, ότι οι επενδύσεις θα επιταχυνθούν με ρυθμό 8,6% το 2026, έναντι 6,1% την περασμένη χρονιά. Το 2027, όμως, αναμένεται να χαμηλώσει ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων σε 1,7%, πριν ανέβει ξανά στο 3,7% το 2028.
