Τεχνολογία

Η γενιά Ζ είναι η πρώτη που δεν «μπήκε» στο Διαδίκτυο· γεννήθηκε μέσα σε αυτό. Η σεξουαλικότητά της δεν διαμορφώνεται μόνο μέσα από το σώμα, τις σχέσεις και τις επιθυμίες, αλλά και μέσα από οθόνες, αλγόριθμους και ψηφιακές κοινότητες. Αν θέλουμε να κατανοήσουμε τη σεξουαλική της πραγματικότητα, χρειάζεται να τη «διαβάσουμε» ψυχοθεραπευτικά, κοινωνικά και πολιτικά – διαθεματικά.

Ενα κρίσιμο σημείο είναι ότι δεν μιλάμε για ένα ομοιογενές «σώμα» νεαρών ατόμων. Το φύλο, η τάξη, η φυλή, η σεξουαλικότητα, η αναπηρία, το πολιτισμικό πλαίσιο, η πρόσβαση στην εκπαίδευση και την τεχνολογία, καθορίζουν διαφορετικές σεξουαλικές εμπειρίες. Η διαθεματικότητα δεν είναι θεωρητική πολυτέλεια· είναι ο μόνος συχνά τρόπος να μην ισοπεδώσουμε ή διαγράψουμε πραγματικότητες.

Ενα από τα συχνά ερευνητικά ευρήματα είναι ότι τα άτομα της γενιάς Ζ κάνουν λιγότερο σεξ σε σχέση με εκείνα που ανήκουν σε προηγούμενες γενιές. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα λιγότερη επιθυμία, αλλά διαφορετική διαχείριση της οικειότητας. «Η σεξουαλικότητα είναι παντού ορατή, αλλά το σώμα απουσιάζει». Η υπερδιέγερση μέσω εικόνων, η έκθεση στο ετεροκανονικό πορνό (συχνά ως μόνο εργαλείο «εκπαίδευσης»), η αγχώδης σύγκριση με «τέλεια» σώματα και επιδόσεις, αλλά και ο φόβος της έκθεσης και της απόρριψης, δημιουργούν ένα παράδοξο: η πληροφορία περισσεύει, αλλά η προσωπική «φαντασίωση» – ως εσωτερική, δημιουργική, ψυχική διεργασία – συρρικνώνεται. Η σεξουαλική αναπαράσταση, συχνά, έρχεται έτοιμη, «ξένη», αφήνοντας λιγότερο χώρο στο υποκείμενο να επιθυμήσει με δικούς του όρους.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Τα κοινωνικά Μέσα λειτουργούν ταυτόχρονα απελευθερωτικά και καταπιεστικά. Από τη μια, προσφέρουν κάποια ορατότητα σε ταυτότητες που παλαιότερα ήταν αόρατες. Η γενιά Ζ μιλά πιο ανοιχτά για το φύλο, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τη συναίνεση, τα όρια. Από την άλλη, η συνεχής αυτοπαρουσίαση μετατρέπει το σώμα σε «προϊόν» προς αξιολόγηση. «Δεν κοιτάζω μόνο το άλλο – το κοιτάζω να με κοιτάζει».

Παράλληλα η ίδια γενιά έχει μεγαλώσει μέσα σε κλίμα αβεβαιότητας: οικονομικές κρίσεις, πανδημία, κλιματικό άγχος, εμπόλεμες συνθήκες σε παγκόσμιο επίπεδο και την ορατή άνοδο αυταρχικών και φασιστικών ιδεολογιών. Το σεξ και οι σχέσεις δεν βιώνονται αποκομμένα από αυτή την υπαρξιακή επισφάλεια. Η αναζήτηση ασφάλειας, η δυσκολία δέσμευσης, αλλά και η ανάγκη για συναισθηματική νοηματοδότηση της επαφής, είναι κομμάτια της σεξουαλικής τους εμπειρίας.

Από κλινική σκοπιά παρατηρούμε αυξημένο άγχος επίδοσης, δυσκολίες διέγερσης, αποσύνδεση από την ενσώματη εμπειρία αλλά και πιο διαθέσιμη γλώσσα γύρω από τα όρια και τη συναίνεση. Η γενιά Ζ γνωρίζει «θεωρητικά» τι είναι υγιές, αλλά συχνά δυσκολεύεται να το βιώσει. Η γλώσσα δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ενσώματη εμπειρία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η σεξουαλικότητα της γενιάς Ζ δεν είναι λιγότερο έντονη – είναι πιο διαμεσολαβημένη. Είναι ένα πεδίο όπου συναντιούνται η ελευθερία της έκφρασης και η επιτήρηση του βλέμματος, η πολιτική του σώματος και η μοναξιά της οθόνης. Για να «βοηθήσουμε» αυτή τη γενιά να συναντήσει την επιθυμία της, χρειάζεται πρώτα να αναγνωρίσουμε το πλαίσιο που τη διαμορφώνει, τη διαγράφει ή την καταπιέζει.

H Σοφία Αντωνιάδου είναι κλινική ψυχολόγος, σεξολόγος (MSc), εκπ. ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεύτρια @sex_positive_greece

Την ελληνική γλώσσα μην την κλαις

Του Χριστόφορου Χαραλαμπάκη

Οταν ο Μέγας Αλέξανδρος κατέλαβε το 328 π.Χ. τα Μαράκανδα της Σογδιανής, μια κομβικής σημασίας πόλη στο στρατηγικό «Δρόμο του μεταξιού», μεταφέροντας τον ελληνικό πολιτισμό στα βάθη της Ασίας, κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι 2.353 χρόνια αργότερα, στην ίδια πόλη του σημερινού Ουζμπεκιστάν, με την ονομασία Σαμαρκάνδη (Samarkand), η Unesco, οργανώνοντας πρώτη φορά εκτός έδρας την 43η Γενική Διάσκεψη (Νοέμβριος 2025), θα καθιέρωνε ομόφωνα την 9η Φεβρουαρίου ως Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας.

Δεν συμμερίζομαι τον άκρατο ενθουσιασμό που εξέφρασαν πολλοί φυσικοί ομιλητές για τη διεθνή καταξίωση της γλώσσας μας για το λόγο ότι η αρχική πρόταση δεν ήταν ομόφωνη. Την προσυπέγραψαν μόνο 90 από τα 194 τακτικά μέλη του Οργανισμού αυτού των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό. Δεν ξέρω πόσοι πρόσεξαν ότι το τελικό σκεπτικό της ανακήρυξης (https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000394859_eng), δεν είναι ακριβές: Greek, one of the oldest languages in the world, is considered the linguistic cradle of fundamental concepts which have marked the history of culture, science and philosophy. «Η ελληνική γλώσσα, μία από τις αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου, θεωρείται η γλωσσική κοιτίδα θεμελιωδών εννοιών που έχουν σημαδέψει την ιστορία του πολιτισμού, της επιστήμης και της φιλοσοφίας». Η φιλοσοφία, δημιούργημα των Ελλήνων, είναι η μητέρα των επιστημών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Αν η ελληνική γλώσσα ήταν απλώς «μία από τις αρχαιότερες γλώσσες του κόσμου», η ελληνική Πολιτεία δεν θα προέβαινε σε καμιά ενέργεια που θα παρέπεμπε σε προνομιακή μεταχείριση. Η ελληνική γλώσσα, η αρχαιότερη της Ευρώπης, είναι μοναδική στον κόσμο γιατί γράφεται αδιάκοπα περίπου επί τρεις χιλιάδες πεντακόσια χρόνια. Αυτό το τόνισε εμφατικά η αρμόδια ελληνική αντιπροσωπεία. Έχει το μοναδικό προνόμιο να είναι η καλύτερα τεκμηριωμένη γλώσσα στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού. Ακολουθούν, διακόσια πενήντα χρόνια αργότερα (1200 π.Χ.), οι μαντικές επιγραφές σε όστρακα χελώνας και σε οστά ζώων της κινεζικής δυναστείας των Σανγκ.

Στην ίδια προτασιακή δομή η γλώσσα μας αδικείται: Η επιλογή της έκφρασης is considered (γαλλ. est considéré), «θεωρείται», παραπέμπει σε υποκειμενική εκτίμηση, ενώ πρόκειται για αντικειμενική διαπίστωση. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς κειμενογλωσσολόγος για να καταλάβει τις σκοπιμότητες που κρύβει συχνά η διπλωματική γλώσσα των διεθνών οργανισμών. Αφήνω ασχολίαστη την προσθήκη: «Η ανακήρυξη της παγκόσμιας ημέρας της ελληνικής γλώσσας δεν θα έχει οικονομικές επιπτώσεις για την Unesco. Οι δραστηριότητες που σχετίζονται με τον εορτασμό της θα αναληφθούν από την Ελλάδα».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Το επιμύθιο αυτής της ιστορίας είναι ότι η Ελληνική Πολιτεία επιβάλλεται να οργανώσει σε μακροπρόθεσμη βάση τη γλωσσική, την εκπαιδευτική και την πολιτιστική της πολιτική. Αισιόδοξα μηνύματα εκπέμπουν, σεμνά και αθόρυβα, δύο επίσημοι κρατικοί φορείς: Η Ακαδημία Αθηνών, η οποία εκπροσωπεί την Αριστεία, διαθέτει δύο σπουδαία ερευνητικά κέντρα για την ελληνική γλώσσα και τις γεωγραφικές ποικιλίες της. Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης εκατονταετίας από την ίδρυσή της (1926-2026), σχεδιάζει δράσεις με μακρόπνοη προοπτική. Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας αποτελεί το δεύτερο μεγάλο πυλώνα για την έρευνα, διδασκαλία, πιστοποίηση, προβολή και διάδοση της ελληνικής γλώσσας. Η συνεργασία των δύο φορέων είναι άψογη, με πρωτεργάτες τον Γενικό Γραμματέα της Ακαδημίας Αθηνών Αντώνιο Ρεγκάκο και τον Πρόεδρο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, επίσης Ακαδημαϊκό, Θεόδωρο Παπαγγελή. Δεν περιμένουν την 9η Φεβρουαρίου για να εξυμνήσουν τη γλώσσα μας, με αχρείαστο ρητορικό στόμφο, όπως συνηθίζουν ορισμένοι.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Η γλωσσική κινδυνολογία, γνωστή από τα πανάρχαια χρόνια σε διάφορους λαούς και πολιτισμούς, αποτελεί προσφιλές κοινωνικό στερεότυπο. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα επιφέρει δραματικές αλλαγές στη νεοελληνική γλώσσα, με εξαίρεση την ομογενοποίηση του ύφους. Οι συνέπειες της περαιτέρω ισχυροποίησης της Αγγλοαμερικανικής είναι αναμενόμενη για όλες σχεδόν τις γλώσσες, οι οποίες θα υποστούν λειτουργική συρρίκνωση, ιδίως στα νέα ραγδαίως εξελισσόμενα ερευνητικά πεδία. Η δική μας απάντηση πρέπει να εδράζεται στη συστηματικότερη προώθηση της γλωσσικής τεχνολογίας.

«Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις», διακηρύσσει ο μοναδικός Γιάννης Ρίτσος, σε μια δραματοποιημένη εκδοχή, τη δύναμη της οποίας πολλαπλασιάζει η μουσική ιδιοφυΐα του Μίκη Θεοδωράκη. Το ίδιο ισχύει και για την ελληνική γλώσσα. Αν χρειαστεί, σίγουρα «θα καμακώσει το θεριό με το καμάκι του ήλιου».

Ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης είναι ακαδημαϊκός, ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ

«Δεν διευκρινίζεται ποτέ τι φοβόμαστε ότι θα πάθει η γλώσσα»

Του Γιώργου Παπαναστασίου

Εδώ και αρκετό καιρό προσπαθούμε όλοι μας να εισέλθουμε στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ειδικά μάλιστα από τη στιγμή που εφαρμογές οι οποίες βασίζονται σε αυτή κυκλοφορούν πλέον ευρέως, είναι συχνή η αναρώτηση πόσο θα επηρεάσει το γεγονός αυτό την καθημερινότητά μας. Αλλά και γενικότερα τον πολιτισμό μας: την επιστήμη, την πολιτική, την οικονομία, την εκπαίδευση, το δίκαιο, τις ανθρώπινες σχέσεις, τη γλώσσα…

Ως προς την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε πολλά από τα πεδία αυτά είναι έκδηλη τουλάχιστον μια δυσπιστία, αν όχι ένας ακαθόριστος φόβος. Κινδυνεύει ο κόσμος όπως τον γνωρίζουμε από την Τεχνητή Νοημοσύνη; Και ποιοι μπορεί να είναι οι κίνδυνοι που συνεπάγεται η χρήση της, πέρα από τα προφανή οφέλη της;

Αφήνοντας τις απαντήσεις στα γενικότερα αυτά ερωτήματα στους πιο ειδικούς, ας επικεντρωθούμε στη γλώσσα. Η κινδυνολογία για την ελληνική γλώσα δεν είναι ούτε κάτι πρωτάκουστο ούτε κάτι σπάνιο. Υπενθυμίζω ότι κινδύνους για τη γλώσσα έχουν κατά καιρούς αποτελέσει: η δημοτική, το μονοτονικό, οι γραφές «αβγό», «αφτί» και «τρένο», η αγγλική, οι υπολογιστές, τα γκρίκλις, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και σίγουρα ξεχνάω πολλά. Σχεδόν ποτέ δεν διευκρινίζεται ΤΙ φοβόμαστε ότι θα πάθει η ελληνική (αλλά και γενικότερα η γλώσσα;) από καθέναν από αυτούς τους ύπουλους εχθρούς. Κάποτε τα πράγματα γίνονται πιο συγκεκριμένα: η ελληνική θα φθαρεί – φθείρεται ήδη –, καταστρέφεται, και μια τέτοια πορεία οδηγεί στην εξαφάνιση.

Μπορούμε, ωστόσο, να είμαστε βέβαιοι ότι μια γλώσσα που μιλιέται σήμερα από συμπαγείς πληθυσμούς σε δύο κράτη, στην Ελλάδα και στην Κύπρο, όπου είναι επίσημη γλώσσα, γλώσσα της εκπαίδευσης και της διοίκησης δεν κινδυνεύει να εξαφανιστεί – τουλάχιστον μέσα στο ορατό μέλλον! Γλώσσες και, κυρίως, διάλεκτοι που εξαφανίζονται χρόνο με τον χρόνο στον κόσμο δεν είναι επίσημες, συνεχώς καλλιεργούμενες και διδασκόμενες γλώσσες, όπως η ελληνική. Μήπως όμως ο κίνδυνος είναι ότι μπορεί να αλλάξει; Αυτό είναι το μόνο βέβαιο, αφού η αλλαγή είναι η μοίρα όλων των γλωσσών, αυτό που τις κάνει να παραμένουν ζωντανές, προσαρμοζόμενες σε νέες συνθήκες – αλλιώς θα είχαν προ πολλού πεθάνει. Μήπως όμως αλλάξει ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ υπό την επίδραση μιας γλώσσας που εμφανίζεται ως η κυρίαρχη στον κόσμο σήμερα – και εννοούμε βέβαια την αγγλική; Η υιοθέτηση αγγλικών στοιχείων σήμερα μήπως έχει φτάσει σε έναν βαθμό που γίνεται επικίνδυνη;

Η αλήθεια είναι ότι «μέτρο» αλλαγής δεν έχουμε. Ούτε «ποσότητα» αλλαγών που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «επιτρεπτές», πάνω από τις οποίες θα βάζαμε τους εαυτούς μας σε επιφυλακή. Δύο σημεία μπορεί κανείς να επισημάνει εδώ: Το πρώτο που θα πρέπει να προσέξουμε είναι ο μιμητισμός. Είναι άλλο πράγμα ο δανεισμός ξένων στοιχείων σε μια γλώσσα – φαινόμενο παγκόσμιο και αναπόφευκτο –, και άλλο πράγμα η επιτηδευμένη μείξη στοιχείων της αγγλικής στη νέα ελληνική. Το δεύτερο είναι η εκχώρηση περιοχών χρήσης της γλώσσας σε άλλες γλώσσες. Πολλοί συνηθίζουμε σήμερα να γράφουμε τις επιστημονικές μας δημοσιεύσεις στα αγγλικά, για ευνόητους λόγους. Η καλλιέργεια όμως του επιστημονικού λόγου και στην ελληνική είναι και αυτή μια υποχρέωση των επιστημόνων κάθε πεδίου.

Ειδικότερα για την Τεχνητή Νοημοσύνη, μην ξεχνάμε ότι είναι (και) ένας μηχανισμός παραγωγής κειμένων. Για να δημιουργήσει ελληνικό λόγο, προφανώς αξιοποιεί τον υπάρχοντα. Αλλά ας δούμε τι απαντάει η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη στο ερώτημα αν η ελληνική κινδυνεύει από τη χρήση της: «Η ελληνική δεν κινδυνεύει από την ΤΝ. Κινδυνεύει μόνο αν πάψουμε εμείς να τη φροντίζουμε».

Ο Γιώργος Παπαναστασίου είναι καθηγητής Ιστορικής Γλωσσολογίας στο ΑΠΘ, διευθυντής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκει απαντήσεις, τα ελληνικά θέτουν ερωτήσεις»

Της Αντρέα Μαρκολόνγκο

Κινδυνεύει η ελληνική γλώσσα την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης; Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Η μεγαλύτερη είναι πιο ανησυχητική. Είμαι συγγραφέας και ελληνίστρια. Ζω καθημερινά με μια γλώσσα επισήμως «νεκρή», κι όμως πεισματικά ζωντανή: τα αρχαία ελληνικά. Τα μεταφράζω, τα διδάσκω, γράφω μέσα από αυτά και –ίσως το σημαντικότερο– τα αφουγκράζομαι. Τα τελευταία χρόνια με ρωτούν όντως συχνά αν η τεχνητή νοημοσύνη, με την εντυπωσιακή της ικανότητα να μεταφράζει γρήγορα και με ευχέρεια, απειλεί γλώσσες όπως η ελληνική, η επιβίωση των οποίων μοιάζει να εξαρτάται από τη βραδύτητα, τη συνθετότητα και την προσήλωση.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μεταφράζει τα ελληνικά με αξιοσημείωτη αποτελεσματικότητα. Παράγει άρτιες προτάσεις σε επίπεδο γραμματικής, αναγνωρίζει συντακτικές δομές, δίνει λύσεις σε κάποιες αμφισημίες με στατιστική κομψότητα. Για πολλούς αναγνώστες αυτό μοιάζει απελευθερωτικό: πρόσβαση χωρίς κόπο, νόημα χωρίς αναμονή. Εδώ όμως κρύβεται η πρώτη παρανόηση. Η ελληνική δεν υπήρξε ποτέ γλώσσα της πρόσβασης· είναι γλώσσα της αντίστασης.

Τα αρχαία ελληνικά δεν παραδίδουν εύκολα το νόημα, γιατί δεν αντιλαμβάνονται το νόημα ως κάτι άμεσο. Τα ρήματά τους εκφέρονται σε όψεις (σ.σ.: ποιον ενέργειας) και όχι σε χρόνους· οι πτώσεις τους δένουν τη σκέψη με την κίνηση και τη σχέση· το λεξιλόγιό τους αρνείται την απόλυτη αντιστοιχία. Μια ελληνική λέξη δεν «σημαίνει» απλώς κάτι· ανοίγει ένα πεδίο δυνατοτήτων. Η μετάφραση, λοιπόν, δεν είναι μεταφορά αλλά επιλογή – συχνά απώλεια, κάποιες φορές στοίχημα.

Η τεχνητή νοημοσύνη διαπρέπει στην αντιστοιχία. Η ελληνική ζει μέσα από την πληθώρα των ερμηνειών. Όταν μεταφράζω ελληνικά, δεν μετατρέπω απλώς μια πρόταση σε μια άλλη γλώσσα. Αποφασίζω ποια σιωπή θα διασώσω, ποια αμφισημία θα προδώσω, ποιον ρυθμό θα σώσω εις βάρος της ακρίβειας. Η μετάφραση δεν είναι ταχύτητα· είναι ευθύνη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει μια απάντηση, αλλά δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη της. Δεν διστάζει. Δεν αμφιβάλλει. Δεν αισθάνεται το βάρος όσων διακυβεύονται όταν επιλέγεις μια λέξη αντί μιας άλλης.

Κινδυνεύει η ελληνική από αυτή την ευκολία; Γλωσσικά, όχι. Πολιτισμικά, ίσως. Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι να εξαφανιστεί η ελληνική, αλλά να καταναλωθεί ως περιεχόμενο αντί να την ανακαλύψουμε ως σκέψη. Αν η ελληνική γίνει κάτι που «καταλαβαίνει» κανείς αμέσως, χωρίς ένταση, χωρίς σφάλμα, χωρίς χρονοτριβή, τότε χάνουμε ακριβώς αυτό που την καθιστά ελληνική: την ικανότητά της να μας κόβει τη φόρα, να μας αποξενώνει από τις ίδιες μας τις βεβαιότητες, να μας θυμίζει ότι η γλώσσα δεν είναι εργαλείο αλλά τρόπος ζωής.

Ως συγγραφέας επιστρέφω συχνά στα ελληνικά όχι για να βρω απαντήσεις, αλλά για να ξαναμάθω πώς να θέτω ερωτήματα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι εξαιρετική στο να απαντά. Η ελληνική, αντίθετα, μας διδάσκει πώς να παραμένουμε ανήσυχοι. Και αυτό δεν είναι αδυναμία που χρειάζεται διόρθωση από την τεχνολογία· είναι πειθαρχία που χρειάζεται προστασία. Η ελληνική δεν κινδυνεύει από την τεχνητή νοημοσύνη. Ίσως όμως κινδυνεύουμε εμείς να ξεχάσουμε γιατί τη χρειαζόμασταν εξαρχής.

Η Αντρέα Μαρκολόνγκο είναι ελληνίστρια, συγγραφέας του βιβλίου «Η υπέροχη γλώσσα: 9 λόγοι για να αγαπήσεις τα αρχαία ελληνικά» (εκδ. Πατάκη)

Οταν συμβαίνει κάτι οδυνηρό, όπως ο χαμός των φιλάθλων του ΠΑΟΚ στη Ρουμανία, ο τραγικός θάνατος των εργαζόμενων γυναικών στο εργοστάσιο, το προχθεσινό δυστύχημα με τους μετανάστες στη Χίο (για να μείνω στα πρόσφατα), ο θεατής ανυπομονεί. Θέλει κάτι εξίσου ισχυρό, μια αντι-οδύνη, την απόσβεση της είδησης, συνήθως την ακαριαία εύρεση και τιμωρία του ενόχου. Ωσάν η  τιμωρία να εξαφανίζει το δυστύχημα, να αποκαθιστά την ψυχική ισορροπία των τηλεθεατών. Αυτή η συμβολική συμμετρία, δυστυχήματος – τιμωρίας,  απαιτεί μια ακαριαία είδηση, αντίστοιχου επικοινωνιακού ύψους. «Ο δράστης είναι αυτός». Τελεία. Ενα συγκεκριμένο πρόσωπο, ένας υπερπροσδιορισμένος ρόλος. Ο ιδεολογικός μανδύας ποικίλλει. Ομως η δομή είναι πάντα η ίδια. Συνήθως οι πληροφορίες για το περιστατικό είναι εξαιρετικά  αργές σε σχέση με την ψυχική ανάγκη του τηλεθεατή.

Και πάντως, είναι πιο αργές από την επιθυμία για μεταβολισμό της είδησης. Ο θεατής θέλει τώρα αμέσως τη λύση του αινίγματος, την τιμωρία του «ενόχου» που θα ισορροπήσει τη λύπη για τους θανάτους. Τι συνέβη στη Χίο; Αν ανήκει κανείς στο δικαιωματικό ημισφαίριο του κόσμου, γνωρίζει: οι επαναπροωθήσεις φταίνε για τον θάνατο των μεταναστών. Αν ανήκει όμως στο συντηρητικό (διακομματικά) ημισφαίριο, τότε είναι απλό: μεθοδευμένο από την Τουρκία επεισόδιο, για να αμφισβητήσει το δικαίωμα έρευνας και διάσωσης της Ελλάδας. Αυτό όμως το χάσμα, οι απολύτως αποκλίνουσες ερμηνείες, αναπτύσσεται πάνω από το ίδιο γεγονός: το δυστύχημα με το φουσκωτό (και τα άπειρα προγενέστερα δυστυχήματα). Εχουμε δύο γεγονότα, γιατί έχουμε δύο ιδεολογικές αφηγήσεις. Πώς μπορεί σε δύο διαφορετικής σύστασης  επεισόδια (ακόμα κι αν ανήκουν σε ένα γεγονός), αυτό που πιστεύει ακράδαντα ο δικαιωματικός και αυτό που πιστεύει (διακομματικά, επιμένω) ο συντηρητικός να θεμελιώνουν δύο τόσο αποκλίνοντες κόσμους; Και πώς μπορεί να χαραχτεί μια εσωτερικά συνεπής πολιτική αντιμετώπισης της διακυμαινόμενης αλλά συνεχούς μεταναστευτικής κρίσης, που να έχει και στρατηγικό βάθος, όταν οι λήπτες, οι ψηφοφόροι, απέχουν τόσο πολύ μεταξύ τους;

Εάν κανείς πλησιάσει το πεδίο, θα δει κοινωνικές πιέσεις από τη βιομηχανία της ξενοφοβίας να ασκούνται πάνω σε όλους τους μηχανισμούς (υπουργεία, Λιμενικούς, κόμματα κ.λπ.). Θα δει εμπορικές ιδιοτέλειες από τη σκληρότατη βιομηχανία της συμπόνιας, που ανθίζει πάνω στο Προσφυγικό, και με το πέρασμα των χρόνων θα δει όλο και λιγότερους ανθρώπους της συγκίνησης, του ανυπόκριτου εθελοντισμού. Οι επαγγελματίες εθνικιστές προστάτες μιας ανεξιχνίαστης καθαρότητας, μαζί με τους επαγγελματίες του οίκτου (που διεκδικούν και το μονοπώλιο στον χειρισμό της αποταμιευμένης συμπόνιας), στο τέλος αποκρύπτουν ή παραποιούν το γεγονός, εξουδετερώνοντας την πολιτική του δραστικότητα. Στο τέλος ένας ξενυχτισμένος λιμενικός, ένας κουρασμένος συντρέχτης, θα πληρώσουν, θα κληθούν να ικανοποιήσουν τον βουλιμικό τηλεθεατή, τον πολίτη που θέλει να τακτοποιηθεί συνειδησιακά, με την αυτόματη ίαση της πληγής. Για να συνεχίσει ήσυχος την κατανάλωση των επόμενων ειδήσεων.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος και καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ

Μια πενταετία, από το 1980 έως το ’85 αγωνίστηκε στον Ολυμπιακό. Τίμησε την ερυθρόλευκη ο Κώστας Ορφανός, κατακτώντας τρεις τίτλους πρωταθλήματος και ένα Κύπελλο. Και στη συνέχεια, επιστροφή στον ΠΑΟΚ γιατί όλα κι όλα, ο Δικέφαλος είναι το μεγάλο κομμάτι της ζωής του, καθόσον έγινε ακόμη και πρόεδρος των παλαιμάχων.

Ανάμεσα σε δύο αγάπες, λοιπόν, ο άλλοτε διεθνής στράικερ; Ισως. Σίγουρα, όμως, βίωσε από κοντά δύο τραγωδίες. Τα 21 παιδιά που χάθηκαν εκείνο το απομεσήμερο της Κυριακής της 8ης Φεβρουαρίου 1981 και τώρα συμπληρώνονται 45 χρόνια από εκείνη τη μέρα. Τώρα, μόνιμος κάτοικος Θεσσαλονίκης, ένιωσε το σφίξιμο όλης της πόλης όταν «έφυγαν» στην άσφαλτο οι επτά οπαδοί του ΠΑΟΚ.

«Ξέρεις τι θέλω να πω όταν αναλογίζομαι τι συνέβη; Μου μένει η ενότητα που δείχνουν όλοι οι Ελληνες. Δεν θα έπρεπε να γίνεται μόνο τώρα ή μόνο όταν πενθούμε για κάτι. Ολος ο κόσμος είναι κοντά, μια γροθιά. Θυμάμαι τι συνέβη το ’81. Οι πάντες πόνεσαν για τα παιδιά του Ολυμπιακού. Πριν από λίγες ημέρες όταν πήγα να ανάψω ένα κεράκι στην Τούμπα, ήρθε αντιπροσωπεία του Αρη να τιμήσει τη μνήμη αυτών που χάθηκαν. Δεν υπάρχουν αντίπαλοι σε τέτοιες περιπτώσεις. Δείξαμε μια ωριμότητα σε πολύ δύσκολες συνθήκες και ξαναλέω, δεν χρειάζεται να τη βλέπουμε μόνο τότε». Τον ρωτάω πόσο έχει ξεθωριάσει στη μνήμη του το ’81. Από το «ποιος ποιος ποιος, ο Κώστας Ορφανός» που ακουγόταν στις εξέδρες, το δικό του γκολ απέναντι στην ΑΕΚ και το 6-0 του Ολυμπιακού στο ντέρμπι: «Από τη χαρά πήγαμε κατευθείαν στη λύπη. Απίστευτο. Δεν υπήρχε Internet, δεν έρχονταν πληροφορίες. Με πήραν τηλέφωνο και με ενημέρωσαν από την ΠΑΕ. Ολοι ετοιμαζόμασταν να βγούμε με τις οικογένειές μας ώστε να γιορτάσουμε τη νίκη. Και τελικά πήγαμε στο νοσοκομείο όπου νοσηλεύονταν  τραυματίες. Πώς να μη θυμάμαι κάθε χρόνο αλλά όχι μόνο κάθε χρόνο, εκείνη τη στιγμή; Βρίσκονταν και συγγενείς μου στο γήπεδο. Αγωνία. Αλλά και αγωνία για όλους. Ολα αφορούσαν την ευρύτερη οικογένεια του Ολυμπιακού».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ο Κώστας Ορφανός αναφέρθηκε και στο πρόσφατο ματς του ΠΑΟΚ με τον Πανσερραϊκό στην Τούμπα: «Ενα γήπεδο… κηδεία. Να σε πιάνει η ψυχή σου. Οι περισσότεροι έκλαιγαν. Τα φώτα και τα κεριά λες και άναψαν για να φωτίσουν τον εσωτερικό μας κόσμο».

Πριν από μερικές ημέρες, έγραφα στα «ΝΕΑ» ότι η ιστορία της εξαφάνισης της 16χρονης Λόρα από το Ρίο, ο τρόπος που αυτό το κορίτσι σχεδίασε και μεθόδευσε τη φυγή του, το πώς μάζευε τα χρήματα «νοικιάζοντας» βιβλία, πλέκοντας και μεταπουλώντας διάφορα είδη, η σχολαστικότητα με την οποία εξαφάνισε το ηλεκτρονικό της αποτύπωμα, θα μπορούσε να γίνει μια συναρπαστική ταινία. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, ωστόσο, δεν το πιστεύω πια. Για δύο αντικρουόμενους λόγους. Ο πρώτος είναι ότι πίσω από αυτήν την «απόδραση» που η προετοιμασία της είχε τα χαρακτηριστικά ενός θρίλερ, κρυβόταν ένα συναίσθημα που βασανίζει πάρα πολλούς ανθρώπους. Η ζωτική ανάγκη να αποδράσουν από μια πραγματικότητα που άλλοι τους έχουν επιβάλει, που τους κάνει να ασφυκτιούν, που δεν τους αφήνει το παραμικρό περιθώριο ανάσας. Πολλοί, έχω την εντύπωση οι περισσότεροι, συμβιβάζονται με την ασφάλεια που, συνήθως, τους παρέχουν τέτοιες συνθήκες. Συνηθίζουν σε αυτές τις «μη ζωές», βαλτώνουν και ίσως κάποια στιγμή αναρωτιούνται αν υπάρχει ζωή πριν απ’ τον θάνατο.

Η Λόρα ζούσε μια τέτοια «μη ζωή». Οι μαρτυρίες από τη Γερμανία λένε ότι ο πατέρας της ήταν ένας άνθρωπος κλειστός, «βαρύς», δεν είχε πολλά πολλά με τους γείτονες. Και ότι η γυναίκα του περπατούσε πάντα λίγα βήματα πίσω του. Πόσα και πόσα παιδιά δεν έχουν ζήσει τέτοιες καταστάσεις. Δεν έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλοντα που η χαρά, η εγγύτητα, τα αστεία μοιάζουν απαγορευμένα. Προχθές μου έλεγε φίλος, 40άρης και απόλυτα πετυχημένος στη δουλειά του, πως, όταν ο πατέρας του επέστρεφε στο σπίτι τους, εκείνος και τα αδέλφια του έτρεχαν να κρυφτούν κάτω από τραπέζια και κρεβάτια. «Ηταν βίαιος; Σας κακοποιούσε;» τον ρώτησα. «Οχι, καθόλου. Αλλά υπήρχε μια ατμόσφαιρα όπου το γέλιο ήταν αμαρτία». Και μετά βλέπω τις φωτογραφίες της Λόρα. Μόνο σε μια έχει ένα ανεπαίσθητο χαμόγελο που κι αυτό φαίνεται βιασμένο. Σε όλες τις άλλες το ύφος της είναι συνοφρυωμένο, σαν να φοβάται όχι το μέλλον, αλλά το παρόν.

Ενα παρόν δυσβάσταχτο. Ο απόλυτος οικογενειακός απομονωτισμός. Η οικογένεια ήρθε στην Ελλάδα, χωρίς να υπάρχει κάποια σχέση με τη χώρα. Η Λόρα υποχρεώθηκε να πάει σε ένα ελληνικό σχολείο χωρίς να γνωρίζει γρι τη γλώσσα και όπου δεν υπήρχε κάποια πρόβλεψη για τους ξενόγλωσσους μαθητές. Φαντάζομαι το κορίτσι με τα ελληνικά βιβλία μπροστά του, ανήμπορο να επικοινωνήσει, να εκφραστεί, να μοιραστεί τις εφηβικές της ανησυχίες, ολομόναχή της σε αυτήν την ηλικία που έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη από ποτέ το «στάσου πλάι μου». Ξέρω, υπάρχουν πολλά παιδιά που νιώθουν το ίδιο ακόμη και αν η γλώσσα του τόπου που μένουν είναι η μητρική τους. Από αυτή τη συνθήκη ήθελε να ξεφύγει η Λόρα. Και τα κατάφερε.  Πολύ συνηθισμένη ιστορία για να έχει κινηματογραφικό ενδιαφέρον εκτός αν τη βλέπαμε στην εντελώς τσεχωφική εκδοχή της. Υπάρχει όμως και μια άλλη παράμετρος που καταργεί τις αρχές της δραματουργίας. Η δήλωση του πατέρα της όταν επιβεβαιώθηκε ότι η Λόρα είχε φτάσει στη Γερμανία. Οτι εκείνος δεν πρόκειται να την ψάξει πια, ας την αναζητήσει όποιος θέλει. Αυτή την παντελή απουσία γονικού συναισθήματος ούτε ο Τσέχοφ μπορεί να περιγράψει.

Σε ένα ιταλικό ποδόσφαιρο που παραδοσιακά κινείται ανάμεσα σε ελλείμματα, ανακεφαλαιοποιήσεις και διαρκή οικονομική αστάθεια, η Serie A βρίσκει φέτος στο βάθρο των ισολογισμών της έναν απρόσμενο πρωταγωνιστή: τη Λέτσε. Ο σύλλογος της Απουλίας ενέκρινε τους λογαριασμούς της χρήσης έως τις 30 Ιουνίου 2025 με καθαρά κέρδη 20,2 εκατ. ευρώ, την τρίτη καλύτερη επίδοση του πρωταθλήματος, πίσω μόνο από την Αταλάντα και την Ιντερ. Ενα αποτέλεσμα που δεν είναι συγκυριακό, αλλά προϊόν ενός σχεδίου που εφαρμόστηκε με πειθαρχία, συνέπεια και ξεκάθαρη στρατηγική.

Η Λέτσε αποτελεί σήμερα μία από τις ελάχιστες περιπτώσεις στο ιταλικό ποδόσφαιρο όπου ένα τριετές business plan όχι μόνο σχεδιάστηκε, αλλά υλοποιήθηκε πλήρως, εντός χρονοδιαγράμματος. Το 2022, μετά τη συσσώρευση ζημιών ύψους 27 εκατ. ευρώ λόγω της υποβιβασμού στη Serie B και της πανδημίας, η διοίκηση υπό τον πρόεδρο Σαβέριο Στίκι Νταμιάνι και τον νέο διευθύνοντα σύμβουλο Σάντρο Μενκούτσι έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα την αυτάρκεια. Οι μέτοχοι, επαγγελματίες της τοπικής κοινωνίας, είχαν ήδη συνεισφέρει πάνω από 20 εκατ. ευρώ σε ίδια κεφάλαια και δεν υπήρχαν περιθώρια για νέα «ενέσιμα» χρήματα. Το μοντέλο έπρεπε να σταθεί μόνο του.

Σταθερότητα και ισορροπίαgoogletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Καθοριστική προϋπόθεση υπήρξε η αγωνιστική σταθερότητα. Η παρουσία της Λέτσε σε τρία διαδοχικά πρωταθλήματα Serie A εξασφάλισε έναν ελάχιστο κύκλο εργασιών της τάξης των 50 εκατ. ευρώ ετησίως, αλλά κυρίως μια βιτρίνα προβολής για νεαρούς ποδοσφαιριστές. Εκεί ακριβώς ενεργοποιήθηκε ο βασικός μοχλός του μοντέλου: το player trading. Ο τεχνικός διευθυντής Πανταλέο Κορβίνο, με πολυετή εμπειρία στην ανίχνευση ταλέντων χαμηλού κόστους, μετέτρεψε το ρόστερ σε παραγωγική μηχανή υπεραξιών.

Στον τελευταίο ισολογισμό, οι υπεραξίες από μεταγραφές ανήλθαν σε 52,5 εκατ. ευρώ, ενώ τα συνολικά έσοδα από την αγορά έφτασαν τα 57,1 εκατ. Η πώληση του δανού εξτρέμ Ντόργκου στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ για 28,5 εκατ. ευρώ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: αποκτήθηκε ανήλικος με μόλις 220 χιλ. ευρώ και απέφερε σχεδόν 28,4 εκατ. καθαρής υπεραξίας, με επιπλέον μπόνους στον ορίζοντα. Αντίστοιχα, ο Πόνγκρατσιτς και ο Ζεντρί συνέβαλαν με διψήφια εκατομμύρια, επιβεβαιώνοντας ότι το μοντέλο δεν βασίζεται σε μία μόνο «χρυσή» πώληση, αλλά σε συστηματική διαδικασία.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι η ισορροπία. Η Λέτσε κατάφερε να απορροφήσει ακόμη και τη μείωση των τηλεοπτικών εσόδων – από 40,3 σε 33,1 εκατ. ευρώ – χωρίς να υπονομεύσει την αγωνιστική της ανταγωνιστικότητα. Παράλληλα, αύξησε ελεγχόμενα το μισθολογικό κόστος στα 42,1 εκατ. ευρώ, παραμένοντας πάντως στα χαμηλότερα επίπεδα της κατηγορίας. Η στρατηγική συνεχίστηκε και το καλοκαίρι, με επενδύσεις 16 εκατ. ευρώ σε νέους παίκτες και νέες υπεραξίες σχεδόν 23 εκατ., στοιχείο που διασφαλίζει ρευστότητα και για τη χρήση 2025-26.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Εξυγίανση και υποδομές

Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι η ολοκλήρωση της εξυγίανσης. Τα κέρδη των τελευταίων τριών ετών, συνολικού ύψους 35 εκατ. ευρώ, ανέβασαν τα ίδια κεφάλαια στα 29,2 εκατ., επιτρέποντας την απορρόφηση των παλαιών ζημιών πολύ νωρίτερα από τις νομικές προθεσμίες. Παράλληλα, το σχέδιο απομείωσης του τραπεζικού δανεισμού ολοκληρώθηκε, με τα περισσότερα δάνεια να είναι βραχυπρόθεσμα και αυτοεξοφλούμενα. Η φορολογική εικόνα επίσης εξυγιάνθηκε, με σημαντικές πληρωμές εντός της τελευταίας χρήσης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Απαλλαγμένη από την πίεση της επιβίωσης, η Λέτσε στρέφεται πλέον στις υποδομές. Η κατασκευή του ιδιόκτητου προπονητικού κέντρου στο Μαρτινιάνο, επένδυση 14 εκατ. ευρώ, σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα πιο ώριμο αναπτυξιακό στάδιο. Παράλληλα, η αναβάθμιση του «Via del Mare» ενόψει των Μεσογειακών Αγώνων του 2026 ενισχύει τη μακροπρόθεσμη αξία του συλλόγου.

Το μήνυμα της διοίκησης είναι σαφές: ακόμη και σε περίπτωση υποβιβασμού, η βιωσιμότητα θεωρείται εξασφαλισμένη χάρη στην αξία του ρόστερ και στις μελλοντικές χρηματορροές. Σε ένα πρωτάθλημα όπου οι οικονομικές κρίσεις είναι ο κανόνας, η Λέτσε αποδεικνύει ότι η πειθαρχία, το σχέδιο και η γνώση της αγοράς μπορούν να μετατρέψουν έναν μικρό σύλλογο σε case study οικονομικής επιτυχίας.

Ένας κορυφαίος Ρώσος στρατιωτικός αξιωματούχος, που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο αφού πυροβολήθηκε στη Μόσχα, μετέδωσαν κρατικά μέσα ενημέρωσης στην Ρωσία.

Ο υποστράτηγος Βλαντίμιρ Αλεξέγιεφ πυροβολήθηκε πολλές φορές στο κλιμακοστάσιο του διαμερίσματός του την Παρασκευή από άγνωστο ένοπλο στα βορειοδυτικά της πόλης και σύμφωνα με αναφορές βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση.

Η πολυκατοικία όπου έγινε η απόπειρα δολοφονίας

Ο Όλεγκ Τσαριόφ, Ουκρανός φιλορώσος που βρίσκεται κοντά στον Αλεξέγιεφ, είπε ότι ο στρατηγός έχει υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και παραμένει σε κώμα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τον πυροβολισμό του Αλεξέγιεφ, αλλά οι υποψίες της Μόσχας έπεσαν στο Κίεβο. Οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν βάλει στο στόχαστρο δεκάδες Ρώσους στρατιωτικούς και αξιωματούχους, κατηγορώντας τους για συμμετοχή σε εγκλήματα πολέμου.

Moscow in uproar this morning after one of Putin’s top generals was gunned down as he was leaving his apartment building this morning.

Vladimir Stepanovich Alekseyev was a jey negotiator during the Prigozhin Wagner rebellion.

pic.twitter.com/etIAPpJAqy pic.twitter.com/CE9b0SCDbg

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

— Kyiv Insider (@KyivInsider) February 6, 2026

«Τρομοκρατική επίθεση» βλέπει ο Λαβρόφ

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, χαρακτήρισε τους πυροβολισμούς «τρομοκρατική επίθεση», υποστηρίζοντας ότι είχε σκοπό να εκτροχιάσει τις συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

«Αυτή η τρομοκρατική επίθεση επιβεβαίωσε για άλλη μια φορά την εστίαση του καθεστώτος Ζελένσκι σε συνεχείς προκλήσεις, που στοχεύουν με τη σειρά τους στον εκτροχιασμό της διαπραγματευτικής διαδικασίας», δήλωσε ο Λαβρόφ στη Μόσχα.

Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Andrii Sybiha, είπε ότι η Ουκρανία δεν είχε καμία σχέση με τους πυροβολισμούς. «Δεν ξέρουμε τι συνέβη με τον συγκεκριμένο στρατηγό – ίσως ήταν η δική τους εσωτερική ρωσική σύγκρουση», ανέφερε ο Sybiha, επικαλούμενη το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.

Η δράση του Αλεξέγιεφ

Ο ουκρανικής καταγωγής Αλεξέγιεφ είναι αναπληρωτής διευθυντής της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, της GRU, μιας μονάδας στο υπουργείο Άμυνας που είναι γνωστή για την οργάνωση μυστικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων δολοφονιών, δολιοφθορών και κατασκοπείας.

Ήταν ένας από τους κορυφαίους αξιωματικούς που παρείχαν στον Βλαντίμιρ Πούτιν πληροφορίες για την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Έχει επίσης περιγραφεί ευρέως ως μια σημαντική προσωπικότητα που επιβλέπει τις ιδιωτικές στρατιωτικές εταιρείες της χώρας και ήταν μεταξύ των ανώτερων αξιωματούχων που στάλθηκαν για να διαπραγματευτεί με τον Γιεβγκένι Πριγκόζι, κατά τη σύντομη ανταρσία της ομάδας Wagner, το καλοκαίρι του 2023.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Μετά την εξέγερση του Πριγκόζιν, ο Αλεξέγιεφ πιστεύεται ευρέως ότι έπεσε σε δυσμένεια στη Μόσχα και αναφέρθηκε ότι κρατήθηκε για σύντομο χρονικό διάστημα λόγω των δεσμών του με την ομάδα Wagner, ωστόσο τελικά διατήρησε τη θέση του.

Στον Αλεξέγιεφ έχει επιβάλει κυρώσεις η Ουάσινγκτον για την υποτιθέμενη συμμετοχή του σε προσπάθειες παρέμβασης στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2020. Το Ηνωμένο Βασίλειο του επέβαλε επίσης κυρώσεις για τη θανατηφόρα επίθεση με νευρικό παράγοντα novichok το 2018 στο Σάλσμπερι.

Αντιδράσεις στην Ρωσία – Καταγγέλλουν κενά ασφαλείας

Λίγα είναι γνωστά δημόσια για τα μυστικά δίκτυα που πιστεύεται ότι βρίσκονται πίσω από δολοφονίες και επιθέσεις σε στρατιωτικές υποδομές εντός της Ρωσίας και σε εδάφη που ελέγχονται από τη χώρα.

Ο πυροβολισμός του Αλεξέγιεφ θα θεωρηθεί ως η τελευταία αποτυχία των υπηρεσιών ασφαλείας της Ρωσίας να προστατεύσουν το ανώτερο στρατιωτικό προσωπικό βαθιά μέσα στη χώρα. Ενώ οι λεπτομέρειες σχετικά με το ποιος πραγματοποίησε την επίθεση και τον τρόπο οργάνωσης της παραμένουν ασαφείς, Ρώσοι στρατιωτικοί μπλόγκερ επέκριναν προφανή κενά ασφαλείας, αμφισβητώντας πώς ένας ένοπλος μπόρεσε να μπει στην πολυκατοικία χωρίς να εντοπιστεί.

Ο Αντρέι Σολντάτοφ, ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας στις υπηρεσίες ασφαλείας της Ρωσίας, χαρακτήρισε την επίθεση «απίστευτη προχειρότητα». «Θα περίμενε κανείς να κλιμακώσουν την προστασία για κορυφαίους στρατιωτικούς», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

H μακροζωία και η επιβράδυνση της γήρανσης αποτελούν διαχρονικά όνειρα της ανθρωπότητας. Από την κρυοθεραπεία και τη νηστεία έως τις ενέσεις πλάσματος, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αναζητούν τρόπους να «χακάρουν» το σώμα τους για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Τώρα, νέα επιστημονική ανακάλυψη δείχνει πως η αναζωογόνηση του οργανισμού από μέσα προς τα έξω μπορεί να είναι το κλειδί για να «γυρίσουμε πίσω τον χρόνο».

«Η επιθυμία μας να ζήσουμε περισσότερο είναι στην πραγματικότητα η επιθυμία να παραμείνουμε υγιείς για περισσότερο», δηλώνει ο Hao Li, PhD, καθηγητής Βιοχημείας και Βιοφυσικής και διευθυντής του Hillblom Center for the Biology of Aging στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Σαν Φρανσίσκο.

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στα Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) δείχνει ότι ίσως βρισκόμαστε κοντά σε αυτόν τον στόχο. «Αν μπορέσουμε να αναζωογονήσουμε πολλαπλούς ιστούς ή ένα κρίσιμο όργανο με ασφάλεια, ίσως καταφέρουμε να επεκτείνουμε τη διάρκεια της ανθρώπινης υγείας», σημειώνει ο Li, ανώτερος συγγραφέας της έρευνας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')}) Ανατροπή στη θεώρηση της γήρανσης

Η έρευνα δείχνει ότι η γήρανση δεν προκαλείται απαραίτητα από μη αναστρέψιμες βλάβες στο σώμα, αλλά από λανθασμένη ρύθμιση ή ερμηνεία της γονιδιακής έκφρασης. Οι ερευνητές χειρίστηκαν παράγοντες μεταγραφής –πρωτεΐνες που ενεργοποιούν ή απενεργοποιούν γονίδια– σε κύτταρα ποντικών, επαναφέροντάς τα στις σωστές «οδηγίες» λειτουργίας. Το αποτέλεσμα ήταν η αντιστροφή της γήρανσης στα κύτταρα και η αναζωογόνηση του ήπατος των πειραματόζωων.

Αν και η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια, οι πρωτεΐνες που εντοπίστηκαν φαίνεται να έχουν σημαντικές ομοιότητες με τα ανθρώπινα γονίδια. «Ελπίζουμε ότι στοχεύοντας παρόμοιους παράγοντες στους ίδιους ιστούς των ανθρώπων θα έχουμε αντίστοιχα αναζωογονητικά αποτελέσματα», υπογραμμίζει ο Li.

Η βιολογία της αναζωογόνησης

Καθώς μεγαλώνουμε, το σώμα μας αλλάζει: οι αρτηρίες σκληραίνουν, τα οστά συρρικνώνονται, οι μύες αποδυναμώνονται και η ανάρρωση καθυστερεί. Η επιστήμη επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτές τις επιπτώσεις εκ των έσω, με στόχο να διατηρήσουμε τη δύναμη και την υγεία μας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ανοίγοντας τον δρόμο για μια πιο μακρά ζωή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Υπάρχει η πιθανότητα να εντοπίσουμε έναν κεντρικό διακόπτη που θα μπορούσε να επαναφέρει τα κύτταρα ενός ανθρώπου σε νεότερη κατάσταση, επιβραδύνοντας ή και αντιστρέφοντας τη γήρανση», αναφέρει ο Li. «Αυτό αποτελεί μια τεράστια επιστημονική πρόκληση».

Ρόλος της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης

Σήμερα, υπάρχουν ήδη τεχνολογίες που επιτρέπουν την ενεργοποίηση ή απενεργοποίηση συγκεκριμένων γονιδίων, όπως οι μέθοδοι CRISPR και RNA interference. Ο Li εξηγεί ότι ο συνδυασμός δεδομένων μονοκυτταρικής ανάλυσης μεγάλης κλίμακας, η ενοποίηση βιολογίας και τεχνολογίας και η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπουν τον εντοπισμό παραγόντων που καθορίζουν τη λειτουργία των κυττάρων, με στόχο την αντιστροφή της κυτταρικής γήρανσης.

Από το εργαστήριο στην κλινική πράξη

Προς το παρόν, οι επιστήμονες επικεντρώνονται σε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, στοχεύοντας συγκεκριμένους ιστούς ή όργανα. Ο Li αναφέρει ότι η αναζωογόνηση ενός οργάνου, όπως του ήπατος, μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις σε ολόκληρο το σώμα, καθώς ενδέχεται να εκκρίνει παράγοντες που προάγουν τη νεότητα μέσω του αίματος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Παρότι πολλές τεχνολογίες γονιδιακής επεξεργασίας –όπως CRISPR, RNAi και ιογενείς φορείς– μπορούν να εφαρμοστούν τόσο σε ποντίκια όσο και σε ανθρώπους, η αποτελεσματικότητά τους διαφέρει. Ο Li και η ερευνητική του ομάδα ίδρυσαν την εταιρεία Junevity Inc., με στόχο την κλινική αξιοποίηση των ευρημάτων τους και την αντιμετώπιση ασθενειών που συνδέονται με τη γήρανση.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η ανθρώπινη βιολογία διαφέρει σημαντικά από εκείνη των ποντικών. Θα χρειαστεί ακόμη εκτεταμένη έρευνα για την ασφάλεια των μακροχρόνιων θεραπειών προτού αυτό το επιστημονικό επίτευγμα μπορέσει να εφαρμοστεί στους ανθρώπους και να στηρίξει την ανθρώπινη μακροζωία.

Κάποτε, σε μια ταινία, ο Βέγγος είχε πονόδοντο, έπιανε το μάγουλό του και επανελάμβανε: «Ωχ, πώς πονώ, ωχ, πώς πονώ!». Πήρε μια ασπιρίνη, του πέρασε ο πόνος και σε δυο ώρες ξανάπιασε το μάγουλό του και έλεγε: «Ωχ, πώς πονούσα, ωχ, πώς πονούσα!». Κι αυτό γιατί το να ζεις αναδρομικά, εκτός πραγματικότητας, σε ένα παρελθόν που διαχειρίζεσαι κατά βούληση και θεωρείς πως σε φέρνει στο επίκεντρο ή σε βολεύει είναι πολύ συνηθισμένο – να, προχτές μάθαμε πως υπάρχουν ακόμα εαμικές οργανώσεις και πως εκτός από τη χελώνα Καρέτα-Καρέτα, μάλλον επιβιώνει εισέτι και το προοδευτικό είδος Κουρέτα-Κουρέτα.

Φαντάσου δηλαδή – λες να υπάρχουνε ακόμα και οργανώσεις του ΕΔΕΣ, δηλαδή του καπετάν Ναπολέοντα Ζέρβα, λες να κυκλοφορούν ακόμα ανάμεσά μας κρυφοί επίστρατοι του Μεταξά, ή τίποτε μεταμφιεσμένοι οπαδοί του Γιοβάν Τσαούς; Λες να υπάρχουν ακόμα Κούτβηδες που πάνε να σπουδάσουν τζάμπα στη Μόσχα τσάτρα πάτρα μαρξισμό της πλάκας κι έρχονται εδώ, στην κεντρική γιάφκα του συντρόφου Δημήτρη Κουτσογιάννη, χαφιέ του Μανιαδάκη, στην οδό Σύρου, για να σώσουνε κι αυτοί την πατρίδα από τη διαφθορά; (Σφαγμένοι, ήδη, από τα αποδυτήρια.)

Τι γίνεται, παίδες; Εφόσον υπάρχουν ακόμα εαμικές οργανώσεις, σίγουρα θα υπάρχουνε και του αντίπαλου δέους – λες να ελίσσονται αθόρυβα στις παρέες μας και βασιλόφρονες, οπαδοί του Κισά Μπατζάκ και του Μιχάλαγα; Να υπάρχουνε ΟΠΛΑτζήδες (κάποιοι σίγουρα θα το ονειρεύονται) και μεταξύ στενής και φαρδιάς αυτοάμυνας να υπάρχει και η Medium; Μήπως αυτοί οι κυνηγοί με τις καραμπίνες και τα τζιπ που βλέπουμε συχνά στα βουνά είναι κρυφοί ΤΕΑτζήδες που κάνουν ότι κυνηγάνε κροκόδειλους των ορέων; Πού να ξέρεις – εδώ κυκλοφορεί ακόμα το προοδευτικό, πρασινωπό είδος Κουρέτα-Κουρέτα και όλοι οι επιστήμονες έχουνε μείνει άναυδοι, όπως και με το είδος σαύρας που ενδημεί στον Χορτιάτη και με το ανάλογο όνομα Stelio-Stelio (καμιά σχέση με τον Καζαντζίδη).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Θα πεις, απ’ την άλλη, γιατί μας κάνει εντύπωση όταν υπάρχουνε οργανώσεις που πηγαίνουνε ακόμα στον Γράμμο-Βίτσι και ανοίγουν χαρακώματα, φτιάχνουν δρόμους, εμπόδια με κορμούς, δυνητικά πολυβολεία, νοσοκομεία, αναβιώνουνε μάχες του Εμφυλίου με κραυγές, με ομιλίες παρότρυνσης και με ηρωικά τραγούδια (βογκάει ο Ολυμπος, στενάζει η Γκιώνα) και με βροντόφωνη γιούργια στα παλιούρια. Θα πεις, άλλοι θυμούνται τις αμβλώσεις και άλλοι τον Ελευθέριο Βενιζέλο – ο καθείς έχει διαλέξει τη δική του χρονοκάψουλα και έχει κουλουριαστεί εκεί μέσα εκτός χρόνου και τόπου, διότι πώς να ζήσεις στο παρόν με τόσο πολλά κινητά, τάμπλετ, ηλεκτρικά αυτοκίνητα και πουλιά με ρόδες; Αβάσταχτα περίπλοκο.

Σκέψου να είχε νικήσει η άλλη πλευρά στον Εμφύλιο – τότε μερικοί θα έβλεπαν ακόμα παντού Ναζί, όπως ο Πούτιν, και θα πολεμούσαν ακόμα τα ζόμπι του μυαλού τους, θα φτιάχνανε κυβερνήσεις του βουνού, θα έπιναν τσάι του βουνού, και τσίπουρο του λόγγου. Είναι θαυμάσιο να ζεις στα περασμένα και αυτό το έχει υποστηρίξει και ο Βιτόριο Γκάσμαν στην αυτοβιογραφία του που έχει τίτλο «Το μέλλον είναι πίσω μου».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Διότι μια χαρά τη βολεύεις στο παρελθόν που με τα ψέματα το φτιάνεις όπως θες, και καταφεύγεις εκεί, αφού με το παρόν δεν μπορείς να τα βγάλεις πέρα, σου φαίνεται πολύ εκλεπτυσμένο, εχθρικό κι ακατανόητο – ενώ εσύ θες κάτι λαϊκό, του λαού και με τον λαό, ω, λαέ, και πάει λέγοντας. Πάντα με τη λέξη «λαός» στον κεντρικό τίτλο για πρόσφυση και με τη σιγουριά της πλαστικής καραμέλας που τη γλείφεις και δεν λιώνει ποτέ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Τι ήθελε, λοιπόν, τι γύρευε ο υδραίος στρατηγός στη Λάρισα και ο Σάκης Μουμτζής στον Βόλο – εκεί υπάρχουν ακόμα εαμικές οργανώσεις μαζί με τον Λιόντα τον ληστή τριγύρω στην Αργαλαστή. Οπότε και για την ερωτική ζωή των γαρίδων να πήγαινε να μιλήσει πάλι θα του το απαγόρευε το είδος Κουρέτα-Κουρέτα, διότι η γαρίδα είναι ταξικό θαλασσινό, δεν το τρώει ο λαός, τώρα, μάλιστα, με τη χούντα του Κούλη, που πεινάει. Ποτέ δεν έτρωγε ο λαός γαρίδες – το πολύ να έφτανε μέχρι αστακό, τότε με τις πασοκικές αστακομακαρονάδες, κατ’ εξαίρεση.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ωχ, πώς πονώ κι ωχ, πώς πονούσα. Το μέλλον είναι πίσω που λέει ο Γκάσμαν (δεν ξέρω αν υπονοεί τίποτε πονηρότερο) και το παρελθόν ξετυλίγεται μπροστά μας γεμάτο ελπίδα. Κι αν πάρεις ένα βίντσι και σύρεις τον Γράμμο-Βίτσι στο παρόν τότε θα δεις ότι η ιστορία μπορεί να υποστεί αναδρομική άμβλωση και ένα γεγονός που δεν γεννήθηκε ποτέ να κατασκευαστεί και να επανέλθει εν πλήρη δόξη κι όπως μας αρέσει, άσχετα αν ο Σάκης Μουμτζής το αμφισβητεί, γι’ αυτό και του στερήθηκε ο λόγος. (Σε άσχετη, βέβαια, εκδήλωση.)

Είναι το προοδευτικό σύστημα Κουρέτα-Κουρέτα. Να μη σε αφήνει να μιλήσεις σε εκδήλωση Ισραηλινών – αν ήταν σε Παλαιστινίων ίσως να μην τους πείραζε τους εαμικούς συλλόγους. Πάντως, το ότι τρία παιδιά βολιώτικα δεν άφησαν τον ομιλητή να μιλήσει αποδείχτηκε αποτελεσματικό: επανήλθαμε, εκτός χρόνου, στο ΕΑΜ ΕΛΑΣ και Λάκης Γαβαλάς και πρέπει τώρα να ψάχνουμε να βρούμε πού κρύβονται οι αντιδραστικοί. (Η Βάρκιζα αργεί ακόμα.)

Οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες Μιλάνο – Κορτίνα 2026 ενσαρκώνουν την ίδια την ουσία των αθλημάτων μας. Το θάρρος των αθλητών, την ομορφιά της φύσης και την κοινή χαρά που φέρνουν το χιόνι και ο πάγος στους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες φέρνουν ανθρώπους από όλο τον κόσμο κοντά σε έναν ειρηνικό ανταγωνισμό, γιορτάζοντας τα Ολυμπιακά ιδανικά της αριστείας, του σεβασμού και της φιλίας. Καθώς βιώνουμε τους αγώνες Μιλάνο – Κορτίνα 2026, μας υπενθυμίζεται ότι η αποστολή μας υπερβαίνει τον ανταγωνισμό. Το μέλλον των χειμερινών σπορ εξαρτάται από το πώς προσαρμοζόμαστε. Προστατεύοντας το φυσικό μας περιβάλλον, διασφαλίζοντας την παγκόσμια προσβασιμότητα και εμπνέοντας την επόμενη γενιά. Η βιωσιμότητα και η καινοτομία πρέπει να συμβαδίζουν αν θέλουμε να διαφυλάξουμε την κληρονομιά των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων. Στη FIS, εκτιμούμε τη στενή συνεργασία με τη ΔΟΕ και τους συνεργάτες μας για την ενίσχυση αυτού του οράματος, καθώς αθλητές από 89 χώρες θα συμμετάσχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες Μιλάνο – Κορτίνα 2026 και στα 10 αγωνίσματα της FIS. Μαζί, εξερευνούμε νέους τρόπους για να ενισχύσουμε τον παγκόσμιο αντίκτυπο των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων – από τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος έως την επέκταση της ψηφιακής εμβέλειας και την καινοτομία στις ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις. Η ικανότητα προσέλκυσης νέου κοινού μέσω των σύγχρονων μέσων και της αφήγησης ιστοριών είναι ζωτικής σημασίας για να διατηρηθούν οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες επίκαιροι και εμπνευσμένοι σε έναν συνεχώς εξελισσόμενο κόσμο.

Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες θα αποτελούν πάντα σύμβολο αριστείας, ενότητας και ειρήνης. Αγκαλιάζοντας τη βιωσιμότητα, την ένταξη και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, διασφαλίζουμε ότι το πνεύμα των χειμερινών σπορ συνεχίζει να ευδοκιμεί – για τους σημερινούς αθλητές και για τις επόμενες γενιές.

O Johan Eliasch είναι πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Χιονοδρομίας (FIS) και μέλος της ΔΟΕ

Η λαϊκή παροιμία λέει ότι ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη. Κι όμως, στη Ρεάλ Μαδρίτης ο Ντι Στέφανο διέψευσε το γνωμικό και η Ρεάλ Μαδρίτης από ομάδα επιλογής του ισπανικού πρωταθλήματος έγινε η αναμφισβήτητη πρωταθλήτρια για μια δεκαετία στο ισπανικό πρωτάθλημα. Αλλά και στο ευρωπαϊκό Κύπελλο Πρωταθλητριών ο Ντι Στέφανο πρωταγωνίστησε για μια πενταετία, από το 1955 έως το 1960, όπου μαζί με τον Πούσκας και τον Κότσιτς οδήγησαν τη Ρεάλ στην αιωνιότητα. Οσο για τον Φράνκο, τον ισπανό δικτάτορα, τον έκανε υπερήφανο γιατί πρωταγωνίστησε στην ισπανοποίηση και την ένταξη των τριών παγκόσμιων αθλητών στην αγαπημένη του Ρεάλ, η οποία έγινε ο σημαντικότερος πρεσβευτής του ισπανικού καθεστώτος.

Η ομάδα της Ρεάλ της δεκαετίας του ’50 και των αρχών του ’60, κυριάρχησε σύντομα και στην Ευρώπη εκτός από τις εγχώριες διοργανώσεις. Ο πρώτος διεθνής τίτλος ήταν το 1955 με την κατάκτηση του Λατινικού Κυπέλλου και στο οποίο συμμετείχαν οι κορυφαίοι σύλλογοι από τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Η Ρεάλ νίκησε στον τελικό τη Σταντ ντε Ρεμς στο Παρίσι. Την αγωνιστική περίοδο 1955-56 η Ρεάλ κατέκτησε το πρώτο Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης και ο Αργεντινός ήρθε δεύτερος στην ψηφοφορία για τον κορυφαίο ευρωπαίο ποδοσφαιριστή που για πρώτη φορά διοργανώθηκε από το γαλλικό περιοδικό «France Football», τη Χρυσή Μπάλα, χάνοντας για τρεις ψήφους διαφορά από τον Στάνλεϊ Μάθιους.

Ισως να ήταν ο πιο δίκαιος νικητής αλλά οι υποστηρικτές της άποψης να τιμηθεί ο Μάθιους επικράτησαν τελικά. Το σωματείο υποστήριξε με μεγάλη θέρμη τη διοργάνωση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών από την αρχική ιδέα προέλευσης του διευθυντή της γαλλικής εφημερίδας Γκαμπριέλ Ανό, πρώην ποδοσφαιριστή και προπονητή. Πρότεινε τη δημιουργία μιας ηπειρωτικής επίσημης διοργάνωσης, ιδέα που πήρε από ηγέτες 15 συλλόγων, συμπεριλαμβανομένου του Μπερναμπέου, προέδρου του ισπανικού σωματείου της πρωτεύουσας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Ετσι σχεδιάστηκε το πρώτο Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης, το οποίο αντικατέστησε τα Κύπελλα Λατινικό και Μιτρόπα, τα οποία ήταν πιο περιορισμένα σε αριθμό. Οι αγγλικές Αρχές του αθλήματος ήταν επιφυλακτικές για το όλο θέμα και αποθάρρυναν την πρωταθλήτρια Τσέλσι να δεχθεί την πρόσκληση και να συμμετάσχει στην εναρκτήρια διοργάνωση, όπως έγινε με απαγόρευση της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας. Η εξαιρετική ιδέα υλοποιήθηκε και η Ρεάλ πέρασε πρώτα από την ελβετική Σερβέτ, με το ντεμπούτο της ομάδας στην έδρα της να βλέπει τον Ντι Στέφανο να σημειώνει το πρώτο γκολ, από τα δύο δικά του και τα πέντε συνολικά.

Ακολούθησαν η Παρτιζάν Βελιγραδίου και η ιταλική Μίλαν. Ο πρώτος ημιτελικός με την πρωταθλήτρια Ιταλίας διεξήχθη στις 19 Απριλίου 1956 και συγκέντρωσε 129.690 θεατές στο Στάδιο Σαντιάγο Μπερναμπέου, αριθμός ρεκόρ στην ιστορία των ευρωπαϊκών διοργανώσεων για 14 χρόνια (και όλων των εποχών για τη Ρεάλ) και έληξε με νίκη της μαδριλένικης ομάδας με 4-2 και με ένα τέρμα του Αργεντινού. Η ήττα της δεύτερης συνάντησης ήταν χωρίς αντίκρισμα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Ο ιστορικός πρώτος τελικός για τον τίτλο διεξήχθη στις 13 Ιουνίου στο στάδιο Παρκ ντε Πρενς του Παρισιού και ήταν μια σύγκρουση μεταξύ του Ντι Στέφανο και του μετέπειτα συμπαίκτη του Κοπά, δύο θρύλων του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Η γαλλική Σταντ ντε Ρεμς προηγήθηκε με 2-0, οι Ισπανοί ισοφάρισαν με ένα από τα γκολ του Ντι Στέφανο και η γαλλική ομάδα σκόραρε στην αρχή του δεύτερου ημιχρόνου (2-3). Δύο ακόμη προσπάθειες της ομάδας της Μαδρίτης βρήκαν και οι δύο το πίσω μέρος του διχτυού (4-3) στο τέλος του παιχνιδιού. Το πρώτο βήμα στην κυρίαρχη παρουσία της Ρεάλ Μαδρίτης στο Ευρωπαϊκό Κύπελλο έγινε.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Την επόμενη αγωνιστική περίοδο 1956-57 η κατάκτηση της κορυφής, ομαδικά και ατομικά, γίνεται πραγματικότητα: o σύλλογος επαναλαμβάνει την κατάκτηση του κορυφαίου διασυλλογικού τροπαίου, κερδίζει το πρωτάθλημα Ισπανίας που απώλεσε την προηγούμενη χρονιά από την Αθέτικ Μπιλμπάο έχοντας έτσι μια μόνο ήττα, ο Ντι Στέφανο για δεύτερη συνεχή χρονιά είναι ο πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με 31 γκολ και κέρδισε την πρώτη Χρυσή Μπάλα του καλύτερου ευρωπαίου ποδοσφαιριστή της καριέρας του. Η Ρεάλ δυσκολεύτηκε ιδιαίτερα να αποκλείσει τη Ραπίντ Βιέννης στον πρώτο γύρο και χάνοντας με 3-0 στο ημίχρονο του δεύτερου αγώνα αποκλείονταν από τη συνέχεια με τον τελικό να διεξάγεται στην έδρα της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Ο Ντι Στέφανο έσωσε την ομάδα στο δεύτερο ημίχρονο με ένα γκολ και ο τρίτος αγώνας ήταν πιο εύκολος με νίκη των Μαδριλένων με 2-0. Οι Αγγλοι συμμετείχαν στη δεύτερη διοργάνωση και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ήταν στον ημιτελικό απέναντι στη Ρεάλ, που όμως επικράτησε σχετικά εύκολα με 3-1 στην έδρα της και απέσπασε ισοπαλία 2-2 εκτός έδρας. Στο δεύτερο παιχνίδι ο Ντι Στέφανο παρότι δεν σκόραρε, θαυμάστηκε από τους Βρετανούς για τον τρόπο παιχνιδιού του.

Ο δεύτερος τελικός του Κυπέλλου Πρωταθλητριών έγινε στη Μαδρίτη, συγκέντρωσε 124.000 θεατές και η πρωταθλήτρια Ευρώπης επιβλήθηκε της  ιταλικής Φιορεντίνα με 2-0 με ένα τέρμα του Ντι Στέφανο, το πρώτο της συνάντησης. Επιπλέον η Ρεάλ κατέκτησε και το Λατινικό Κύπελλο (που ακόμα δεν είχε καταργηθεί) και στο οποίο η ομάδα της Μαδρίτης νίκησε τη Μίλαν με 5-1 και στον τελικό την Μπενφίκα με 1-0, σε συναντήσεις που έγιναν στη Μαδρίτη και στις οποίες ο Ντι Στέφανο σημείωσε από ένα γκολ. Ηταν η πρώτη χρονιά στην ιστορία του συλλόγου που κατέκτησε τρεις τίτλους. Αντίθετα, στο «Τουρνουά του Παρισιού» η Ρεάλ γνώρισε την ήττα από τη Βάσκο ντα Γκάμα με 4-3, με τον Ντι Στέφανο να σημειώνει ένα γκολ.

Η διοργάνωση εκείνη θεωρείται ως η σημαντικότερη στην πορεία προς τη διοργάνωση του Διηπειρωτικού Κυπέλλου. Στις 3 Φεβρουαρίου 1957 η Ρεάλ ηττήθηκε από την Ατλέτικο Μαδρίτης εντός έδρας με 2-0. Αυτή ήταν η τελευταία εντός έδρας ήττα της ομάδας για 121 συνεχή παιχνίδια στο πρωτάθλημα σε διάστημα οκτώ ετών με τον Ντι Στέφανο να έχει αποχωρήσει αήττητος, ρεκόρ Ευρώπης για σύλλογο που παραμένει ακατάρριπτο. Οι απανωτές επιτυχίες καθιέρωσαν τον Ντι Στέφανο ως τον κορυφαίο ποδοσφαιριστή του κόσμου, εκτίμηση που κράτησε μέχρι την αναρρίχηση του Πελέ μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958 και τις αρχές της δεκαετίας του 1960.

Καλύτερος συνεργάτης του ήταν ο Φέρεντς Πούσκας με τον οποίο σχημάτισε το πιο αποτελεσματικό επιθετικό δίδυμο στην ιστορία (τουλάχιστον σε επίπεδο συλλόγων) και είναι χαρακτηριστικό ότι στο τελευταίο παιχνίδι της πρώτης χρονιάς του Ούγγρου, ο ίδιος και ο Ντι Στέφανο ήταν ισοδύναμοι ως οι πρώτοι σκόρερ του πρωταθλήματος. Ο Πούσκας πέρασε τον τερματοφύλακα αλλά αντί να σκοράρει, γύρισε την μπάλα στον ελεύθερο εκείνη τη στιγμή Ισπανό (πλέον) προκειμένου να τη στείλει ο τελευταίος στα δίχτυα και να αναδειχθεί μόνος του κορυφαίος σκόρερ. Ο Πούσκας είχε πει ότι «με τον Αλφρέδο όλα ήταν πιο εύκολα. Hταν ο καλύτερος συνεργάτης».

Ο Πανιώνιος άντεξε στην πίεση της Μυκόνου Betsson και επικράτησε με 87-76 για τη 18η αγωνιστική της Stoiximan GBL. Οι Γουάτσον και Κρούζερ ξεχώρισαν για τους γηπεδούχους, σημειώνοντας 22 και 19 πόντους αντίστοιχα, με τον Γουάτσον να μαζεύει και 12 ριμπάουντ. Πολύ σημαντική ήταν και η συμβολή του Τέιλορ, που ολοκλήρωσε το παιχνίδι με 17 πόντους και 10 ασίστ.

Από την πλευρά της Μυκόνου Betsson, οι Χέσον και Άπλμπι ήταν οι πιο παραγωγικοί με 17 πόντους έκαστος, ενώ ο Μουρ πρόσθεσε 11. Η νίκη αυτή ήταν η πέμπτη για τον Πανιώνιο στο πρωτάθλημα, ανεβάζοντας το ρεκόρ του στο 5-12, ενώ η Μύκονος Betsson υποχώρησε στο 7-9.

Η εξέλιξη του αγώνα
Ο Πανιώνιος ξεκίνησε δυνατά και πήρε προβάδισμα πέντε πόντων (7-2), με τη Μύκονο Betsson να μειώνει σε 10-6. Οι γηπεδούχοι απάντησαν άμεσα (12-6) και κράτησαν το προβάδισμα μέχρι το τέλος του πρώτου δεκαλέπτου (22-15). Στο δεύτερο δεκάλεπτο, η Μύκονος πλησίασε στους τρεις (29-26), αλλά ο Πανιώνιος διατήρησε το προβάδισμα με καλάθια από τους Νικολαΐδη και Λιούις, κλείνοντας το ημίχρονο με 38-37.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Στο τρίτο δεκάλεπτο οι γηπεδούχοι ανέβασαν τη διαφορά στο +8 (60-52) με τρίποντα των Λέμον και Κρούζερ, ενώ οι φιλοξενούμενοι πλησίασαν σε 61-58. Ο Πανιώνιος όμως άντεξε και κράτησε το προβάδισμα (64-58) μέχρι το τέλος της περιόδου.

Στο τελευταίο δεκάλεπτο, η Μύκονος μείωσε σε 71-70, αλλά τα κρίσιμα καλάθια των Τέιλορ, Γουάτσον και Τόμασον έδωσαν τη νίκη στον Πανιώνιο με τελικό σκορ 87-76.

Διαιτητές: Παπαπέτρου, Κατραχούρας, Αναστασιάδης
Δεκάλεπτα: 22-15, 38-37, 64-58, 87-76

Η ιδεολογική και πολιτισμική άνοδος των Ηνωμένων Πολιτειών ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα με μια πρωτοφανή ποικιλία καταναλωτικών προϊόντων όπως τα αυτοκίνητα Ford, οι ταινίες του Χόλιγουντ, οι ραπτομηχανές Singer και οι ξυριστικές μηχανές Gillette, γράφει σήμερα στην «El País» ένας άλλος γνωστός συγγραφέας, ο γεννημένος στην Ινδία Πανκάζ Μίσρα. Η αμερικανική επέκταση συνοδεύτηκε από την κοινωνικοποίηση της κατανάλωσης και από την εξίσωση των επιθυμιών. Οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες έμοιαζαν εδώ λιγότερο επιθετικές απ’ ό,τι σε άλλες κοινωνίες. Ελευθερία σήμαινε ελευθερία της επιλογής.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να διαφημίζουν και να διαδίδουν με ακόμη πιο επιθετικό τρόπο μια λαϊκή κουλτούρα που μπορούσε να γοητεύει με το κέφι και την αισιοδοξία της έναν κόσμο γεμάτο δυσκολίες, και ιδίως τη νέα γενιά. Αυτό δεν αφορούσε φυσικά μόνο τη Δύση. Σε πολλές μη δυτικές κοινωνίες, το μοντέλο ατομικής προσαρμογής που είχε βασιστεί στην πειθαρχία και σε μια ηθική κοινωνικής ευθύνης άρχισε να δίνει τη θέση του στην αμερικανική ιδέα ότι μόνο η ιδιωτική κατανάλωση μπορούσε να ικανοποιήσει τις επιθυμίες για εξουσία και πλούτο. Η προώθηση αυτής της ιδέας έγινε ακόμη πιο εύκολη χάρις σε καινοτομίες που παρήγαγε η αμερικανική οικονομία, όπως η Google, το MacBook, το eBay, η Wikipedia και η Amazon.

Σήμερα όμως, συνεχίζει ο Μίσρα, οι γίγαντες της Σίλικον Βάλεϊ στηρίζουν τυφλά τον Τραμπ, ο οποίος είναι και ο βασικός κερδισμένος μιας γενικευμένης πολιτικής, διανοητικής και πνευματικής διαφθοράς που καλλιεργούν τα social media. Ισως ο αμερικανός πρόεδρος και η ομάδα των τραπεζιτών, των traders και των μεγιστάνων του πετρελαίου να αποτελούν την ενσάρκωση αυτού που ο Οκτάβιο Πας έχει αποκαλέσει Homo americanus, έναν «φανατικό γίγαντα» που αδιαφορεί για τους κανόνες και τους νόμους. Ο χωρίς τέλος όμως πόλεμος των ΗΠΑ κατά της τρομοκρατίας, που έχει προκαλέσει τον θάνατο και τον ξεριζωμό εκατομμυρίων ανθρώπων στη νότια Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη βόρεια Αφρική δεν ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια. Και δείχνει ότι η αμερικανική κυρίαρχη τάξη καταφεύγει σταθερά στην ωμή βία για να διατηρήσει την παγκόσμια ηγεμονία της.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Για πολλές δεκαετίες, αμέτρητοι άνδρες και γυναίκες απ’ όλο τον κόσμο κατέφευγαν στις ΗΠΑ για να εκπληρώσουν το όνειρο της προσωπικής τους λύτρωσης. Εκπληκτοι βλέπουν σήμερα τον Τραμπ να ηγείται ενός ακροδεξιού κινήματος που πολεμά με μανία τη μετανάστευση και περιφρονεί την κοινωνική δικαιοσύνη και την ισότητα των δικαιωμάτων. Ισως να μην είναι υπερβολή – γράφει ο Πανκάζ Μίσρα – να υποστηρίξουμε ότι η δυσαρέσκεια που φουντώνει σε όλο τον κόσμο για τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελεί ένα ευρύτερο και πιο τραυματικό φαινόμενο από την απογοήτευση των ευρωπαίων ρομαντικών του 19ου αιώνα από την επαναστατική Γαλλία ή των ευρωπαίων επαναστατών του 20ού αιώνα από τον κομμουνιστικό θεό.

Σε αυτές τις συνθήκες, καταλήγει ο 57χρονος συγγραφέας, καθίσταται επιτακτική ηθική και υπαρξιακή ανάγκη της «αποαμερικανοποίησης» του κόσμου. Ακόμη και τα πιο βασικά κριτήρια που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι επί αιώνες – το καλό και το κακό, η αλήθεια και το ψέμα – εξαφανίζονται. Για να βγούμε από αυτή την ηθική άβυσσο, θα πρέπει να ανακτήσουμε αξίες όπως η αλληλεγγύη, η ενσυνείδηση και το κοινό καλό. Στη μάχη αυτή, δεν θα έχουμε συμμάχους όσους έχουν επωφεληθεί από τον αμερικανικό αιώνα, τις πολιτικές και μιντιακές τάξεις της δυτικής Ευρώπης, δηλαδή, που είναι ανίκανες να καταλάβουν το κακό που έχει προκαλέσει στις κοινωνίες τους ένα πνεύμα απληστίας, φόβου και ανταγωνισμού. Ευτυχώς, όμως, τα μη κρατικά δίκτυα και πολλές υπερεθνικές ομάδες συμφερόντων έχουν συσπειρώσει τα τελευταία χρόνια στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική ακτιβιστές που ανησυχούν για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη φτώχεια, την οικολογική δικαιοσύνη, την κοινωνική στέγη και την ισότητα των φύλων.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Είναι πλέον ευρέως κατανοητό ότι ο πλανήτης δεν μπορεί να συνυπάρξει με τη μηδενιστική πίστη των ΗΠΑ σε ένα άτομο απομονωμένο από την κοινωνία, που καταναλώνει τον κόσμο σε ιδιωτική μορφή. Αυτό, λέει ο Μίσρα, είναι το πραγματικό νόημα του ξαφνικού και απροσδόκητου τέλους του τέλους της Ιστορίας.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); }); Η μεγάλη ανωμαλία

Ο νομπελίστας πολωνός ποιητής Τσέσλαβ Μίλος έγραφε ότι «οι Αμερικανοί δέχονταν την κοινωνία τους σαν να ήταν ένα προϊόν της φυσικής τάξης και ήταν τόσο πεισμένοι γι’ αυτό, ώστε ένιωθαν συμπόνια για την υπόλοιπη ανθρωπότητα που δεν ακολουθούσε τη νόρμα». Για τον Πανκάζ Μίσρα, συγγραφέα βιβλίων όπως «Οι ρομαντικοί», η «Eποχή της οργής» και «Ο κόσμος μετά τη Γάζα. Μια σύντομη ιστορία», αποδεικνύεται σήμερα ότι η μεγάλη ανωμαλία στην ιστορία της ανθρωπότητας ήταν ακριβώς οι Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Αμερικανοί, με όλη τους την επιρροή, ήταν εκείνοι που έδωσαν προτεραιότητα στην ατομική ευτυχία έναντι του κοινού καλού και εκτόπισαν τις παλιές συζητήσεις για τον σκοπό και το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης στο πεδίο της ιδιωτικής ζωής των πολιτών. Ο οικουμενικός πολιτισμός των Ηνωμένων Πολιτειών μάλλον δεν ήταν τελικά ούτε οικουμενικός ούτε πολιτισμός.

Εχουν «αύριο» οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες;

Αυτό το ερώτημα ακούγεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, δεδομένου ότι η κλιματική κρίση έχει χτυπήσει και τη συγκεκριμένη διοργάνωση.

Η «βασίλισσα των Δολομιτών» όπως είναι το παρατσούκλι της Κορτίνα ντ‘ Αμπέτσο, θα φιλοξενήσει για δεύτερη φορά (πλέον παρέα με το Μιλάνο) τους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες ύστερα από 70 χρόνια. Σε σχέση με το 1956, η μέση θερμοκρασία εφέτος στην περιοχή αναμένεται να είναι 4-6 βαθμούς υψηλότερη και αυτό δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη περιοχή, αλλά ολόκληρο τον πλανήτη.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Σίγουρα υπάρχει κλιματική αλλαγή, το βλέπεις ακόμα και σε καθημερινή βάση. Προσωπικά πριν από 16 χρόνια στην Αυστρία όπου ζούσα ήταν πιο κρύα. Ναι έχει ανέβει η θερμοκρασία, αλλά η οργάνωση πίσω από αυτό το σπορ είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο. Μην ξεχνάτε ότι μιλάμε για μια βιομηχανία πολλών εκατομμυρίων και οι άνθρωποι έχουν την τεχνογνωσία να το κρατήσουν ψηλά, ακόμα και με τεχνητό χιόνι όπου χρειάζεται» είπε στα «ΝΕΑ» ο κορυφαίος έλληνας αθλητής χειμερινών αθλημάτων, Αλέξανδρος Γκιννής (συνέντευξή του για την Ελλάδα και τους Αγώνες μπορείτε να διαβάσετε σε άλλη σελίδα) και προσθέτει:

«Θερμοκρασίες έχουμε ακόμα χαμηλές, αυτό που έχει μειωθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια είναι το ύψος της χιονόπτωσης δεν είναι πια τόσο υψηλό. Αλλά και εδώ η βιομηχανία γύρω από το σκι έχει την τεχνογνωσία και τον τρόπο να λειτουργήσει ακόμα και με τεχνητό χιόνι ή σε χαμηλές θερμοκρασίες. Και ο ειδικός εξοπλισμός που έχουμε πλέον καλύπτει πολλά κενά».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή θυμίζουμε ότι πρόσφατα χρηματοδότησε μελέτη για να διαπιστωθεί η βιωσιμότητα των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, καθώς με την κλιματική αλλαγή το χιόνι λιγοστεύει και οι περιοχές που μπορούν να αναλάβουν τη διοργάνωση γίνονται ολοένα και πιο… σπάνιες. Ομως τα αποτελέσματα έδειξαν ότι υπάρχει μέλλον και ότι για τα επόμενα τουλάχιστον 55 χρόνια υπάρχουν σημεία στον πλανήτη όπου θα χιονίζει και θα κάνει κρύο, ακόμη και με την κλιματική αλλαγή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Σύμφωνα με ένα πιο πιθανό σενάριο μεσαίων εκπομπών, 52 τοποθεσίες παραμένουν κλιματικά αξιόπιστες για τους χειμερινούς Ολυμπιακούς τη δεκαετία του 2050 και 46 τη δεκαετία του 2080. Οπου εκεί, στο χειρότερο σενάριο, περίπου 35 τοποθεσίες θα είναι τουλάχιστον οριακά αξιόπιστες. Με περισσότερες από τις περιοχές να βρίσκονται σε ΗΠΑ (Κολοράντο, Γιούτα, Νέα Υόρκη) και Καναδά (Αλμπέρτα), αλλά και σε Δυτική Ασία / Ευρώπη (Τουρκία, Γεωργία), Κεντρική Ασία / Ευρώπη (Καζακστάν), Ανατολική Ασία (Κίνα, Ιαπωνία) και Ευρώπη (Νορβηγία, Γαλλία, Ελβετία, Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία, Ρωσία, Ισπανία).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Οσον αφορά τώρα τους αριθμούς των αγώνων που άρχισαν χθες, σε αυτές τις 16 ημέρες θα κριθούν 116 ολυμπιακοί τίτλοι σε 16 αθλήματα. Και από τα 116 αγωνίσματα τα 50 είναι για γυναίκες, ρεκόρ στην ιστορία των χειμερινών Ολυμπιακών, 54 είναι για άνδρες και 12 είναι μεικτά. Μεταξύ των περίπου 2.900 αθλητών από περισσότερες από 90 χώρες που αναμένονται, το 47% θα είναι γυναίκες, ένα πρωτοφανές ποσοστό στην ιστορία των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.

Θα δούμε 8 νέα αγωνίσματα: Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα τρία αγωνίσματα (σπριντ ανδρών, σπριντ γυναικών και μεικτή σκυταλοδρομία) του ορειβατικού σκι, το οποίο κάνει ντεμπούτο στους χειμερινούς Ολυμπιακούς του 2026, το μεικτό ομαδικό του σκέλετον και το διθέσιο γυναικών στο λουτζ.

Ο πόθος του κάθε αθλητή και αθλήτρια είναι η κατάκτηση του μεταλλίου. Τα μετάλλια θα ζυγίζουν 420 γραμμάρια τα χάλκινα και 500 γραμμάρια τα χρυσά και τα ασημένια. Είναι διαμέτρου 80 χιλιοστών και πάχους 10 χιλιοστών, ενώ χωρίζονται σε δύο μέρη: «το ένα αντιπροσωπεύει τον αθλητή και το άλλο αντιπροσωπεύει ολόκληρη την ομάδα που είχε συνεισφορά σε αυτό το μετάλλιο», σύμφωνα με τους σχεδιαστές τους.

Επίσης 24 drones θα χρησιμοποιηθούν από την OBS, τη θυγατρική της ΔΟΕ που είναι υπεύθυνη για τη μετάδοση των Ολυμπιακών Αγώνων, με 6.500 ώρες τηλεοπτικού υλικού, συμπεριλαμβανομένων 900 ωρών ζωντανής κάλυψης της διοργάνωσης.

10.001 θα είναι ο τελικός αριθμός των λαμπαδηδρόμων για τη μεταφορά της Ολυμπιακής Φλόγας, μέχρι τους δύο βωμούς (για πρώτη φορά στην ιστορία άναψαν ταυτόχρονα δύο βωμοί, ένας στο Μιλάνο και ένας στην Κορτίνα Ντ’ Αμπέτσο) που διάνυσαν συνολικά 12.000 χιλιόμετρα μεχρι την τελετή έναρξης.

Πάνω από 18.000 εθελοντές θα συμμετέχουν στους Αγώνες, προσφέροντας τα μέγιστα για την καλύτερη λειτουργία όλου του συστήματος, ενώ συνολικά οι Αγώνες θα διεξαχθούν σε μια συνολική έκταση 22.000 τετραγωνικών χιλιόμετρων, τη μεγαλύτερη όλων των εποχών, σε επτά συνολικά περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των δύο κεντρικών τοποθεσιών, του Μιλάνου και της Κορτίνα ντ’Αμπέτσο, σε απόσταση μεγαλύτερη των 400 χιλιομέτρων μεταξύ τους. Και επίσης τις περιοχές Μπόρμιο, Αντερσέλβα, Λιβίνιο, Τεσέρο/Πρεντάτσο και Βερόνα.

Ο ΠΑΟΚ πέρασε νικηφόρα από τη Ρόδο, επικρατώντας του Κολοσσού με 90-78 στο πλαίσιο της 18ης αγωνιστικής της Stoiximan GBL. Οι γηπεδούχοι στάθηκαν ανταγωνιστικοί για τρία δεκάλεπτα, όμως με μπροστάρηδες τους Μέλβιν και Μουρ, ο «Δικέφαλος» ανέβασε στροφές στο τελευταίο κομμάτι και «κλείδωσε» το ματς χωρίς να πιεστεί στο φινάλε.

Για την ομάδα του Ζντοβτς ξεχώρισε ο Κλίβελαντ Μέλβιν με 20 πόντους και εξαιρετικά ποσοστά (4/5 δίποντα, 4/5 τρίποντα), ενώ ο Μπεν Μουρ πρόσθεσε 17 πόντους (7/9 δίποντα) και 7 ριμπάουντ. Πολύπλευρη ήταν και η παρουσία του Μπριν Ταϊρί, που σημείωσε double-double με 11 πόντους και 12 ασίστ, μαζί με 5 ριμπάουντ και 4 κλεψίματα.

Ο Κολοσσός μπήκε δυνατά στο παιχνίδι και παρουσίασε καλό πρόσωπο τόσο στην αρχή όσο και μετά την ανάπαυλα, ωστόσο δεν κατάφερε να κρατήσει τον ίδιο ρυθμό σε βάθος χρόνου. Έτσι, ο ΠΑΟΚ έφτασε τις 11 νίκες και παραμένει στην πρώτη τετράδα της βαθμολογίας, ενώ οι Ροδίτες συνεχίζουν την προσπάθειά τους για αποτελέσματα που θα τους εξασφαλίσουν την παραμονή.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η αναμέτρηση

Ο Κολοσσός μπήκε δυνατά στον αγώνα, με τους παίκτες του Λυκογιάννη να επιβάλλουν τον ρυθμό τους. Οι φιλοξενούμενοι από τη Θεσσαλονίκη προκάλεσαν έντονα παράπονα στον Ζντοβτς για την αρχική τους άμυνα, με το σκορ να φτάνει στο 19-6 λίγο μετά τα μισά της πρώτης περιόδου.

Ο ΠΑΟΚ αντέδρασε στη συνέχεια του δεκαλέπτου, μειώνοντας με σερί 3-9 και πλησιάζοντας στους επτά πόντους (22-15). Η πίεση των ασπρόμαυρων συνεχίστηκε και στη δεύτερη περίοδο, όταν κράτησαν τον Κολοσσό χωρίς σκορ για τα πρώτα 3’30’’ και με επιμέρους 8-0 πέρασαν μπροστά (22-23).

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Οι φιλοξενούμενοι βρήκαν ρυθμό και εκτόξευσαν το προβάδισμά τους στο +12 (27-39), φτάνοντας σε επιμέρους σκορ 5-28 από το 22-11. Ο Κολοσσός όμως κατάφερε να μειώσει πριν από το ημίχρονο, περιορίζοντας τη διαφορά στους οκτώ πόντους και πηγαίνοντας στα αποδυτήρια με σκορ 36-44.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Στο δεύτερο ημίχρονο, οι γηπεδούχοι ξεκίνησαν δυνατά, μειώνοντας σε 45-48, αλλά ο ΠΑΟΚ απάντησε με σερί 2-10 για το 47-58 στο 25’. Οι Ροδίτες κράτησαν το ενδιαφέρον ζωντανό μειώνοντας τη διαφορά στο 59-65 στο τέλος της τρίτης περιόδου.

Η τελευταία περίοδος όμως αποδείχθηκε περίπατος για τον ΠΑΟΚ, που αξιοποίησε το βάθος του πάγκου του. Η ομάδα του Ζντοβτς δεν αντιμετώπισε προβλήματα σε επίθεση και άμυνα, φτάνοντας σε νίκη χωρίς άγχος.

Διαιτητές: Καπράνος, Μαγκλογιάννης, Λεβεντάκος
Δεκάλεπτα: 22-15, 36-44, 59-65, 78-90

Καθημερινά ακούγονται επιφανειακές εκτιμήσεις διαφόρων κοινωνικοπολιτικών παραγόντων περί της κατάστασης του κόσμου. Υπάρχουν ωστόσο δείκτες, που χρησιμοποιούν μετρήσιμα μεγέθη και αντιπροσωπεύουν με αξιοπιστία την πραγματικότητα.

Μετρώντας την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ποιότητα των κοινωνιών, παγκόσμιοι πρωταθλητές αναδεικνύονται οι σκανδιναβικές χώρες, ήτοι Δανία, Ισλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Φινλανδία. Ολοι οι σημαντικοί δείκτες τις κατατάσσουν πολύ ψηλά. Ακολουθεί το σύνολο της Δύσης, από Εσθονία μέχρι Νέα Ζηλανδία. Χαρακτηριστικός ο δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης (Human Development Index) που προτείνεται από τον ΟΗΕ, μετρά την ανθρώπινη πρόοδο και είναι σύνθετη συνάρτηση,  ενσωματώνοντας ως βασικές διαστάσεις την εκπαίδευση, την υγεία και το επίπεδο ζωής μιας κοινωνίας. Για το 2023, 4 σκανδιναβικές χώρες βρίσκονται στις 6 πρώτες και 40 δυτικές χώρες στις 50 πρώτες θέσεις. Από την άλλη,  χαρακτηριστικές αντιδυτικές χώρες έχουν χαμηλή θέση, π.χ. Τουρκία (51η), Ρωσία (64η), Ιράν (75η), Κίνα (78η), Βενεζουέλα (121η).

Η έκθεση του πανεπιστημίου της Οξφόρδης για την παγκόσμια ευτυχία (World Happiness Report) βασίζεται σε δεδομένα περί ευτυχίας και ποιότητας ζωής των πολιτών. Για το 2024, στις 5 πρώτες θέσεις βρίσκονται 4 σκανδιναβικές και στις πρώτες 24 θέσεις 22 δυτικές χώρες. Και, παρά τις λανθασμένες εντυπώσεις που διαδίδονται από αμαθείς, οι σκανδιναβικές χώρες είναι χαμηλά στον παγκόσμιο δείκτη αυτοκτονιών.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Η επιτυχία μιας χώρας δεν οφείλεται ούτε στη μοίρα ούτε στους φυσικούς πόρους της. Πολλά κράτη με άφθονο ορυκτό πλούτο είναι αποτυχημένα. Εμπεριστατωμένοι δείκτες αποκαλύπτουν τα πραγματικά αίτια της ευημερίας. Βασικός ο Δείκτης Ανθρώπινης Ελευθερίας (Human Freedom Index) που μετρά την προσωπική, πολιτική και οικονομική ελευθερία. Πολύτιμη κοινωνική έννοια, που εξασφαλίζει την αξιοπρέπεια του ατόμου και ωθεί την ανθρώπινη πρόοδο. Προσφέρει σε όλους, φυσικά και στις γυναίκες, την ισότιμη δυνατότητα και ενθάρρυνση να κάνουν αυτό που τους ευχαριστεί, χωρίς περιορισμούς και τιμωρίες, εφόσον δεν εμποδίζουν την ελευθερία των άλλων. Διάφορες παραλλαγές του δείκτη προτείνονται από ανεξάρτητα ινστιτούτα και οργανώσεις. Με πρώτη την Ελβετία, στις 25 πρώτες θέσεις εμφανίζονται 24 δυτικές χώρες. Η επιτυχία εξηγείται και με άλλους δείκτες, όπως της ανταγωνιστικότητας (World Competitiveness Ranking) όπου 26 δυτικές χώρες βρίσκονται στις 40 πρώτες θέσεις και της έλλειψης διαφθοράς (Absence of Corruption), όπου 22 δυτικές χώρες, με επικεφαλής σκανδιναβικές, εμφανίζονται στις πρώτες 26 θέσεις.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η Ελλάδα στον δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης κατέχει την 34η θέση, παραμένει όμως χαμηλά στην ανταγωνιστικότητα (50η), στην έλλειψη διαφθοράς (52η) και, παραδόξως, ακόμα χαμηλότερα στην ευτυχία (63η). Αναμενόμενη η ύπαρξη δυσαρεστημένων σε κάθε κοινωνία, στην Ελλάδα όμως  καταγράφεται ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό που δεν έχει προφανή εξήγηση. Οι δείκτες πάντως τοποθετούν τη χώρα μέσα στη Δύση αλλά όχι στο κέντρο της.

Τα περίφημα πολιτικά ρήγματα των τελευταίων χρόνων στο οικοδόμημα της Δύσης είναι υπαρκτά. Κατά βάθος, όμως, οι πολιτιστικοί δεσμοί μεταξύ των δυτικών χωρών παραμένουν άθραυστοι. Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα, ιδεολογίες και φόβοι δεν παραμερίζουν τα μαθηματικά. Ολοι οι δείκτες συγκλίνουν στο ότι η Δύση, από πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής πλευράς, είναι ένα ισχυρά ομοιογενές συνεκτικό σύστημα, που βρίσκεται σε πελώρια απόσταση από τις αντιδυτικές χώρες και τον υπόλοιπο κόσμο.

Ο Κίμων Χατζημπίρος είναι καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Ενα 10χρονο παιδί στη Βουλιαγμένη έζησε στα παιδικά του χρόνια το όνειρο των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, καθώς έξω από το σπίτι του διεξαγόταν το τρίαθλο. Λίγες μέρες νωρίτερα είχε «τρελαθεί» με την κατάκτηση του Euro από την Εθνική ποδοσφαίρου στην Πορτογαλία και ένα χρόνο μετά πανηγύρισε και πάλι ως παιδί την κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ στο Βελιγράδι.

Πλέον ο Αλέξανδρος Γκιννής δεν είναι ο νεαρός πιτσιρικάς που πανηγύριζε για τις επιτυχίες της Ελλάδας στον αθλητισμό, αλλά ένας διεθνούς κλάσης σκιέρ, που χθες το βράδυ μπήκε στο Σαν Σίρο του Μιλάνου ως σημαιοφόρος της Ελλάδας.

«Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι το όνειρο κάθε παιδιού. Το να πιάσεις τα όρια για την ελληνική ομάδα ήταν σχετικά εύκολο για μένα. Ηταν κάτι που το ήθελα, το περίμενα, αλλά το ότι γίνεται και στην πράξη πραγματικότητα είναι κάτι μοναδικό» είπε στα «ΝΕΑ» ο κορυφαίος αθλητής της ομάδας μας, στη συνέντευξη που μας έδωσε τρεις μέρες πριν από την τελετή έναρξης.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

«Από την Ελλάδα οι αναμνήσεις μου ήταν πάντα οι καλύτερες. Εφυγα στα 16 μου οπότε όλα μου τα παιδικά χρόνια ήταν εκεί. Εξω από το σπίτι μου στη Βουλιαγμένη έγινε το τρίαθλο και το απόλαυσα, όπως φυσικά και τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Αλλά και το Euro που πήραμε το 2004 και το Ευρωμπάσκετ το 2005, το 2006 που κερδίσαμε τις ΗΠΑ στο μπάσκετ ήταν ξεχωριστές στιγμές για τις παιδικές μου αναμνήσεις» μας λέει και όταν αναρωτιόμαστε πώς δεν ασχολήθηκε με κάποιο από αυτά τα αθλήματα, αλλά τον κέρδισε το σκι, γελάει:

«Μια τρελή ιστορία το πώς έφτασα τόσο μακριά στο αλπικό σκι, στα 31 μου έχω κάνει καριέρα. Πολύ απλό διότι είχα μια… τρελή οικογένεια με τον πατέρα μου τον Μιχάλη και τη μητέρα μου Τζίνη που υποστήριζαν ό,τι και αν έκανα.

Είχα ασχοληθεί με μπάσκετ και βόλεϊ μικρός, ακόμα και στίβο και φυσικά λόγω Βουλιαγμένης είχα κάνει και σερφ και γενικότερα ιστιοπλοΐα, αλλά μου άρεσε το σκι» λέει με τον πατέρα του να διευθύνει μια σχολή στον Παρνασσό.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

«Στην Ελλάδα έχουμε πανέμορφα βουνά με χιόνι και τοποθεσίες, δεν έχουμε απλά την τεχνογνωσία για το άθλημα. Θα μπορούσαμε βάσει τοποθεσιών σίγουρα να διοργανώνουμε αγώνες. Εχουμε τρομερά μέρη, ορεινά ιδανικά για αγώνες, απλά δεν είχαμε ποτέ αθλητές στο τοπ επίπεδο και αυτό ήταν ένα θέμα, αλλά δεν είχαν τόσο μεγάλη δημοφιλία τα χειμερινά σπορ και μας λείπει η τεχνογνωσία για αυτά τα αθλήματα.

Προσωπικά με βοήθησε ότι έμεινα στο εξωτερικό για το σκι. Σαν Ελληνες έχουμε μια νοοτροπία και ένα πείσμα που άλλες φορές είναι καλό και άλλες κακό, εμένα δούλεψε στο να μην το βάζω κάτω και να μην τα παρατάω. Πρόσφατα έκανα το 10ο χειρουργείο της καριέρας μου (!) αλλά είμαι πάλι εδώ όρθιος. Εχω μια πολύ δυνατή ομάδα από πίσω, δικούς μου ανθρώπους, φανταστικά άτομα, η ομάδα μου, η μητέρα μου, ο αδελφός μου που μου δίνουν το κουράγιο να συνεχίσω. Είμαι πολύ υπερήφανος για αυτά τα come back, δεν μπορώ να ξέρω μέχρι πότε θα είμαι στις επάλξεις».

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Και ο στόχος στους Αγώνες:

«Ξεκάθαρα ένα μετάλλιο, δεν θα με ενδιέφερε να πάμε εκεί για να βγούμε 18οι, δεν είχε νόημα. Ολα ή τίποτα. Εχω πάρει μετάλλιο στο Παγκόσμιο Κύπελλο που είναι κάθε χρόνο, έχω πάρει στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα που είναι κάθε 2 χρόνια, μου λείπει το ολυμπιακό μετάλλιο για να κάνω το τριπλ κράουν» λέει ο πρωταθλητής μας που αγωνιζόταν με τα χρώματα των ΗΠΑ και από το 2020 «τρέχει» με τα γαλανόλευκα.

«Μεγάλη τιμή που επιλέχθηκα ως σημαιοφόρος και θα ήθελα να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στην ΕΟΕ και προσωπικά στον πρόεδρο Ισίδωρο Κούβελο για όλη τη στήριξη στην ομάδα και στο πρόσωπό μου.

Τεράστια τιμή που θα εκπροσωπήσω τα ελληνικά χρώματα και θα είμαι στην εκκίνηση με ένα χαμόγελο μακάρι να το έχω και στο τέλος. Είναι όνειρο ζωής, θα μπορούσε να γίνει νωρίτερα, αλλά ήμουν άτυχος γιατί είχα σοβαρούς τραυματισμούς.

Ναι, θα ήθελα να βοηθήσω να μάθει ο κόσμος περισσότερο στην Ελλάδα τα χειμερινά αθλήματα. Υπάρχουν 4 βασικά αγωνίσματα στο αλπικό σκι, το slalom, το Giant Slalom, το ελευθέρας κατάβασης, το Super G.

Αυτό που κάνω εγώ, το slalom, είναι το πιο εξειδικευμένο αλλά ιδανικό για χώρες που δεν έχουν μεγάλη παράδοση.

Το σκι στο εξωτερικό είναι πολύ διαδεδομένο και επαγγελματικό. Στο τοπ επίπεδο ζουν από αυτό οι αθλητές, είναι επαγγελματίες και υπάρχουν ομοσπονδίες που τα παρέχουν όλα και μιλάμε για εκατομμύρια. Το ξέρω γιατί ήμουν στην ομάδα νέων των ΗΠΑ.

Στον τελευταίο αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου στην Αυστρία είχε σχεδόν 60.000 θεατές στους αγώνες», καταλήγει.

Τους τελευταίους μήνες, μια φαινομενικά παράδοξη σκέψη έχει αρχίσει να αποκτά απροσδόκητη δυναμική: θα μπορούσε άραγε να γίνει ο Καναδάς κράτος-μέλος της ΕΕ; Αρχική αφορμή για τη σχετική συζήτηση έδωσαν κάποια δημοσκοπικά ευρήματα του Φεβρουαρίου 2025, που έδειξαν ότι ένα αξιοσημείωτο ποσοστό των Καναδών πολιτών βλέπει θετικά – ακόμη και με ενθουσιασμό – μια τέτοια προοπτική, και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία οι διατλαντικές σχέσεις επαναπροσδιορίζονται και η ΕΕ εμφανίζεται, στα μάτια πολλών εκτός Ευρώπης, ως νησίδα θεσμικής και πολιτικής σταθερότητας.

Η επίσημη αντίδραση από τις Βρυξέλλες τον Μάρτιο του 2025 υπήρξε ψύχραιμη αλλά σαφής. Εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπενθύμισαν ότι, σύμφωνα με το άρθρο 49 της Συνθήκης για την ΕΕ, μόνο «ευρωπαϊκά κράτη» μπορούν να υποβάλουν αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ. Με την έννοια αυτή, η υπόθεση του Καναδά «δεν μπορεί να συμβεί». Όμως το ερώτημα παραμένει: Τι ακριβώς σημαίνει, νομικά και πολιτικά, ο όρος «ευρωπαϊκό κράτος»; Περιορίζει τη δυνατότητα υποβολής αίτησης προσχώρησης μόνο σε κράτη που βρίσκονται στην ευρωπαϊκή ήπειρο ή ο όρος έχει περισσότερο πολιτισμική χροιά, δυνάμενος έτσι να ερμηνευθεί με κάποια ευρύτητα; Υπάρχουν εδώ περιθώρια ερμηνείας, και δη αναφορικά με μια θεμελιώδη διάταξη του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου; Μήπως, εν τέλει, η εισδοχή ενός νέου κράτους-μέλους συνιστά ένα καθαρά πολιτικό ζήτημα;

Οι Συνθήκες αποφεύγουν να δώσουν σαφή ορισμό για την έννοια του «ευρωπαϊκού κράτους». Δεν υπάρχει γεωγραφικό κριτήριο, ούτε ρητή αναφορά σε ήπειρο, σύνορα ή πολιτισμική καταγωγή. Η ευρωπαϊκή πρακτική, μάλιστα, δείχνει ότι η έννοια της «ευρωπαϊκότητας» έχει ερμηνευθεί με ευελιξία και πραγματισμό. Μπορεί μεν το 1987 να απορρίφθηκε η αίτηση του Μαρόκου για είσοδο στην ΕΕ, ωστόσο η ένταξη της Κύπρου, ενός κράτους που βρίσκεται γεωγραφικά στα όρια Ευρώπης και Ασίας, καταδεικνύει ότι ο χάρτης δεν αποτελεί per se καθοριστικό παράγοντα. Αντίθετα, μεγαλύτερη βαρύτητα φαίνεται να δίνεται σε αξιακά και θεσμικά χαρακτηριστικά: δημοκρατία, κράτος δικαίου, σεβασμός θεμελιωδών δικαιωμάτων, αλλά και στους τυχόν υφιστάμενους ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m1'); });googletag.cmd.push(function() {googletag.display('300x250_middle_1')})

Υπ’ αυτό το πρίσμα, ο Καναδάς εμφανίζεται ως μία, κατ’ αρχήν, επιλέξιμη χώρα. Πρόκειται για μια ώριμη φιλελεύθερη δημοκρατία, με ισχυρούς θεσμούς, ανεξάρτητη δικαιοσύνη και πολυεπίπεδες, οικονομικές, νομικές, πολιτισμικές και άλλες σχέσεις με την Ευρώπη. Και εδώ αποκαλύπτεται η ουσία του ζητήματος. Η διεύρυνση της ΕΕ δεν (μπορεί να) είναι μια τεχνική ή δικαστική διαδικασία, αλλά μια βαθιά πολιτική απόφαση. Εξάλλου, η είσοδος νέου κράτους πραγματοποιείται μέσω μιας Συνθήκης Προσχώρησης, η οποία συνάπτεται μεταξύ των υφιστάμενων κρατών μελών και του νεοεισερχόμενου κράτους. Η Συνθήκη αυτή δεν αποτελεί πράξη κάποιου ευρωπαϊκού θεσμού, αλλά διεθνή συμφωνία μεταξύ κυρίαρχων κρατών.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, μόλις κυρωθεί, η Συνθήκη Προσχώρησης εντάσσεται στο Πρωτογενές Δίκαιο της Ένωσης, στο ίδιο ιεραρχικό επίπεδο με τη Συνθήκη για την ΕΕ και τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της ΕΕ. Το δε Δικαστήριο της ΕΕ δεν έχει αρμοδιότητα να ακυρώσει Πρωτογενές Δίκαιο. Έτσι, αν τα κράτη μέλη αποφάσιζαν ομόφωνα να δεχθούν τον Καναδά, ο νομικός κίνδυνος δικαστικής ανατροπής μιας τέτοιας απόφασης θα ήταν πρακτικά ελάχιστος.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_2'); });

Η ίδια αυτή η απαίτηση για ομοφωνία, ωστόσο, αποτελεί και το μεγαλύτερο πολιτικό εμπόδιο σε τυχόν προσχώρηση. Ομοφωνία απαιτείται τόσο για την αποδοχή νέου μέλους όσο και για οποιαδήποτε αλλαγή των Συνθηκών. Κάθε κράτος μέλος διαθέτει δικαίωμα βέτο, γεγονός που καθιστά μια τόσο ριζική διεύρυνση πολιτικά εξαιρετικά απίθανη, ανεξαρτήτως της υφιστάμενης κατ’ αρχήν νομικής δυνατότητας. Διόλου δεν αποκλείεται κάποιο κράτος μέλος να προβάλει βέτο κατόπιν πίεσης από τις ΗΠΑ.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_m2'); });

Μετά ταύτα, η συζήτηση για τον Καναδά ως 28ο κράτος μέλος λειτουργεί περισσότερο ως καθρέφτης της φύσης της ΕΕ. Δείχνει ότι τα όριά της δεν χαράσσονται πρωτίστως από νομικούς ορισμούς, αλλά από συλλογικές πολιτικές αποφάσεις, οι οποίες στα μείζονα ζητήματα απαιτούν ομοφωνία. Και επιβεβαιώνει ότι η Ένωση, όσο εξελιγμένη κι αν είναι ως έννομη τάξη, παραμένει τελικά ένα βαθιά πολιτικό εγχείρημα.

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('300x250_middle_3'); });

Η συζήτηση αυτή αποκαλύπτει, συναφώς, και κάτι ακόμη πιο σημαντικό: Πέρα από τα γεωγραφικά όρια και τις βασικές ενωσιακές ελευθερίες (κίνησης προσώπων, αγαθών, κεφαλαίων κ.λπ.) που υπηρετούνται εντός του ευρωπαϊκού χώρου, αυτό που συνέχει, ή πρέπει να συνέχει, σήμερα το ενωσιακό οικοδόμημα είναι η κοινότητα αξιών και αρχών μεταξύ των κρατών μελών αλλά και των πολιτών. Με άλλες λέξεις, η κύρια συνεκτική δύναμη πρέπει να αναζητηθεί σε ένα στοιχείο υπερβατικό, σε ένα κοινό ηθικο-πολιτικό πρόταγμα, ικανό να ενώνει τους ευρωπαϊκούς λαούς υπό την κοινή σκέπη της ευρωπαϊκής ιδέας, όσο και αν αυτή δοκιμάζεται στις ημέρες μας, αντιμετωπίζοντας σοβαρές προκλήσεις και αμφισβητήσεις τόσο εκ των ενόντων όσο και από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού.

Με την κοινότητα αξιών και αρχών εννοούμε μία πολιτική κοινότητα όπου είναι η εδραιωμένη πεποίθηση ότι, για να μπορέσει να προοδεύσει πραγματικά η κοινότητα, πρέπει να αποτελεί μία φιλελεύθερη δικαιοκρατούμενη πολιτεία, όπου τηρούνται και γίνονται σεβαστοί από όλους οι νόμοι και οι επιμέρους κανόνες, από το Σύνταγμα ή τις ιδρυτικές Συνθηκές μέχρι και την τελευταία, φαινομενικά ασήμαντη, νομοθετική διάταξη. Όπου κυριαρχεί ο σεβασμός στις θεμελιώδεις ελευθερίες και τις δημοκρατικές διαδικασίες. Αυτή η κεκτημένη ήπια πολιτική ισχύς της ΕΕ δεν είναι καθόλου αμελητέα, εν μέσω των σύγχρονων εξελίξεων ιδίως στις ΗΠΑ. Μόνη η θεωρητική συζήτηση για μία πιθανή υποψηφιότητα του Καναδά αναδεικνύει τη δύναμη αυτή.

Ο Αντώνης Καραμπατζός είναι καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ. Ο Δημήτρης Κυριαζής είναι επίκουρος καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ