Τα ΝΕΑ - Τεχνολογία

Γνωστό μοντέλο με συμμετοχή σε καλλιστεία είναι η γυναίκα που συνέλαβε η Αστυνομία για συμμετοχή σε συμμορία ληστών, που έκλεβαν πρατήρια καυσίμων και μίνι μάρκετ στην Αττική.

Θύμα ενέδρας των κακοποιών περιέγραψε στο MEGA τις τρομακτικές στιγμές που βίωσε. «Εκείνο το βράδυ ήταν δύο τύποι. Ήταν καλυμμένα τα στοιχεία τους με full face, φορούσαν λαιμουδιέρες, κουκούλες, μαύρα ρούχα. Ο ένας με όπλο. Μου ζήτησε τα λεφτά, μου πήρε το κινητό και σηκώθηκαν και έφυγαν» είπε.

Αρχηγός της σπείρας ήταν ένας 46χρονος, γνώριμος των Αρχών, αφού έχει εκτίσει ποινή φυλάκισης 10 χρόνων. Συμμετείχε στην ένοπλη επίθεση κατά αστυνομικών το 2011 στου Ρέντη με θύματα δύο άνδρες της ΔΙΑΣ. Όπως φαίνεται σε βίντεο ντοκουμέντο, ο 46χρονος, άλλοτε μόνος και άλλοτε μαζί με συνεργό, φορώντας κουκούλες full-face και με την απειλή περιστρόφου ή και μαχαιριού αφαιρούσαν χρηματικά ποσά από ταμειακές μηχανές, κινητά τηλέφωνα καθώς και άλλα προϊόντα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Ο συνάδελφος καθόταν εκεί στην καρέκλα και ήταν με το κινητό, δεν τους πήρε χαμπάρι. Τους πήρε χαμπάρι, αφού έφτασε μπροστά τους. Τον απειλήσαν με όπλο, τον βάλανε μέσα στο μαγαζί, του πήραν κάποιο χρηματικό ποσό» λέει αυτόπτης μάρτυρας ληστείας. Η συμμορία είχε διαπράξει τουλάχιστον 12 ληστείες σε δυτική Αττική και βόρεια Προάστια. Σύμφωνα με την Αστυνομία, το 33χρονο μοντέλο συμμετείχε σε τέσσερις επιθέσεις.

Οι πέντε συλληφθέντες αναμένεται να απολογηθούν τη Δευτέρα ενώπιον του ανακριτή, την ώρα που οι έρευνες των αστυνομικών συνεχίζονται και για άλλες περιπτώσεις ληστειών που δεν έχουν εξιχνιαστεί.

Ενα ανέκδοτο που κυκλοφορεί στο Ιράν λέει ότι στα φαρσί υπάρχουν ο ενεστώτας, ο παρατατικός, ο μέλλοντας και… ο χρόνος του σάχη. Σχεδόν μισό αιώνα μετά την πτώση του καθεστώτος του, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πλημμυρίζουν με εικόνες της Τεχεράνης της δεκαετίας του 1970: γυναίκες ντυμένες με την τελευταία λέξη της μόδας, νεαρούς με μακριά μαλλιά και καμπάνες, μια οικονομία που έμοιαζε να ευημερεί, έστω κι αν η αναδιανομή και η κοινωνική συνοχή υστερούσαν.

Η μνήμη, όμως, είναι περίεργο πράγμα και συχνά λειτουργεί ως σχόλιο στο παρόν. Οι μεγαλύτερες γενιές θυμούνται τη δράση της περιβόητης SAVAK, τα βασανιστήρια, τις εξαφανίσεις και τις διώξεις. Η συνέχεια της βίας μετά την Ισλαμική Επανάσταση και η σταδιακή οικονομική εξαθλίωση που ακολούθησε αποτελούν ίσως τη μεγαλύτερη τραγωδία του Ιράν. Η υπόσχεση χειραφέτησης μετατράπηκε σε έναν διαρκή εφιάλτη. Η μνήμη και η πολιτική συνείδηση στη χώρα δεν είναι ούτε ενιαίες ούτε μονολιθικές.

Από το τέλος του πολέμου των 12 ημερών έως τις αρχές Οκτωβρίου 2025, πραγματοποίησα 28 συνεντεύξεις με ιρανούς πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και διπλωμάτες από όλο το πολιτικό φάσμα, εντός και εκτός της χώρας. Σήμερα, για όσους γνωρίζουν, είναι προφανές ότι οι διαδηλωτές δεν εξεγείρονται μόνο λόγω φτώχειας, αλλά κυρίως λόγω της απότομης πτώσης του βιοτικού επιπέδου μιας μικρομεσαίας τάξης που μέχρι πρόσφατα ζούσε σε σχετικά ανεκτές κοινωνικοοικονομικές συνθήκες στο περιθώριο της εξουσίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Σήμερα η καθημερινότητα έχει γίνει αβίωτη: διακοπές ρεύματος, έλλειψη νερού, ένα καθεστώς απαρτχάιντ εις βάρος των γυναικών, καταπίεση μειονοτήτων, μισθοί πείνας, πληθωρισμός, απουσία προοπτικής και μια επιλεκτική ανοχή στην παρανομία που δημιουργεί μια κοινωνία πολλών ταχυτήτων. Ο φόβος και η διαχείριση της μιζέριας αποτελούν βασικά εργαλεία συνοχής του καθεστώτος, όπως και η απουσία ενός αξιόπιστου πολιτικού υποκειμένου με ευρεία κοινωνική απήχηση.

Ερευνες κοινής γνώμης ευρωπαϊκών κέντρων δείχνουν ότι οι νοσταλγοί του σάχη αγγίζουν περίπου το 20%. Το πλεονέκτημά τους είναι η παρουσία στις ΗΠΑ και η πρόσβαση σε αγγλόφωνα Μέσα. Το Κίνημα των Μουτζαχεντίν, με μια παραστρατιωτική βάση και στην Αλβανία, διατηρεί δεσμούς με κύκλους του (Αμερικανικού) Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και έχει παρουσία σε Παρίσι, Λονδίνο και Οτάβα, όμως η συνεργασία του με τον Σαντάμ Χουσεΐν το έχει απαξιώσει για πολλούς Ιρανούς. Διαθέτει, ωστόσο, «επιχειρησιακές δυνατότητες» εντός της χώρας μέσω του παραστρατιωτικού βραχίονα. Παράλληλα, ισχυρά αυτονομιστικά κινήματα δρουν στο Κουρδιστάν και το Μπαλουχιστάν, ενώ αναδύεται και ένα αζερικό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Οι ηγέτες των «μεταρρυθμιστών», που οραματίζονται μια επιστροφή στα «χρυσά χρόνια» της πρώιμης Ισλαμικής Επανάστασης, βρίσκονται σε κατ’ οίκον περιορισμό, στη φυλακή ή αυτολογοκρίνονται. Η αντιπολίτευση δεν έχει ένα ενιαίο μέτωπο ή πρόταση εξουσίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Την ίδια στιγμή, η μετάβαση σε νέα πολιτική κατάσταση δεν θα προκύψει από πόλεμο, καθώς η Δύση δεν διαθέτει ούτε τα οικονομικά ούτε τα στρατιωτικά ούτε και την πολιτική βούληση να επιβάλει αλλαγή καθεστώτος. Μια δεύτερη επίθεση θα μπορούσε απλώς να επιταχύνει μια διαπραγμάτευση μεταξύ του σημερινού παρακράτους και μιας ηγεσίας αποδεκτής από τη Δύση, ικανής να άρει το εμπάργκο.

Η άλλη οδός είναι η επιδεικτική χρήση βίας από το καθεστώς, που γεννά αντίδραση, οδηγώντας σε αποδυνάμωση της κοινωνίας, όμως τελικά και του κράτους. Τρίτος δρόμος μάλλον δεν υπάρχει.

Το σύνθημα «Make Iran Great Again» παραμένει μια φαντασίωση που απαιτεί επιλεκτική μνήμη, αλλά η μνήμη είναι πάντα επιλεκτική.

Ο Ηλίας Ρουμπάνης είναι διεθνολόγος, συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων

Χρειάστηκε τέσσερα εικοσιτετράωρα από τη μέρα που το βίντεο έγινε viral για να μιλήσει. O Νίκος Χριστοδουλίδης εμφανίστηκε μπροστά σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα και δήλωσε πως δεν έχει τίποτα να φοβηθεί. Εδειξε τα χέρια του στις κάμερες, για να τονίσει πως είναι καθαρά, και κάλεσε όποιον έχει στοιχεία για άμεσο ή έμμεσο χρηματισμό του να τα καταθέσει στις αρμόδιες Αρχές. Βέβαια, αυτή δεν είναι η μοναδική δυνατή σκηνή του πολιτικού θρίλερ που παρακολουθεί η Λευκωσία από την επομένη της ανάληψης της προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Το σκάνδαλο έχει ήδη προκαλέσει την παραίτηση του «δεξιού» του «χεριού» αλλά και της συζύγου του από τον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, ενώ όλοι αναζητούν τους σεναριογράφους του – με πολλούς να «ακούνε» την πιθανότητα ρωσικής υβριδικής επίθεσης.

Οι μυστικές υπηρεσίες ΗΠΑ, Ισραήλ, Βρετανίας και Γαλλίας έχουν λάβει αίτημα να βοηθήσουν στις έρευνες. Μέχρι να αποφανθούν, όμως, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την απάντηση σε ένα ερώτημα που απασχολεί εξίσου την κυπριακή πολιτική σκηνή: ποιο θα είναι το μέλλον του προέδρου που δεν έχει πίσω του έναν κομματικό μηχανισμό (γιατί είχε φροντίσει να διχάσει τον ΔΗΣΥ, το κόμμα στο οποίο ανήκε ώσπου να κατέβει απέναντι στον επίσημο υποψήφιό του); Θα επανεκλεγεί το 2028 ή όχι;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Σύμφωνα με γνώστη της Μεγαλονήσου, ούτε πολιτικοί του αντίπαλοι δεν έχουν θέσει θέμα απομάκρυνσης του ίδιου από το Παλάτι (όπως αποκαλείται εκεί το προεδρικό μέγαρο). Οχι γιατί τον θεωρούν – σαν τους φίλους του – μεταρρυθμιστή και οργανωτικό ή του αναγνωρίζουν πως έφερε με τις πολιτικές του οκτώ αναβαθμίσεις της οικονομίας.

Ούτε επειδή πιστεύουν ότι έχει καλές σχέσεις με τις Βρυξέλλες, σαν τους φαν του, ή κρίνουν πως έχει γνώση της διεθνούς σκηνής και πολιτικό αισθητήριο, όπως έλληνες αξιωματούχοι που τον ξέρουν. Αλλά, κατά την ερμηνεία της προαναφερθείσας πηγής, γιατί ψυχανεμίζονται ότι η κοινή γνώμη έχει εκλάβει το τάιμινγκ της δημοσίευσης του αμφιλεγόμενου οπτικοακουστικού υλικού ως ύποπτο – σαν μια απόπειρα να μουτζουρωθεί η εικόνα της Κύπρου τη στιγμή που πέφτουν πάνω της όλα τα ευρωπαϊκά φώτα, δηλαδή.

… Ανάποδηgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η παραπάνω ανάλυση λαμβάνει υπόψη την κριτική την οποία δέχεται από τότε που ανέλαβε. «Τον βαράνε συνέχεια», εξηγεί μελετητής της κυπριακής πολιτικής επικαιρότητας. «Του καταλογίζουν συχνά πως δεν ενημερώνει τα κόμματα ή ότι κάνει πολιτική μόνος του».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Οπως είναι αναμενόμενο, πρώην σύντροφοί του είναι απ’ τους πιο σκληρούς. Στους κόλπους του ΔΗΣΥ, άλλωστε, αρκετοί τον έβλεπαν από την προεκλογική περίοδο του 2022 σαν «προδότη», ισχυριζόμενοι ότι έβαλε την προσωπική του φιλοδοξία πάνω από το συμφέρον του κόμματος.

Στην τελευταία προεδρική αναμέτρηση, η πλειονότητα του εκλογικού σώματος – σύμφωνα με αναλυτές – διάλεξε το μικρότερο κακό. Μάλιστα, η έκπληξη της πρώτης Κυριακής, ο υποψήφιος που στήριξε το ΑΚΕΛ και πέρασε στον β’ γύρο, εκτιμάται ότι ανάγκασε μερίδα της βάσης του μεγαλύτερου κεντροδεξιού κόμματος να το ρίξει στον «αποστάτη».

Σήμερα, παρατηρητές των κυπριακών πολιτικών πραγμάτων στοιχηματίζουν ότι ένα διόλου ευκαταφρόνητο μέρος των ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ συγκαταλέγεται πια στους υποστηρικτές του. Ωστόσο, όπως συμπληρώνουν, δεν του έχουν δώσει λευκή επιταγή.

Στα πολιτικά πηγαδάκια των Κυπραίων κυκλοφορούν παράπονα γι΄αυτόν. Οταν διατυπώνονται κομψά, τον περιγράφουν ως ξεροκέφαλο και παρορμητικό, που υπερεκτιμά τις δυνατότητές του. Αυτή την περίοδο, λέγεται ευκολότερα σε κατ΄ιδίαν συζητήσεις κάτι που ψιθυριζόταν νωρίτερα: πως «βασιζόταν απόλυτα στον Πάμπο» (όπου Πάμπος, ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους, πρώην πια διευθυντής του Γραφείου του ΠτΔ, η συμβουλή του οποίου φέρεται να βάραινε πάντα στο μυαλό του, σε αντίθεση με εκείνες άλλων συνεργατών του).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ο ίδιος, πάντως, από την αρχή της θητείας του – που είχε επισημανθεί ότι δεν εκπέμπει μήνυμα αξιοκρατίας η τοποθέτηση του μπατζανάκη του στη συγκεκριμένη θέση – δικαιολογούσε την επιλογή ενός δικού του ανθρώπου ως απόλυτα θεμιτή, δεδομένων των καθηκόντων κάθε εξ απορρήτων.

Παρ’ όλα αυτά, για όποιους κοιτάζουν τη μεγάλη εικόνα των village politics, το βίντεο-γκέιτ υπογραμμίζει κι ένα δομικό πρόβλημα της Κυπριακής Δημοκρατίας: τις υπερεξουσίες του προέδρου ως θεσμού. Για ποιο λόγο; Επειδή η πολιτική προσωπικότητα του Χριστοδουλίδη – όπως σκιαγραφείται τόσο από τους απέναντί του όσο κι απ’ αυτούς που είναι θετικά διακείμενοι – δείχνει τα μειονεκτήματα ενός συστήματος στο οποίο αποφασίζει για τόσα πολλά μόνο ένας.

Η διάλυση αυτοκρατοριών που εξουσίαζαν τεράστιες εκτάσεις γης οδηγούσε πάντοτε σε ιδιαίτερα περίπλοκα μεταγενέστερα προβλήματα κυριαρχίας επί εδαφών, συμπεριλαμβανομένων και των νησιών. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν αποτέλεσε εξαίρεση.

Η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης ήταν η τελευταία σύμβαση (πλην της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων του 1947) που ρύθμιζε ζητήματα κυριαρχίας επί των εδαφών της διαλυθείσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Τουρκική Δημοκρατία, ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, υπήρξε το ένα συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη της Λωζάννης με δεύτερο μέρος τις νικήτριες δυνάμεις του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ωστόσο, οι διατάξεις που ενσωματώθηκαν στη Συνθήκη της Λωζάννης σχετικά με τα νησιά του Αιγαίου αποτελούν σήμερα αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.

Το Αρθρο 12 της Συνθήκης της Λωζάννης επιβεβαίωσε την κυριαρχία της Ελλάδας ιδίως επί των νήσων Λήμνου, Σαμοθράκης, Λέσβου, Χίου, Σάμου και Ικαρίας, υπό την επιφύλαξη του Αρθρου 15 που αφορά τα νησιά που είχαν τεθεί υπό ιταλική κυριαρχία. Τα νησιά Ιμβρος, Τένεδος και οι Λαγούσες τίθενται σαφώς υπό τουρκική κυριαρχία. Το Αρθρο 12 προβλέπει επιπλέον ότι: «Εκτός εάν υφίσταται αντίθετη διάταξη στην παρούσα Συνθήκη, τα νησιά που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των τριών μιλίων από τις ασιατικές ακτές παραμένουν υπό τουρκική κυριαρχία».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Κατά συνέπεια, τα νησιά Ιμβρος, Τένεδος, Λαγούσες και εκείνα που βρίσκονται εντός τριών μιλίων από τις ασιατικές ακτές παρέμειναν σαφώς υπό τουρκική κυριαρχία, ενώ τα νησιά Λήμνος, Σαμοθράκη, Λέσβος, Χίος, Σάμος και Ικαρία τέθηκαν υπό ελληνική κυριαρχία με σαφείς όρους. Αργότερα, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων παραχώρησε τα Δωδεκάνησα, τα οποία πριν από τον πόλεμο βρίσκονταν υπό ιταλική κυριαρχία, στην Ελλάδα.

Πέραν των νησιών και νησίδων που αναφέρονται ονομαστικά στις ανωτέρω ρυθμίσεις, η Τουρκία υποστηρίζει ότι τα νησιά και οι νησίδες που δεν κατονομάζονται ρητώς θα πρέπει να θεωρείται πως ανήκουν στην Τουρκία. Από τις επίσημες δηλώσεις προκύπτει ότι η Τουρκία δεν εγείρει αντιρρήσεις ως προς την κυριαρχία των νησιών που αποδόθηκαν ρητώς στην Ελλάδα από τις σχετικές διατάξεις των προαναφερθέντων διεθνών συνθηκών. Ωστόσο, η κυριαρχία επί των λοιπών γεωγραφικών σχηματισμών θα πρέπει να ανήκει στην Τουρκία, δεδομένου ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατείχε προηγουμένως την κυριαρχία επ’ αυτών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Κατά συνέπεια, οι νησίδες που δεν αναφέρονται σαφώς στις εν λόγω διατάξεις είναι εκείνες των οποίων το καθεστώς θα πρέπει να διευκρινιστεί. Η κρίση των βραχονησίδων Καρντάκ/Ιμια το 1995, τις οποίες η Τουρκία χαρακτήρισε ως αμφισβητούμενους βράχους, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, περισσότερα νησιά έχουν κατονομαστεί σε επίσημες δηλώσεις της Τουρκίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η Τουρκία επικαλείται ως απόδειξη τη συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας σχετικά με τα Δωδεκάνησα. Η Ιταλία και η Τουρκία υπέγραψαν στις 4 Ιανουαρίου 1932 μια συμφωνία για τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων των μεταξύ τους χωρικών υδάτων, η οποία διευκρίνισε επίσης την κυριαρχία επί νησίδων στην περιοχή. Αναφέρεται πως η κυβέρνηση της Τουρκίας είναι έτοιμη να εισέλθει σε διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα, με σκοπό τον καθορισμό της κυριαρχίας επί μικρών νησιών, νησίδων και βράχων στο Αιγαίο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Η βασική θέση της Ελλάδας είναι ότι όλα αυτά τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά αποδόθηκαν οριστικά στην Ελλάδα από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι ο κύριος σκοπός αυτών των συνθηκών ήταν η εγκαθίδρυση μόνιμων συνόρων και νόμιμων τίτλων εδαφικής κυριαρχίας για τα εμπλεκόμενα κράτη, χωρίς να τα εξαρτούν από άλλες υποχρεώσεις.

Η βάση στην οποία στηρίζεται κυρίως η Ελλάδα για να ερμηνεύσει κατ’ αυτόν τον τρόπο τις συνθήκες είναι η τελευταία παράγραφος του Αρθρου 12, η οποία αναφέρει ότι: «Εκτός εάν υφίσταται αντίθετη διάταξη στην παρούσα Συνθήκη, τα νησιά που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των τριών μιλίων από τις ασιατικές ακτές παραμένουν υπό τουρκική κυριαρχία». Η Ελλάδα ερμηνεύει τη διάταξη αυτή αντιστρόφως, υποστηρίζοντας ότι όλα τα νησιά πέραν των τριών μιλίων αποδόθηκαν στην Ελλάδα. Δεύτερον, σύμφωνα με την Ελλάδα, «είναι παγίως καθιερωμένο στο διεθνές δίκαιο ότι όταν τα κράτη συνάπτουν συνθήκες που καθορίζουν σύνορα ή εδαφική κυριαρχία, ο πρωταρχικός τους στόχος είναι να επιτύχουν σταθερότητα και οριστικότητα».

Παρότι τόσο η Συνθήκη της Λωζάννης όσο και η Συνθήκη των Παρισίων περιέχουν διατάξεις σχετικά με ζητήματα κυριαρχίας που αφορούν τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, εξακολουθεί να υφίσταται σοβαρή διαφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Είναι προφανές ότι Ελλάδα και Τουρκία διαφωνούν ως προς την κυριαρχία επί ορισμένων μικρών νησιών γύρω από τα μεγάλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Η διαφωνία προκύπτει από τις αντικρουόμενες ερμηνείες των διατάξεων, οι οποίες κατονομάζουν μόνο τα μεγάλα νησιά και όχι τα μικρά νησιά που τα περιβάλλουν. Η Τουρκία βασίζει τις αξιώσεις της κυρίως στο γεγονός ότι δεν γίνεται καμία αναφορά σε αυτά τα μικρά νησιά στις σχετικές διατάξεις. Η Ελλάδα, από την άλλη πλευρά, παραπέμπει στις διατάξεις της Συνθήκης της Λωζάννης για να υποστηρίξει ότι όλα τα νησιά και οι νησίδες αποδόθηκαν στην Ελλάδα.

Ο Γιουσέλ Ασέρ είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Yıldırım Beyazıt της Αγκυρας

Η κρίση των Ιμίων συνιστά εθνική αποτυχία της Μεταπολίτευσης. Πρόκειται για το αποτέλεσμα βαθιάς ανεπάρκειας στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο λήψης αποφάσεων, με έναν πρωθυπουργό που είχε μόλις αναλάβει.

Η τότε πολιτική ηγεσία αποδείχθηκε ανίκανη να εμπιστευθεί, να συντονιστεί και να συνεργαστεί τόσο ενδοκυβερνητικά όσο και με τους θεσμικούς φορείς των Ενόπλων Δυνάμεων και της υπηρεσίας πληροφοριών. Καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης, η ηγεσία βρισκόταν ένα βήμα πίσω από τις εξελίξεις, αντιδρώντας σπασμωδικά.

Αυτή η συστημική αδυναμία οδήγησε τελικά στην αποδοχή μιας ασφυκτικής αμερικανικής πρότασης «απεμπλοκής», η οποία στόχευε αποκλειστικά στην εκτόνωση της έντασης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι συνέπειες της πολιτικής, διπλωματικής και στρατιωτικής αποτυχίας στα Ιμια υπήρξαν βαρύτατες. Πρώτον, η Ελλάδα αποδέχθηκε επί του πεδίου το γκριζάρισμα στην περιοχή, καθώς έκτοτε δεν είναι σε θέση να υψώσει την ελληνική σημαία στα νησάκια των Ιμίων.

Δεύτερον, ενισχύθηκε αποφασιστικά ο τουρκικός αναθεωρητισμός, με την Τουρκία να προσθέτει διαρκώς νέες και παράλογες αξιώσεις στο Αιγαίο, γεγονός που μας απομακρύνει δομικά από μια βιώσιμη και μόνιμη λύση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Τρίτον και τραγικότερο, χάθηκαν τρεις έλληνες στρατιωτικοί. Το ελικόπτερο που στάλθηκε και στη συνέχεια συνετρίβη είχε ως αποστολή την επιβεβαίωση πληροφορίας περί τουρκικής απόβασης, πληροφορίας που προήλθε στην ελληνική πολιτική ηγεσία από την αμερικανική διοίκηση. Το γεγονός ότι οι Αμερικανοί γνώριζαν τι συνέβαινε πάνω σε ελληνικό νησί καλύτερα από εμάς αποτέλεσε όχι μόνο μια ταπεινωτική αποτύπωση της συνολικής επιχειρησιακής αποτυχίας μας αλλά και τη θρυαλλίδα του χαμού των Χριστόδουλου Καραθανάση, Παναγιώτη Βλαχάκου και Εκτορα Γιαλοψού.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Στα 30 χρόνια που μεσολάβησαν από την κρίση των Ιμίων, ούτε η θέση της Τουρκίας ευνοήθηκε από εκείνη την ένταση. Πέρα από το γεγονός ότι δεν κατάφερε να ασκήσει κυριαρχία στα Ιμια – τα οποία η Τουρκία θεωρεί δικά της –, το γκριζάρισμα στο Αιγαίο μαζί με τις υπόλοιπες παράνομες διεκδικήσεις της παραμένουν χωρίς διεθνή αναγνώριση, πόσο μάλλον εφαρμογή στο πεδίο. Μία χώρα με πολλαπλάσιο πληθυσμό και στρατιωτική ισχύ και με ένα καθεστώς που δεν λογοδοτεί ουσιαστικά στον λαό του, δεν έχει καταφέρει εδώ και τρεις δεκαετίες να πετύχει τίποτα αξιοσημείωτο στον χώρο που εκείνη θεωρεί ζωτικό της.

Εκείνο που ουσιαστικά μας κληροδότησαν τα Ιμια είναι η κυριαρχία των ΗΠΑ στην περιοχή και στη διαμεσολάβηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Από την επιβολή στα Ιμια του «no ships, no troops, no flags» και έκτοτε, η αμερικανική διοίκηση υπήρξε ο καθοριστικός παράγοντας πρόληψης ή εκτόνωσης κρίσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Ο εγγυητής ασφαλείας στην περιοχή. Η εκάστοτε κυβέρνηση στην Αθήνα γνώριζε ότι μπορούσε να βασίζεται στο τηλεφώνημα του State Department, κάθε φορά όπου η ομόλογός της στην Αγκυρα προσπαθούσε να δημιουργήσει ένα κλίμα έντασης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Φέτος, για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια, η παραδοχή αυτή τίθεται υπό αμφισβήτηση. Οι νέες γεωπολιτικές συνθήκες και οι εμπειρίες που αυτές δημιουργούν ήδη με καταιγιστικό ρυθμό μάς υποχρεώνουν περισσότερο από ποτέ να μη βασιζόμαστε πουθενά αλλού πέρα από τις δικές μας δυνάμεις. Το συμπέρασμα αυτό για τη χάραξη της εξωτερικής και αμυντικής μας πολιτικής είναι υψίστης εθνικής σημασίας και αντιβαίνει σε κάθε αυτοματισμό που είχαμε αναπτύξει μέχρι σήμερα. Ταυτόχρονα, μας καλεί να εκτιμήσουμε τα διδάγματα της κρίσης των Ιμίων σε πολύ μεγαλύτερο βάθος.

Το σημαντικότερο εξ αυτών είναι ότι η υπεράσπιση της πατρίδας δεν είναι θεωρητική άσκηση. Φέρει δυνητικά θανατηφόρο κίνδυνο, με τον οποίο, τραγικώς, θα πρέπει να είμαστε εξοικειωμένοι. Οποιος επιθυμεί η Ελλάδα να υπερασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα πρέπει να είναι διατεθειμένος να κάνει τις ανάλογες θυσίες.

Ταυτόχρονα, τα Ιμια μας διδάσκουν ότι δεν υφίσταται αποτελεσματική διπλωματία χωρίς επαρκή εξωτερική και εσωτερική αποτρεπτική ισχύ. Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα, ως όφειλε, θωρακίζεται αμυντικά. Η Ατζέντα 2030, και τα δισεκατομμύρια ευρώ που τη χρηματοδοτούν, αποσκοπεί στο να καταστήσει τη χώρα μας έτοιμη να αντιμετωπίσει στο πεδίο υπαρκτές απειλές που αμφισβητούν την εδαφική μας ακεραιότητα.

Ομως, όταν η διαφορά ισχύος και μεγέθους είναι τόσο σημαντική μεταξύ εσένα και εκείνου που σε απειλεί, το να θωρακίζεσαι εσωτερικά δεν αρκεί. Σε έναν κόσμο όπου η κάθε γεωπολιτική γειτονιά αφήνεται πλέον στη μοίρα της να βρει μόνη της ισορροπίες, η ανάπτυξη ισχυρών περιφερειακών συνεργασιών κρίνεται ενδεχομένως σημαντικότερη ακόμη και από εκείνη με τις παγκόσμιες υπερδυνάμεις.

Η εμβάθυνση σε κάθε επίπεδο των σχέσεών μας με όλους τους συμμάχους, από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη μέχρι το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, οφείλει να αποτελεί, και αποτελεί, κορυφαία εθνική προτεραιότητα, για την εξισορρόπηση δυνάμεων με τον περιφερειακό αναθεωρητή της γειτονιάς μας.

Η Ντόρα Μπακογιάννη είναι βουλευτής της ΝΔ, πρώην υπουργός Εξωτερικών

Νιγηρία και Αίγυπτος ολοκλήρωσαν την παρουσία τους στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής στο «μικρό τελικό» της διοργάνωσης.

Η τρίτη θέση του τουρνουά κρίθηκε στη διαδικασία των πέναλτι, όπου οι Νιγηριανοί αποδείχθηκαν πιο ψύχραιμοι και με το τελικό 4-2 κατετάγησαν τρίτοι, ενώ οι «Φαραώ» τέταρτοι. «Μοιραίοι» παίκτες της Αιγύπτου ήταν τα μεγάλα της «αστέρια», Σαλάχ και Μαρμούς. Με την κανονική διάρκεια της αναμέτρησης να τελειώνει χωρίς τέρματα (0-0), οι δύο ομάδες οδηγήθηκαν απευθείας στη «ρώσικη ρουλέτα» των πέναλτι.

Εκεί όπου, οι επιθετικοί των Λίβερπουλ και Μάντσεστερ Σίτι αστόχησαν στα δύο πρώτα πέναλτι, γεγονός που έδωασε την ευκαιρία στους παίκτες των «Σούπερ Αετών» να σκοράρουν τέσσερις φορές και να πανηγυρίσουν την κατάκτηση της τρίτης θέσης της διοργάνωσης, που θα ολοκληρωθεί και τυπικά το βράδυ της Κυριακής (18/1, 21:00) με το μεγάλο τελικό ανάμεσα σε Σενεγάλη και Μαρόκο.

Την τελευταία δεκαετία, εκτός από τα τέσσερα «συστημικά» κόμματα (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ), στο Κοινοβούλιο εμφανίστηκαν τα παρακάτω κόμματα:

Η Ενωση Κεντρώων του Βασίλη Λεβέντη. Δεν χρειάζεται περιγραφή.

Το Ποτάμι του Σταύρου Θεοδωράκη. Ενδιαφέρουσα προσθήκη, αλλά την κατάπιε η δυναμική Μητσοτάκη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Οι Ανεξάρτητοι Ελληνες του Πάνου Καμμένου. Συγκυβέρνησαν με τον ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα είναι κόμμα-σφραγίδα.

Η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου. Με ιδεολογικό στίγμα στα δεξιά της Δεξιάς, έφεση στις θεωρίες συνωμοσίας και στον ακραίο λαϊκίστικο λόγο με πατριωτικό ύφος. Απροκάλυπτα φιλορωσικό.

Η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Κόμμα διαμαρτυρίας που καβάλησε το κύμα της οργής μετά την τραγωδία των Τεμπών. Μονοπρόσωπο που αντλεί δυναμική από την ιδιόμορφη παρουσία της προέδρου του.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η Νίκη. Χριστιανικό κόμμα που ευαγγελίζεται την επιστροφή στις ρίζες με λάβαρο την Ορθοδοξία.

Το ΜΕΡΑ25 του Γιάνη Βαρουφάκη. Ουσιαστικά μονοπρόσωπο σχήμα με ακαθόριστο ιδεολογικό πρόσημο στον χώρο της Αριστεράς και θέσεις που συχνά δείχνουν και είναι δυσνόητες ή και ακατανόητες.

Οι Σπαρτιάτες. «Ορφανά» της Χρυσής Αυγής.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η Νέα Αριστερά που προήλθε από διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ και απειλείται με εξαΰλωση.

Στην επόμενη Βουλή αναμένεται να έχει παρουσία το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού. Και το σχήμα που θα δημιουργήσει ο Αλέξης Τσίπρας, αν τελικώς το επιχειρήσει. Πιθανότητες έχει και το κόμμα της Αφροδίτης Λατινοπούλου.

Ρίξτε πάλι μια ματιά από πάνω προς τα κάτω. Τι παρατηρείτε; Αν αφήσουμε στην άκρη τον Τσίπρα που, ούτως ή άλλως, είναι κομμάτι του «συστήματος» και, φυσικά, το Ποτάμι, κανένα από τα κόμματα που βλέπουμε δεν διαθέτει προγραμματικό λόγο και προοπτική διακυβέρνησης. Είναι κόμματα που πλέουν υπό σημαία ευκαιρίας και επενδύουν στη διαμαρτυρία.

Θα πείτε ότι αυτό είναι, κατά κάποιο τρόπο, λογικό καθώς πρόκειται για γεννήματα της κρίσης. Ομως δεν σας κάνει εντύπωση η μονοκαλλιέργεια της πολιτικής μας ζωής; Γύρισε ο κόσμος, ήρθαν τα πάνω – κάτω στη χώρα και στον πλανήτη, η κοινωνία μας άλλαξε δέρμα. Και όμως, όλη αυτή η ζύμωση δεν δημιούργησε κάτι που να μεταφέρει προοπτική με σοβαρή πρόταση διακυβέρνησης. Το Ποτάμι που συγκέντρωνε αυτά τα χαρακτηριστικά, έσβησε με μία πιρουέτα αυτοκαταστροφής, θύμα της συγκυρίας που προκάλεσε η εκλογή Μητσοτάκη στη ΝΔ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Η κοινωνία, λοιπόν, δεν γεννά τίποτα καινούργιο πέρα από προσωποπαγή κόμματα ειδικού σκοπού. Και κάπως έτσι, φτάσαμε να αναμένουμε ως το επόμενο big thing το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού. Δηλαδή, διαμαρτυρία. Α, και το rebranding του Τσίπρα. Κάτι παλιό που προσπαθεί να δείξει καινούργιο.

Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό; Γιατί η κοινωνία και μάλιστα σε περιβάλλον καθολικής δικτύωσης δεν λειτουργεί ως εργαστήρι παραγωγής νέων πολιτικών ιδεών; Yπάρχει απάντηση. Η κοινωνία δεν σκέφτεται πια πολιτικά, αλλά συναισθηματικά. Η πολιτική δεν διαχειρίζεται ιδέες, αλλά αγανάκτηση.

Η καθολική δικτύωση, αντί να λειτουργήσει ως θερμοκήπιο ιδεών, λειτούργησε ως θερμοκοιτίδα ή επιταχυντής θυμού. Το πολιτικό κεφάλαιο δεν χτίζεται με προγραμματικό λόγο, αλλά με viral αγανάκτηση. Οποιος υπόσχεται λύσεις, χάνει από αυτόν που θα τάξει τιμωρία. Γι’ αυτό και τα κόμματα που γεννιούνται είναι προσωποπαγή. Δεν εμπιστευόμαστε δομές, αλλά φωνές, επειδή μοιάζουν αυθεντικές. Και εδώ που τα λέμε, είναι πιο εύκολο να ταυτιστείς με ένα πρόσωπο παρά με ένα σχήμα. Πιο εύκολα συνδέεσαι με μία εικόνα παρά με μία σελίδα κειμένου.

Από την άλλη, τα συστημικά κόμματα θεωρούνται πλέον ταυτισμένα με το πρόβλημα. Συνεπώς ή θα είσαι «καθαρός» και ανεύθυνος ή «ρεαλιστής» και ένοχος, εκμαυλισμένος.

Και έτσι στεκόμαστε μπροστά σε μία μεγάλη παραδοξότητα: μια κοινωνία πιο μορφωμένη, πιο διασυνδεδεμένη και πιο ενημερωμένη από ποτέ, αλλά πολιτικά πιο άγονη. Οχι γιατί δεν έχει ιδέες, αλλά γιατί δεν πιστεύει ότι οι ιδέες μπορούν να αλλάξουν κάτι. Ναι, θα συμφωνήσουμε ότι το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό, απαντάται και αλλού.

Ομως η δική μας περίπτωση έχει μία ιδιαιτερότητα. Τα δικά μας κόμματα διαμαρτυρίας δεν προσβλέπουν σε μια καινούργια μέρα. Προτείνουν το βαθύ σκοτάδι που θα καταπιεί τους απέναντι. Το πολιτικό μας εργαστήρι παράγει εχθροπάθεια και απόρριψη. Και το πρώτο πιάτο που σερβίρει είναι με τις σάρκες των άλλων.

Φαντασθείτε μια κοινωνία ομοφωνίας. Μια πραγματικότητα δηλαδή απόλυτης εξίσωσης σε ιδέες, χαρακτηριστικά και απόψεις. Οπου κανένας δεν θα διαφέρει και όλοι θα συμφωνούν. Σίγουρα δεν θα μιλούσαμε τότε για δημοκρατία αλλά για τον απόλυτο ολοκληρωτισμό.

Οταν λοιπόν τα σχολεία κατακλύζονται από εκ καθέδρας απόψεις ανατρεπτικές και μηδενιστικές για την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων, αυτό που διδάσκεται στα νέα παιδιά είναι μια βαθιά αμφισβήτηση της κοινωνίας στην οποία μεγάλωσαν και δημιούργησαν, όσα μπόρεσαν, οι γονείς τους. Επίσης η Ιστορία εμφανίζεται μονομερής και μονοδιάστατη, ενώ η Παιδεία αποτυγχάνει στον ουσιαστικό της σκοπό που είναι ο εφοδιασμός των νέων παιδιών με τις βασικές ικανότητες για να μπορούν να λειτουργήσουν στις προχωρημένες και σύνθετες κοινωνίες μας.

Κάτι παρόμοιο τείνει να ισχύσει και στα πανεπιστήμιά μας. Ερμαια μιας αριστερόστροφης ιδεολογίας τα ακαδημαϊκά ιδρύματα έχουν εγκαταλείψει τους πατροπαράδοτους στόχους, για την εξυπηρέτηση των οποίων έχουν ιδρυθεί, που είναι η κατά το δυνατόν αναζήτηση της αλήθειας, η δημιουργία γνώσης και η διατήρηση και επέκταση του δυτικού πολιτισμού και οι ανάλογες δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση της ζωντάνιας του και τη συνακόλουθη ευημερία. Αυτό όμως που συμβαίνει σήμερα είναι η παρεμπόδιση έως και η τιμωρία της ελεύθερης έκφρασης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η νέα τάση που επικρατεί στην αριστερή διανόηση είναι η απαίτηση για εξίσωση των πάντων και η επιβολή ενός κλίματος ηθικής ανωτερότητας. Ετσι επιβάλλεται ένα κλίμα συνθηκολόγησης με τις ιδέες αυτές ώστε να γίνονται όπλο εναντίον οποιουδήποτε τολμήσει να φέρει αντίρρηση στην ανάπτυξη τέτοιων σκέψεων και βεβαιοτήτων. Τα πανεπιστήμια έτσι από εργαστήρια επεξεργασίας ιδεών μετατρέπονται σε ψυκτικούς θαλάμους διατήρησης ιδεοληπτικών βεβαιοτήτων που θάβουν την ελεύθερη σκέψη και τη γνήσια αναζήτηση.

Καταντήσαμε, με τη σταδιακή επιβολή της woke κουλτούρας, η ελεύθερη σκέψη και η κριτική αναζήτηση να λογίζονται σαν εργαλεία επιβολής του λευκού ρατσισμού και της δυτικής ηγεμονίας. Κατά βάση αυτές οι ανορθόδοξες αντιλήψεις θεωρούν κάθε ανισότητα απαράδεκτη, εκτός νομιμότητας και προϊόν μίσους, διακρίσεων και άλλων απαράδεκτων κοινωνικών μεθοδεύσεων. Οταν, έτσι, καθετί άνισο θεωρείται προϊόν κοινωνικής κατασκευής, στόχος είναι η απόλυτη ισότητα αποτελεσμάτων, η διαστρέβλωση της πραγματικότητας και η κατασκευή ενός φαντασιακού κόσμου!

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Οτιδήποτε εκτός αυτής της πραγματικότητας εξοβελίζεται. Στην Αμερική, και στον αγγλοσαξονικό κόσμο γενικά, καθηγητές απολύονται, συγγραφείς μποϊκοτάρονται, επιστήμονες λοιδορούνται. Ο κομφορμισμός γίνεται προσπάθεια να επιβληθεί. Και συνακόλουθα οι τάσεις αυτές προκαλούν τις αντιδράσεις των αντίθετων άκρων (λ.χ. στις ΗΠΑ). Το αποτέλεσμα είναι ο ενταφιασμός του ελεύθερου διαλόγου και το τραγικό τέλος της δημοκρατίας – δυστυχώς, και της προόδου…

Μία εξαιρετική προετοιμασία που δύσκολα θα έκανε μόνο του ένα παιδί, δείχνουν όλες οι κινήσεις της 16χρονης Λόρας, καθώς η εξαφάνισή της προέβλεπε χρόνους, διαδρομές, ενδυμασίες και διαμονή.

Σε βίντεο από κάμερες ασφαλείας που την έχουν καταγράψει, φαίνεται να περπατά σε δρόμους με καλυμμένα χαρακτηριστικά, να έχει αλλάξει κινητό και να χρησιμοποιεί Wi-Fi, ώστε να μην αφήσει ηλεκτρονικά ίχνη, ενώ έχει ξεφορτωθεί την ροζ σχολική της τσάντα. Σύμφωνα με τη γυναίκα που βρήκε την τσάντα της 16χρονης, εκτός των άλλων περιείχε και «μία τύπου ταυτότητα», στην οποία η φωτογραφία ήταν της αναζητούμενης.

Το μόνο σίγουρο κομμάτι στο περίεργο παζλ που καλούνται να λύσουν οι Αρχές, είναι πως η 16χρονη είναι αποφασισμένη να ξεφύγει. «Στην τάξη, επειδή δεν ήξερε ελληνικά, έπλεκε πολύ. Έπλεκε σε κάθε μάθημα και ό,τι έφτιαχνε το ανέβαζε στο Instagram να το πουλήσει ή μας το πούλαγε στην τάξη. Έψαχνε πάντα τρόπους να βγάζει λεφτά, γιατί εμάς μας είχε πει, ότι εγώ θέλω να φύγω από το σπίτι όταν μεγαλώσω», λέει συμμαθήτριά της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Τι οδήγησε τη Λόρα στη φυγή

Από την έρευνα των Αρχών προέκυψε, ότι από τον πατέρα της 16χρονης είχε αφαιρεθεί η επιμέλεια της στη Γερμανία για μερικές ημέρες. Ο ίδιος εξέφρασε στην κατάθεσή του φόβους, μήπως συμβεί το ίδιο και στην Ελλάδα.

«Ήξερε λίγο σπαστά αγγλικά και ελληνικά. Αγγλικά ήξερε, απλά ήταν κάποιες φορές, που δεν μπορούσε να εξηγήσει τι θέλει να πει σωστά. Και θυμάμαι την είχα ρωτήσει “αφού δεν ξέρεις ελληνικά, γιατί ήρθες στην Πάτρα και σε ελληνικό σχολείο;”. Γιατί στην Πάτρα δεν έχουμε ξένα. Και μου είχε πει, ότι δεν ήθελαν να πάνε στην Αθήνα, γιατί είναι πολύ κέντρο. Είχε έρθει στην Πάτρα, για να τους είναι πιο δύσκολο να τους βρούνε», λέει φίλη της ανήλικης.

Όπως αποκάλυψε ο δημοσιογράφος Βασίλης Λαμπρόπουλος, η Λόρα φέρεται να ήθελε να φύγει από την Ελλάδα μαζί με τη μητέρα της. Η μητέρα της μάλιστα, όταν είχε κληθεί στο σχολείο για προβλήματα προσαρμογής της 16χρονης, εξέφρασε -σύμφωνα με πληροφορίες- τον προβληματισμό της λέγοντας ότι και εκείνη ήθελε να φύγει από το σπίτι. Ο Βασίλης Λαμπρόπουλος επισημαίνει, ότι η ΕΛ.ΑΣ. ερευνά κάθε σημείο όπου υπάρχει αναφορά, ότι εθεάθη η Λόρα, χωρίς όμως αποτέλεσμα μέχρι στιγμής.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Άγνωστο παραμένει, εάν η 16χρονη βρίσκεται ακόμα στην Αθήνα ή αν κατάφερε να φύγει με πλαστά έγγραφα στο εξωτερικό. Η Αστυνομία δεν αποκλείει να έχει επιχειρήσει να βγάλει διαβατήριο με τα στοιχεία της μητέρας της, η οποία είναι νέα σε ηλικία και μοιάζουν, καθώς όπως έχει πει η μητέρα της στην κατάθεσή της στις Αρχές, πριν ένα μήνα έπιασε την Λόρα να φωτογραφίζει το διαβατήριό της. Η ΕΛ.ΑΣ. πάντως βρίσκεται σε επικοινωνία με τις Γερμανικές Αρχές και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις, ότι η 16χρονη έχει επιστρέψει στην πατρίδα της.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να απαντήσει στον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος νωρίτερα είχε καταγγείλει τις ΗΠΑ, ότι ευθύνονται για τους θανάτους στο Ιράν και τις διαμαρτυρίες εναντίον του καθεστώτος, αποκαλώντας τον Αμερικανό πρόεδρο «εγκληματία».

Με αποκλειστική δήλωσή του στο Politico, ο Ντόναλντ Τραμπ κατήγγειλε τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν ως ένοχο για «την πλήρη καταστροφή της χώρας του» και τόνισε ότι θα πρέπει να φύγει από την εξουσία. «Ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε νέα ηγεσία στο Ιράν» είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, που λίγες ημέρες νωρίτερα υποσχόταν στους διαμαρτυρόμενους Ιρανούς, ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν».

Επίσης, τους καλούσε να συνεχίσουν να διαμαρτύρονται και να πάρουν τον έλεγχο θεσμών της χώρας. Ωστόσο, ενώ όλα έδειχναν ότι επρόκειτο να αναλάβει κάποιου είδους δράση εις βάρος του Ιράν, φάνηκε να κάνει πίσω και το έκανε επικαλούμενος το γεγονός, ότι αναβλήθηκαν οι εκτελέσεις 800 διαδηλωτών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Σύμφωνα με το CNN ωστόσο, χώρες της Μέσης Ανατολής, όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία, κάνουν εντατική εκστρατεία άσκησης πίεσης, για να μην υπάρξει επέμβαση στο Ιράν. Επίσης, ο Ντόναλντ Τραμπ δέχθηκε ένα τηλεφώνημα και από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να του ζήτησε να καθυστερήσει τη στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν, ώστε το Ισραήλ να έχει χρόνο να προετοιμαστεί για ενδεχόμενα αντίποινα.

Οι αναρτήσεις Χαμενεΐ και η απάντηση

Ωστόσο, το Σάββατο ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ προχώρησε σε σειρά αναρτήσεων στο Χ, με τις οποίες κατηγόρησε τον Ντόναλντ Τραμπ, ότι είναι υπεύθυνος για τη θανατηφόρα βία και τις αναταραχές στο Ιράν.

We find the US President guilty due to the casualties, damages and slander he inflicted upon the Iranian nation.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

— Khamenei.ir (@khamenei_ir) January 17, 2026

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

«Θεωρούμε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ ένοχο λόγω των θυμάτων, των ζημιών και της συκοφαντίας που προκάλεσε στο ιρανικό έθνος», έγραψε ο Ιρανός ηγέτης και χαρακτήρισε «φρικτή συκοφαντία» το γεγονός, ότι ο Τραμπ χαρακτήρισε τις βίαιες ομάδες ως εκπροσώπους του ιρανικού λαού.

We find the US President guilty due to the casualties, damages and slander he inflicted upon the Iranian nation.

— Khamenei.ir (@khamenei_ir) January 17, 2026

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε σχετικά, είπε για τον Χαμενεΐ ότι «η καλύτερη απόφαση που πήρε ποτέ, ήταν να μην απαγχονίσει περισσότερους από 800 ανθρώπους πριν από δύο ημέρες». Αλλά σχολιάζοντας τις αναρτήσεις του Αλί Χαμενεΐ, είπε ότι οι ηγέτες της Τεχεράνης βασίζονται στην καταστολή και τη βία για να κυβερνήσουν.

«Άρρωστος άνθρωπος»

«Αυτό για το οποίο είναι ένοχος (σ.σ. ο Χαμενεΐ), ως ηγέτης μιας χώρας, είναι η πλήρης καταστροφή της χώρας και η χρήση βίας σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναδεί. Προκειμένου να διατηρηθεί η λειτουργία της χώρας – παρόλο που αυτή η λειτουργία είναι πολύ χαμηλού επιπέδου – η ηγεσία θα πρέπει να επικεντρωθεί στη σωστή λειτουργία της χώρας της, όπως κάνω με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και όχι στο να σκοτώνει χιλιάδες ανθρώπους για να διατηρήσει τον έλεγχο». «Η ηγεσία έχει να κάνει με τον σεβασμό, όχι με τον φόβο και τον θάνατο», είπε επίσης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιτέθηκε και προσωπικά στον Αλί Χαμενεΐ. «Ο άνθρωπος είναι ένας άρρωστος άνθρωπος, που θα έπρεπε να διοικεί σωστά τη χώρα του και να σταματήσει να σκοτώνει ανθρώπους», είπε. «Η χώρα του είναι το χειρότερο μέρος για να ζήσει κανείς οπουδήποτε στον κόσμο λόγω κακής ηγεσίας» κατέληξε.

Ο όρος αντισυστημισμός επιδέχεται πολλαπλών ερμηνειών, αλλά επί της ουσίας αναφέρεται στην αμφισβήτηση του κατεστημένου πολιτικού συστήματος και των κυρίαρχων θεσμών. Ο αντισυστημισμός εμφανίζει ομοιότητες με τον λαϊκισμό, καθώς και οι δύο τάσεις εκφράζουν τη δυσαρέσκεια προς το οικονομικό και πολιτικό κατεστημένο, προτάσσοντας την ανάγκη αλλαγών και ανατροπών. Η βασική τους διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι ο λαϊκισμός είναι πιο ευέλικτος και προσαρμόζεται στις πολιτικές συγκυρίες, ενώ ο αντισυστημισμός τείνει να είναι πιο ριζοσπαστικός και αμετακίνητος (Παπακώστας 2025).

Το δυστύχημα των Τεμπών και το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ ενεργοποίησαν τη διαχρονική δυσπιστία των πολιτών προς το κράτος και γιγάντωσαν το έλλειμμα εμπιστοσύνης απέναντι σε οτιδήποτε συγκροτεί τη συστημικότητα. Το αποτέλεσμα είναι μία νέα διαιρετική τομή στην ελληνική κοινωνία μεταξύ συστημικών και αντισυστημικών, που έχουν διαφορετικά πολιτικά, οικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά.

Αυτή η νέα διαιρετική τομή σε συνδυασμό με την αδυναμία των αντιπολιτευόμενων κομμάτων να αρθρώσουν ένα πειστικό εναλλακτικό κυβερνητικό αφήγημα, τροφοδότησαν τις πολιτικές φιλοδοξίες της κ. Καρυστιανού που επιχειρεί να εμφανιστεί στο πολιτικό σκηνικό ως η απάντηση στην κυριαρχία Μητσοτάκη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Το κίνητρο της Μ. Καρυστιανού συνεχίζει, βέβαια, να είναι, σύμφωνα με τα λεγόμενά της, η απόδοση δικαιοσύνης για την τραγωδία των Τεμπών, κίνητρο που όμως επεκτείνεται στη συνολική κάθαρση του πολιτικού συστήματος.

Την ίδια στιγμή επιδιώκει να εμφανιστεί ως το πρόσωπο του αντισυστημισμού, ως η βασική εκφραστής της γενικευμένης δυσφορίας και του αισθήματος αδικίας που βιώνουν σημαντικά τμήματα του ελληνικού πληθυσμού. Τοποθετείται όχι μόνο απέναντι στην κυβερνητική παράταξη, αλλά απέναντι στο σύνολο του κομματικού συστήματος, στο οποίο προσάπτει αδυναμία εκπροσώπησης των κοινωνικών αιτημάτων και υστεροβουλία. Επιχειρεί να δείξει ότι όλοι είναι μέρος του προβλήματος και η ίδια μέρος της λύσης.

Εχει ήδη πετύχει την πολιτική της αυτονόμηση από όλους όσους συμπορεύτηκαν στο παρελθόν μαζί της και δομεί την πολιτική της παρουσία πάνω στον άξονα δικαιοσύνη – κάθαρση. Αποφεύγει την όποια τοποθέτηση στο δίπολο Αριστερά – Δεξιά, ελπίζοντας με αυτό τον τρόπο να προσελκύσει ετερόκλητα ιδεολογικά κοινά, τα οποία είναι έτοιμα να ξεπεράσουν τα κλασικά κομματικά στεγανά και να συνταχθούν μαζί της στον αγώνα για κάθαρση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η έως τώρα πολιτική της παρουσία δεν εμπεριέχει στοιχεία ριζοσπαστισμού όπως π.χ. αυτή της κ. Κωνσταντοπούλου ούτε επιδίδεται σε ακτιβιστικές ενέργειες. Εκφράζει έναν πιο ήπιο αντισυστημισμό ενός των ορίων που δεν απωθεί τα πιο συντηρητικά κοινά διατηρώντας ταυτόχρονα τον δυναμισμό και την επιμονή, στοιχεία απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων της.

Δεν γνωρίζουμε αν οι πολιτικές πρωτοβουλίες της κ. Καρυστιανού θα επιταχύνουν την απονομή δικαιοσύνης, η αλήθεια, όμως, είναι ότι η επικοινωνιακή καταιγίδα που έφερε η προαναγγελία του κόμματός της, έχει στρέψει το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης από την ουσία της υπόθεσης, δίνοντάς της μία αμιγώς πολιτική και κομματική διάσταση.

Η συζήτηση αφορά πλέον τα δυνητικά όρια της εκλογικής επιρροής του νέου κόμματος, τις δεξαμενές ψηφοφόρων, την αλληλοεπικάλυψη με άλλους σχηματισμούς, τις μετακινήσεις και τις μετατοπίσεις του εκλογικού σώματος. Με την επιλογή της χάνει το πλεονέκτημα της καθολικής συμπαράστασης και εισέρχεται στην πολιτική κονίστρα στην οποία πλέον θα έχει φίλους και αντιπάλους.

Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι διευθυντής ερευνών GPO

Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur υπέγραψαν σήμερα στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, την ιστορική -όσο και αμφιλεγόμενη- συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, έπειτα από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.

Τη συμφωνία που θα δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές ζώνες στον κόσμο καλύπτοντας μια αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων καταναλωτών, υπέγραψαν εκ μέρους της ΕΕ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. «Ήταν ένα μακρύ ταξίδι αλλά η Συμφωνία ΕΕ-Mercosur, η οποία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, έρχεται την κατάλληλη στιγμή, όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο», δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα λίγο μετά την υπογραφή.

«Σήμερα, έπειτα από 25 χρόνια εργασίας, γράφουμε ιστορία», τόνισε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Όπως ανέφερε, η συμφωνία «είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία», καθώς στέλνει το μήνυμα ότι η ΕΕ στηρίζει το άνοιγμα των αγορών, τη συνεργασία, το αμοιβαίο οικονομικό όφελος, με έμφαση στη βιωσιμότητα και στις γεωπολιτικές της επιλογές.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα δημιουργήσει «περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό «επί ίσοις όροις» και θα οδηγήσει στην κατάργηση δασμών αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur αναμένεται να αυξηθούν έως και 50 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι εξαγωγές από τις χώρες της Mercosur θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 9 δισεκατομμύρια ευρώ. «Αυτό σημαίνει πραγματική αξία, πραγματική ανάπτυξη, πραγματικές θέσεις εργασίας», σημείωσε.

Σύμφωνα με τη Φον ντερ Λάιεν, η συμφωνία θα προωθήσει τις κοινές φιλοδοξίες των δύο περιοχών για βιωσιμότητα, προβλέποντας νομικές δεσμεύσεις με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Όπως είπε, πρόκειται και για μια «γεωπολιτική δέσμευση» μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, βασισμένη σε κοινές αξίες, τον σεβασμό στους κανόνες και την εμπιστοσύνη, ανοίγοντας το δρόμο για ενισχυμένο πολιτικό διάλογο σε ζητήματα η βιωσιμότητα, η ισότητα, αλλά και ειρήνη και ασφάλεια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Απευθυνόμενη προς τα 450 εκατομμύρια των ευρωπαίων πολιτών, η πρόεδρος της Επιτροπής διαβεβαίωσε ότι «η συμφωνία είναι καλή για την Ευρώπη και για κάθε κράτος μέλος». Σήμερα, 60.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξάγουν στη Mercosur – οι μισές εκ των οποίων είναι μικρομεσαίες – και όπως είπε, θα επωφεληθούν από χαμηλότερους δασμούς, εξοικονομώντας συνολικά έως και 4 δισεκ. ευρώ ετησίως, ενώ παράλληλα θα αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Αναφερόμενη στις ανησυχίες του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα, η Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι έχουν προβλεφθεί «ισχυρές δικλίδες ασφαλείας» για την προστασία των ευαίσθητων γεωργικών τομέων και των εισοδημάτων των αγροτών, ενώ παράλληλα διασφαλίζονται 350 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις.

Τέλος, σημείωσε ότι το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση των διαδικασιών επικύρωσης, ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να αρχίσουν να απολαμβάνουν τα οφέλη της συμφωνίας το συντομότερο δυνατό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Τα επόμενα βήματα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur υπέγραψαν σήμερα τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA) και μια Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου (iTA). Η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες. Παράλληλα, η Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου, η οποία αφορά αποκλειστικά αρμοδιότητες της ΕΕ, θα τεθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

Μόλις ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, θα τεθεί σε ισχύ, μέχρι να επικυρωθεί πλήρως η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης, οπότε και θα παύσει να ισχύει.

Υπό μία έννοια, η Μάχσα Αμινί στάθηκε τυχερή. Βρήκε τον θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά από τα δολοφονικά χτυπήματα των μελών της «αστυνομίας ηθών» και δεν είναι ανάμεσα στους διαδηλωτές που τις τελευταίες μέρες έχουν τεθεί στο στόχαστρο των δυνάμεων καταστολής του ίδιου καθεστώτος. Με αποτέλεσμα είτε να χάνουν το μάτι τους από τις βολίδες των ελεύθερων σκοπευτών του είτε να βιώνουν έναν εξ αποστάσεως βιασμό με επώδυνα πλήγματα στα γεννητικά τους όργανα, καθώς σε αυτά τα δύο σημεία έχουν εντολή να στοχεύουν οι «φύλακες της τάξης» στην Τεχεράνη και τις άλλες πόλεις του Ιράν. Αφήστε που θα μπορούσε να είναι στις τάξεις εκείνων που αναγκάζονται να ζήσουν σε σκοτεινά κελιά για μερικά 24ωρα, παρέα με την αγωνία του θανάτου, καθώς τους επιβλήθηκε με συνοπτικές διαδικασίες η θανατική ποινή και θα οδηγηθούν (ή οδηγήθηκαν ήδη) στην αγχόνη, χωρίς καν να τους δοθεί η δυνατότητα να υπερασπίσουν τον εαυτό τους.

Η νεαρή Κούρδισσα, η οποία θα γιόρταζε σε πέντε μέρες τα 23 της, βρέθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2022 στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή. Σε έναν δημόσιο χώρο της πρωτεύουσας, χωρίς να φορά το χιτζάμπ της, όπως επιβάλλει ο ενδυματολογικός κώδικας που έχει θεσπίσει το θεοκρατικό καθεστώς, φυσικά για λογαριασμό του Αλλάχ. Είχε δε την ατυχία να βρεθεί στον δρόμο κάποιων ιρανών μπάτσων, οι οποίοι ενδεχομένως να μην είχαν συνειδητοποιήσει πως ήδη, στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, αυτοί οι νόμοι έχουν καταργηθεί στην πράξη ή, έστω, παραβιάζονται καθημερινά από εκατομμύρια γυναίκες που θεωρούν αυτονόητο να μην κρύβουν την κεφαλή και το πρόσωπό τους. Ισως και να το είχαν συνειδητοποιήσει, όμως, με συνέπεια να εξοργιστούν και να αποφασίσουν να στείλουν την ίδια στον άλλο κόσμο και στις υπόλοιπες ένα μήνυμα ότι το «βαθύ κράτος» είναι παρόν.

Μήπως αυτός είναι, όμως, ένας ακόμη λόγος για να χαρακτηρίσει κανείς τη Μάχσα Αμινί τυχερή; Μήπως, με άλλα λόγια, εάν είχε επιζήσει, θα διαπίστωνε με απογοήτευση σήμερα, δύο και πλέον χρόνια μετά, ότι η λαοθάλασσα που βγήκε μαχητικά στους δρόμους μετά τη στυγνή δολοφονία της για να διεκδικήσει δικαιώματα για τις γυναίκες και τα κορίτσια του Ιράν, αλλά και τις στοιχειώδεις δημοκρατικές ελευθερίες για ολόκληρο τον λαό, δεν έχει δικαιωθεί; Θα έβλεπε ότι το σύστημα παραμένει το ίδιο στον πυρήνα του και ότι μπορεί να γίνει ακόμη πιο σκληρό και ανελέητο, ειδικά στο φόντο των απειλών και των πυραύλων του Τραμπ και του «Μεγάλου Σατανά»;

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Το πιθανότερο, σε κάθε περίπτωση, είναι πως εάν η Μάχσα βρισκόταν εν ζωή, θα διαδήλωνε κι αυτή στους δρόμους, διακινδυνεύοντας πολλά. Στο πλευρό συνομηλίκων της που θεωρούν ότι έχει έρθει επιτέλους η ώρα να αλλάξει κάτι σε αυτή τη χώρα των 90 εκατομμυρίων. Μόνο που θα καταλάβαινε πολύ γρήγορα ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά και σίγουρα δεν είναι αυτονόητα, όπως θα τα έβλεπαν το αθώο μυαλό της και η καθαρή της καρδιά.

Το καθεστώς θα την κατηγορούσε ως «πράκτορα των ιμπεριαλιστών», όπως κάνει συνήθως, με σκοπό να δυσφημήσει όσους τολμούν και ορθώνουν παράστημα απέναντί του. Ορισμένοι συμπατριώτες της, από την άλλη, θα προσπαθούσαν να καπηλευτούν τη δίψα της για ζωή, συνυπολογίζοντάς τη στους οπαδούς του εξόριστου Ρεζά Παχλαβί, γιου του λαομίσητου σάχη, ο οποίος ανατράπηκε στην επανάσταση του 1979. Και τότε ίσως να θυμόταν κάποιες ιστορίες που της είχαν διηγηθεί μεγαλύτεροι και περιέγραφαν τα ασύλληπτα βασανιστήρια που υφίσταντο οι αντίπαλοι του τότε καθεστώτος – μαζί και νέοι της ηλικίας της – στα κολαστήρια των μυστικών υπηρεσιών και της «αστυνομίας κοινωνικών φρονημάτων».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Σύντομα δε, παρά το μπλόκο στο Ιντερνετ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θα πληροφορούνταν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ διεμήνυσε στον λαό του Ιράν ότι «η βοήθεια έρχεται» και θα αναρωτιόταν – δικαίως – εάν η λύση βρίσκεται στον βομβαρδισμό της χώρας της. Θα μάθαινε και ότι η νομπελίστρια ιρανή δικηγόρος Σιρίν Εμπαντί ζήτησε από τον αμερικανό πρόεδρο να εξαπολύσει «χειρουργικά χτυπήματα» κατά του αγιατολάχ Χαμενεΐ και του καθεστώτος του – μιμούμενη την επίσης κάτοχο του Νομπέλ Ειρήνης, επικεφαλής της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα, Μαρία Κορίνα Ματσάδο.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Δεν αποκλείεται, επίσης, να είχε διαβάσει την ανακοίνωση που έβγαλε το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τη συμπλήρωση τριών ετών από τη στιγμή που κάποια συμπατριώτισσά της είχε βρει τον θάνατο στα χέρια της «αστυνομίας ηθών», επειδή δεν ήταν κατάλληλα ενδεδυμένη. «Η δολοφονία της, μαζί με τόσες άλλες, συνιστά μια καταδικαστική απόδειξη για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας από την Ισλαμική Δημοκρατία», γράφει ανάμεσα στα άλλα. Επειδή, όμως, ζούμε στην εποχή που η πληροφορία κυκλοφορεί ταχύτατα, η Μάχσα θα είχε κάθε δικαίωμα να αναρωτηθεί: Μα καλά, εκεί δεν είναι που ένα μέλος της αστυνομίας μετανάστευσης δολοφόνησε εν ψυχρώ μια 37χρονη γυναίκα στο αυτοκίνητό της, χωρίς αιτία, πυροβολώντας τη στο κεφάλι; Εκεί δεν είναι που οι εκτελέσεις θανατοποινιτών διπλασιάστηκαν φέτος; Εκεί δεν είναι που η δημοκρατία στενάζει;

Προφανώς, απαντήσεις δεν θα έπαιρνε. Και γι’ αυτό ίσως να σκεφτόταν: Τελικά, η λύση δεν βρίσκεται ούτε στους μουλάδες ούτε στις βόμβες των Αμερικανών. Βρίσκεται κρυμμένη κάπου στους λαούς που εξεγείρονται.

Είναι τόσο αναμενόμενο, που πλέον δεν προκαλεί καν εντύπωση. Ομως προκαλεί πάντα θυμό, ίσως και θυμηδία. Διότι αυτή τη φορά τα κρούσματα ήταν απανωτά. Η αρχή έγινε με τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα. Τη στιγμή που οι δρόμοι του Καράκας πλημμύριζαν από πολίτες που γιόρταζαν την απαλλαγή τους από έναν δικτάτορα, η εγχώρια αριστερή «διανόηση», οι «ευαίσθητοι» ανθρωπιστές θρηνούσαν για την «καταστρατήγηση του διεθνούς δικαίου σε ένα ανεξάρτητο κράτος». Για την οποία, βέβαια, «καταστρατήγηση», ουδεμία στενοχώρια επέδειξαν όταν η Χαμάς εισέβαλε σε ένα φεστιβάλ μουσικής ενός ανεξάρτητου κράτους και κατέσφαξε αθώους πολίτες ή για την «καταστρατήγηση του διεθνούς δικαίου» κατά τη ρωσική εισβολή σε ένα επίσης «ανεξάρτητο κράτος».

Ηταν τότε, Απρίλιο του 2002, που οι φλογεροί αντιιμπεριαλιστές «ευαίσθητοι» καλλιτέχνες ήταν «με τον άνθρωπο» και ο Σαββόπουλος που πάσχιζε να οργανώσει μία συναυλία συμπαράστασης στον ουκρανικό λαό είχε επισημάνει σκωπτικά: «Αγαπούμε κι εμείς την ειρήνη, τον άνθρωπο κ.λπ. και οφείλουμε σαν ενήλικοι, όχι σαν αιώνιοι έφηβοι, (…) να κατονομάζουμε τον εκάστοτε βομβαρδιστή της ειρήνης, του ανθρώπου, των λαών». Σχεδόν 4 χρόνια μετά, ο Νιόνιος δεν μένει πια εδώ, αλλά παραμένει η υποκρισία.

Ο λαός του Ιράν εξεγέρθηκε εναντίον του αυταρχικού θεοκρατικού καθεστώτος με αφορμή την οικονομία, όμως γρήγορα το αίτημα για ελευθερία υπερέβη τα οικονομικά αιτήματα. Τα διεθνή δίκτυα μετέδιδαν σκηνές άγριας εξέγερσης, ενώ τον γύρο του κόσμου κάνουν φωτογραφίες γυναικών που ανάβουν τσιγάρο από φλεγόμενες φωτογραφίες του Χαμενεΐ. Κι όμως, μαχητικές φεμινίστριες που βγάζουν πύρινους λόγους για να κατοχυρωθεί νομικά ο όρος «γυναικοκτονία», δεν επιδεικνύουν την παραμικρή μαχητικότητα για τα δεινά των μουσουλμάνων γυναικών από το φονικό καθεστώς των αγιατολάδων. «Ευαίσθητοι» καλλιτέχνες, σελέμπριτι, ινφλουένσερ, το «ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα», όλοι έχουν επιδοθεί σε μία εκκωφαντική αφωνία. Οπως εκείνη που είχαν επιδείξει όταν η αστυνομία ηθών της χώρας είχε δολοφονήσει την 22χρονη Μασχά Αμινί επειδή προεξείχαν λίγες τρίχες από τη μαντίλα. Κανένα march to Iran δεν διοργάνωσαν οι «ευαίσθητοι ανθρωπιστές», σε καμία συγκέντρωση διαμαρτυρίας δεν μετείχαν έξω από την πρεσβεία του Ιράν.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Την ώρα που το θεοκρατικό καθεστώς δολοφονεί χιλιάδες πολίτες και επιχειρεί να φιμώσει κάθε αντικαθεστωτική φωνή με διακοπή του Διαδικτύου, η αριστερή «διανόηση» που τόσο δραστήρια ήταν το τελευταίο διάστημα με τον πόλεμο στη Γάζα, δεν σπαταλά ούτε τουίτ για να σταθεί στο πλευρό των εξεγερμένων Ιρανών λίγα χιλιόμετρα ανατολικότερα.

Μία εντυπωσιακή αδιαφορία από τάχα «προοδευτικούς» που φιλτράρουν τα γεγονότα μέσα από το πρίσμα των προσωπικών τους ιδεοληψιών, τυφλωμένοι από τα αντιδυτικά τους αντανακλαστικά.

Ο πλανήτης περιμένει με κομμένη την ανάσα τη μαρτυρική εκτέλεση του 26χρονου Εφράν Σολτανί με δημόσιο απαγχονισμό με γερανό (μία αργή και επώδυνη μέθοδος εκτέλεσης), αλλά κανένας #freeGaza ακτιβιστής με καφίγια δεν οργανώνει καραβάνια αλληλεγγύης και φλοτίλες προς την περιοχή. Εγκλωβισμένοι στα ιδεολογικά τους συμπλέγματα, τρέμουν μήπως η εκ μέρους τους καταδίκη του αυταρχικού θεοκρατικού καθεστώτος εκληφθεί ως έμμεση στήριξη στο Ισραήλ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Προκλητικά απόντες για μία ακόμα φορά από τον συλλογικό Δυτικό αγώνα απέναντι σε ανελεύθερα καθεστώτα, καταλήγουν με τη σιωπηρή τους ανοχή να στηρίζουν εν τέλει ένα καθεστώς του οποίου ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σε ένα κρεσέντο σουρεαλισμού, ώστε να κατευνάσει τον Τραμπ, διαβεβαίωσε ότι «σήμερα και αύριο δεν θα γίνουν απαγχονισμοί».

Ευτυχώς, όπως έγραψε σε ένα από τα πολλά εξαιρετικά του σκίτσα ο Αρκάς, «όσο κι αν τη μισούν, η Δύση δεν έφτασε στη δύση της. Εχει πολλή αλήθεια με το μέρος της».

Στην Ελλάδα θα βρίσκεται ο Σαντίνο Αντίνο το μεσημέρι της Κυριακής. Το νέο μεταγραφικό απόκτημα του Παναθηναϊκού αναμένεται στο “Ελ. Βενιζέλος” την Κυριακή (18/01) στις 15:15 με πτήση από την Ισπανία, ενώ είναι πιθανό αρκετοί φίλαθλοι των Πράσινων να του ετοιμάσουν υποδοχή.

Ο 20χρονος εξτρέμ θα περάσει από τα απαραίτητα ιατρικά και εργομετρικά τεστ και στη συνέχεια θα βάλει την υπογραφή στο νέο του συμβόλαιο, ενώ θα τεθεί άμεσα στη διάθεση του Ράφα Μπενίτεθ και θα αρχίσει προπονήσεις με το Τριφύλλι.

Ο Αντίνο έκανε ατομικές προπονήσεις το προηγούμενο διάστημα, καθώς υπήρχε η καλοκαιρινή διακοπή στην Αργεντινή και το τελευταίο του επίσημο ματς ήταν στις 15 Νοεμβρίου.

Χρονιά-ορόσημο αναμένεται να αποτελέσει το 2026 για τη διαμόρφωση του νέου χάρτη του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων.

Οι ισχυροί παίκτες ανεβάζουν ταχύτητα, επιδιώκοντας να κλειδώσουν θέσεις πριν διαμορφωθούν οι νέες ισορροπίες σε μια αγορά που ωριμάζει γρήγορα και γίνεται ολοένα πιο απαιτητική, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ. Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η υπογραφή ιδιωτικού συμφωνητικού – προσυμφώνου για την εξαγορά του 100% της εταιρείας ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από την βορειοελλαδίτικη αλυσίδα Διαμαντής Μασούτης.

Η πρώτη συμφωνία εξαγοράς στον κλάδο των σούπερ μάρκετ για το 2026 θα υποβληθεί για έγκριση στην αρμόδια Επιτροπή Ανταγωνισμού όπως ορίζεται από τις κείμενες διατάξεις και αναμένεται να ολοκληρωθεί σε περίπου τρεις μήνες. Με την συγκεκριμένη εξαγορά η Διαμαντής Μασούτης ενισχύει περαιτέρω την παρουσία της στην αγορά αλλάζοντας παράλληλα τον χάρτη του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι μέσα στο έτος θα υπάρχουν και άλλες συγκεντρώσεις που θα αφορούν την εξαγορά μεσαίων και μικρών εταιρειών. Άλλωστε όπως είχε επισημάνει ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Αριστοτέλης Παντελιάδης, ένα βιώσιμο και οικονομικά αποτελεσματικό μοντέλο για την ελληνική αγορά είναι 4-6 αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

Την ίδια στιγμή, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα επιταχύνουν τα επενδυτικά τους πλάνα, προχωρώντας σε έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Παρά τις πιέσεις της ακρίβειας, το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τη μείωση της κατανάλωσης σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου διαμορφώνουν μια νέα εικόνα για το ελληνικό σούπερ μάρκετ: πιο τεχνολογικό, πιο «πράσινο» και σαφώς πιο εξειδικευμένο στις ανάγκες του σύγχρονου καταναλωτή.

Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολο Πεταλά, σε ένα περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός εντείνεται και οι απαιτήσεις αυξάνονται, τα σούπερ μάρκετ της χώρας επιλέγουν να επενδύουν, επιβεβαιώνοντας ότι ο κλάδος παραμένει ένας από τους πιο ζωντανούς και κρίσιμους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας. Την περίοδο 2020-2025 οι επενδύσεις άγγιξαν τα 2,2 δισ. ευρώ ενώ συνολικά την τελευταία δεκαετία ο κλάδος έχει επενδύσει περίπου 3,5 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι για την διετία 2026-2027 οι πέντε μεγαλύτερες αλυσίδες της χώρας δρομολογούν επενδύσεις που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι επενδύσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, που έχει πλέον μετατραπεί σε στρατηγικό παράγοντα ανταγωνισμού. Τα logistics αναβαθμίζονται με αυτοματοποιημένα κέντρα διανομής, εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας και συστήματα διαχείρισης αποθεμάτων που μειώνουν τις καθυστερήσεις και περιορίζουν τις ελλείψεις. Από την Αττική μέχρι τη Βόρεια Ελλάδα, νέες αποθήκες χτίζονται ή επεκτείνονται, ενώ αρκετές αλυσίδες επενδύουν σε ψυχόμενους στόλους και «έξυπνα» οχήματα που παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τη θερμοκρασία και τις συνθήκες μεταφοράς.

Παράλληλα, η στροφή στο ηλεκτρονικό εμπόριο παραμένει καθοριστική. Μετά την πανδημία, οι online πωλήσεις στα σούπερ μάρκετ σταθεροποιήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το παρελθόν, ωθώντας τις εταιρείες να ενισχύσουν την ψηφιακή τους υποδομή. Πλατφόρμες παραγγελιών αναβαθμίζονται, εφαρμογές για κινητά προσθέτουν νέες λειτουργίες, ενώ οι συνεργασίες με υπηρεσίες άμεσης διανομής επεκτείνονται. Τα λεγόμενα «dark stores» – μικρές αποθήκες αποκλειστικά για την εκτέλεση online παραγγελιών – αυξάνονται, μειώνοντας τον χρόνο παράδοσης και βελτιώνοντας την ακρίβεια στη συλλογή προϊόντων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στις επενδύσεις «πράσινης» ενέργειας. Με το ενεργειακό κόστος να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες επιβάρυνσης, οι αλυσίδες τοποθετούν φωτοβολταϊκά σε αποθήκες και καταστήματα, αντικαθιστούν ενεργοβόρα ψυγεία και φωτιστικά με σύγχρονα, χαμηλής κατανάλωσης συστήματα και εφαρμόζουν λύσεις ανάκτησης θερμότητας.

Επενδύσεις όμως πραγματοποιούνται και στο ανθρώπινο δυναμικό. Με την ψηφιοποίηση να αλλάζει τη φύση της εργασίας, αυξάνεται η ανάγκη για στελέχη με νέες δεξιότητες – από data analysts και τεχνικούς αυτοματισμού μέχρι ειδικούς e-commerce. Πολλές εταιρείες υλοποιούν προγράμματα εκπαίδευσης και επανακατάρτισης, ενώ επενδύουν σε εργαλεία βελτίωσης των συνθηκών εργασίας και διαχείρισης βαρδιών.

Ώθηση στον τζίρο από την αύξηση της κατανάλωσης

Την περυσινή χρονιά ο συνολικός τζίρος των σούπερ μάρκετ ξεπέρασε τα 16 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η συγκεκριμένη αγορά παραμένει ο ισχυρότερος κινητήρας της εγχώριας κατανάλωσης. Ειδικότερα, με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία μετρήσεων της NielsenIQ για το σύνολο του 2025, αύξηση 7,1% παρουσίασε ο τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων (καταστήματα τροφίμων άνω των 100 τ.μ., Ηπειρωτική Ελλάδα, Κρήτη & Νησιά Ιουνίου & Αιγαίου), με την αυξημένη ζήτηση να αποτελεί τον κύριο μοχλό ανάπτυξης του κλάδου, οι συνολικές πωλήσεις, του οποίου ανήλθαν στα 16,2 δισ. ευρώ.

Τα φρέσκα και χύμα προϊόντα (κρέας, ψάρια, φρούτα, λαχανικά κτλ.) σημείωσαν την μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο, με +10,1% σε αξία, ενώ ακολούθησαν οι κατηγορίες Bazaar, που περιλαμβάνουν μη τρόφιμα όπως ρούχα, παιχνίδια και ηλεκτρικές συσκευές, καταγράφοντας ποσοστιαία αύξηση της τάξης του 9,6%.

Καθοριστική σε αυτή την ανάπτυξη ήταν η συνεισφορά και απόδοση των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCGs), τα οποία πραγματοποίησαν το 75% των πωλήσεων του οργανωμένου λιανεμπορίου και αναπτύχθηκαν με 5,9%, με την NielsenIQ να καταγράφει ότι οι όγκοι αυξήθηκαν κατά 4,2% ενώ η μέση τιμή καλαθιού κατά 1,7%.

Μόνο στις υπερ-κατηγορίες των τυποποιημένων τροφίμων & ποτών υπάρχει ανάπτυξη της μέσης τιμής τους (+2,6%) ενώ στις υπερ-κατηγορίες των μη τροφίμων εξακολουθούμε να έχουμε αποπληθωριστικές τάσεις, όπως συνέβαινε και το 2024, με τα προϊόντα φροντίδας του σπιτιού να μείωσαν περαιτέρω τη μέση τιμή τους κατά-1,0%, καθώς και τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής και ομορφιάς κατά -2,2%.

Οι κατηγορίες που είδαν τους τζίρους τους να αυξάνονται με τους μεγαλύτερους ρυθμούς ήταν οι ευρύτερες κατηγορίες του snacking (+10,9%), τα γαλακτοκομικά προϊόντα (+9,5%), ενώ ακολούθησαν τα προϊόντα φροντίδας για τα κατοικίδια (+8,7%), καθώς και τα μη αλκοολούχα ροφήματα (+8,0%), στα οποία συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το κακάο και ο καφές.

Σε επίπεδο τυπολογιών καταστημάτων, όλα οι τύποι εμφάνισαν θετική πορεία, με τα Hyper markets να καταγράφουν αύξηση +8,8%, ενώ τα μικρά Super Markets (καταστήματα μεταξύ 401-1000 τ.μ.) και οι Superettes (καταστήματα μεταξύ 100-400 τ.μ.) παρουσίασαν ακόμη πιο έντονη θετική τάση στο +8,9% και 9,0% αντίστοιχα, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την αναδιάρθρωση του δικτύου των αλυσίδων, αλλά και την στροφή τους προς τα «καταστήματα ευκολίας/γειτονιάς». Το τελευταίο μάλιστα φαίνεται να έχει επηρεάσει και την απόδοση των καταστημάτων του λεγόμενου «παραδοσιακού λιανεμπορίου» (Περίπτερα & Ψιλικά), καθώς επίσης βάσει των πιο ανανεωμένων στοιχείων της NielsenIQ, για το κλείσιμο του 2025, η τάση του καναλιού αυτού είναι αρνητική, στο -2,8%.

Τέλος, η γεωγραφική ανάλυση των δεδομένων δείχνει ότι η ανάπτυξη είναι ευρέως διασκορπισμένη, με τα νησιά του Ιονίου & του Αιγαίου (+10,0%) και την Κρήτη (+9,6%) να ξεχωρίζουν για τις υψηλότερες ποσοστιαίες αυξήσεις στις πωλήσεις τους, ενώ η Αττική, η οποία συγκεντρώνει το 41% της αξίας της κατανάλωσης, παρουσιάζει την πιο μετριοπαθή τάση στο +5,9%.

Αύξηση τιμών σε νωπό κρέας και σοκολατοειδή

Η περυσινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα δύσκολη για τα νοικοκυριά καθώς βασικά είδη διατροφής παρέμειναν ακριβά. Η έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) καταγράφει μειώσεις στα είδη παντοπωλείου και στα μη τρόφιμα το 2025 αλλά και αυξήσεις σε νωπό κρέας, σοκολατοειδή & είδη πρωινού.

Αναλυτικότερα, ο πληθωρισμός στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ ήταν της τάξης του +1,06% το 12μηνο Δεκέμβριος 2024 – Νοέμβριος 2025 σε σχέση με την ίδια περίοδο τον προηγούμενο χρόνο. Πρακτικά καταγράφεται μία μεσοσταθμικά σταθερή πορεία στις τιμές, η οποία επηρεάζεται από συγκεκριμένες κατηγορίες. Ο μηνιαίος πληθωρισμός κυμάνθηκε από 0,09% έως και 2,47%, στοιχείο που δείχνει περιορισμένη διακύμανση.

Τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ ευθυγραμμίζονται με αυτά της Eurostat. Τον Οκτώβριο του 2025 η Ελλάδα κατέγραψε τον ένατο χαμηλότερο πληθωρισμό σε τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με 2,6% χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 3,0%. Σε όλη τη διάρκεια του 12μήνου Νοέμβριος 2024-Οκτώβριος 2025, ο εναρμονισμένος δείκτης τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών παρέμεινε χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ αρκετούς μήνες η τιμή διέφερε σχεδόν 3 ποσοστιαίες μονάδες.

Μεγαλύτερες μειώσεις τιμών καταγράφονται στις κατηγορίες: απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού (-7,11%), τροφές & είδη για κατοικίδια (-4,15%), τρόφιμα παντοπωλείου (-3,82%), χαρτικά, καλλυντικά, & είδη προσωπικής υγιεινής (-2,63%) και είδη μιας χρήσης, οικιακά είδη (-0,99%). Οι μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα τόσο της ομαλοποίησης της αγοράς και της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα. Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφονται, στα απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού και στα τρόφιμα παντοπωλείου (λόγω και της αποκλιμάκωσης της τιμής στο ελαιόλαδο).

Μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στις κατηγορίες: μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη (+9,64%), φρέσκα κρέατα (+7,64%), είδη πρωινού & ροφήματα (+5,54%), φρέσκα ψάρια και θαλασσινά (+4,08%), γαλακτοκομικά και χυμοί ψυγείου (+2,75%) Ιδιαίτερο βάρος στις αυξήσεις έχουν οι διεθνείς τιμές του κακάο και του καφέ.

Σε σχέση με την τιμή του κακάο, το ΙΕΛΚΑ επισημαίνει ότι οι αυξήσεις στις τιμές πρώτων υλών διεθνώς τις τελευταίας διετίας λόγω των κλιματικών συνθηκών ήταν πολύ υψηλές. Οι τιμές την περίοδο 2015-2024 κυμαίνονταν στα επίπεδα 3.000 δολαρίων ανά τόνο. Το 2024 εκτινάχθηκαν στις 12.000 δολαρίων ανά τόνο, σχεδόν τετραπλασιάστηκαν. Έκτοτε η τιμή με σημαντικές διακυμάνσεις και σταδιακή μείωση, έχει πέσει μεν στο 50% του ανώτατου σημείου, αλλά παραμένει υπερδιπλάσια της τιμής της προηγούμενης δεκαετίας.

Σημειώνεται ότι λόγω της φύσης των προϊόντων που χρησιμοποιούν κακάο, τα υποπροϊόντα (σοκολάτα) αλλά και τα τελικά προϊόντα (γλυκά) παράγονται σε επόμενους χρόνους με διαφορετικές τιμές. Είναι δεδομένο ότι ένα μέρος της αύξησης της πρώτης ύλης δεν έχει φτάσει στον τελικό καταναλωτή (αύξηση 300-400% στην πρώτη ύλη έναντι 20-40% στα τελικά προϊόντα την τελευταία 3ετία), επομένως παρά την αποκλιμάκωση στις τιμές της πρώτης ύλης είναι αμφίβολο αν θα υπάρξει αντίστοιχη μείωση στις τελικές τιμές στο άμεσο μέλλον.

Σε σχέση με τις αυξήσεις στα φρέσκα κρέατα πρόκειται για εξέλιξη η οποία οφείλεται πρώτον στις αυξήσεις των διεθνών τιμών στα εισαγόμενα είδη και ειδικά στο μοσχάρι λόγω της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου (σημειώνεται ότι η πλειοψηφία του μοσχαριού και χοιρινού που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγωγής) και δεύτερον στις ασθένειες ζώων που έπληξαν πολλές περιοχές εκτροφής στην Ελλάδα και ειδικά τα αμνοερίφια. Είναι χαρακτηριστικό ότι την εβδομάδα 1-7 Δεκεμβρίου η τιμή παραγωγού του βόιου κρέατος για νεαρό αρσενικό ζώο στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί κατά 27,82% σε σχέση με την ίδια εβδομάδα το 2024 και 43,3% σε σχέση με την αρχή του 2024, ενώ η τάση παραμένει αυξητική.

Ούτε μόνο ποίημα ούτε καθαρό αφήγημα. Ούτε μόνο μαγεία ούτε σκέτος ρεαλισμός. Στην «Αυτοβιογραφία του κόκκινου», που πρωτοεκδόθηκε το 1998 και αναμένεται την επόμενη εβδομάδα στα ελληνικά από τον «Πατάκη» (σε μετάφραση του Χάρη Βλαβιανού), η Αν Κάρσον, από τις σημαντικότερες ποιήτριες της εποχής μας, παίρνει όλες τις ελευθερίες που επιτρέπει η υβριδική φύση της τέχνης της.

Η καναδή δημιουργός που διδάσκει Κλασική Φιλολογία και έχει μεταφράσει 10 ελληνικές τραγωδίες και ποιήματα της Σαπφούς, χρησιμοποιεί ως συνήθως έναν αρχαίο μύθο για να τον μεταπλάσει σε μια σύγχρονη ιστορία ενηλικίωσης.

Η «Αυτοβιογραφία» αντλεί την έμπνευσή της – αλλά μόνο αφαιρετικά, σαν ρωγμή μέσα σε σύννεφο – από τον δέκατο άθλο του Ηρακλή, όταν ο ήρωας πρέπει να αρπάξει τα βόδια του τρισωμικού γίγαντα Γηρυόνη (στη μυθολογία ο τελευταίος απεικονίζεται ως τερατώδης μορφή, εγγονός της Μέδουσας και ανιψιός του Πήγασου). Στο «αφήγημά της από στίχους» η Κάρσον φαντάζεται τον Γηρυόνη ως νεαρό αγόρι και ταυτόχρονα κόκκινο φτερωτό τέρας. Ο ίδιος ξεδιπλώνει την τρικυμισμένη ψυχή του σε μια αυτοβιογραφία που ξεκινά από την ηλικία των πέντε σε ένα νησί του Ατλαντικού.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Μεγαλώνοντας δραπετεύει από τον βίαιο αδελφό του, ο οποίος τον κακοποιεί σεξουαλικά, και τη στοργική αλλά ανήμπορη να τον προστατεύσει μη–τέρα του. Το αγόρι θα βρει παρηγοριά στον φακό της φωτογραφικής του μηχανής και στην αγκαλιά του συνομήλικού του Ηρακλή. Μαζί θα φτάσουν στον Αδη, τόπο κατοικίας του τελευταίου και της γιαγιάς του, η οποία θα τους δείξει μία σημαδιακή φωτογραφία ηφαιστείου που εξερράγη το 1923 και κατέστρεψε την παλιά πόλη.

Ο υπερόπτης και ηδονοθήρας Ηρακλής θα εγκαταλείψει λίγες μέρες αργότερα τον Γηρυόνη, μόλις εκείνος αρχίσει να τον ερωτεύεται. Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ ο νεαρός είναι ταυτισμένος με το κόκκινο, ο Ηρακλής τον βλέπει κίτρινο στα όνειρά του:

Κίτρινο; είπε ο Γηρυόνης και σκεφτόταν Κίτρινο! Κίτρινο!

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Ακόμα και στα όνειρα δεν με ξέρει καθόλου! Κίτρινο!

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Τι είπες Γηρυόνη;

Τίποτα.

Είναι ένα όνειρο που αφορά την ελευθερία Γηρυόνη. Ναι. Θέλω να είσαι ελεύθερος Γηρυόνη είμαστε αληθινοί φίλοι το ξέρεις γι’ αυτό θέλω να είσαι ελεύθερος.

Δεν θέλω να είμαι ελεύθερος θέλω να είμαι μαζί σου.

Η επανεμφάνιση του Ηρακλή ύστερα από χρόνια θα φέρει αντιμέτωπο τον Γηρυόνη ξανά με τον πόνο της επιθυμίας και θα τον κάνει να ξεκινήσει ένα ταξίδι που θα απελευθερώσει τη δημιουργική του φαντασία.

Τι διαβάζει, λοιπόν, ο αναγνώστης στο έργο που έχει χαρακτηριστεί magnum opus της ποιήτριας, το όνομα της οποίας εμφανίζεται τα τελευταία χρόνια στην άτυπη λίστα υποψηφιοτήτων του Νομπέλ Λογοτεχνίας; Διαβάζει ένα πεζό σε στίχους; Ενα πεζοποίημα; Αυτοβιογραφικά θραύσματα με εμβόλιμη δοκιμιακή γραφή; Η ίδια η Κάρσον θέλει να παραμείνει ακατάτακτη και αταξινόμητη (η ίδια άλλωστε τιτλοφορεί τα κείμενά της ακόμα και με μουσικούς όρους, όπως το «Μυθοπλαστικό δοκίμιο σε 29 τάνγκο»). Θέλει από τη μια να ανήκει στη μεγάλη παράδοση του μοντερνισμού – γιατί όχι και του περίφημου δυτικού Κανόνα; – και από την άλλη να αντλεί όσα ερεθίσματα της δίνει η επικαιρότητα: μία δημιουργική αντιπαράθεση (juxtaposition), που προσφέρει τελικά στο κείμενο παραδοξότητα, ποιητική ελευθερία και χιούμορ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Να ένα χαρακτηριστικό χωρίς το οποίο δύσκολα μπορεί κανείς να εισχωρήσει στον πυρήνα της «Αυτοβιογραφίας». Οι συνειρμικοί μονόλογοι του Γηρυόνη, οι «πειραματισμοί» που η Κάρσον εμπιστεύεται στον Ηρακλή της βρίσκονται σε ανοιχτό διάλογο με τη Βιρτζίνια Γουλφ και τη Γερτρούδη Στάιν, η οποία καθόλου τυχαία ανοίγει την «Αυτοβιογραφία» με ένα κωμικό γκανγκ: «Εμφανίστηκε μετά τον Ομηρο και πριν από τη Γερτρούδη Στάιν, δύσκολη περίοδος για έναν ποιητή. Γεννήθηκε περίπου το 650 π.Χ. στη βόρεια ακτή της Σικελίας, σε μια πόλη που λεγόταν Ιμέρα, έζησε ανάμεσα σε πρόσφυγες που μιλούσαν μια μεικτή διάλεκτο…».

Ο λόγος για τον ποιητή Στησίχορο, τα θραύσματα του οποίου από το ποίημα «Γηρυονηίς» αποτελούν τη δεύτερη πηγή έμπνευσης για την Κάρσον. Ορισμένα από αυτά περνούν στο δεύτερο δέρμα της διασκευής της. Αλλά είναι η δική της φαντασία που τα μεταβολίζει και τα ενσωματώνει αλλιώς στην «Αυτοβιογραφία». Εδώ τα τέρατα πρέπει να περάσουν στον σύγχρονο κόσμο και να συμμετάσχουν στα δικά του πάθη. Εδώ ένας τερατώδης έφηβος πρέπει να μιλήσει πρωτίστως στον εαυτό του, να του δώσει ταυτότητα και να ανακαλύψει τη θέση του στη σύγχρονη τραγικωμωδία των διπλανών ανθρώπων.

Μέσα από τον λευκό αέρα ακούγονταν διάφοροι ήχοι.

Το αργό χτύπημα ενός σφυριού.

Μια απροσδιόριστη μελωδία σαν σωλήνας νερού που στάζει για λίγο και σταματά.

Διάφοροι θόρυβοι από την κίνηση στους δρόμους.

Το τριζοβόλημα από σκουπίδια που καίγονταν. Ξερά ουρλιαχτά σκύλων.

Οι ήχοι εισέβαλαν στο μυαλό του Γηρυόνη διστακτικά στην αρχή αλλά σταδιακά το γέμισαν όλο.

Οι δρόμοι από κάτω δεν ήταν τελικά άδειοι.

Δύο άντρες ήταν σκυμμένοι δίπλα σ’ έναν μισοχτισμένο τοίχο και έβγαζαν μ’ ένα φτυάρι τούβλα από έναν μικρό πέτρινο φούρνο.

Ενα αγόρι σκούπιζε τα σκαλιά της εκκλησίας μ’ ένα κλαδί φοίνικα ίσαμε το μπόι του.

Ενας άντρας και μια γυναίκα έτρωγαν πρωινό σε πλαστικά δοχεία και κοιτούσαν προς αντίθετες κατευθύνσεις πάνω κάτω τον δρόμο.

Είχαν ένα θερμός και δύο φλιτζάνια ακουμπισμένα στο καπό του αυτοκινήτου τους. Πέντε αστυνομικοί πέρασαν από εκεί κρατώντας καραμπίνες.

Κάτω στην παραλία μια ομάδα ποδοσφαίρου έκανε προπόνηση και στο βάθος ο βρόμικος Ειρηνικός εισέβαλλε ορμητικά.

Οι επιζώντες της τέχνης

Η φωτογραφία γίνεται η καταφυγή του σε έναν κόσμο εν πολλοίς ξένο. Ο Γηρυόνης πρέπει να ζήσει με το – ηφαιστειακό – πάθος κι ύστερα να το ξεχάσει. Οπως ο Ανθρωπος της Λάβας σε μία από τις ιστορίες, ένας επιζών από έκρηξη ηφαιστείου: «Η λάβα κυλούσε είκοσι εννέα μήνες. Στο κάτω μέρος της φωτογραφίας ο Γηρυόνης μπορούσε να διακρίνει μια σειρά από σκελετούς πεύκων που κάηκαν από τη στάχτη που έπεσε. “Κόκκινη υπομονή”. Μια φωτογραφία που έχει συμπυκνώσει στην ακίνητη επιφάνειά της δεκαπέντε διαφορετικές στιγμές του χρόνου, εννιακόσια δευτερόλεπτα με ηφαιστειακές βόμβες που κινούνται προς τα πάνω στάχτη που κινείται προς τα κάτω και πεύκα την ώρα που πεθαίνουν. Ο Γηρυόνης δεν ήξερε γιατί επέστρεφε διαρκώς σ’ αυτήν».

Για την Κάρσον ο Γηρυόνης είναι ο επιζών μέσω της τέχνης. Κι αυτή είναι μια μεταφορά διόλου τυχαία για τη συγγραφέα που στα αφτιά των βιβλίων της περνάει ως βιογραφικό τη φράση: «Η Αν Κάρσον γεννήθηκε στον Καναδά και διδάσκει αρχαία ελληνικά για βιοπορισμό». Ο φωτογραφικός φακός λειτουργεί ως μεταφορά για την τεχνική της ίδιας της ποιήτριας. Επαναδημιουργεί τον μύθο και μέσω της ποίησης δίνει στον ήρωά της τα όπλα για να αντέξει τον υπαρξιακό πόνο. Θα δει τη λάβα να τρέχει και την καταστροφή να επελαύνει, αλλά θα τα αφηγηθεί ως επιζών.

Ο έρωτας – και σ’ αυτή την ιστορία – θα είναι γλυκόπικρος, όπως τιτλοφορείται ένα άλλο βιβλίο της, το οποίο κυκλοφορεί από το «Δώμα». Θα σημαίνει στέρηση, ζηλοτυπία, ανταγωνισμό, τακτική, απώλεια, λιώσιμο, έλεγχο. «Αν η ψυχή του ερωτευμένου είναι ένα φιλμ» γράφει εκεί η Κάρσον, «ο “γλυκόπικρος έρωτας” είναι το εξωτερικό αντικείμενο που προσπίπτει επάνω της. Το παράδοξο είναι αυτό που σχηματίζεται πάνω στη φωτοευαίσθητη πλάκα του ποιήματος, ένα αρνητικό απ’ το οποίο μπορούν να αντληθούν θετικές εικόνες. Είτε νοηθεί ως δίλημμα των αισθήσεων, ως δίλημμα της δράσης ή δίλημμα αξιακό, ο έρωτας καταγράφεται ως ένα γεγονός αντιφατικό: μες στην ερωτική επιθυμία η αγάπη συμφύρεται με το μίσος».

Η «Αυτοβιογραφία του κόκκινου» είναι γραμμένη τελικά με τα υλικά μιας τέχνης αταξινόμητης, που γεννιέται μέσα από τις αντιφάσεις της: το πνευματώδες συναντά το ποιητικό (ειδικά στις περιγραφές του φωτός μέσα από τα παγωμένα σύννεφα ή τις αντανακλάσεις του χιονιού). Το υψιπετές και το μετρημένο συναντούν το παράδοξο («Στο παγωμένο αριστερό μάτι του ινδικού χοιρίδιου αντανακλώνται όλοι καθώς τραβούν τις καρέκλες τους και σφίγγουν τα χέρια»).

«Βρίσκω αστεία την πραγματικότητα και τους δαίμονές της»

Μια συνέντευξη με την Αν Κάρσον δεν θα μπορούσε να είναι «κανονική». Αυτό το γνωρίζαμε εκ των προτέρων όταν οι άνθρωποι του «Πατάκη» μας ενημέρωσαν ότι το μόνο που μπορεί να δεχτεί είναι τρεις – τέσσερις ερωτήσεις για να απαντήσει λακωνικά. Εστω κι έτσι, ξεκίνησε ένα παιχνίδι ερωταποκρίσεων, που αποδίδει μέσα στον μινιμαλισμό του κάτι από την ευστροφία της ποιήτριας.

Εκτός άλλων η «Αυτοβιογραφία του κόκκινου» είναι ένα έργο αστείο. Τι σημαίνει το χιούμορ για τη λογοτεχνία σας; Είναι η μόνη άμυνα απέναντι στην πραγματικότητα και τους δαίμονές της;

Για να πω την αλήθεια, τις περισσότερες ημέρες της ζωής μου βρίσκω αστεία και την πραγματικότητα και τους δαίμονές της.

Ποιο είναι ένα «μάθημα» που σας έδωσαν οι αρχαίοι Ελληνες;

Οτι ένα έργο τέχνης πρέπει να έχει αρχή, μέση και τέλος.

Και ένα μάθημα που πήρατε από τους μεγάλους μοντερνιστές;

Να ξεκινάω το έργο από τη μέση.

Εάν μπορούσατε να στείλετε την «Αυτοβιογραφία» – ως έμμεσο μήνυμα – σε έναν από τους ηγέτες της εποχής μας, ποιον θα διαλέγατε και γιατί;

Δεν θα το έκανα. Πρώτον, δεν μ’ αρέσουν οι ηγέτες. Και ύστερα, σπανίως κάνω κάτι με έμμεσο μήνυμα.

Αυτόπτες μάρτυρες

Το Σάββατο κυλούσε ντυμένο στα λευκά.

Ο Γηρυόνης περπάτησε κατά μήκος της προκυμαίας.

Πέρασε μπροστά από ομάδες ανθρώπων

που περίμεναν

και μεμονωμένα άτομα που περίμεναν.

Δεν υπήρχε ούτε ενθουσιασμός ούτε απουσία ενθουσιασμού.

Τα σκυλιά περίμεναν.

Οι αστυνομικοί περίμεναν με τα όπλα στις θήκες

δίπλα σ’ ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο. Η ομάδα

ποδοσφαίρου είχε αποσυρθεί από την παραλία

και περίμενε

σε μια βεράντα που έβλεπε προς την προκυμαία.

Ενώ περίμεναν οι περισσότεροι άνθρωποι κοιτούσαν σταθερά

προς τη θάλασσα ή προς τον δρόμο. Κάποιοι

κλοτσούσαν πέτρες. Ο Γηρυόνης αποφάσισε να επιστρέψει

στο σπίτι. Από ένα τετράγωνο μακριά μπορούσε ν’ ακούσει

τους παπαγάλους. Κανείς δεν ήταν στο σπίτι.

Ανέβηκε στην ταράτσα και κάθισε

στο στρώμα του προσπαθώντας να σκεφτεί

πώς να φωτογραφίσει τη Λίμα. Αλλά το μυαλό του

ήταν τόσο κενό

όσο ο άχρωμος ουρανός.

Βγήκε πάλι έξω να περπατήσει. Κατά μήκος

της προκυμαίας. Πέρασε μπροστά από πολλά

κλειστά σπιτάκια.

Από σοκάκια όπου η ομίχλη της θάλασσας

κρεμόταν σε τούφες πάνω από τα καλντερίμια.

Πέρασε μπροστά από ένα εγκαταλειμμένο πάρκο

όπου δύο λάμα

ήταν δεμένα πλάι σ’ ένα γιγάντιο χάλκινο κεφάλι,

το στόμα του ανοιχτό σε ένα Ο όπως όταν κάποιος

πεθαίνει γελώντας. Ο Γηρυόνης κάθισε πάνω

στο στόμα

κουνώντας τα πόδια του και τρώγοντας μια μπανάνα

ενώ τα λάμα μασούσαν το αραιό γρασίδι. Οι ψυχικές

καταστάσεις όπως το άγχος ή η θλίψη

έχουν διαβαθμίσεις, σκέφτηκε, αλλά η πλήξη

δεν έχει διαβάθμιση. Ποτέ δεν θα καταφέρω να γίνω κάποιος,

είπε στα λάμα.

Εκείνα δεν τον κοίταξαν.

Ο Γηρυόνης πέταξε τη μισοφαγωμένη μπανάνα του

στο χώμα κοντά τους. Εκείνα την παραμέρισαν

και συνέχισαν να τρώνε το γρασίδι.

Ο Γηρυόνης είδε ότι η νύχτα πλησίαζε. Κατέβηκε από

το στόμα και συνέχισε να περπατάει.

 

(Από το 37ο πεζοποίημα, μτφ. Χάρης Βλαβιανός)

Η κρίση των Ιμίων ήταν μία από τις τρεις μεγαλύτερες κρίσεις που είχαμε στην Ελλάδα τα τελευταία 60 χρόνια. Η πρώτη ήταν το 1974 με το Κυπριακό, η δεύτερη το 1987 και η τρίτη το 1996 με τα Ιμια. Μία εβδομάδα πριν τα γεγονότα είχαμε άσκηση στη συγκεκριμένη περιοχή. Την Παρασκευή το βράδυ εμείς είχαμε γυρίσει Αθήνα και τη Δευτέρα το πρωί πήραμε εντολή να αποπλεύσουμε και πάλι με προορισμό τα Ιμια.

Ο στόλος, έχοντας εκπαιδευθεί στο Αιγαίο, έπιασε με τα πλοία του κατάλληλες θέσεις. Για να καταλάβει ο κόσμος, ήμασταν περίπου δέκα μεγάλα και μικρά πλοία γύρω γύρω και στη μέση περίπου οκτώ με δέκα μεγάλα και μικρά τουρκικά πλοία.

Η κρίση άρχισε σταδιακά να κλιμακώνεται από τις ενέργειες των Τούρκων που ήταν αρκετά προκλητικές. Για όλα αυτά υπήρχε συνεχής ενημέρωση του επιτελείου. Οταν η κρίση άρχισε να εντείνεται, οι Τούρκοι έστειλαν άλλα τρία πλοία, αντιτορπιλικά και φρεγάτες από τα Δαρδανέλια.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Πήραμε εντολή στο «Αδρίας» να τα παρακολουθήσουμε. Τα εντοπίσαμε και τα παρακολουθούσαμε χωρίς αυτοί να καταλάβουν τίποτα, όπως μάθαμε μετά. Τότε μάθαμε από τα ΜΜΕ ότι ο πρωθυπουργός ενώ η κρίση κλιμακωνόταν δεν είχε πάει στο Κέντρο Επιχειρήσεων στο ΥΠΕΘΑ αλλά παρέμενε στο γραφείο του στη Βουλή. Το κλίμα όχι μόνο στο «Αδρίας», όπου ήμουν κυβερνήτης, αλλά σε όλες τις φρεγάτες ήταν «πάμε να τελειώνουμε».

Οχι να νικήσουμε, να «τελειώνουμε». Τη νίκη τη θεωρούσαμε δεδομένη. Οι Τούρκοι ήταν τελείως απροετοίμαστοι, αλλά κλιμάκωναν επικίνδυνα την κατάσταση, που είχε φτάσει λίγο πριν πατήσουμε τα κουμπιά των πυραύλων. Εμείς είχαμε αποδεσμευμένους κανόνες εμπλοκής, ενώ οι Τούρκοι δεν είχαν.

Τότε έρχεται εντολή να αποχωρήσουμε και να τελειώνει η κρίση. Ολο αυτό το διάστημα ζητούσαμε να βάλουμε φρουρά στα δυτικά Ιμια, καθώς φαινόταν ότι οι Τούρκοι κάτι ετοίμαζαν. Ενώ λοιπόν περιμέναμε να μας πουν τη σειρά με την οποία θα αποχωρήσουμε, μαθαίνουμε δι’ ασυρμάτου ότι ο Χόλμπρουκ είπε πως οι Τούρκοι έχουν ανέβει στα δυτικά Ιμια. Αυτό που φοβόμασταν έγινε.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οι καιρικές συνθήκες ήταν τέτοιες που ήταν απόλυτα ευνοϊκές για επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων, ό,τι έπρεπε να περάσουν ανάμεσα στα πλοία με ένα φουσκωτό με υψηλό κυματισμό. Πολύ δύσκολο να τους εντοπίσεις και γι’ αυτό ζητάγαμε να βάλουμε φρουρά. Τότε αποφασίστηκε να σταλεί το ελικόπτερο.

Ο καιρός ήταν απαγορευτικός και όμως αυτά τα παιδιά, αυτοί οι ήρωες του ελικοπτέρου, είπαν «θα πάμε». Ηταν αποστολή αυτοκτονίας. Κι όχι μόνο έφτασαν, αλλά πήγαν και τόσο χαμηλά, επειδή είχε χαμηλή νέφωση και έβρεχε, που και πάλι άναψαν τον προβολέα για να δουν επάνω στο νησί και ο προβολέας αντανακλούσε στη βροχή που έπεφτε.

Πρέπει να κατέβηκαν μέχρι και τρία μέτρα από το έδαφος του νησιού για να δουν, και είδαν τις σκιές. Οι Τούρκοι δεν έριξαν. Αν έριχναν, θα μας ανέφερε αμέσως ο πιλότος ότι δέχεται πυρά, οπότε εκεί θα άναβε το «πελεκούδι» αφού είχαμε την εντολή αυτή. Αυτό που μου έχει μείνει 30 χρόνια μετά είναι πως τους Τούρκους ό,τι και να σου λένε δεν θα πρέπει να τους πιστεύεις και σε τέτοιες περιόδους θα πρέπει να υπάρχει ομοψυχία.

Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος είναι αντιναύαρχος ε.α.

Στάση αναμονής δείχνει να υιοθετεί απέναντι στο καθεστώς της Τεχεράνης ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος πάντως «έχει καταστήσει σαφές ότι όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι για να σταματήσει η σφαγή», σύμφωνα με τα όσα είπε ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο αμερικανός πρόεδρος διατηρεί ανοιχτές τις στρατιωτικές επιλογές για το Ιράν, γνωρίζει όμως ότι η πτώση των μουλάδων χωρίς στρατηγικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα θα προκαλέσει χάος.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Axios, η απόφαση για στρατιωτικό χτύπημα των ΗΠΑ στο Ιράν αναβλήθηκε, καθώς ο Λευκός Οίκος διαβουλεύεται με συμμάχους – το Ισραήλ, χώρες του Κόλπου και την Τουρκία – σχετικά με το χρονοδιάγραμμα μιας τέτοιας επιχείρησης και κατά πόσο θα αποσταθεροποιούσε ουσιαστικά το καθεστώς. Στο τραπέζι τίθενται οι κίνδυνοι ενός τέτοιου χτυπήματος και τα πιθανά σοβαρά αντίποινα. Την ίδια ώρα, ο αμερικανικός στρατός απομακρύνει στρατεύματα από βάσεις στη Μέση Ανατολή και στέλνει ενισχύσεις στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του αεροπλανοφόρου «USS Abraham Lincoln» και της ομάδας κρούσης του.

Μεταξύ των συνομιλητών του Τραμπ είναι και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου που μίλησε με τον αμερικανό πρόεδρο την Τετάρτη και του ζήτησε να περιμένει για να δώσει στο Ισραήλ περισσότερο χρόνο να προετοιμαστεί για πιθανά ιρανικά αντίποινα, σύμφωνα με τους «New York Times». «Οι Αμερικανοί επανεκτιμούν τώρα», δήλωσε στο Axios πηγή από τις χώρες του Κόλπου, που επίσης συνιστούν προσεκτικές κινήσεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στην Τεχεράνη δεν πραγματοποιήθηκαν οι εκτελέσεις που είχαν ανακοινωθεί, καθώς οι μουλάδες φαίνεται να μη θέλουν να τραβήξουν το σχοινί στο εξωτερικό. «Σέβομαι βαθύτατα το γεγονός», έγραψε χθες στο Truth Social o Τραμπ. «Ευχαριστώ!». Στο εσωτερικό όμως η βίαιη καταστολή συνεχίζεται, αν και, σύμφωνα με πληροφορίες, οι διαδηλώσεις έχουν περιοριστεί τις τελευταίες ημέρες. Τα νεκροτομεία όμως είναι γεμάτα από ανθρώπους που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, με τον αριθμό τους να υπολογίζεται σε αρκετές χιλιάδες.

Αν το καθεστώς ανατραπεί

«Αυτή θα έπρεπε να είναι η στιγμή που θα τερματίσει τα 47 χρόνια εξουσίας των θεοκρατών. Οι Ιρανοί αξίζουν να ζουν σε μια δημοκρατική και ευημερούσα χώρα», γράφει το «Economist». «Ο κόσμος θα ωφελούνταν αν το Ιράν μετατρεπόταν από πυρηνική απειλή και εξαγωγέα βίας σε όλη τη Μέση Ανατολή σε μια ανεκτική, σταθερή εμπορική δύναμη. Αλλά οι διαμαρτυρίες από μόνες τους δεν τερματίζουν την τυραννία. Τι θα έκανε ένα αμερικανικό χτύπημα που σχεδιάζει ο πρόεδρος Τραμπ για να επιφέρει την πτώση των μουλάδων; Και αν το καθεστώς ανατραπεί, τι θα μπορούσε να ακολουθήσει;». Αυτό ακριβώς, δηλαδή το ερώτημα της επόμενης ημέρας, είναι που απασχολεί όλες τις χώρες της περιοχής.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Οι ηγέτες του Ιράν είναι αδίστακτοι λόγω της αδυναμίας τους. Δεν έχουν πού να στραφούν και τίποτα να προσφέρουν στον λαό τους, παρά μόνο βία», σημειώνει το Politico. «Στο εσωτερικό, οι πολίτες του Ιράν πρέπει να υπομείνουν μια συρρικνούμενη οικονομία, τις ραγδαία αυξανόμενες τιμές των τροφίμων, την ανεργία και την επιδεινούμενη φτώχεια. Στο εξωτερικό, το καθεστώς έχει ταπεινωθεί, καθώς οι δυνάμεις πληρεξουσίων του στον Λίβανο, τη Συρία και τη Γάζα χτυπήθηκαν ή καταστράφηκαν, κυρίως από το Ισραήλ, από το 2023. Ο 12ήμερος πόλεμος του περασμένου έτους έδειξε ότι το καθεστώς δεν μπόρεσε ούτε καν να προστατεύσει τους διοικητές του και πυρηνικές εγκαταστάσεις».

Αβεβαιότητα και κίνδυνοι

Οι μέρες που έρχονται είναι γεμάτες αβεβαιότητα και κίνδυνο. Οι διαδηλωτές έχουν αποσυρθεί από τους δρόμους, αν και για πόσο καιρό κανείς δεν μπορεί να πει. Το καθεστώς των μουλάδων φαίνεται να παραμένει, προς το παρόν, στην εξουσία, καταδικάζοντας τους Ιρανούς σε διαρκή καταπίεση. Κακό όμως επίσης, σημειώνει το «Economist», «θα ήταν η διολίσθηση του Ιράν σε χειρότερη βία. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας τη δεκαετία του 1990, η εισβολή στο Ιράκ το 2003 και ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία προσφέρουν σκληρά μαθήματα για το πόσο δύσκολο είναι να τερματιστούν δεκαετίες καταστολής χωρίς να προκληθεί μαζική αιματοχυσία. Κούρδοι, Αζέροι, Μπαλούτσιοι ή άλλοι αυτονομιστές θα μπορούσαν να εξεγερθούν και το Ιράν να βυθιστεί στο χάος. Προσθέστε την παρουσία εμπλουτισμένου ουρανίου, πυρηνικών επιστημόνων και θρησκευτικών εξτρεμιστών, και οι κίνδυνοι είναι σοβαροί. Ο φόβος για το τι θα ακολουθήσει μπορεί να εξηγήσει γιατί κάποιοι εντός του Ιράν δεν έχουν μέχρι στιγμής πάρει μέρος στις διαμαρτυρίες». Ιδιαίτερα καθώς δεν φαίνεται να υπάρχει ένας ισχυρός πόλος αντιπολίτευσης που θα αποτελούσε σημαντικό αντίβαρο και προοπτική για την επόμενη ημέρα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ανάμεσα σε αυτά υπάρχουν σενάρια στα οποία το καθεστώς κατακερματίζεται. Ισως οι Φρουροί της Επανάστασης να εκδιώξουν τον ανώτατο ηγέτη. Ή μια φατρία των Φρουρών μπορεί να καταλάβει την εξουσία «στο όνομα του λαού» και να επιδιώξει νομιμοποίηση ζητώντας από αντίπαλες φατρίες να λογοδοτήσουν για τις πρόσφατες δολοφονίες. Αν ναι, θα μπορούσαν να βοηθηθούν από τον τακτικό στρατό, ο οποίος μέχρι στιγμής έχει μείνει στην άκρη.

Ακόμα και αν ο Χαμενεΐ φύγει από τη μέση, μια συμφωνία τύπου Καράκας με τους Φρουρούς της Επανάστασης είναι απίθανο να δημιουργήσει διαρκή σταθερότητα, επειδή οι Ιρανοί θα λαχταρούν εκδίκηση εναντίον στρατηγών με τόσο φρέσκο αίμα στα χέρια τους. Κάποτε κάθε λαϊκή εξέγερση φαινόταν να προαναγγέλλει τη γέννηση μιας νέας δημοκρατίας. Μετά τις αποτυχίες της Αραβικής Ανοιξης, δεν είναι πλέον εύκολο να φανταστεί κανείς ότι η πορεία του Ιράν θα μπορούσε να είναι τόσο απλή.

Αντικείμενα που εμπίπτουν στις διατάξεις της νομοθεσίας περί αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς εντοπίστηκαν σε αστυνομική έρευνα στο σπίτι ενός 44χρονου αλλοδαπού, μετά τη σύλληψή του στη Θεσσαλονίκη για άλλα ποινικά αδικήματα.

Ο άνδρας συνελήφθη στις 15 Ιανουαρίου από αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος (Υ.Α.Ο.Ε.Β.Ε.).

Κατόπιν παραγγελίας για κατ’ οίκον έρευνα, αστυνομικοί του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Εορδαίας πραγματοποίησαν έρευνα στην οικία του 44χρονου στην Πτολεμαΐδα. Εκεί βρέθηκαν και κατασχέθηκαν 26 λόγχες της Ελληνιστικής εποχής, ιδιαίτερης αρχαιολογικής αξίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Επιπλέον, εντοπίστηκαν είκοσι δύο ρολόγια χειρός, πέντε δαχτυλίδια και μια φωτογραφική μηχανή, τα οποία υποβλήθηκαν στην Υ.Α.Ο.Ε.Β.Ε. για περαιτέρω έλεγχο. Στο σπίτι βρέθηκε επίσης ποσότητα λευκής σκόνης, μεικτού βάρους 3,58 γραμμαρίων, η χημική σύσταση της οποίας διερευνάται.

Σε βάρος του 44χρονου σχηματίστηκε δικογραφία για παράβαση της νομοθεσίας περί προστασίας αρχαιοτήτων.